Przewodnik dla nauczycieli



Pobieranie 1,8 Mb.
Strona2/2
Data24.02.2019
Rozmiar1,8 Mb.
1   2

Temat: Gry wojenne, czyli u progu III wojny światowej.

Propozycja lekcji historii, wiedzy o społeczeństwie, godziny wychowawczej, zajęć koła zainteresowań w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej.


Zajęcia przed obejrzeniem filmu
Zapytaj uczniów:

  • W jakie gry komputerowe gracie?

  • Co jest tematem tych gier?

  • Czy wśród nich są gry na temat wojny?

Powiedz uczniom:



Wyobraźcie sobie grę, w której możecie wcielić się w przywódcę jednego z Imperiów – Zła lub Dobra. Oba imperia toczą ze sobą wojnę na mapie Europy. Każde Imperium posiada liczną armię – żołnierzy, czołgi, samoloty. Każde też dysponuje specjalną bronią nazywaną bronią H. Użycie tej broni na jakimś terytorium oznacza, że wszystko co tu żyje zginie, a terytorium to nie będzie niedostępne dla obu stron. W tej grze możecie grać sami lub w zespołach. Wówczas w zespole jeden gracz jest przywódcą Imperium i najsilniejszym graczem, a inni jego sojusznikami. Gra wymaga umiejętności strategicznych, planowania i szybkiego podejmowania decyzji – zwłaszcza o użyciu broni H. Jeżeli jedna strona użyje jej pierwsza, to druga może ponieść takie straty, że już nie będzie miała możliwości użyć swojej broni H. Wynik gry jest bardzo trudny do przewidzenia. Jedną z możliwości jest sytuacja, w której terytoria obu Imperiów zostaną zniszczone w całości i nikt nie będzie zwycięzcą. Celem gry jest zniszczenie armii przeciwnika.
Zapytaj:

  • Co sądzicie o takiej grze?

  • Czy znacie gry podobne do niej?

Wyjaśnij, że w II połowie XX wieku rzeczywiście naprzeciwko siebie stały gotowe do wojny dwa bloki państw: USA i ich sojusznicy oraz ZSRR i uzależnione do niego państwa.


W propagandzie każdego z tych bloków przeciwnicy byli oczywiście Imperium Zła, a ich armie były gotowe do III wojny światowej. Zdarzały się okresy, kiedy w powietrzu stale krążyły samoloty z bombami gotowe do ataku na terytorium przeciwnika, a załogi obsługujące rakiety były gotowe w ciągu kilku minut do wystrzelenia ich w kierunku rywala.
Zapytaj:

  • Czy, waszym zdaniem, broń H istniała naprawdę?

Wyjaśnij, że każdy z bloków dysponował bombami termojądrowymi określanymi czasem mianem bomb H. Te bomby mają znacznie większe możliwości niszczenia niż bomby atomowe. Pierwsza bomba atomowa została zrzucona przez USA na Hiroszimę w 1945 roku. Zginęło wówczas 80 tysięcy ludzi, a 40 tysięcy zostało ciężko rannych. Tysiące umarły wiele lat po wojnie z powodu skutków napromieniowania. Największa bomba jądrowa,


jaką wypróbowano na poligonie była 4000 razy silniejsza, od tej która wybuchła
w Hiroszimie. Możesz uczniom pokazać mapkę przedstawiającą potencjalną strefę zniszczenia Warszawy, gdyby zrzucono na nią bombę atomową.

(Na stronie http://wieza.org/zasieg-bomby-atomowej-w-twoim-miescie/ po podaniu nazwy swojej miejscowości zobaczyć strefę zniszczenia wokół niej)



W drugiej połowie XX wieku ludzie stale żyli w zagrożeniu wojną atomową. Powstawały książki i filmy o takim kataklizmie (np. „Ostatni brzeg” z 1959 r., prod. USA) lub o upadku cywilizacji po nim (np. cykl filmów „Mad Max” z Melem Gibsonem w roli głównej).
W szkołach dzieci uczyły się, jak zachowywać się w przypadku wybuchu bomby atomowej. Nadal w wielu budynkach tzw. użyteczności publicznej (np. w urzędach, szkołach) można znaleźć tablice zawierające opisy sygnałów alarmowych. Jeden z nich dotyczy właśnie ostrzeżenia o wybuchu atomowym. Jeszcze teraz w Polsce w blokach zbudowanych
w latach 50-tych i 60-tych można odnaleźć w piwnicach pomieszczenia zamykane ciężkimi żelaznymi drzwiami, które miały służyć jako schrony.
Liczba bomb atomowych i wodorowych posiadanych przez dwa bloki państw wystarczyłaby do zniszczenia życia na całej Ziemi. Albert Einstein powiedział w 1947 roku: „Nie wiem, jaką bronią będzie się walczyć w czasie III wojny światowej, ale IV wojna światowa będzie wojną na kamienie i maczugi”. Politycy i wojskowi zdawali sobie sprawę
z konsekwencji takiej zbrojnej konfrontacji. Każda ze stron obawiała się wojny, w której nie mogło być zwycięzców i jednocześnie przygotowywała się do niej, rozbudowywała swoje arsenały, budowała schrony, tworzyła coraz bardziej śmiercionośne bronie. Generałowie zajmowali się „grami wojennymi” - ćwiczyli na mapach możliwy przebieg działań zbrojnych, w którym wyobrażali sobie udział prawdziwych wojsk walczących prawdziwą bronią w prawdziwych miastach. Ten okres został nazwany zimną wojną (gorąca wojna to
w tym przypadku otwarta walka), wojną polegającą na rywalizacji gospodarczej, ciągłym zbrojeniu się oraz na podporządkowywaniu sobie mniejszych państw (czasem poprzez wysyłanie tam broni, a nawet żołnierzy) i jednocześnie unikaniu sytuacji, w której doszłoby do konfliktu zbrojnego między USA i ZSRR.
Obecnie bomby są schowane w magazynach i nie grozi nam już wojna atomowa. ZSRR już nie istnieje. To państwo przekształciło się w Rosję i kilkanaście mniejszych krajów. Od lat 90-tych XX wieku USA i Rosja nie przygotowują się już do wojny przeciwko sobie. Świat uniknął zagłady.
Wyjaśnij uczniom, że wkrótce zobaczą film Władysława Pasikowskiego „Jack Strong”, którego akcja dzieje się w latach 70-tych i 80-tych, w okresie zimnej wojny. Zadaniem uczniów podczas oglądania filmu będzie zwrócenie uwagi na informacje o sposobach rywalizacji pomiędzy USA a ZSRR, o przygotowaniach do wojny, planowanym udziale
w niej Polski oraz jej możliwych konsekwencjach dla naszego kraju. Uczniowie mają także zwrócić uwagę na wpływ działań głównego bohatera filmu na sytuację Polski.


Zajęcia po obejrzeniu filmu
Zapytaj uczniów o wrażenia z filmu:

  • Co o nim sądzicie? Jak wam się podobał?

Poleć, aby uczniowie wymienili wszystkie informacje przedstawione w filmie na temat możliwej wojny i losów Polski podczas niej. Wypisz je na tablicy.


Zapytaj uczniów:

  • Jakie macie pytania odnośnie tych informacji?

Wyjaśnij wątpliwości uczniów. Zwróć uwagę, że Polska po 1945 roku została podporządko-wana ZSRR. Stąd polska armia była gotowa do wykonywania rozkazów dowódców armii ZSRR i także przygotowywała się do wojny ze Stanami Zjednoczonymi i ich sojusznikami.


Podziel uczniów na zespoły i poleć, aby każdy z nich przygotował schemat porządkujący informacje o możliwej wojnie (poznane na poprzednich zajęciach, podczas oglądania filmu „Jack Strong” lub pochodzące z innych źródeł). Uczniowie swoje pomysły mają przedstawić
na dużych planszach. Zaproponuj, aby wpisali na plansze nazwy emocji, jakie odczuwają, gdy myślą o przedstawianych treściach. Emocje mogą zilustrować rysunkami (np. emotikonami).

Po zakończeniu pracy nad planszami poproś uczniów z poszczególnych zespołów


o przedstawienie swoich pomysłów. Omów je z pozostałymi uczniami.
Następnie zapytaj:

  • Kto jest głównym bohaterem filmu „Jack Strong”?

  • Jaka działalność tej osoby została przedstawiona w filmie?

  • Jaki, zdaniem autorów filmu, miała ona wpływ na przygotowania do III wojny
    i sytuację Polski?


  • Co sądzicie o tej działalności?

Na zakończenie zajęć powiedz uczniom, że arsenały atomowe istnieją nadal, np. Stany Zjednoczone Ameryki posiadają blisko 8 tysięcy bomb atomowych, Rosja - 8,5 tysiąca.


Taką broń mają także m.in.: Francja, Chiny, Indie, Korea Północna. Kilka krajów stara się
ją wyprodukować (np. Iran), co wzbudza niepokój wśród sąsiednich państw. Konflikty między państwami trwają i może się pojawić pomysł na użycie tej broni.
Zaproponuj, aby chętni uczniowie przygotowali na następne zajęcia informacje o aktualnym zagrożeniu użyciem broni jądrowej przez kogokolwiek na świecie i sposobach przeciwdziałania temu zagrożeniu.


  1. Temat: Sam przeciw imperium, czyli przemiany płk. Kuklińskiego.

Zajęcia godziny wychowawczej w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej.


Podczas tych zajęć uczniowie zastanowią się, jak nasze wewnętrzne przemyślenia wpływają na nasze zachowanie oraz co z tego wynika dla naszych opinii o innych ludziach.
Zajęcia przed obejrzeniem filmu
Na początku zajęć zapytaj:

  • Czy chcielibyście wiedzieć, o czym myślą, co czują, czego pragną inni ludzie?

  • Do czego jest wam to potrzebne?

  • Jak możecie tego dowiedzieć się?

  • Jakie są ograniczenia tych sposobów dowiadywania się?

Zwróć uwagę, że tylko zgadujemy, co dzieje się w innych ludziach na podstawie ich zachowania, wyglądu, wypowiedzi. Możemy ich lepiej poznać, gdy powiedzą nam o swoich myślach i uczuciach (zakładając, że powiedzą prawdę).


Żyjąc wśród ludzi, chcemy wiedzieć, czego możemy spodziewać się po innych osobach, zwłaszcza tych, które są ważne dla nas. Aby być razem z innymi, porozumiewać się, budować relacje potrzebujemy takiej wiedzy. Lubimy osoby, które myślą podobnie do nas, ważne są dla nich te same wartości.
Wyobraźmy sobie, że inny człowiek jest niczym góra lodowa. Jego zachowanie to tylko część tej góry widoczna nad powierzchnią morza. To, co najważniejsze jest pod powierzchnią. Zachowanie to rezultat tego, co ten człowiek potrafi, cech jego charakteru, wyobrażeń o tym, co jest ważne i co warto osiągnąć.
Zaproponuj, aby uczniowie dobrali się w pary i wykonali poniższe polecenia:


Jak wygląda twoja „góra lodowa”?


(w perspektywie ostatniego miesiąca)
Co robisz?

Co potrafisz?

Czego się boisz?

Na co masz nadzieję?

Co jest dla ciebie ważne?

Jaki widzisz cel swojego działania?




Jak, twoim zdaniem, wygląda „góra lodowa” twojej koleżanki/twojego kolegi?

Co robi?


Co potrafi?

Czego się boi?

Na co ma nadzieję?

Co jest dla niego/niej ważne?

Jaki widzi cel swojego działania?



Powiedz koledze/koleżance o swoim wyobrażeniu jego/jej „góry”.
Porozmawiajcie o tym, co się zgadza, a co nie.


Zapisz wnioski, jakie wynikają dla ciebie z tej rozmowy.

Po zakończeniu pracy uczniów wyjaśnij:


Zdarza się, że słońce topi szczyt góry lodowej. Prądy morskie wypłukują podwodną część.
Z czasem ta dolna część na style zmienia swoją wielkość, że góra odwraca się, pokazując teraz podwodną część na powierzchni. Dla obserwatora wywrotka góry jest zaskakująca
(i bardzo niebezpieczna dla statków płynących zbyt blisko). Nie widzi tego, co dzieje się pod powierzchnią wody. Podobnie czasem dzieje się z ludźmi. Zmieniają swoje zachowanie,
a inni wokół nie rozumieją tego przyczyn. Dzieje się tak, bo może zmieniły się ich wyobrażenia o sobie i innych, o tym, co jest ważne i jakie są ich cele.
Wyjaśnij, że uczniowie wkrótce obejrzą film Władysława Pasikowskiego „Jack Strong”, którego głównym bohaterem jest pułkownik Ryszard Kukliński. Ich zadaniem podczas seansu będzie zwrócenie uwagi na „górę lodową” płk. Kuklińskiego. W pewnym momencie bohater filmu podejmie decyzję, która zmieni całe jego życie – jego „góra lodowa” odwraca się do góry dnem. Uczniowie powinni też zwrócić uwagę na to, co wpłynęło na tę zmianę oraz wyobrazić sobie, jak ta „góra” wygląda przed, a jak po zmianie.
Zajęcia po obejrzeniu filmu
Zapytaj uczniów o wrażenia z filmu:

  • Co o nim sądzicie? Jak wam się podobał? Co zwróciło waszą szczególną uwagę?

Zaproponuj uczniom wspólne opisanie „góry lodowej” płk. Kuklińskiego w momentach jego życia pokazanych w pierwszych scenach filmu.




Pułkownik Kukliński w pierwszych scenach filmu:

Co robi?


Co potrafi?

Czego się boi?

Na co ma nadzieję?

Co jest dla niego ważne?

Jaki widzi cel swojego działania?

W trakcie wydarzeń przedstawionych w filmie zmienia swoje zachowanie - jego „góra lodowa” przewraca się. Zmiana jest fundamentalna, wpływająca na jego całe życie i życie jego rodziny, a także na losy bardzo wielu ludzi wokół niego.


Zapytaj:

  • Na czym polegała ta zmiana?

  • Co, waszym zdaniem, wpłynęło do tę zmianę?

Wspólnie z uczniami opiszcie zatem drugą „górę”:




Pułkownik Kukliński po zmianie:

Co robi?


Co potrafi?

Czego się boi?

Na co ma nadzieję?

Co jest dla niego ważne?

Jaki widzi cel swojego działania?

Zaproponuj uczniom dyskusję wokół odpowiedzi na pytania:



  • Co sądzicie o wyobrażonych przez was „górach lodowych” bohatera filmu?

  • Co sądzicie o zmianie, jaka zaszła w Ryszardzie Kuklińskim?

  • Dlaczego?

W ostatniej części zajęć zwróć uwagę, że wyobrażenia uczniów o tym, co przeżywał bohater filmu wynikają z wizji stworzonej przez autorów filmu. Wizja ta wynika z opinii tych osób – przede wszystkim zapewne autora scenariusza i reżysera, Władysława Pasikowskiego


– o prawdziwym pułkowniku Kuklińskim.
Zapytaj uczniów:

  • Jaką opinię, waszym zdaniem, mają autorzy filmu o Ryszardzie Kuklińskim?

  • Jak zmieniłby się jego obraz w filmie, gdyby ta opinia była inna?

Swoje odpowiedzi na te pytania uczniowie mogą rozszerzyć w pisemnej pracy domowej.




  1. Temat: Co zrobisz, gdy zrozumiesz, że wszyscy się mylą,
    czyli o nonkonformizmie.



Propozycja zajęć godziny wychowawczej w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej.
Podczas tych zajęć uczniowie poznają pojęcia konformizmu i nonkonformizmu oraz zastanowią się nad swoją postawą w sytuacjach konfrontacji z większością.
Zajęcia przed obejrzeniem filmu
Zaproponuj, aby uczniowie przez chwilę przyjrzeli się swoim kolegom i koleżankom
w klasie, przypomnieli sobie, jak wyglądają, ubierają się i zachowują ich koledzy z innych klas, a następnie poproś, aby wskazali podobieństwa w wyglądzie i zachowaniu uczniów
z ich klasy i szkoły.

Na tablicy zgodnie z tymi propozycjami możesz opisać „przeciętnego” ucznia: „najczęściej nosi jeansy marek…., buty…, bluzy w kolorach…, słucha…., gra w…”. Może to być także opis przedstawicieli kilku najliczniejszych grup „podobnych” osób.


Zapytaj uczniów:

  • Z czego, waszym zdaniem, wynikają te podobieństwa w wyglądzie i zachowaniu?

Przedyskutuj różne propozycje uczniów. Możesz także zaproponować uczniom pewien myślowy eksperyment:



Wyobraźcie sobie, że macie do wyboru dwie sytuacje: w jednej znajdujecie się wśród ludzi podobnych do was, zachowujących się podobnie, mających podobne do waszych poglądy, np. na to co ładne, brzydkie, dobre, prawdziwe; w drugiej wokół was są ludzie, którzy nie są do was podobni, mają inne poglądy, zachowują się zupełnie inaczej.

W której sytuacji wolelibyście się znaleźć? Dlaczego?
Wyjaśnij, że ludzie mają skłonność do myślenia, odczuwania i zachowywania się w taki sposób, jak większość wokół nich. To zjawisko nosi nazwę konformizmu. Dostosowujemy się do większości z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze inni ludzie są dla nas źródłem informacji o tym, jak należy się zachowywać i co myśleć. Obserwując innych – zwłaszcza
w sytuacji, gdy nie jesteśmy pewni tego, co mamy myśleć i jak się zachowywać – uznajemy, że ich zachowanie jest właściwe i naśladujemy je. To tak jak w sytuacji, gdy trafiamy
na przyjęcie i posadzeni za stołem widzimy wokół swojego talerza długie szeregi różnego rodzaju sztućców. Wówczas dyskretnie zerkamy na naszych sąsiadów i uczymy się od nich, który widelec służy do których potraw. Drugi powód, z jakiego zachowujemy się konformistycznie to dążenie do utrzymania więzi z innymi i uzyskanie ich aprobaty. Im bardziej zależy nam na opinii innych osób z danej grupy, tym bardziej ich naśladujemy. Jeżeli chcemy, aby koledzy uznali nas za „swego”, będziemy ostentacyjnie zachowywać się tak jak oni, mówić to co oni i wyglądać jak oni. Oczywiście można też zaobserwować u ludzi zachowania nonkonformistyczne.
Zapytaj:

  • Czy zdarzyło się wam znaleźć w sytuacji, w której mieliście wrażenie, że wszyscy wokół są inni niż wy, mają inne poglądy? Jak do tego doszło? Co wówczas czuliście? Co myśleliście? Z jaką spotkaliście się reakcją tej „innej” większości?

Przedyskutuj z uczniami ich uwagi. Zwróć uwagę, że nonkonformiści czasem mogą spotkać się z wrogością większości. Wówczas stają przed koniecznością wyboru pomiędzy dostosowaniem się do większości, a zachowaniem wierności swoim indywidualnym wyborom.


Zapytaj uczniów:

  • Czy znacie osoby, które można określić mianem nonkonformistów?

  • Co sądzicie o takiej postawie?

Wyjaśnij, że uczniowie wkrótce obejrzą film „Jack Strong” poświęcony postaci pułkownika Ryszarda Kuklińskiego. Zadaniem uczniów będzie przeanalizowanie postawy bohatera filmu pod kątem jego konformizmu lub nonkonformizmu.


Zajęcia po obejrzeniu filmu
Zapytaj uczniów o wrażenia z filmu:

  • Co o nim sądzicie? Jak wam się podobał? Co zwróciło waszą szczególną uwagę?

Następnie poproś uczniów o wyjaśnienie pojęć konformizm i nonkonformizm.


Zaproponuj, aby uczniowie pracując w zespołach, przeanalizowali sytuację i wybory głównego bohatera, korzystając ze schematu:

Po zakończeniu pracy zespołów poleć autorom przedstawienie swoich ustaleń. Przedyskutuj je z pozostałymi uczniami. Zwróć uwagę, że płk Kukliński w pewnym momencie uznał, że musi dokonać wyboru: czy postępować tak jak inni oficerowie wojska polskiego – jego koledzy, przełożeni itd., czy też podjąć działania zgodne z tym, w co wierzył i co jednocześnie było uznawane przez innych oficerów za niedopuszczalne. Każda z tych możliwości prowadziła do innych konsekwencji.
Zapytaj uczniów:

  • Co sądzicie o postawie płk. Kuklińskiego?

  • Jak waszym zdaniem można go określić: konformistą, czy nonkonformistą?

  • Dlaczego tak myślicie o nim?

Przedyskutuj z uczniami ich uwagi.


W następnej części zajęć zaproponuj, aby każdy z uczniów zastanowił się, jak mógłby się zachować w przypadku, gdyby sam znalazł się przed koniecznością wyboru postawy konformistycznej lub nonkonformistycznej.





Gdy przyjdzie mi wybierać:




Postępuję, tak jak inni

Działam zgodnie ze swoimi poglądami niezależnie od tego, co robią inni.

Korzyści wynikające z tego wyboru







Koszty związane z tym wyborem







Moje wnioski



Zaproponuj chętnym uczniom przedstawienie swoich refleksji.



  1. Temat: James Bond a Jack Strong, czyli pomiędzy fikcją a rzeczywistością.

Propozycja zajęć języka polskiego, wiedzy o kulturze, godziny wychowawczej


w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej.
Podczas tych zajęć uczniowie zastanowią się nad zasadami tworzenia postaci bohaterów filmów oraz budowania swoich opinii na temat takich postaci.
Zajęcia przed obejrzeniem filmu
Jeszcze przed tymi zajęciami możesz poprosić uczniów o obejrzenie któregoś z filmów o Jamesie Bondzie. Choć najprawdopodobniej w klasie będą uczniowie, które już oglądali te filmy.
Na początku zajęć może odtworzyć uczniom zwiastun do ostatniego filmu o Jamesie Bondzie. Możesz także bezpośrednio przejść do pytania:

  • Kto z was oglądał jakikolwiek film o Jamesie Bondzie?

  • Jaki to był film? O czym opowiadał?

  • Jak to się stało, że chcieliście ten film obejrzeć?

Zwróć uwagę, że filmy o Jamesie Bondzie określane są mianem filmów sensacyjnych.


W każdym z nich – z niewielkimi zmianami od pierwszego filmu („Doktor No” z 1962 r.) – jest zachowywany wizerunek głównego bohatera.
Zapytaj uczniów:

  • Co możecie powiedzieć o głównym bohaterze tych filmów?

  • Jak wygląda?

  • Co potrafi?
    Jakimi cechami się charakteryzuje?


  • Co jest dla niego ważne?

  • Do czego dąży?

Zaproponuj, aby uczniowie po dyskusji wpisali swoje odpowiedzi do pierwszej kolumny poniższej tabeli:







James Bond

………..


Postać

Jak wygląda?







Co potrafi?







Jakimi cechami się charakteryzuje?







Co jest dla niego ważne?







Jakie przeżywa emocje?







Do czego dąży?







Akcja

W jakiej sytuacji znajduje się bohater?







Co robi?







Kto jest jego przeciwnikiem?







Kto jest jego sojusznikiem?







Co zależy od powodzenia jego działań?






Następnie zwróć uwagę uczniów, że podobnie jak wizerunek bohatera w każdym filmie


o Jamesie Bondzie powielany jest ten sam schemat akcji.
Zapytaj uczniów:

  • W jakich sytuacjach znajdował się „007” w oglądanym przez was filmie?

  • Co robił?

  • Kto był jego przeciwnikiem?
    Kto był jego sojusznikiem?


  • Co zależało od powodzenia jego działań?

Po omówieniu uwag uczniów poproś ich o uzupełnienie tabeli. Zapytaj:



  • Jak waszym zdaniem mają się opowieści o Jamesie Bondzie do rzeczywistych sytuacji i osób?

Wyjaśnij, że uczniowie wkrótce obejrzą film Władysława Pasikowskiego „Jack Strong”, który także zaliczony jest do filmów sensacyjnych i przedstawia historię, w której można dostrzec podobieństwa do wymienianych wcześniej filmów. Wyjaśnij, że ich zadaniem podczas oglądania filmu będzie zwrócenie uwagi na informacje, które pozwolą im uzupełnić drugą kolumnę tabeli sporządzonej na tych zajęciach.


Zajęcia po obejrzeniu filmu
Zapytaj uczniów o wrażenia z filmu:

  • Co o nim sądzicie? Jak wam się podobał? Co zwróciło waszą szczególną uwagę?

Poproś, aby uczniowie pracując w parach, uzupełnili tabele, wpisując informacje na temat postaci głównego bohatera i akcji filmu „Jack Strong”. Po zakończeniu pracy poproś


o przedstawienie pomysłów.
Zaproponuj uczniom dyskusję wokół odpowiedzi na pytania:

  • Jakie widzicie podobieństwa pomiędzy postacią Jacka Stronga i Jamesa Bonda?

  • Jakie widzicie różnice? Z czego one wynikają?

  • Jakie wnioski wam się nasuwają?

W ostatniej części zapytaj uczniów:



  • W jakim celu, waszym zdaniem, powstają filmy o Bondzie?

  • Poprzez jakie działania autorzy filmów mogą chcieć osiągnąć ten cel?

  • Po co, waszym zdaniem, powstał film o Jacku Strongu?

  • Poprzez jakie działania autorzy tego filmu mogli chcieć go osiągnąć?



Swoje uwagi uczniowie mogą wpisać do tabeli:





Filmy o Jamesie Bondzie

„Jack Strong”

Cel stworzenia filmu








Działania, które prowadzą do jego osiągnięcia






Na zakończenie zajęć zapytaj:



  • Jakie wnioski na temat tworzenia wizji bohaterów filmowych możecie wyciągnąć po tych zajęciach?

  • Jaki wpływ mogą mieć te wnioski na wasze opinie o bohaterach filmowych?

Wysłuchaj uwag uczniów. Odpowiedzi na to pytanie mogą oni rozszerzyć w pisemnych pracach domowych.




  1. Temat: Przeszłość jako widowisko, czyli poznawanie najnowszej historii Polski poprzez filmy fabularne.

Propozycja scenariusza zajęć języka polskiego, wiedzy o kulturze, godziny wychowawczej, historii w szkole ponadgimnazjalnej i w gimnazjum.


Podczas tych zajęć uczniowie zastanowią się, na ile wizja przeszłości pokazywana
w fabularnych filmach historycznych może być dla nich użyteczna do poznawania historii.

Zajęcia przed obejrzeniem filmu
Na początku zajęć zapytaj:

  • Jakie oglądane ostatnio przez was filmy zrobiły na was największe wrażenie?

  • Co się wam w nich podobało najbardziej?

Na tablicy zapisz tytuły filmów wymienionych przez uczniów. Wyjaśnij, że filmy można przypisać do różnych kategorii, kierując się wybranymi kryteriami. Podstawowy podział to rozróżnienie na filmy fabularne, dokumentalne i animowane. Filmy można też przyporządkować do różnych gatunków, kierując się m.in. ich tematyką. Stąd mówi się


o filmach akcji, horrorach, komediach itd.
Zapytaj:

  • Do jakich gatunków należały wymienione przez was filmy?

  • Jakie jeszcze inne znacie gatunki filmowe?

  • Czym charakteryzują się filmy należące do tych gatunków?

Nazwy gatunków wypisz na tablicy. Zwróć uwagę na filmy fabularne, których akcja dzieje się w przeszłości. Niektóre z ich stały się przebojami kasowymi, zdobyły wiele nagród. Wśród tych najsławniejszych można wskazać choćby „Gladiatora” w reżyserii Ridleya Scotta lub „Listę Schindlera” w reżyserii Stevena Spielberga. Także ostatnio na ekranach kin pojawiło się kilka polskich filmów należących do tego gatunku np. „Wałęsa. Człowiek


z nadziei” wyreżyserowany przez Andrzeja Wajdę.
Zapytaj uczniów:

  • Jakie oglądaliście filmy należące do tego gatunku?

  • Co o nich sądzicie?

Skoro filmy te pokazują fragmenty przeszłości, to zaproponuj, aby uczniowie pracując


w zespołach, przygotowali odpowiedź na pytanie:

  • Co sądzicie o poznawaniu historii poprzez fabularne filmy historyczne? Np. zamiast czytania podręczników na temat wojen Rzeczpospolitej w XVII wieku uczniowie oglądaliby „Pana Wołodyjowskiego”, „Potop”, „Ogniem i mieczem” w reżyserii Jerzego Hoffmana.

Pomocą w udzieleniu odpowiedzi na to pytanie będzie wykorzystanie schematu, w którym uczniowie wskażą zalety takiej sytuacji, jej wady oraz szanse, jakie pojawiają się obecnie dla poznawania historii poprzez filmy historyczne (np. widzowie są zainteresowani filmami


o historii najnowszej) i możliwe zagrożenia (niektóre z tematów historycznych nikogo prócz historyków nie interesują, np. zmiany w technikach w rolnictwie w średniowieczu).

Poleć, aby uczniowie swoje schematy zapisali na dużych kartach papieru:




Po zakończeniu pracy w zespołach poleć ich przedstawicielom zaprezentowanie swoich ustaleń. Po zakończeniu prezentacji wspólnie ze wszystkimi uczniami na tablicy sporządź jeden schemat.
Wyjaśnij, że wkrótce uczniowie obejrzą film Władysława Pasikowskiego „Jack Strong” pokazujący wydarzenia, które miały miejsce w latach 70-tych i 80-tych. Zaproponuj, aby uczniowie potraktowali ten film, jako źródło informacji o tych czasach – m.in. o tym, jak wówczas żyli ludzie, czym się zajmowali, jak się bawili, co było dla nich ważne, jakie mieli nadzieje i czego się obawiali.
Zajęcia po obejrzeniu filmu
Zapytaj uczniów o wrażenia z filmu:

  • Co o nim sądzicie? Jak wam się podobał?

  • Co było głównym tematem tego filmu?

  • Jakie wydarzenia zostały przedstawione w tym filmie?

  • Kto był jego głównym bohaterem?

Następnie poproś uczniów o podanie wszelkich informacji na temat tych wydarzeń


i głównego bohatera, jakie uzyskali, oglądając ten film. Zapisz je na tablicy.
Zapytaj:

  • Jakie opinie o tamtych wydarzeniach możecie sformułować na podstawie tych informacji?

  • Jakie opinie o głównym bohaterze możecie sformułować na podstawie tych informacji?

Omów z uczniami ich komentarze. Zwróć uwagę, że film fabularny to wyobrażenie jego twórców - reżysera, scenarzystów, aktorów, scenografów itd. - na temat przeszłości. Pokazanie przeszłości może też być tylko jednym z ich celów. Ważniejsze może być wywołanie określonych uczuć u widzów, rozbawienie, zaintrygowanie, skłonienie do refleksji. W tych warunkach czasem twórcy filmów rezygnują z wierności realiom historycznym (lub nie są w stanie ich pokazać). Artystyczna wizja twórców filmu może mieć duży wpływ na to, co myślą o przeszłości widzowie. Na temat działalności pułkownika Ryszarda Kuklińskiego nadal toczą się dyskusje (czego dowodem są liczne i przeciwne opinie w Internecie).


Zapytaj uczniów:

  • Gdybyście chcieli sprawdzić, na ile obraz głównego bohatera jest wierny rzeczywistej postaci historycznej, to jak moglibyście to zrobić?

  • Jakie wykorzystać źródła informacji?

  • Co chcielibyście w nich znaleźć?

Zaproponuj, aby kilku chętnych uczniów pracujących w zespole rzeczywiście zajęło się sprawdzeniem, na ile filmowa wizja postaci płk. Kuklińskiego zgadza się z tym, kim był


i czego dokonał rzeczywisty Ryszard Kukliński. Swoje ustalenia uczniowie mogliby przedstawić na jednych z kolejnych zajęć.
Pracą domową dla wszystkich uczniów może być odpowiedź na pytanie:

  • Jakie inne tematy, twoim zdaniem, z najnowszej historii warto sfilmować? Dlaczego?




1   2


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna