Priorytety Krajowego programu wdrażania Konwencji Sztokholmskiej”



Pobieranie 74,07 Kb.
Data30.11.2017
Rozmiar74,07 Kb.



Seminarium

Priorytety Krajowego programu wdrażania



Konwencji Sztokholmskiej

(Warszawa, 26 maja 2003 r.)


GF/POL/SEM.3/R.1




WYNIKI INWENTARYZACJI PRODUKCJI, IMPORTU I EKSPORTU

tZO OBJĘTYCH KONWENCJĄ SZTOKHOLMSKĄ

Wiesław Kołsut

Instytut Ochrony Środowiska




WSTĘP


Ogólnie rzecz biorąc produkcję, import i eksport trwałych związków organicznych (TZO) jako substancji lub preparatów pestycydów, realizowano w Polsce w latach 1949-1979. Prawdopodobnie nieco dłużej, mimo wygaśnięcia zezwoleń Ministerstwa Rolnictwa, stosowano zakupione wcześniej a nie wykorzystane w tym okresie preparaty zawierające substancje objęte Konwencją Sztokholmską.

W trakcie inwentaryzacji analizowano różne okresy czasu zależnie od występujących czynników technicznych, organizacyjnych i prawnych oraz regulacji związanych ze stosowaniem preparatów środków ochrony roślin zawierających TZO.

Dostatecznie szczegółowe okazały się dane ilościowe dotyczące produkcji DDT i chloropochodnych terpenowych, a także znaczna ilość danych dotyczących produkcji preparatów pestycydów zawierających DDT. Statystyki podają także producentów tych preparatów. W trakcie prac inwentaryzacyjnych projektu GEF nie sięgano po historyczne dane, które mogły się znajdować w przedsiębiorstwach przemysłowych oraz centralach handlu zagranicznego, bowiem większość danych dotyczących głównego produktu krajowego (DDT) była dostępna w statystykach. DDT produkowano w Polsce w latach 1949-1979. Pochodne terpenowe jako substancję biologicznie aktywną, produkowano jedynie dwa lata i to w małych ilościach.

Dostępne były pełne dane jakościowe dotyczące produkcji i importu preparatów pestycydowych zawierających substancje objęte konwencją. Informacje te uzyskano z istniejących wykazów środków ochrony roślin dopuszczonych przez Ministerstwo Rolnictwa do stosowania w Polsce. Dane te obejmują pełny skład procentowy substancji zawartych w dopuszczonych do stosowania preparatach pestycydowych. Brak jest natomiast ilości preparatów, poza zawierającymi DDT, które zostały wyprodukowane w kraju. Dane ilościowe dotyczące importu preparatów pestycydów zawierających TZO również nie są osiągalne. Niżej, problem ten będzie omówiony bardziej szczegółowo. Import pestycydów zawierających TZO miał miejsce w latach 1955-1977 ze znacznym jego nasileniem w latach sześćdziesiątych. Główny Urząd Statystyczny publikował jedynie łączne dostawy pestycydów dla rolnictwa, w tym ilości DDT. Dane te nie były w związku z tym możliwe do wykorzystania w inwentaryzacji podobnie jak informacje sumaryczne dotyczące chloroorganicznych pestycydów, w tym również nie objętych konwencją jak np. lindan (HCH), 2,4-D, 2,4,5-T, PCNB oraz homologi DDT, chlorfenwinfos i inne.

Po analizie dostępnych materiałów jako rok graniczny wycofania zgody na stosowanie praktycznie wszystkich preparatów zawierających TZO objęte konwencją można przyjąć 1977 rok z tym, że dla części preparatów cofnięto zgodę wcześniej (już w 1968 r.), jednak dla większości od 1976 r. Jedynie w wyjątkowych przypadkach i dla niewielkich ilości pestycydów zgodę na stosowanie wycofano nieco później.

Problemy dopuszczania do obrotu i stosowania pestycydów w ogóle, a w szczególności pestycydów, obecnie kwalifikowanych jako trwałe związki organiczne, były po raz pierwszy w Polsce uregulowane prawnie ustawą o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami (Dz. U. 1961 r. Nr 10, poz. 55). Ustawa nie zakazywała wówczas produkcji i stosowania substancji chloroorganicznych dziś zaliczanych do grupy trwałych związków organicznych. Dzięki corocznie publikowanym w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Rolnictwa na podstawie tej ustawy obwieszczeniom w sprawie wykazów chemicznych środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu handlowego w danym roku, możliwe było ustalenie, jakie preparaty chemicznych środków ochrony roślin były do Polski importowane i które substancje biologicznie czynne preparaty te zawierały. Zestawienia tych preparatów dla potrzeb prac związanych z Konwencją Sztokholmską wykonała J. Żołędziowska w raporcie technicznym pod tytułem „ Inwentaryzacja pozostałości TZO w przemyśle”.

Warto dodać, że wzmiankowana wyżej ustawa była pierwszą z szeregu regulacji prawnych, skutecznie oddziałujących na produkcję oraz stosowanie substancji i preparatów chemicznych zawierających TZO.

Przedstawione w niniejszym referacie informacje wiążą się z trzema grupami dokumentów międzynarodowych, to znaczy:



  • Konwencją Sztokholmską,

  • Protokółem z Aarhus, który poza zakresem objętym w/w konwencją obejmuje również wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne,

  • regulacjami prawnymi Unii Europejskiej.

Jak wiadomo treści merytoryczne tych dokumentów różnią się zakresami (najszerszy, jeśli chodzi o TZO, jest zakres Unii Europejskiej) i nakładanymi postanowieniami (np. odnośnie terminu zakończenia dekontaminacji, zanieczyszczonych PCB, urządzeń). Był to jeden z głównych powodów uwzględnienia we wstępnej inwentaryzacji dodatkowych substancji, które najprawdopodobniej zostaną w niedalekiej przyszłości objęte konwencją. Ponadto postanowiono również, poza zagadnieniami ściśle związanymi z konwencją a dotyczącymi zamierzonej produkcji, omówić niektóre problemy niezamierzonej produkcji TZO (PCDD/PCDF, HCB i PCB) jako zanieczyszczeń substancji chemicznych wytwarzanych w przemyśle w sposób zamierzony, tj.:



  • produkcję i przetwarzanie substancji objętych konwencją – temu zagadnieniu poświęcono najwięcej uwagi oraz

  • substancje występujące jako zanieczyszczenia produktów i półproduktów przemysłu chemicznego objęte jak również nie objęte dotychczas Konwencją Sztokholmską.

W niniejszym referacie pominięto problem importu PCB zarówno w postaci samoistnej (w tym w roztworach w olejach mineralnych) jak i w postaci urządzeń elektroenergetycznych zawierających PCB, ponieważ problematyka PCB jest przedmiotem odrębnego raportu technicznego.

W produkcji i na rynku polskich artykułów chemicznych trwałe związki organiczne pochodziły z czterech podstawowych źródeł, to znaczy:



  • z produkcji własnej substancji chemicznych,

  • z importu nie wytwarzanych w kraju substancji,

  • z produkcji własnej preparatów (form gotowych) środków ochrony roślin (pestycydów),

  • z importu preparatów (form gotowych) środków ochrony roślin (pestycydów).

Źródła informacji:



  • roczniki statystyczne Przemysłu Chemicznego i biuletyny statystyczne Ministerstwa Przemysłu chemicznego – ostatnie wydanie z 1978 roku,

  • roczniki statystyczne GUS z lat 1949 – 1979,

  • publikacje Ministerstwa Rolnictwa dotyczące dopuszczeń określonych preparatów do stosowania w Polsce,

  • szereg danych literaturowych, w tym raporty techniczne opracowane w etapie drugim projektu GEF.


KRAJOWA PRODUKCJA SUBSTANCJI OBJĘTYCH KONWENCJĄ


Objęte konwencją substancje produkowane były w czterech zakładach przemysłu chemicznego, to znaczy w:

  • Zakładach Chemicznych „Azot” w Jaworznie, gdzie produkowano DDT jako substancję aktywną oraz DMDT i HCH nie objęte konwencją. Produkowano także szereg preparatów środków ochrony roślin opartych o te substancje i inne importowane jak: HCB, toksafen, dieldrynę. Produkowano także trichlorobenzen;

  • Zakładach Chemicznych Rokita S.A., gdzie prowadzono doświadczalną produkcję heksachlorobenzenu i toksafenu, a także produkowano pentachlorofenol nie objęty konwencją. Do dziś produkuje się 2,4-D;

  • Zakładach Azotowych w Tarnowie, gdzie produkowano PCB i chloropochodne metanu nie objęte konwencją;

  • Zakładach Ząbkowice Erg, gdzie produkowano PCB i inne chlorowcopochodne (brak szczegółowych danych) – produkcja związków chlorowcoorganicznych została zlikwidowana w 1976 roku.

Do tej grupy zakładów można zaliczyć również Zakłady Chemiczne Sarzyna S.A., gdzie prowadzono produkcję pentachloronitrobenzenu (PCNB) z zastosowaniem kwasu chlorosulfonowego jako środka chlorującego (odpad w tym procesie i zanieczyszczenie stanowi HCB), a także doświadczalną produkcję 2,4,5-T. Obecnie w profilu produkcji Zakładów jest tylko: MCPA, którego proces produkcji prowadzony jest z niezwykle wysoką selektywnością i w związku z tym małym prawdopodobieństwem pojawienia się zanieczyszczeń substancjami objętymi konwencją.

Ilościowo, produkcja substancji objętych konwencją, przedstawiała się następująco:



  • w latach 1949 – 1978 wyprodukowano łącznie pod nazwą Azotoks 75.759,7 Mg koncentratu DDT (w przeliczeniu na 100 %),

  • w ciągu jedynie dwóch lat w w/w okresie wyprodukowano w ramach produkcji doświadczalnej 40 Mg chlorowanych terpenów (toksafenu). Główną przyczyną braku kontynuacji tej produkcji była dostępność na rynku tego typu preparatów importowanych z NRD i RFN,

  • poza wyżej opisanymi produkcjami w jednostkach organizacyjnych polskiego przemysłu chemicznego prowadzono prace doświadczalne w celu ewentualnego uruchomienia produkcji przemysłowej aldryny, dieldryny i heksachlorobenzenu, jednak nigdy nie podjęto produkcji przemysłowej tych substancji,

  • w Zakładach Azotowych w Tarnowie w latach 1971 – 1976 wyprodukowano 679 ton polichlorowanych difenyli (PCB) pod nazwą Tarnol. W Zakładach „ERG” w Ząbkowicach Będzińskich produkowano PCB pod nazwą Chlorofen. Brak jednak danych ilościowych tej produkcji.

KRAJOWA PRODUKCJA PREPARATÓW PESTYCYDÓW

ZAWIERAJĄCYCH SUBSTANCJE OBJĘTE KONWENCJĄ

Preparaty zawierające, trwałe związki organiczne objęte konwencją, produkowane były jedynie w trzech przedsiębiorstwach przemysłu chemicznego, to jest w:



  • Zakładach Chemicznych AZOT w Jaworznie, gdzie przetwarzano na preparaty: własny DDT (produkowany pod nazwą Azotoks), importowaną dieldrynę techniczną, heksachlorobenzen i toksafen (występujący pod nazwą Kamfochlor);

  • Zakładach Chemicznych GAMRAT w Jaśle (obecna nazwa Zakłady Tworzyw Sztucznych GAMRAT S.A), gdzie konfekcjonowano niewielkie ilości produkowanego w Zakładach Chemicznych AZOT, Azotoksu (DDT);

  • Nadodrzańskich Zakładach Przemysłu Organicznego ROKITA w Brzegu Dolnym (obecna nazwa Zakłady Chemiczne Rokita S.A), które produkowały chlorowane terpeny stosowane w produkcji preparatu pod nazwą terpentol płynny,

Z zebranych danych wynika, że spośród substancji objętych konwencją, polskie fabryki przemysłu chemicznego, stosowały w produkcji preparatów pestycydowych jako substancje aktywne:



  • DDT,

  • dieldrynę,

  • HCB,

  • toksafen.

Spośród tych substancji dieldryna i heksachlorobenzen nie były w polskich przedsiębiorstwach produkowane. Dieldryna prawdopodobnie była importowana w postaci dziewięćdziesięcioprocentowego koncentratu i przetwarzana na handlową mieszankę dieldrynową o zawartości 2,7% czystej dieldryny.

Polskie przedsiębiorstwa do produkcji preparatów pestycydowych nie stosowały następujących TZO:



  • aldryny,

  • chlordanu,

  • endryny,

  • heptachloru i

  • mireksu.

Podsumowując informacje jakościowe dotyczące problemów importu, eksportu i produkcji krajowej można stwierdzić, że:



  • w Polsce nie stosowano preparatów zawierających jako składniki aktywne chlordan i mireks,

  • stosowano preparaty zawierające jako składniki aktywne aldrynę, DDT, dieldrynę, endrynę, heptachlor, heksachlorobenzen i toksafen,

  • nie jest aktualnie możliwe uzyskanie dostatecznie ścisłych informacji dla określenia ilości wszystkich preparatów, w postaci pestycydów z produkcji krajowej, wprowadzonych do środowiska. Możliwości takie istnieją jedynie w odniesieniu do produkcji preparatów zawierających DDT dla lat 1949 – 1975,

  • zupełnie ścisłe określenia ilości wprowadzonego do środowiska DDT nieco utrudnia fakt niepełnej jeszcze inwentaryzacji mogilników zawierających niewykorzystane pestycydy,

  • w przybliżeniu można jednak określić, że w latach 1949 – 1975 roku do środowiska na terytorium Polski z produkcji krajowej wprowadzono, odliczając eksport i pozostałości DDT w mogilnikach, około 50.000 Mg DDT.

Aby łatwiej było korzystać z informacji, które substancje i w jaki sposób występowały na polskim rynku przedstawiono je w postaci poniższej tabeli i oznaczono symbolem plus w przypadku ich produkcji, importu lub eksportu.





Nazwa substancji

Produkcja substancji w kraju

Import

Substancji

Eksport substancji

Produkcja krajowa preparatu

Import preparatu

Eksport preparatu

Aldryna


-

-

-

-

+

-

Chlordan


-

-

-

-

-

-

DDT

+

-

+

+

+

+

Dieldryna

-

+

-

+

+

-

Endryna

-

-

-

-

+

-

Heptachlor

-

-

-

-

+

-

Heksachlorobenzen

-

+

-

+

-

-

Mireks

-

-

-

-

-

-

Toksafen

+

+

-

+

+

-

PCB

+

+

-

-

-

+*)

*) eksport urządzeń do dekontaminacji

IMPORT PREPARATÓW PESTYCYDOWYCH

ZAWIERAJĄCYCH SUBSTANCJE OBJĘTE KONWENCJĄ

Dane ilościowe z zakresu importu preparatów pestycydowych zawierających substancje objęte konwencją są możliwe jedynie do szacunkowego określenia. Jak powiedziano wyżej nie jest możliwe obecnie ich uzyskanie ani z Głównego Urzędu Statystycznego ani z organizacji handlowych zajmujących się zaopatrzeniem rolnictwa i leśnictwa. Abstrahując od tego czy dane te są niezbędne do opracowania programu wdrażania postanowień Konwencji Sztokholmskiej wydaje się uzasadnione podjęcie próby w celu orientacyjnego ich ustalenia. Trzeba jednak zwrócić uwagę na kilka elementów, które znakomicie utrudniają przeprowadzenie tej operacji, a należą do nich:



  • czas, który upłynął od 1977 roku, kiedy to wygasły ostatnie zgody Ministerstwa Rolnictwa na stosowanie w Polsce preparatów pestycydów zawierających substancje objęte konwencją,

  • kilkakrotne zmiany zakresu informacji dotyczących pestycydów w udostępnianych rocznikach statystycznych GUS oraz zamieszczanie w rocznikach statystycznych danych o dostawach pestycydów dla rolnictwa przygotowywanych przez Agrochem,

  • brak statystyki dotyczącej dostaw pestycydów na zaopatrzenie rolnictwa w latach 1949 – 1958,

  • likwidacja firm handlowych prowadzących dostawy pestycydów na zaopatrzenie rolnictwa i leśnictwa w latach 1949 – 1974,

  • brak informacji o strukturze importu preparatów środków ochrony roślin oraz

  • grupowanie łączne pestycydów zawierających wszystkie substancje chloroorganiczne a nie tylko związki chloroorganiczne objęte konwencją.

Ponieważ w raporcie technicznym przygotowanym w ramach inwentaryzacji stwierdzono jedynie, że brak jest danych ilościowych dotyczących substancji objętych konwencją zawartych w importowanych preparatach pestycydów oraz podano informacje jakościowe o tym, które związki objęte konwencją były do kraju importowane, to w niniejszym referacie dokonano oszacowania zaimportowanych ilości preparatów w przeliczeniu na substancje aktywne.

Przyjęto mianowicie założenie, że struktura ilościowa preparatów pestycydowych w mogilnikach z tamtego okresu odzwierciedlała strukturę rynkową stosowanych w rolnictwie preparatów. Chociaż nie jest to zbyt ścisłe, to wyliczenia na tej podstawie mogą dać pogląd na rząd wielkości wprowadzonych na obszar Polski substancji objętych konwencją i na ich przybliżoną strukturę.

W Polsce wielokrotnie szacowano ilości środków ochrony roślin w mogilnikach. Określano przy tym, z różnymi stopniami dokładności, ich strukturę. Do niniejszych orientacyjnych wyliczeń przyjęto (za pracą zbiorową pod tytułem „Pestycydy, występowanie, oznaczanie i unieszkodliwianie”, WNT, 2001) 30% udział związków chloroorganicznych w odpadach pestycydowych w mogilnikach i magazynach (chociaż spotka się w literaturze także wartości przewyższające 40% udział związków chlorowcoorganicznych) oraz strukturę chloroorganicznych pestycydów w badanej próbie 96 mogilników. Struktura ta była następująca:


  • DDT 42%

  • chlorowane kamfeny (toksafen) 20%

  • DMDT 11%

  • HCH i Lindan 10%

  • pochodne dienowe 4%

  • Inne 13%

Przyjmując powyższą strukturę i szacunek, że DDT stanowił w zużytych przez rolnictwo preparatach ogółem ok. 50.000 Mg, to zastosowane w rolnictwie chlorowane kamfeny powinny według powyższej struktury stanowić ok. 23.000 Mg, a pozostałe objęte konwencją substancje ok. 15.400 Mg. Wielkości te wydają się prawdopodobne ze względu na wyjątkowo wysokie zawartości chlorowanych kamfenów w importowanym toksafenie. Przekraczały one 10% w stosunku do ogólnej masy zaimportowanych preparatów. Powyższe ilości trafiały do rolnictwa na przestrzeni 30 lat, czyli średniorocznie było to 1670 Mg DDT, nieco ponad 760 Mg toksafenu oraz ok. 520 Mg pozostałych pestycydów chloroorganicznych objętych konwencją zawierających: aldrynę, dieldrynę, endrynę, heptachlor i heksachlorobenzen, które były do Polski importowane w postaci preparatów. Poza DDT, dostawy preparatów zawierających chlorowane terpeny pochodziły z Niemieckiej Republiki Demokratycznej i Republiki Federalnej Niemiec, zaś dieldryna z RFN i Danii. Trzeba jednak pamiętać, że są to dane szacunkowe.

Największa intensywność dostaw dla rolnictwa preparatów zawierających substancje objęte konwencją przypadała na lata 1959 – 1975. Najwyższe dostawy preparatów zawierających DDT miały miejsce w 1967 roku – było to 4479 Mg stuprocentowej substancji.

NIEZAMIERZONA PRODUKCJA TZO JAKO ZANIECZYSZCZEŃ

INNYCH WYTWARZANYCH CELOWO SUBSTANCJI CHEMICZNYCH

Zamierzone produkcje tych substancji, zlokalizowane były w zakładach eksploatujących elektrolizy soli kamiennej (rtęciowe i przeponowe). Rtęciowe elektrolizy zlokalizowane były w:



  • Zakładach Ząbkowice Erg,

  • Zakładach Chemicznych Jaworzno,

  • Zakładach Azotowych w Tarnowie,

  • Zakładach Chemicznych Oświęcim,

  • Zakładach Chemicznych Rokita.

Przeponowe elektrolizy pracują w:

Substancje, w których zanieczyszczenia TZO mogą występować to: chloropochodne benzenu, fenolu, acetylenu, propylenu i etylenu. Produkowane obecnie chloropochodne benzenu i fenolu zawierają jeden lub dwa atomy chloru w cząsteczce i w związku z tym stopień ich zanieczyszczenia jest bardzo niski. Nieco wyższe prawdopodobieństwo zanieczyszczeń występuje w przypadku kompleksów produkcyjnych chlorku winylu i chlorku allylu, ze względu na ostre warunki chlorowania lub oksychlorowania w eksploatowanych technologiach.

We wszystkich zakładach przemysłu chemicznego prowadzących procesy chlorowania istniało i istnieje prawdopodobieństwo występowania na składowiskach odpadów, substancji chlorowcoorganicznych w ogóle lub substancji chloroorganicznych zanieczyszczonych TZO, zaliczanych do grupy produktów wytwarzanych w sposób niezamierzony. Trzeba jednak odnotować znaczny postęp w zakresie eliminacji TZO ze składowisk odpadów we wszystkich zakładach przemysłu chemicznego. Wyjątkiem są tu Zakłady Chemiczne Jaworzno gdzie na składowisku znajdują się znaczne ilości produktów odpadowych powstałych w trakcie produkcji DDT i HCH oraz DMDT. Problem ten jest uwzględniany w ramach kompleksu prac związanego z odpadami.

Poza eliminacją z produkcji substancji objętych konwencją w przedsiębiorstwach przemysłu chemicznego, nastąpiła bardzo głęboka restrukturyzacja produkcji związków chlorowcoorganicznych. Przykładowo można wymienić:



  • likwidację produkcji związków chlorowcoorganicznych w Ząbkowicach Będzińskich i Zakładach Chemicznych Jaworzno,

  • likwidację produkcji rozpuszczalników chlorowcoorganicznych w Anwilu i Tarnowie,

  • likwidację produkcji chlorku winylu w Tarnowie i ograniczenia jej w Oświęcimiu,

  • likwidację produkcji PCNB i gruntowną zmianę procesu produkcji MCPA w Sarzynie,

  • eliminację przestarzałych elektroliz rtęciowych w Dąbrowie Górniczej i Jaworznie,

  • zastąpienie elektrod węglowych w procesach elektrolizy rtęciowej soli kamiennej w Tarnowie, Rokicie i Oświęcimiu elektrodami tytanowymi (stałowymiarowymi).

Powyższe działania znacznie zmniejszają niebezpieczeństwo niezamierzonej produkcji TZO.

Obecnie nie wytwarzamy w kraju w sposób zamierzony żadnej z substancji objętej konwencją, natomiast jako zanieczyszczenia niektórych produktów substancje te prawdopodobnie występują. Prawdopodobieństwo występowania tych substancji w najwyższym stopniu dotyczy obecnie 2,4-D (kwas 2,4-dichlorofenoksy octowy). Jako zanieczyszczenia tej substancji mogą występować śladowe ilości PCDD/PCDF oraz HCB i PCB. W związku z brakiem produkcji, nie występuje także eksport takich substancji. Wyjątkiem jest tu PCB gdzie ma miejsce eksport w celu bezpiecznego unieszkodliwiania eliminowanych z eksploatacji, urządzeń elektroenergetycznych napełnionych olejami mineralnymi z domieszką polichlorowanych difenyli lub samego PCB. Ponieważ w kraju rozwijany jest potencjał unieszkodliwiania PCB i urządzeń nim zanieczyszczonych, to będzie następowało ograniczanie również tego eksportu.

Warto również wspomnieć o tym, że przedsiębiorstwa operujące procesami chlorowania związków organicznych dysponują odpowiednimi i stale doskonalonymi procesami zagospodarowywania odpadów zawierających trwałe związki organiczne i w związku z tym zagrożenie, substancjami objętymi konwencją, z obecnej produkcji związków chloroorganicznych jest bardzo niewielkie.

UWAGI KOŃCOWE

Jako termin zakończenia w Polsce produkcji i importu substancji objętych konwencją oraz produkcji i importu preparatów zawierających te substancje, a także termin zakończenia stosowania tych substancji w rolnictwie powinno się przyjmować 1977 rok. Ponieważ jednak nie można wykluczyć stosowania, mimo braku dopuszczenia, preparatów znajdujących się na stanach magazynowych, jako rok ostatecznego zaprzestania stosowania w rolnictwie należałoby przyjmować 1980 r.

W Polsce obecnie funkcjonuje system prawny, oparty o ustawę o ochronie roślin oraz ustawę o substancjach i preparatach chemicznych, który uniemożliwia zarówno podejmowanie produkcji jak i stosowanie substancji i preparatów zawierających substancje objęte konwencją. Nie ma jednak formalnego zakazu produkcji substancji ujętych w załączniku A do konwencji.

Mimo braku takiego formalnego zakazu produkcji, z tytułu innych przepisów prawnych, każda próba podjęcia produkcji spotkałaby się z odmową instancji nadzorujących ochronę środowiska w Polsce.

Na skutek głębokich zmian struktury produkcji w przedsiębiorstwach przemysłowych, uległa również znacznemu ograniczeniu lub likwidacji produkcja substancji chloroorganicznych, które prawdopodobnie zostaną w przyszłości dodatkowo wprowadzone do załączników konwencji. Znacznemu podwyższeniu uległ średni poziom stanu techniki produkcji chloroorganicznych oraz gospodarka odpadami z tych produkcji, co zmniejszyło, jeśli nie zlikwidowało, zagrożenie środowiska TZO powstającymi jako niezamierzone produkcje i zanieczyszczenia produktów głównych.



Wydaje się, że niniejsza inwentaryzacja ułatwi określenie w następnych etapach realizacji projektu GEF kryteriów wyboru priorytetów jak i określenie samych priorytetów, a także prawidłowe określenie długo i krótkoterminowych celów stawianych do osiągnięcia. Umożliwi także w części dotyczącej produkcji, importu i eksportu określenie odpowiednich zadań do programu wdrażania Konwencji Sztokholmskiej w Polsce.







©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna