Poziom podstawowy poziom rozszerzony II informator maturalny


I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji



Pobieranie 457,28 Kb.
Strona2/6
Data23.04.2018
Rozmiar457,28 Kb.
1   2   3   4   5   6

I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.
1. Czytanie i słuchanie.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:


1) czyta utwory stanowiące konteksty dla tekstów kultury poznawanych w szkole;

2) twórczo wykorzystuje wypowiedzi krytycznoliterackie i teoretycznoliterackie (np. Recenzja, szkic, artykuł, esej);

3) porównuje tekst linearny i hipertekst rozumiany jako wypowiedź nieciągła, nielinearna, stanowiąca system powiązanych segmentów tekstowych, łączonych dowolnie przez użytkownika języka w każdorazowym akcie odbioru;

4) rozpoznaje retoryczną organizację wypowiedzi – wskazuje zastosowane w niej sposoby osiągania przejrzystości i sugestywności;

5) rozpoznaje mechanizmy nowomowy charakterystyczne dla systemów totalitarnych
2. Samokształcenie i docieranie do informacji.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:


1) samodzielnie wybiera do lektury teksty, stosując różne kryteria wyboru, które potrafi uzasadnić;

2) adiustuje tekst na poziomie elementarnym.


3. Świadomość językowa.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:


1) rozróżnia i omawia na wybranych przykładach funkcje języka– poznawczą (kategoryzowanie świata), komunikacyjną (tworzenie wypowiedzi i stosowanie języka w aktach komunikacji) oraz społeczną (jednoczenie grupy i budowanie tożsamości zbiorowej – regionalnej, środowiskowej, narodowej);

2) dostrzega związek języka z obrazem świata;

3) rozpoznaje i wskazuje wybrane cechy języka polskiego, które świadczą o jego przynależności do rodziny języków słowiańskich; sytuuje polszczyznę na tle innych języków używanych w Europie;

4) postrzega styl potoczny jako centrum systemu stylowego polszczyzny, od którego odróżniają się inne style: artystyczny, naukowy, urzędowy, publicystyczny


II. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń zna teksty literackie i inne teksty kultury wskazane przez nauczyciela.
1. Wstępne rozpoznanie.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego.


2. Analiza.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:


1) wskazuje związki między różnymi aspektami utworu (estetycznym, etycznym i poznawczym);

2) dostrzega przemiany konwencji i praktykę ich łączenia (synkretyzm konwencji i gatunków);

3) rozpoznaje aluzje literackie i symbole kulturowe (np. biblijne, romantyczne) oraz ich funkcję ideową i kompozycyjną, a także znaki tradycji, np. antycznej, judaistycznej, chrześcijańskiej, staropolskiej;

4) dostrzega w czytanych utworach: parodię, parafrazę i trawestację, wskazuje ich wzorce tekstowe;

5) rozpoznaje i charakteryzuje styl utworu, np. wiersza renesansowego, barokowego, klasycystycznego, romantycznego.
3. Interpretacja.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:


1) dostrzega i komentuje estetyczne wartości utworu literackiego;

2) przeprowadza interpretację porównawczą utworów literackich;

3) w interpretacji eseju i felietonu wykorzystuje wiedzę o ich cechach gatunkowych;

4) konfrontuje tekst literacki z innymi tekstami kultury np. plastycznymi, teatralnymi, filmowymi.


4. Wartości i wartościowanie.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:


1) wskazuje różne sposoby wyrażania wartościowań w tekstach
III. Tworzenie wypowiedzi.
1. Mówienie i pisanie.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:


1) tworzy wypowiedzi ze świadomością ich funkcji sprawczej;

2) ocenia własną kompetencję językową (poprawność gramatyczną i słownikową) oraz kompetencję komunikacyjną (stosowność i skuteczność wypowiadania się);


2. Świadomość językowa.

Uczeń spełnia wymagania określone dla zakresu podstawowego.


TEKSTY KULTURY

1. Teksty poznawane w całości

Teksty określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:


Horacy – wybrane liryki;

Jan Kochanowski Treny (jako cykl poetycki);

poezja barokowa (np. Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn);

wybrany wiersz z romantycznej poezji europejskiej;

Juliusz Słowacki Kordian lub Fantazy;

Zygmunt Krasiński Nie-Boska Komedia;

realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (np. Honoriusz Balzak Ojciec Goriot, Emil Zola Nana lub Gustaw Flaubert Pani Bovary);

Stanisław Ignacy Witkiewicz Szewcy;

Gustaw Herling-Grudziński – wybrane opowiadanie;

Michaił Bułhakow Mistrz i Małgorzata;

wybrana powieść lub zbiór opowiadań z XX lub XXI w. (np. Marii Dąbrowskiej, Zofii Nałkowskiej, Marii Kuncewiczowej, Józefa Wittlina, Józefa Mackiewicza, Juliana Stryjkowskiego, Andrzeja Kuśniewicza, Tadeusza Konwickiego, Stanisława Lema, Wiesława Myśliwskiego, Marka Nowakowskiego, Jerzego Pilcha, Olgi Tokarczuk, Stefana Chwina, Pawła Huellego);

wybrana powieść(lub zbiory opowiadań) dwudziestowiecznych autorów z literatury światowej (np. Franza Kafki, Thomasa Manna, Vladimira Nabokova, Alberta Camusa, Isaaca Bashevisa Singera, Johna Steinbecka, Kurta Vonneguta, Gabriela Garcii Marqueza, Günthera Grassa, Umberto Eco, Milana Kundery); wybrane wiersze dwudziestowiecznych poetów polskich (innych niż wymienieni na poziomie podstawowym).


2. Teksty poznawane w całości lub w części (decyzja należy do nauczyciela) teksty określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:
wybrany esej Mieczysława Jastruna lub Zygmunta Kubiaka poświęcony kulturze antycznej;

Dante Alighieri Boska komedia;

Johann Wolfgang Goethe Faust;

Czesław Miłosz – wybrany esej;

Zbigniew Herbert – wybrany esej;

inny esej autora polskiego (np. Kazimierza Wyki, Jana Błońskiego, Marii Janion, Leszka Kołakowskie go, ks. Józefa Tischnera, Jarosława Rymkiewicza, Jerzego Stempowskiego);

wybrany reportaż autora polskiego (np. Ryszarda Kapuścińskiego, Krzysztofa Kąkolewskiego, Hanny Krall, Henryka Grynberga)

dziennik (np. Marii Dąbrowskiej, Zofii Nałkowskiej, Jarosława Iwaszkiewicza, Witolda Gombrowicza);

Jan Paweł II Tryptyk Rzymski;

Biblia (fragmenty Starego i Nowego Testamentu jako konteksty interpretacyjne dla lektury dzieł z innych epok).


3. Inne jak dla zakresu podstawowego, a ponadto:

wybrane filmy z klasyki kinematografii światowej (np. Ingmara Bergmana, Charlesa Chaplina, Federico Felliniego, Akiry Kurosawy, Andrieja Tarkowskiego, Orsona Wellesa);

spektakle teatralne (w tym Teatru TV) – przynajmniej jeden w roku;

stała lektura gazety codziennej, tygodnika opinii, miesięcznika i kwartalnika



II INFORMATOR MATURALNY

  1. EGZAMIN USTNY

Egzamin maturalny z języka polskiego w części ustnej sprawdza umiejętność tworzenia wypowiedzi na określony temat, zgodnej z zasadami poprawności językowej, logiki i retoryki. Inspiracją do wypowiedzi jest tekst kultury.


Charakterystyka egzaminu ustnego

Egzamin trwa około 30 minut i składa się z trzech części: przygotowania, wypowiedzi monologowej zdającego dotyczącej wylosowanego polecenia i związanej z tą wypowiedzią rozmowy zdającego z zespołem przedmiotowym.


Wypowiedź monologowa zdającego

Zdający losuje zadanie egzaminacyjne zawierające tekst kultury (literacki lub ikoniczny, lub popularnonaukowy z zakresu wiedzy o języku) oraz odnoszące się do niego polecenie i ma nie więcej niż 15 minut na przygotowanie wypowiedzi. Następnie przez około 10 minut wygłasza wypowiedź monologową na zadany w poleceniu temat.

Tekst kultury powinien zainspirować zdającego, którego zadaniem jest rozwinięcie i poszerzenie zasygnalizowanych w poleceniu wątków – także poprzez odwołanie się do innych, dowolnie wybranych tekstów.
Rozmowa zdającego z zespołem egzaminacyjnym

Rozmowa może dotyczyć wyłącznie wygłoszonej przez zdającego wypowiedzi monologowej. Członkowie zespołu egzaminacyjnego nie mogą odwoływać się do faktów lub lektur nieprzywołanych w tej wypowiedzi. W trakcie rozmowy, która trwa około 5 minut, członkowie zespołu mogą prosić o dodatkowe wyjaśnienia, zachęcać do pogłębienia wybranych aspektów wypowiedzi itp.


Cechy zadania egzaminacyjnego

– Zadanie składa się z polecenia i tekstu (w zadaniach stosowane są trzy typy tekstów: teksty o języku, teksty literackie, teksty ikoniczne).

– Zadanie daje możliwość weryfikacji sfunkcjonalizowanej (nie odtwórczej) wiedzy zdającego oraz jego umiejętności analityczno-interpretacyjnych (w odniesieniu do tekstu źródłowego wskazanego w zadaniu i związanych z nim problemowo przywołań różnych kontekstów). Wiedza językowa i teoretycznoliteracka pełni tu rolę czynnika wspomagającego lekturę tekstów kultury.

– Zadanie umożliwia zdającemu zaprezentowanie poziomu dojrzałości intelektualnej, orientacji w problemach kultury, literatury i języka, a także wykazanie się sprawnością językowo-komunikacyjną oraz rozumieniem tekstu stanowiącego inspirację do wypowiedzi.

– Zadanie odwołuje się do umiejętności (i wiadomości) wskazanych w podstawie programowej dla IV etapu edukacji polonistycznej (oraz etapów niższych).

– W zadaniu została wyraźnie określona sytuacja komunikacyjna – za pomocą czasowników operacyjnych, które dają uczniowi wskazówkę, jaką formę ma wybrać dla wypowiedzi.

– Wykonanie zadania egzaminacyjnego wymaga:


  • rozpoznania zadanej w poleceniu intencji i przygotowania wypowiedzi zgodnie z tą intencją;

  • odczytania (interpretacji) dołączonego tekstu kultury pod kątem wskazanego w poleceniu problemu;

  • odwołania się do innych tekstów kultury (dowolnych) i problemów, które łączą się z tematem wypowiedzi;

  • opracowania wypowiedzi pod względem kompozycyjnym i językowo-stylistycznym;

  • wygłoszenia wypowiedzi zgodnie z zasadami kultury żywego słowa;

  • udziału w rozmowie dotyczącej wygłoszonej wypowiedzi monologowej.


Przebieg egzaminu





PRZEBIEG EGZAMINU

CZAS TRWANIA

CZYNNOŚCI ORGANIZACYJNE

Zdający losuje zadanie egzaminacyjne.

-

PRZYGOTOWANIE

WYPOWIEDZI MONOLOGOWEJ




Zdający przygotowuje się do wygłoszenia wypowiedzi na wylosowany temat (może w tym czasie przygotować ramowy plan wypowiedzi, konspekt, notatki pomocnicze)

Nie więcej niż 15 minut


WYPOWIEDŹ MONOLOGOWA

Zdający wygłasza wypowiedź monologową.

Około 10 minut

ROZMOWA

Zdający uczestniczy w rozmowie z zespołem przedmiotowym (dotyczącej wygłoszonej wypowiedzi monologowej).

Około 5 minut



Ocenianie – egzamin ustny

Monologowa wypowiedź egzaminacyjna oraz udział zdającego w rozmowie oceniane są pod względem merytorycznym (treść), formalnym (organizacja), językowym i stylowym. Oceny dokonują członkowie zespołu przedmiotowego, przyznając punkty zgodnie ze skalą oceniania egzaminu ustnego. Waga poszczególnych aspektów ocenianych w trakcie tej części egzaminu jest następująca:

– meritum wypowiedzi monologowej: 40% (16 pkt),

– organizacja wypowiedzi monologowej: 20% (8 pkt),

– język i styl wypowiedzi monologowej i dialogowej: 20% (8 pkt),

– meritum wypowiedzi dialogowej i przestrzeganie zasad uczestniczenia w rozmowie: 20% (8 pkt).

Za wypowiedź w części ustnej egzaminu maturalnego zdający może otrzymać maksymalnie 40 punktów.
Załącznik 1. Szczegółowe kryteria oceniania wypowiedzi ustnej
Kryteria oceny meritum wypowiedzi monologowej*


Realizacja

wypowiedzi


Zgodność

wypowiedzi

z poleceniem


Stopień

realizacji

polecenia


Jakość

realizacji

polecenia


Poprawność

rzeczowa

i terminologiczna


Punktacja


Wypowiedź

spełnia warunki



wypowiedzi

egzaminacyjnej


Wypowiedź

w całości



zgodna

z poleceniem




Realizacja

wszystkich

elementów

polecenia



Realizacja

pogłębiona

(co najmniej jeden

element powinien

być pogłębiony)



Wypowiedź

bezbłędna

16

Wypowiedź

z błędami

15

Realizacja

powierzchowna


Wypowiedź

bezbłędna

14

Wypowiedź

z błędami

13

Realizacja

niektórych

elementów

polecenia



Realizacja

pogłębiona


Wypowiedź

bezbłędna

12

Wypowiedź

z błędami

11

Realizacja

powierzchowna


Wypowiedź

bezbłędna

10

Wypowiedź

z błędami

9

Wypowiedź

częściowo

zgodna

z poleceniem




Realizacja

wszystkich

elementów

polecenia



Realizacja

pogłębiona


Wypowiedź

bezbłędna

8

Wypowiedź

z błędami

7

Realizacja

powierzchowna


Wypowiedź

bezbłędna

6

Wypowiedź

z błędami

5

Realizacja

niektórych

elementów

polecenia



Realizacja

pogłębiona


Wypowiedź

bezbłędna

4

Wypowiedź

z błędami

3

Realizacja

powierzchowna


Wypowiedź

bezbłędna

2

Wypowiedź

z błędami

1

Wypowiedź nie jest wypowiedzią egzaminacyjną LUB jest niezgodna z poleceniem

0

*Jeśli zdający nie otrzyma punktów za wartość merytoryczną wypowiedzi monologowej, nie otrzymuje punktów


Wypowiedź egzaminacyjna powinna spełniać dwa warunki:

– być dłuższym monologiem na temat określony w poleceniu;

– stanowić formalną oraz znaczeniową całość.

Wypowiedź, która nie spełnia obu tych warunków, nie może być uznana za wypowiedź egzaminacyjną. W takim wypadku zdający otrzymuje 0 punktów.


Wypowiedź zgodna z poleceniem to wypowiedź, której myśl przewodnia nawiązuje do polecenia, a wszystkie elementy treści się z nią wiążą. Myśl przewodnią może sformułować sam zdający (w postaci tezy, hipotezy, pytania) lub może ją zrekonstruować komisja na podstawie całej wypowiedzi.
Wypowiedź częściowo zgodna z poleceniem to wypowiedź, której myśl przewodnia nawiązuje do polecenia, ale nie wszystkie elementy treści się z nią wiążą.
Stopień realizacji polecenia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu, czy tylko do niektórych (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu, lub nie uzasadnił własnego zdania, jeśli wymagało tego polecenie).
Jakość realizacji polecenia ocenia się na podstawie wnikliwości, z jaką zdający omawia kolejne elementy polecenia. Realizacja pogłębiona to realizacja, w której zdający wnikliwie omówił co najmniej jeden z elementów polecenia. Realizacja powierzchowna to realizacja, w której omówienia wszystkich z uwzględnionych w wypowiedzi elementów polecenia mają charakter ogólnikowy (pobieżny).
Poprawność rzeczową i terminologiczną ocenia się na podstawie występowania w wypowiedzi błędów rzeczowych i terminologicznych.

Jeżeli zdający popełni błąd świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego się odwołuje, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego, który przywołuje, wypowiedź uznaje się za częściowo niezgodną z poleceniem.

Pomyłki (np. w nazwach własnych, datach, terminach) niewpływające na wartość merytoryczną

wypowiedzi uważa się za usterki, a nie błędy.


Kryteria oceny organizacji wypowiedzi monologowej*


Retoryczna organizacja wypowiedzi na poziomie całościowym

Spójność wypowiedzi na poziomie lokalnym

Punktacja


Wypowiedź jako całość

Zorganizowana

Pełna spójność wypowiedzi lub nieznaczne

zaburzenia spójności

8

Znaczne zaburzenia spójności

6

Zaburzenia w całościowej

organizacji wypowiedzi




Pełna spójność wypowiedzi lub nieznaczne

zaburzenia spójności

4

Znaczne zaburzenia spójności

2

Wypowiedź niezorganizowana

Wypowiedzenia w większości nieuporządkowane

0



1   2   3   4   5   6


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna