Powstanie Internetu było w stanie wywołać we współczesnym świecie zmiany, których istnienia jeszcze kilka czy kilkanaście lat temu nikt nie był w stanie przewidzieć



Pobieranie 130,46 Kb.
Strona1/3
Data05.02.2018
Rozmiar130,46 Kb.
  1   2   3

Wstęp
Powstanie Internetu było w stanie wywołać we współczesnym świecie zmiany, których istnienia jeszcze kilka czy kilkanaście lat temu nikt nie był w stanie przewidzieć. Tempo w jakim Internet się rozwija i obszary jakie obejmuje wskazuje na to, iż odegra kluczową rolę w gospodarce światowej. W nowej gospodarce zmieniają się obowiązujące dotąd prawa, pojawiają się inne - nie występujące dotąd - rynki, inni ludzie i firmy, pojawiają się także nieco inne towary i inni klienci. Wartość przedsiębiorstwa zaczyna mieć coraz mniej wspólnego z wielkością kapitału czy osiąganymi zyskami. Patrząc na nowoczesną firmę (e-firmę) przez pryzmat wyżej wymienionych zmian można stwierdzić, iż o obecnie o wartości firmy zdają świadczyć takie czynniki jak pomysł, struktura ludzka, charakter usług. Nowa gospodarka stwarza nowy rynek (e-rynek) który funkcjonuje bez przerwy, nie ma fizycznej lokalizacji, nie zna problemu odległości, a partner transakcji może być gdziekolwiek. Rynek ten będzie rozwijać się w coraz to szybszym tempie stwarzając nowe, ogromne możliwości i stawiając nowe wyzwania przed współczesnymi firmami. Celem pracy jest przedstawienie i scharakteryzowanie najważniejszych narzędzi jakimi posługują się, lub będą się posługiwać w niedalekiej przyszłości liderzy nowoczesnej gospodarki.

W chwili obecnej Internet wkracza praktycznie do każdej sfery naszego życia - bez względu na to czy tego chcemy, czy też nie. Czasy, kiedy liczył się ten kto produkował dużo - powoli przemijają. Obecnie coraz mniej się liczy produkcja materialna - dzisiaj czynnikiem, który odgrywa największą rolę zaczyna być informacja. Można więc stwierdzić, iż po erze agrarnej i industrialnej świat wkracza w erę gospodarki internetowej, zwanej e-gospodarką. E-biznesowe przedsięwzięcia zaczynają robić obecnie kariery na niespotykaną dotąd skalę, w ciągu kilku lat osiągając wartość na którą dotychczas należało pracować niekiedy przez całe dziesięciolecia. Obecnie staje się przed faktem dokonanym: Internet, a co za tym idzie e-gospodarka, jest bliżej niż sądzi wiele firm. Wcześniej czy później wszyscy będą musieć zaakceptować to zjawisko. Oznacza to, że każdy, kto chce być konkurencyjny i działać na nowym rynku, musi zrozumieć jego reguły i poznać jego narzędzia.




1.1. Internet jako medium handlowe

Atrakcyjność Internetu jako medium do prowadzenia wszelkiego rodzaju działalności handlowej wynika z jego globalnego zasięgu, dużych możliwości multimedialnych. i stosunkowo dużej dostępności (ok. 220 mln osób) przez całą dobę i siedem dni w tygodniu.

Wybór towarów oferowanych w sieci jest szeroki: książki, oprogramowanie, bilety lotnicze, samochody, komputery, ubrania. Najbogatszą ofertę mają chyba księgarnie internetowe - niekiedy nawet ponad 3 mln tytułów (http://www.amazon.com/) i stoiska muzyczne (http://www.cd-now.com/). W odróżnieniu od tradycyjnego sposobu zakupu, posiadając sklep wirtualny jest się w stanie lepiej sprostać oczekiwaniom i potrzebom kupujących. Odpowiednie oprogramowanie analizując dokonane przez konkretnego klienta zakupy, jest się w stanie jednocześnie poznać jego preferencje. Dzięki temu, klient ma otrzymać poszukiwaną ofertę i usługę w taki sposób, aby zakupy przynosiły mu jak największą satysfakcję, a firmom jak największy zysk.

Sklep internetowy to określony adres w sieci WWW, pod którym znaleźć można specjalnie przygotowaną stronę, na której znajdują się wykazy produktów oferowanych do sprzedaży wraz z ich prezentacją oraz cennikiem. Oprócz tego do dyspozycji klienta oddawany jest tzw. wirtualny koszyk, do którego może "wkładać" może wybrane przez siebie towary. Najczęściej sklepy takie są dodatkową formą sprzedaży normalnie funkcjonujących sklepów. Koszty uruchomienia takiego serwisu są relatywnie niewielkie, a korzyści jakie może odnieść firma mogą być znaczące. Ostatnio daje się także zaobserwować powstawanie tzw. pasaży handlowych, czyli stron, na których poszczególne sklepy umieszczając swój odnośnik, grupują się np. według oferowanego asortymentu. Uruchomienie sprzedaży detalicznej poprzez Internet można przeprowadzić w stosunkowo łatwy sposób. Obecnie rynek oprogramowania oferuje kilka dobrych i stosunkowo tanich modułów internetowych sklepów, które wystarczy wypełnić treścią i umieścić na serwerze własnym lub usługodawcy. Tak więc sklep internetowy może założyć praktycznie każdy zainteresowany, poczynając od wielkich firm, a kończąc na małych przedsiębiorstwach. Podstawową różnicą będzie tu skala przedsięwzięcia, zależna w dużej mierze od posiadanych zasobów finansowych i ludzkich, oraz wiedza. Duże firmy mogą przeznaczyć znaczne środki na kampanię reklamową i promocyjną, również tą, poza siecią, aczkolwiek wysokie koszty takich działań nie zamykają drogi tym, którzy takich środków nie posiadają. Powinni oni wykorzystywać wszelkie dostępne tanie techniki marketingowe jakie daje Internet. Przed przystąpieniem do realizacji zamierzeń niezbędne jest dokonanie analizy posiadanych na ten cel zasobów finansowych i tak, jak we wszystkich innych przypadkach, precyzyjne określenie celu.


1.2. Etapy tworzenia sklepu internetowego

Przed przystąpieniem do realizacji przedsięwzięcia należy określić strategię działania. W dużej mierze zależeć ona będzie od formy sprzedaży czyli czy ma być to sprzedaż bezpośrednia, czy też pośrednia. W pierwszym przypadku całość transakcji handlowej, od złożenia zamówienia do realizacji płatności i dostawy, odbywać się będzie elektronicznie i dotyczyć towarów i usług, które mogą być dostarczane w postaci elektronicznej (np. publikacje w formie elektronicznej czy programy komputerowe). Ta forma sprzedaży jest najbardziej korzystna dla obu stron. Drugi przypadek dotyczyć będzie towarów wymagających stosowania tradycyjnej formy dostawy do klienta (np. poczta kurierska). Opracowując strategię marketingową należy wziąć pod uwagę swoją pozycję na tle konkurencji, popyt na oferowane towary, ale także ich dostępność w tradycyjnym systemie sprzedaży i w innych sklepach internetowych. Nie mniej istotne są kwestie dotyczące określenia wielkości rocznego przyrostu sprzedaży i ponoszonych na początku strat, sposobu i metod osiągania wytyczonego celu, geograficznego zasięgu sprzedaży i najskuteczniejszej metody dostawy do klienta. Równie szczegółowe informacje należy posiąść o kliencie. Należy wyłonić grupę potencjalnych klientów i określić ich potrzeby oraz przyzwyczajenia. Trzeba znać też np. liczbę i proporcje płci użytkowników Internetu w grupie docelowej, jej rozkład wiekowy i poziom wykształcenia, średni dochód na rodzinę, strukturę zawodową, ich przyzwyczajenia, itp. Niezbędne są informacje bardziej szczegółowe, obrazujące proces decyzyjny klientów. Dysponując takimi informacjami, można dostosować ofertę do potrzeb konsumentów.

Kolejnym etapem jest projekt witryny sklepu. Jak wcześniej już wspomniano na rynku dostępnych jest wiele gotowych modułów sklepów internetowych. Można się pokusić także o próbę stworzenia własnego projektu, aczkolwiek nie będzie to raczej łatwym zadaniem. Witryna sklepu powinna zawierać takie elementy jak: pełną nazwę firmy, adres, numery telefonów, faksów oraz adresy skrzynek elektronicznej poczty. Powinna także zawierać szczegółowe informacje o produktach, łatwy w obsłudze system składania zamówień z przyjaznym w obsłudze interfejsem użytkownika, dokładne informacje o zasadach i warunkach sprzedaży, informacje o zasadach udzielanych gwarancji, możliwościach zwrotu zakupionego towaru. Należy także umieścić informację o bezpiecznym systemie zawierania transakcji handlowej i realizacji płatności, zapewnienie poufności danych klienta i prośba o wyrażenie zgody na wykorzystanie jego danych do własnych celów, ankietę na temat jakości obsługi i oferowanych towarów. Przy projektowaniu witryny za priorytet należy uznać to, że obsługa interfejsu użytkownika musi być jednakowa na wszystkich stronach witryny oraz musi być łatwa. Witryny nie należy umieszczać na bezpłatnych serwerach, i to nie tylko ze względu na utrudniony dostęp. Nazwa domeny w miarę możliwości powinna odpowiadać nazwie firmy lub promowanej nazwie towarowej.

Kolejnym etapem jest umieszczenie strony wraz z modułem sklepu na serwerze. Często serwer WWW kojarzyć się może z mniejszym lub większym komputerem, odpowiednikiem znanych serwerów NetWare lub NT, które rzeczywiście najczęściej funkcjonują jako osobny komputer. Tymczasem serwer WWW to program funkcjonujący w środowisku fizycznego serwera Unix, Linux, NetWare czy NT. Taki wirtualny serwer najczęściej działa w środowiskach typu Unix, gdyż posiadają one najbardziej niezawodne mechanizmy wielozadaniowości dzięki czemu, zapewnić mogą one odpowiednią wydajność takiego wirtualnego serwera. Na świecie wśród serwerów WWW najbardziej popularnym wydaje się być serwer Apache na platformie linuksowej i procesorze Alpha, Intel czy UltraSPARC. Chcąc posiadać własny serwer i jednocześnie oferować do niego łatwy dostęp, należy dysponować odpowiednio wydajnym łączem. Możliwy jest zakup takiego łącza, aczkolwiek jeżeli będzie ono wykorzystywane tylko okresowo, będzie generować koszty stałe, niezależne od zainteresowania klientów działalnością firmy. Każdorazowa awaria łącza wykluczyć może dane przedsiębiorstwo z branży, a zapasowe podłączenie to również duży koszt.

Umieszczając serwer na komputerze dostawcy Internetu, uzyskuje się stały i wydajny dostęp do Internetu. Dostawcy, oferując dostęp do Internetu posiadają najczęściej wiele łączy oraz służby, których zadaniem jest czuwać nad właściwym działaniem infrastruktury technicznej. Kolejnym istotnym czynnikiem jest problem bezpieczeństwa serwerów. Dobre zabezpieczenia są kosztowne - ściany ogniowe (firewalle), stałe monitorowanie systemu itp. Gwarancji, iż dane zabezpieczenie będzie stuprocentowo pewne - nie ma, ale jest oczywiste, że duże firmy stać na lepsze rozwiązania. Serwery dostawców Internetu mają na pewno lepsze zabezpieczenia niż przeciętne serwery małych i średnich firm. Również i w tym aspekcie korzystanie z usług zewnętrznych wydaje się być rozwiązaniem najlepszym. Duże firmy mają często własne oprogramowanie zabezpieczające.

Ponadto posiadane obecnie moce obliczeniowe i pojemności systemów gromadzenia danych u dostawców Internetu i usług z nim związanych przekraczają dzisiejsze potrzeby, ponadto przygotowane są do prostej i szybkiej rozbudowy, mogą więc łatwiej się dostosowywać do zwiększonego zapotrzebowania klientów.

Tak więc można stwierdzić, iż biznes oparty na łączności internetowej często lepiej jest ulokować na cudzych komputerach, które mają zapewnioną dobrą łączność ze światem i są lepiej zabezpieczone. Nawet Yahoo (http://www.yahoo.com/) czy Amazon (http://www.amazon.com/) są umieszczone na serwerach firmy Exodus - dostawcy Internetu i traktów łącznościowych o zasięgu globalnym. Jednakże należy pamiętać, iż korzystanie z outsorcingu samo w sobie nie może zagwarantować sukcesu, a może jedynie zmniejszyć potrzebne na początku działalności nakłady na odpowiednią infrastrukturę.

Kolejnym etapem jest promocja sklepu. Zasady kampanii promocyjnej internetowych sklepów są prawie zawsze jednakowe: indeksacja w wyszukiwarkach i bazach danych, noty prasowe, wymiana banerów i linków (szerzej w p. 4.1.3.). Dobrym rozwiązaniem może być też umieszczenie autorespondera, czyli programu automatycznie wysyłającego przygotowane informacje na żądanie klienta. Istotny czynnik to także ciągłość kampanii. Kampania promocyjna w Internecie jest procesem dynamicznym. Jej zawieszenie nawet na stosunkowo krótki czas może przynieść firmie duże szkody.


1.3. Zasady działania sklepu internetowego

Obecnie na rynku znajduje się kilkanaście narzędzi, dzięki którym można stworzyć efektowny system do prowadzenia szeroko rozumianej sprzedaży przez Internet. Poniżej przedstawiono opis oraz zasadę działania takiego przykładowego systemu . Dzięki systemowi możliwe jest gromadzenie danych o klientach, towarach, zamówieniach oraz wysyłkach. System taki jest zintegrowany ze sklepem WWW. Od strony internetowej jest oparty na systemie operacyjnym Linux, bazie danych MySQL i skryptach napisanych w języku PHP3. Komunikacja pomiędzy lokalną i internetową bazą danych odbywa się przy pomocy protokołu HTTP. Lokalną bazą danych może być dowolny serwer SQL. Dane mogą być przechowywane w dwóch miejscach: w bazie danych na serwerze i w lokalnej bazie danych u sprzedawcy. Najistotniejsze dane, takie jak np. dokumenty księgowe, ze względów bezpieczeństwa są przechowywane tylko w lokalnej sieci sprzedawcy. Gdyby dane na serwerze miały ulec zniszczeniu (np. w wyniku trzęsienia ziemi), to będzie istnieć możliwość odtworzenia ich z lokalnej bazy danych sprzedawcy.



System taki składa się z kilku modułów, z których każdy odpowiedzialny jest za realizację określonych funkcji. Przykładowo system może składać się następujących modułów:

- Towary
Każdy towar musi posiadać swoją nazwę, opis oraz cenę sprzedaży. Można również określić stopień dostępności towaru (np. dla książek mogą to być: zapowiedź, w sprzedaży, w dodruku). Istnieje możliwość wiązania ze sobą różnych towarów. Przykładowo sprzedając książkę (0% VAT) można również sprzedawać z nią CD-ROM (22% VAT). Wówczas system, podczas tworzenia faktury, do pozycji "książka", automatycznie doda towar z nią związany, czyli CD-ROM.

- Klienci
Ten moduł pozwala zbierać potrzebne informacje o klientach czyli nazwę, NIP, adres do korespondencji i inne informacje teleadresowe. Są one wprowadzane przez klientów przy pomocy przeglądarki WWW, a następnie automatycznie przesyłane do bazy programu.

- Sklep internetowy
Dzięki tej części systemu możliwe jest tworzenie wyglądu sklepu. W skład tego modułu mogą wchodzić takie elementy jak:
Działy. Jeżeli sklep ma prowadzić działalność składającą się z wielu branż, dobrze jest je pogrupować w działy. Dobre przyporządkowanie towarów do działów jest w stanie znacznie ułatwić klientom poruszanie się po sklepie i pozwala maksymalnie skrócić czas poszukiwania danego towaru.
Rodzaje opisów towaru. Istnieje możliwość definiowania dowolnej ilości atrybutów (rodzajów opisu) towaru. Definiując atrybuty, można to zrobić indywidualnie dla każdej grupy towarów.
Widoki. Dzięki tej funkcji można określić te atrybuty towaru, które mają być widoczne w danym widoku (czyli poziomie opisu). Przykładowo w widoku opis podstawowy można umieścić tylko cenę i nazwę towaru, a w widoku opis rozszerzony cenę, nazwę, opis, dostępność, czy też rodzaj opakowania. Zarówno ilość widoków, jak i atrybutów, jest z reguły nieograniczona. Zdefiniowane widoki będą widoczne jako odsyłacze do kolejnych stron opisujących towar.
Określanie możliwych sposobów dostarczenia. Ten element pozwala określić możliwe sposoby dostarczenia towaru oraz koszty, jakie przy danym sposobie dostawy będzie musiał ponieść sprzedawca, a jakie kupujący. Jeżeli zawsze dolicza się do zamówień poniżej jakiejś kwoty dodatkowe opłaty (np. pocztowe), to można określić w tym miejscu przedział kwot zamówienia, w którym dolicza się opłatę i wysokość tej opłaty. System automatycznie doda te opłaty do faktury.
Promocje. Dzięki tej funkcji określa się rodzaje ewentualnych promocji i towary, które w niej będą uczestniczyć. Można też uzależnić promocję od kwoty zamówienia, np. po złożeniu zamówienia powyżej określonej kwoty klient będzie mógł wybrać jeden z prezentów.
Towary polecane. Istnieje możliwość określenia towarów, (oprócz towarów wybranych przez kupującego), jakie mają się pokazać, jako towary polecane. Towary polecane można powiązać z działem, w którym aktualnie znajduje się kupujący (np. można polecić komuś, kto jest w dziale "obuwie" - kupno skarpetek).
Opisy towarów. Opisu towaru dokonuje się w języku HTML. Towary zawierają opis, jaki pojawi się w witrynie internetowego sklepu. Opisując towar używa się języka HTML, uzyskując możliwość umieszczenia w opisie oprócz tekstu także grafiki, odsyłaczy, tabel, itp.
Podpowiedzi. Projektując witrynę sklepu należy szczególną uwagę zwrócić na to, iż poruszanie się po sklepie, jak i samo zamawianie towarów, musi być maksymalnie proste i zrozumiałe. Wynika to z natury sprzedaży w Internecie (a raczej z natury internetowego klienta).
Oto fragment mówiącego o tym artykułu zaczerpniętego z Rzeczpospolitej: "(...) W trakcie badań dostrzeżono, że aż 35 proc. osób, które miały kłopoty z dokonaniem zakupów w jednym sklepie internetowym, nie próbowało się z nimi borykać, ale szukało następnego sklepu".
Wychodząc temu naprzeciw można definiować komunikaty (podpowiedzi), jakie mają się ukazać w zależności od akcji podjętych przez kupującego. Również w przypadku wkładania przez kupującego towaru do koszyka, system może pokazać mu towary, które zamawiane były przez innych kupujących razem z tą rzeczą, która właśnie została włożona do koszyka.

- Zamówienia
Zbieranie i przetwarzanie zamówień to jedna z podstawowych funkcji systemu. Po odebraniu zamówienia, generowane są odpowiednie dokumenty pocztowe i przygotowywana jest wysyłka. Zamówienia są automatycznie pobierane z serwera. Ponadto moduł ten daje możliwość śledzenia całej drogi, jaką musi przebyć zamówiony towar: od przyjęcia zamówienia do potwierdzenia płatności za zamówienie. To co się działo z zamówieniem, jest rejestrowane w jego historii wraz ze wszystkimi datami oraz informacjami, np. o tym, kto przyjął lub anulował zamówienie.

- Wysyłka
Ten moduł pozwala automatycznie generować wszystkie potrzebne dokumenty, takie jak, zapotrzebowanie do magazynu, faktury, paragony fiskalne, wykaz towarów do zapakowania dla osoby pakującej, naklejki na przesyłki, itp.

- Fakturowanie
W module tym istniej możliwość wygenerowania faktury na podstawie zamówienia. Istnieje także możliwość tworzenia własnych formatów numerowania dokumentów księgowych, wystawiania faktury od kwoty brutto i netto oraz wystawiania dokumentów korygujących. Pozwala również na drukowanie paragonów fiskalnych.

- Raporty
Ilość raportów w programie zależy od potrzeb użytkowników. Moduł ten może generować następujące rodzaje raportów:
Rejestr dłużników. Wykaz wszystkich klientów, którzy nie dokonali płatności.
Rejestr sprzedaży bez korekt. Wykaz dokumentów sprzedaży za dany okres bez dokumentów korygujących.
Rejestr sprzedaży z korektami. Wykaz dokumentów sprzedaży za dany okres wraz z dokumentami korygującymi.
Rejestr korekt sprzedaży. Pomocniczy raport do rejestru sprzedaży VAT w celu wypełnienia odpowiedniej deklaracji.
Sprzedaż towarów. Ile towarów, jakich i za jaką kwotę sprzedano w danym okresie.
Wyciągi bankowe. Raport z wyciągów bankowych (potwierdzonych płatności za towary).
Źródła pozyskania klientów. Raport pokazuje ilość i ogólną wartość zakupionych towarów z podziałem na poszczególne źródła pozyskania. Dzięki temu raportowi można ocenić, które działania marketingowe mają największą skuteczność.

Przykładowy przebieg operacji zakupu może wyglądać następująco:


Poszukiwanie towaru
Potencjalny klient zamiast szukać interesującego go towaru w tradycyjnym sklepie, szuka go w portalach elektronicznego handlu (sklepach internetowych), mając możliwość porównania w krótkim czasie wielu ofert, cen, itp.

Lista zakupów
Wybierając interesujące opcje (rodzaj towaru, cena, itp.) oraz podając odpowiednie parametry otrzymuje automatycznie wykaz poszukiwanych przez siebie produktów.

Kupno i zapłata
Po wybraniu interesujących towarów następuje zapłata, a ściślej mówiąc - informacja o zapłacie (np. kartą płatniczą lub w inny sposób) trafiając do sprzedawcy - uruchamia cykl obsługi transakcji.

Zamówienie trafia do sprzedawcy
Po zatwierdzeniu transakcji przez klienta, oprogramowanie zarządzające sklepem internetowym, zestawia dokonaną w sieci transakcję informując sprzedawcę, komu i jaki wysłać towar.

Przygotowanie towaru do wysyłki
Jeśli sprzedawca jest producentem (a tak jest najczęściej, gdyż handel internetowy to szansa przede wszystkim dla producentów, którzy w ten sposób mają możliwość dotarcia bezpośrednio do klienta), wysyła towar. Jeśli nie, to konfiguruje go według życzenia klienta u dostawców.

Transport
Niewiele towarów trafia do odbiorcy przez sieć. Większość kupowanych produktów to rzeczy fizyczne, wymagające tradycyjnych sposobów dostawy. Towar jest pakowany, odpowiednio oznaczany i adresowany, a następnie następuje jego wysyłka do zamawiającego. W dużej mierze w modelu handlu elektronicznego dostawy są outsorcowane. Fizycznym dostarczaniem towaru zajmują się firmy kurierskie i spedycyjne lub jest on dostarczany tradycyjną pocztą.

Dostawa i obsługa po sprzedaży
Od czasu złożenia zamówienia, do chwili dostarczenia towaru do klienta upływa, w zależności, od kilku czy kilkunastu godzin, np. internetowy supermarket Peapod (http://www.peapod.com/), do kilku czy kilkunastu dni. Jeżeli płatność nie nastąpiła wcześniej, to z reguły następuje w momencie odbioru. Inną istotną cechą jest stworzenie odpowiedniego metarynku który ma umożliwiać klientowi łatwiejsze zarządzanie zakupem, a firmie - serwisowanie po zakupie (np. wokół portalu producenta-sprzedawcy samochodów tworzy się metarynek złożony z firm finansujących zakup, serwisujących, dostawców części, firm ubezpieczeniowych, itp.).

Z punktu widzenia kupującego zastosowanie sieci zmienia metody dokonywania zakupu. Towar - w postaci zagregowanej informacji o nim - nie spoczywa na półce, ale pojawia się na ekranie komputera. Informacja na temat produktu jest dużo bardziej pełna, niż w transakcji tradycyjnej, co ułatwia podjęcie decyzji. Najlepsze dla klienta rozwiązanie może wybrać program, pod warunkiem wcześniejszego określenia przez kupującego ceny i indywidualnego sprofilowania towaru.

Po stronie sprzedawcy, e-handel umożliwia bezpośrednie dotarcie do klienta i szybsze reagowanie na jego potrzeby. Inteligentne oprogramowanie umożliwia indywidualną konfigurację zamówienia tam, gdzie jest to możliwe. Dzięki temu, że informacje i proces obsługi zamówienia mają miejsce w sieci, zmniejszają się koszty. Tak więc elektroniczny handel ułatwia transakcje zarówno kupującemu, jak i sprzedającemu.
1.4. Rodzaje płatności i zabezpieczeń

W związku z rozwojem handlu w Internecie, należało opracować metody dokonywania płatności za zakupione towary i usługi. Początkowo stosowano (stosuje się do tej pory) metody polegające na połączeniu transakcji zawieranej przez sieć z zapłatą dokonywaną, poza Internetem. Uiszczenie należności w tej metodzie polega na dokonaniu przelewu bądź wpłaceniu gotówki na stosowne konto. Odmianą tej metody jest zapłata za pobraniem pocztowym - gdzie opłata jest wnoszona w momencie odbioru przesyłki z zamówionym towarem. Metoda ta jest dość popularna w Polsce. Niedogodnością tej metody jest konieczność sfinalizowania transakcji środkami pozasieciowymi, co w znacznym stopniu niweluje szybkość i wygodę wynikającą z posługiwania się Internetem.

Kolejną metodą płatności jest jej realizacja za pomocą kart płatniczych. Ta forma płatności okazuje się być dużo lepiej dopasowana do natury Internetu. Systemy kart kredytowych, takie jak VISA (http://www.visa.com/) czy MasterCard (http://www.mastercard.com/), mają - podobnie jak Internet - zasięg globalny. Posiadacz takiej karty wydanej przez dowolny bank na świecie może zapłacić nią w dowolnej (należącej do systemu) firmie, w dowolnym kraju, w dowolnej walucie. Dla kart płatniczych istnieją także wypracowane metody dokonywania transakcji bez fizycznego okazywania karty sprzedawcy, w przypadku gdy kupujący i sprzedający nie kontaktują się ze sobą bezpośrednio. Połączenie tych dwu cech sprawia, że karty kredytowe stanowią niemal gotowe rozwiązanie do realizacji płatności przez Internet. Realizacja płatności tą drogą polega na wpisaniu w odpowiednim miejscu formularza, danych karty kredytowej (jej numer, termin ważności oraz imię i nazwisko właściciela w takim brzmieniu, jak podane jest na karcie). Zaakceptowanie formularza, a tym samym przesłanie tych danych do sprzedawcy, jest (zgodnie z zasadami funkcjonowania kart kredytowych) równoznaczne z dokonaniem zapłaty: odpowiednia należność obciąży konto posiadacza karty.

Należy zwrócić uwagę na to, iż do dokonania zapłaty wystarcza znajomość danych wypisanych na karcie, bez względu na to czy się jest jej rzeczywistym właścicielem czy nie. Sprzedający nie ma żadnej możliwości sprawdzenia tożsamości kupującego (czy w jest on posiadaczem karty). Otwiera się tu więc możliwość oszustw i nadużyć. W przypadku sprzedaży towarów materialnych, często stosuje się zabezpieczenie polegające na wprowadzeniu ograniczenia, iż towar może być wysłany wyłącznie na adres posiadacza karty (adres ten weryfikowany jest przez bank - wystawcę karty podczas autoryzacji transakcji).

Inna jest sytuacja w przypadku zapłaty za informację. Informacja ta, zwykle od razu po dokonaniu autoryzacji karty płatniczej, jest transmitowana do komputera osoby, która wprowadziła dane tej karty. Wspomniana powyżej niemożność zweryfikowania klienta przez sprzedawcę działa również w odwrotną stronę: także i klient nie może być pewny, że serwer, który pyta go o numer jego karty kredytowej, jest prawdziwym sieciowym sklepem, a nie fałszywym serwerem, umieszczonym tylko po to, aby zbierać numery kart i wykorzystywać je potem do innych transakcji. Istnieje także prawdopodobieństwo przechwycenia przez niepowołane osoby numeru karty kredytowej przesyłanego przez Internet, co z kolei narzuca konieczność stosowania szyfrowania.

Jednym ze sposobów zaradzenia przedstawionym powyżej problemom jest wprowadzony po raz pierwszy w przeglądarkach WWW firmy Netscape (a obecnie stosowany już przez wiele innych) protokół bezpieczeństwa o nazwie SSL - Secure Sockets Layer (http://developer.netscape.com/docs/manuals/security/sslin/index.htm). SSL pozwala na zaszyfrowanie danych przesyłanych pomiędzy użytkownikiem, a serwerem WWW, w sposób uniemożliwiający ich odczytanie przez osoby niepowołane. W zasadzie wszystkie większe sklepy internetowe używają aktualnie SSL do szyfrowania przesyłanych numerów kart kredytowych.

System SSL rozwiązuje także drugi z wymienionych problemów związanych ze stosowaniem kart kredytowych w Internecie, tzn. weryfikację sprzedawcy. Sprzedawca chcący stosować w swoim serwerze protokół SSL wykupuje od firmy RSA Inc. (http://www.rsa.com/), będącej właścicielem patentu (we wrześniu 2000r wygasła ważność patentu firmy RSA Security Inc. na algorytm szyfrujący RSA i nastąpiło przekazanie tego algorytmu na własność publiczną) na użytą metodę szyfrowania, lub od innej upoważnionej przez nią instytucji certyfikującej, specjalny cyfrowy certyfikat, który po zainstalowaniu w oprogramowaniu serwera stanowi dla łączących się z nim przeglądarek potwierdzenie, że firma jest w istocie tym, za kogo się podaje (certyfikat jest wystawiany po dokładnym sprawdzeniu tego faktu).

Pomimo zastosowania SSL nadal istnieje możliwość posłużenia się zdobytym numerem cudzej karty płatniczej. W związku z tym powstało kilka alternatywnych rozwiązań. Jednym z nich jest projekt standardu SET - Secure Electronic Transactions (http://www.visa.com/cgi-bin/vee/nt/ecomm/set/main.html) lansowany przez dwie największe organizacje kart płatniczych na świecie - VISA i MasterCard, we współpracy z producentami oprogramowania, takimi jak Microsoft, Netscape czy IBM. Podobnie jak SSL, system SET również opierać się będzie na certyfikatach, w przeciwieństwie jednak do SSL, certyfikaty stosowane w SET przeznaczone będą tylko i wyłącznie do celów transakcji kartami kredytowymi. Certyfikaty wystawiane będą w sposób automatyczny przez specjalne serwery, zarządzane przez firmy zajmujące się rozliczaniem kart kredytowych. Swój certyfikat będzie musiał posiadać każdy potencjalny klient i każdy sprzedawca. Podczas każdej transakcji oprogramowanie sprzedawcy i klienta będzie sprawdzać nawzajem swoje certyfikaty, eliminując tym samym z obu stron przypadki oszustwa.

Innym rozwiązaniem jest system CyberCash (http://www.cybercash.com/). CyberCash, choć różniący się technicznymi szczegółami realizacji, opiera się na podobnej idei co SET, czyli wzajemnym sprawdzaniu tożsamości klienta i sprzedawcy oraz szyfrowaniu przekazywanej informacji. W systemie tym po obu stronach używane są specjalizowane programy, współpracujące z przeglądarką lub serwerem WWW. Po stronie kupującego - Wallet (portfel), po stronie sprzedawcy - Cash Register. Dane o karcie kredytowej klienta, przesłane w formie zaszyfrowanej do sprzedawcy, nie mogą być przez niego rozszyfrowane. Sprzedawca dodając do nich własne informacje identyfikacyjne i przesyłając je do obsługującego cały system serwera CyberCash - rozkodowującego informację i dokonującego autoryzacji transakcji - uzyskuje autoryzację (lub nie) danej karty płatniczej. Zabezpiecza to przed nieuczciwością sprzedawców i eliminuje ryzyko przy transakcjach on-line.

Program Wallet wymaga przed pierwszym użyciem wprowadzenia przez użytkownika danych kart kredytowych (może ich być dowolna liczba), których użytkownik będzie chciał używać w systemie. Dane te są weryfikowane za pośrednictwem serwera CyberCash przez centrum autoryzacji kart, i dopiero potem generowany jest certyfikat, który będzie poświadczał tożsamość użytkownika.

Wszelkie systemy płatności oparte na kartach kredytowych sprawdzają się dobrze w przypadku sprzedaży dóbr materialnych, gorzej natomiast jest z wykorzystaniem ich do płacenia za udostępnianą w Internecie informację. Większość istniejących obecnie płatnych serwisów informacyjnych w Internecie opiera się na zasadzie abonamentowej, która polega na opłaceniu subskrypcji danego serwisu na pewien okres, po czym uzyskuje się swój identyfikator i hasło umożliwiające skorzystanie z systemu. Jest to rozwiązanie dobre dla osób stale korzystających z danej usługi. Zaistniała więc potrzeba opracowania systemu dla osób czasowo korzystających z tego typu usług. Dla takich właśnie zastosowań holenderska firma DigiCash (w połowie 1999 r. technologia ta została wykupiona przez firmę eCash Technologies Inc. - http://www.ecash.net/) opracowała system o nazwie eCash. System ten jest całkowicie odmienny od systemów stosujących karty kredytowe. Środkiem płatniczym jest tu "elektroniczny pieniądz", który podobnie jak prawdziwy posiada określony nominał, niepowtarzalny numer seryjny oraz zabezpieczenie przed sfałszowaniem w postaci tzw. podpisu cyfrowego emitującego go banku. Jednak w przeciwieństwie do fizycznego pieniądza, elektroniczny jest jednorazowego użytku, czyli jednostka o danym numerze seryjnym może być użyta tylko raz, po czym zostaje unieważniona przez bank. Podyktowane to jest faktem, iż cyfrową gotówkę, przechowywaną na dysku komputera użytkownika, można byłoby łatwo skopiować i tym samym kilkakrotnie płacić tymi samymi pieniędzmi.

Centralnym punktem całego systemu eCash jest bank emitujący elektroniczną walutę, w którym każdy użytkownik musi posiadać konto. Za pomocą specjalnego oprogramowania najpierw należy podjąć z tego konta pewną sumę pieniędzy i zapisać ją w odpowiedniej postaci na dysku komputera. Od tej chwili można dokonywać zakupów. Klikając na jakiejś stronie WWW odnośnik do informacji, która jest odpłatna, na ekranie pojawi się monit z żądaniem zapłaty. Zaakceptowanie go powoduje pobranie odpowiedniej ilości cyfrowych pieniędzy z dysku i przekazanie ich do komputera sprzedawcy, a stamtąd - na jego konto w banku. Po dokonaniu tej operacji serwer WWW przesyła nam zakupioną informację.



  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna