Potępienie handlu niewolnikami jako "obrażającego ludzkość"



Pobieranie 334,36 Kb.
Strona1/4
Data02.04.2018
Rozmiar334,36 Kb.
  1   2   3   4

Międzynarodowa ochrona praw człowieka.

1. Rys historyczny.

Kongres wiedeński:

- trwała neutralność Szwajcarii;

- ustanowienie regulaminu rang dyplomatycznych:

- potępienie handlu niewolnikami jako "obrażającego ludzkość".

Kongres berliński (1878):

- postanowienia chroniące mniejszości religijne w cesarstwie otomańskim;

Traktat między Głównymi Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi a Polską

tzw. Mały Traktat Wersalski (1919)

Artykuł 2

Rząd Polski zobowiązuje się udzielić wszystkim mieszkańcom bez różnicy urodzenia, narodowości, języka, rasy czy religii zupełnej i całkowitej ochrony życia i wolności. Wszyscy mieszkańcy Polski będą mieli prawo swobodnego wykonywania praktyk zarówno publicznie, jak i prywatnie każdej wiary, religii lub wierzenia, o ile te praktyki nie będą w niezgodzie z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami.

Artykuł 3

Polska uznaje za obywateli polskich, z samego prawa i bez żadnych formalności tych obywateli niemieckich, austriackich, węgierskich lub rosyjskich, którzy, w chwili uzyskania przez Traktat niniejszy mocy obowiązującej, posiadają stałe zamieszkanie na terytorium uznanym; lub które będzie uznane za część składową Polski, jednak z zastrzeżeniem wszelkich właściwych postanowień Traktatów pokoju z Niemcami lub Austrią co do osób, posiadających stałe zamieszkanie na tym terytorium, po pewnej określonej dacie.

Artykuł 9

Wszyscy obywatele polscy bez różnicy rasy, języka lub religii będą równi wobec prawa i korzystać będą z tych samych praw obywatelskich i politycznych. Różnica co do religii, wierzeń lub wyznania nie powinna szkodzić żadnemu obywatelowi polskiemu w korzystaniu z praw obywatelskich i politycznych, mianowicie gdy chodzi o dopuszczenie do urzędów publicznych, obowiązków i zaszczytów, lub o wykonywanie różnych zawodów i przemysłu. Nie będzie wydane żadne ograniczenie swobodnego używania przez obywatela polskiego jakiegokolwiek języka, czy to w stosunkach prywatnych czy handlowych, czy to w sprawach religijnych, prasowych lub w publikacjach wszelkiego rodzaju, czy to na zebraniach publicznych. Bez względu na ustanowienie przez Rząd polski języka urzędowego mają być poczynione obywatelom polskim języka innego niż polski, odpowiednie ułatwienia w używaniu ich języka w sądach, zarówno ustnie jak na piśmie.

Artykuł 8

Obywatele polscy należący do mniejszości etnicznych, religijnych lub językowych, będą korzystali z takiego samego traktowania i z takich samych gwarancji ustawowych oraz faktycznych, jak inni obywatele polscy. Mianowicie będą mieli równe prawa do zakładania, prowadzenia i kontrolowania własnym kosztem instytucji dobroczynnych, religijnych lub społecznych, szkół i innych zakładów wychowawczych oraz prawo swobodnego używania w nich własnego języka i swobodnego w nich wykonywania praktyk swej religii.

Artykuł 9

W miastach i okręgach, zamieszkałych przez znaczny odłam obywateli języka innego niż polski, Rząd polski udzieli w sprawach nauczania publicznego odpowiednich ułatwień, aby zapewnić w szkołach początkowych udzielanie dzieciom takich obywateli polskich nauki w ich własnym języku. Postanowienie to nie przeszkodzi Rządowi polskiemu, by uczynić w tych szkołach nauczanie języka polskiego obowiązkowym. W miastach i okręgach, zamieszkałych przez znaczny odłam obywateli polskich, należących do mniejszości etnicznych, religijnych lub językowych, mniejszościom tym zostanie zapewniony słuszny udział w korzystaniu oraz w przeznaczaniu sum, które budżet państwowy, budżety miejskie lub inne przyznają z funduszów publicznych na cele wychowawcze, religijne lub dobroczynne.

Artykuł 11

Żydzi nie będą przymuszani do wykonywania jakichkolwiek czynności, stanowiących pogwałcenie szabasu i nie powinni doznawać jakiegokolwiek umniejszenia swej zdolności prawnej, jeżeli odmówią stawienia się w sądzie lub wykonania czynności prawnych w dzień szabasu. Jednakże postanowienie niniejsze nie zwalnia Żydów od obowiązków nałożonych na wszystkich obywateli polskich ze względu na konieczności służby wojskowej, ochrony narodowej lub utrzymania porządku publicznego. Polska wyraża zamiar niezarządzania i nieudzielania zezwolenia na wybory - czy to ogólne; czy lokalne - które miałyby się odbywać w sobotę: żadne wciąganie na listy wyborcze lub inne nie powinny się odbywać obowiązkowo w soboty.

Artykuł 12

Polska zgadza się, aby postanowienia artykułów poprzednich, o ile dotyczą osób należących do mniejszości rasowych, religijnych lub językowych, stanowiły zobowiązania o znaczeniu międzynarodowym i zostały oddane pod gwarancję Ligi Narodów. Nie będą one mogły być zmienione bez zgody większości Rady Ligi Narodów. Stany Zjednoczone Ameryki, Imperium W. Brytanii, Francja, Włochy i Japonia zobowiązują się nie odmawiać swego przyzwolenia na jakąkolwiek zmianę powyższych artykułów, która by uzyskała w należytej formie zgodę większości Rady Ligi Narodów.

Polska zgadza się, aby każdy Członek Rady Ligi Narodów miał prawo zwracać uwagę Rady na przekroczenie lub niebezpieczeństwo przekroczenia któregokolwiek z tych zobowiązań oraz, żeby Rada mogła postąpić w taki sposób i dać takie instrukcje, jakie uzna za wskazane i skuteczne w danych okolicznościach.

Poza tym Polska zgadza się, aby w razie różnicy zdań w kwestiach prawa lub czynów przewidzianych niniejszymi artykułami, zachodzącej pomiędzy Rządem polskim, a którym z Głównych Mocarstw Sprzymierzonych i Stowarzyszonych lub jakim innym Mocarstwem Członkiem Rady Ligi Narodów, ta różnica zdań uważana była za spór o charakterze międzynarodowym zgodnie z brzmieniem artykułu 14 Paktu Ligi Narodów. Rząd Polski zgadza się, aby wszelkie spory tego rodzaju były na żądanie drugiej strony przekazywane Stałemu Trybunałowi Sprawiedliwości. Decyzje Stałego Trybunału będą bezapelacyjne i będą miały tę samą moc i wartość co decyzje wydane na zasadzie artykułu 13 Paktu.

Opieka dyplomatyczna

Mavrommatis Case: w styczniu 1914 roku skarżący zawarł umowy koncesyjne na budowę w Jerozolimie zakładów energetycznych i wodociągowych. W 1920 Palestyna stała się brytyjskim terytorium mandatowym. W traktacie z Sevres z 1919 roku pomiędzy Mocarstwami Sprzymierzonymi w art. 311 zagwarantowano ochronę praw nabytych obywateli państw sprzymierzonych; władze brytyjskie koncesji Mavrommatisa nie uznały.

Wyrok kompetencyjny STSM (1924): wprawiając w ruch akcję na korzyść obywatela państwo w rzeczywistości daje wyraz swemu własnemu uprawnieniu do tego, by w osobach jego obywateli szanowane było prawo międzynarodowe; poszkodowany obywatel nie odgrywa na płaszczyźnie prawa międzynarodowego żadnej roli.

Wyrok merytoryczny STSM (1925): Wielka Brytania naruszyła zobowiązania określone mandatem, ale odszkodowanie się Mavrommatisowi nie należy, gdyż nie zdążył on ponieść szkody).

Przesłanki opieki dyplomatycznej:

1. Delikt międzynarodowy;

2. Zasada ciągłości obywatelstwa;

3. Zasada wyczerpania wewnętrznych środków odwoławczych;

2. Model ochrony praw obywatelskich przyjęty w Konstytucji USA (zasada trójpodziału władzy. System checks and balances):

1. Sądy federalne mogą uznawać ustawy federalne za niezgodne z Konstytucją (Marbury v. Madison; 1803; wyposażenie SN w primary jurisdiction niezgodne z Konstytucją);

2. Prezydent mianuje sędziów federalnych (za zgodą i radą 2/3 Senatu);

3. Prezydent ratyfikuje umowy międzynarodowe za radą i zgodą Senatu;

4. Prezydent może zgłosić veto do ustawy uchwalonej przez Kongres; veto to może zostać następnie przez Kongres obalone;

Gwarancje władzy sądowniczej:

1. Kongres nie może obniżyć wynagrodzenia sędziów federalnych;

2. Sędziowie federalni mianowani są zawsze dożywotnio (umierają rzadko, a na emeryturę nie odchodzą nigdy);

3. Wykluczenie z urzędu wymaga wszczęcia i przeprowadzenia procedury impeachment.

Federalizm:

1. Prawo federalne ma prymat nad prawem stanowym (klauzula supremacyjna), ale

2. Władzy federalnej przysługują jedynie uprawnienia wyraźnie przyznane w Konstytucji.

Prawa obywatelskie: w samej Konstytucji (w zasadzie) ich nie ma; wyjątkiem klauzula habeas corpus w art. I sekcja 9: „Przywilej Habeas Corpus nie może ulec zawieszeniu, chyba że w wypadku rebelii lub inwazji wymagać tego będą względy bezpieczeństwa publicznego. Nie będą stanowione prawa wymierzone przeciwko jednostkom ani prawa ex post facto”.

Bill of rights: 1791 (pierwszych 10 poprawek do Konstytucji USA).

POPRAWKA I

Kongres nie może stanowić ustaw wprowadzających religię albo zabraniających swobodnego wykonywania praktyk religijnych; ani ustaw ograniczających wolność słowa lub prasy, albo naruszających prawo do spokojnego odbywania zebrań i wnoszenia do rządu petycji o naprawę krzywd.


Dla porównania: art. 1 Konstytucji 3 maja:

I. RELIGIA PANUJĄCA.

Religią narodową panującą jest i będzie wiara święta rzymska katolicka ze wszystkimi jej prawami; przejście od wiary panującej do jakiegokolwiek wyznania jest zabronione pod karami apostazji. Że zaś taż sama wiara święta przykazuje nam kochać bliźnich naszych, przeto wszystkim ludziom jakiegokolwiek bądź wyznania, pokój w wierze i opiekę rządową winniśmy i dlatego wszelkich obrządków i religii wolność w krajach polskich, podług ustaw krajowych warujemy.

POPRAWKA II

Dobrze zorganizowana milicja jest niezbędna dla bezpieczeństwa wolnego państwa; prawo ludzi do posiadania i noszenia broni nie może być naruszone.



POPRAWKA III

W czasie pokoju wojsko nie będzie kwaterowane w żadnym domu bez zgody właściciela, a w czasie wojny też tylko w sposób prawem określony.



POPRAWKA IV

Nie będzie naruszane prawo ludzi do bezpieczeństwa osobistego, nietykalności mieszkania, dokumentów i ruchomości, oraz zapewniające ochronę przed nieuzasadnionymi rewizjami i sekwestrami. Nakaz rewizji lub aresztowania może być wydany jedynie przez sąd na podstawie uzasadnionego podejrzenia, popartego przysięgą lub oświadczeniem, przy czym dokładnie musi być wymienione miejsce rewizji oraz osoby i rzeczy, które mają być obłożone aresztem.



POPRAWKA V

Nikt nie będzie pociągany do odpowiedzialności za zbrodnię główną lub inne hańbiące przestępstwo bez zalecenia lub postawienia w stan oskarżenia przez Wielką Ławę Przysięgłych; przepis ten nie dotyczy członków wojska, marynarki wojennej ani milicji, będącej w służbie czynnej podczas wojny lub zagrożenia publicznego. Nie wolno też tej samej osoby sądzić ani narażać na karę śmierci lub karę cielesną dwukrotnie za to samo przestępstwo; ani też nie wolno wymagać od oskarżonego w sprawie karnej by świadczył przeciwko sobie, ani pozbawiać go życia, wolności lub mienia inaczej niż w drodze czyniącej zadość istotnym wymaganiom sprawiedliwości. Nie wolno też przejąć prywatnej własności na użytek publiczny bez słusznego odszkodowania.

Miranda v. Arizona

POPRAWKA VI

We wszystkich sprawach karnych oskarżonemu przysługuje prawo do szybkiej i jawnej rozprawy przed bezstronną ławą przysięgłych w tym Stanie i okręgu, w którym przestępstwo zostało popełnione, przy czym okręg ma być uprzednio prawnie ustalony. Oskarżonego należy pouczyć o charakterze i przyczynie oskarżenia, postawić go wobec świadków oskarżenia, w razie potrzeby pod przymusem sprowadzić świadków świadczących na jego korzyść i zapewnić mu obrońcę.



POPRAWKA VII

W sprawach opartych na prawie zwyczajowym, gdy wartość przedmiotu sporu przekracza 20 dolarów, prawo do rozprawy przed sądem przysięgłych będzie zachowane, a żadna sprawa osądzona przez przysięgłych nie może być ponownie rozpatrywana przez jakikolwiek inny sąd Stanów Zjednoczonych, jak tylko w zgodzie z postanowieniami prawa zwyczajowego.



POPRAWKA VIII

Nie wolno żądać nadmiernych kaucji i wymierzać nadmiernych grzywien ani też stosować kar okrutnych lub wymyślnych.



POPRAWKA IX

Wymienienie w Konstytucji określonych praw nie oznacza zniesienia lub ograniczenia innych praw, przysługujących ludowi.



POPRAWKA X

Uprawnienia, których Konstytucja nie powierzyła Stanom Zjednoczonym ani nie wyłączyła z właściwości poszczególnych Stanów, przysługują nadal poszczególnym Stanom bądź ludowi.


Prawa konstytucyjne nie obejmowały swoją ochroną Indian oraz czarnych niewolników. Co więcej, niektóre przepisy konstytucyjne wydawały się sankcjonować ten stan:

1. Art. 1 sekcja 2 – zasady liczebności deputowanych do Izby Reprezentantów – zależne od „ogólnej liczby wolnych osób” oraz „3/5 wszystkich pozostałych osób”;

2. Art. 1 sekcja 9 – zakaz zniesienia handlu niewolnikami do 1808 roku (można było nałożyć podatek w wysokości 10 dolarów od niewolnika);

3. Art. IV sekcja 2 – „Fugitive Slave Clause”:

No Person held to Service or Labour in one State, under the Laws thereof, escaping into another, shall, in Consequence of any Law or Regulation therein, be discharged from such Service or Labour, but shall be delivered up on Claim of the Party to whom such Service or Labour may be due.

Przyczyna: stany południowe nie zaakceptowałyby konstytucji znoszącej niewolnictwo.

1842 – Prigg v. Pennsylvania – SN unieważnił ustawodawstwo stanu Pennsylvania, zakazujące użycia siły w celu przymusowego zwrotu niewolnika do właściciela: "Fugitive Slave Clause zawiera prawo o randze tak fundamentalnej, że bez niego konstytucja nie zostałaby przyjęta".

1819 – w związku z przyjęciem Missouri do Unii – debata: czy ma to być stan niewolniczy? Kongres przyjął Missouri jako stan niewolniczy, ale zakazał niewolnictwa powyżej 36,30 równoleżnika (Missouri Compromise).

SN w Dredd Scott v. Sanford (1856) – unieważnił ustawę Kongresu jako sprzeczną z Konstytucją: “The right of property in slave is distinctly and expressly affirmed in the Constitution (...). The act of Congress which prohibited a citizen from owning and holding property of this kind in the territory of the United States north of the line therein mentioned, is not warranted by the Constitution and is therefore void”.

1860: deklaracja Płd Karoliny o secesji: "We, therefore, the People of South Carolina, by our delegates in Convention assembled, appealing to the Supreme Judge of the world for the rectitude of our intentions, have solemnly declared that the Union heretofore existing between this State and the other States of North America, is dissolved, and that the State of South Carolina has resumed her position among the nations of the world, as a separate and independent State; with full power to levy war, conclude peace, contract alliances, establish commerce, and to do all other acts and things which independent States may of right do. Adopted December 24, 1860"

Proklamacja prezydenta Lincolna: "On the first day of January, in the year of our Lord 1863, all persons held as slaves within any State or designated part of a State, the people whereof shall then be in rebellion against the United States, shall be then, thenceforward, and forever free; and the Executive Government of the United States, including the military and naval authority thereof, will recognize and maintain the freedom of such persons, and will do no act or acts to repress such persons, or any of them, in any efforts they may make for their actual freedom".

POPRAWKA XIII

§ 1. Nie będzie w Stanach Zjednoczonych lub jakimkolwiek miejscu podległym ich władzy ani niewolnictwa, ani przymusowych robót, chyba że jako kara za przestępstwo, którego sprawca został skazany zgodnie z prawem.

§ 2. Kongres ma prawo zapewnić wykonanie niniejszego artykułu przez odpowiednie ustawodawstwo.
POPRAWKA XIV

§ 1. Każdy, kto urodził się lub naturalizował w Stanach Zjednoczonych i podlega ich zwierzchnictwu, jest obywatelem Stanów Zjednoczonych i tego Stanu, w którym zamieszkuje. Żaden stan nie może ogłosić ani narzucić jakiegokolwiek prawa, które ograniczałoby prawa i wolności obywateli Stanów Zjednoczonych; w żadnym stanie nie wolno też nikogo pozbawiać życia, wolności ani własności, bez przepisanego prawem postępowania; nie można też na obszarze jego jurysdykcji odmówić komukolwiek jednakowej ochrony prawnej.


Znaczenie XIV Poprawki do Konstytucji:

1. due process clause - inkorporacja gwarancji konstytucyjnych na relacje stan-obywatel;

2. Equal protection clause: chodzi o zapewnienie równego traktowania osobom znajdującym się w równej sytuacji prawnej.

Przykład działania equal protection clause: Skinner v. Oklahoma (1942): "the instant legislation runs afoul of the equal protection clause (…). We are dealing here with legislation which involves one of the basic civil rights of man. Marriage and procreation are fundamental to the very existence and survival of the race. The power to sterilize, if exercised, may have subtle, far reaching and devastating effects. In evil or reckless hands it can cause races or types which are inimical to the dominant group to wither and disappear. There is no redemption for the individual whom the law touches. Any experiment which the State conducts is to his irreparable injury. He is forever deprived of a basic liberty. We mention these matters not to reexamine the scope of the police power of the States. We advert to them merely in emphasis of our view that strict scrutiny of the classification which a State makes in a sterilization law is essential, lest unwittingly or otherwise invidious discriminations are made against groups or types of individuals in violation of the constitutional guaranty of just and equal laws (…). When the law lays an unequal hand on those who have committed intrinsically the same quality of offense and sterilizes one and not the other, it has made as an invidious a discrimination as if it had selected a particular race or nationality for oppressive treatment. Sterilization of those who have thrice committed grand larceny with immunity for those who are embezzlers is a clear, pointed, unmistakable discrimination. Oklahoma makes no attempt to say that he who commits larceny by trespass or trick or fraud has biologically inheritable traits which he who commits embezzlement lacks (…). In terms of fines and imprisonment the crimes of larceny and embezzlement rate the same under the Oklahoma code. Only when it comes to sterilization are the pains and penalties of the law different. The equal protection clause would indeed be a formula of empty words if such conspicuously artificial lines could be drawn".

Jeżeli ustawowa klasyfikacja oparta jest na czynniku uznanym za „wysoce podejrzany” (suspect classification; konkretne mniejszości religijne, rasowe, narodowe oraz wszelkie marginalne mniejszości), to zastosowanie znajdzie strict scrutiny test – władza musi wykazać przemożny interes „compelling interest") w utrzymaniu ustawy w mocy oraz zastosowana w ustawie klasyfikacja jest niezbędna dla realizacji tego celu;



Strict scrutiny test ma zastosowanie także wtedy, gdy ustawa narusza prawa podstawowe (prawo do prokreacji jest takim prawem; vide: Skinner v. Oklahoma).

Intermediate scrutiny test – gdy klasyfikacja oparta jest np. na płci:

a) cel władzy musi być istotny ("important");

b) zastosowana klasyfikacja musi być ściśle związana z osiągnięciem tego celu;

c) kryterium racjonalnej podstawy – cel przyświecający władzom musi być „dopuszczalny”, a zastosowanie klasyfikacji musi pozostawać w racjonalnym związku z tym celem.



POPRAWKA XV

§ 1. Ani Stany Zjednoczone, ani żaden Stan nie może pozbawić ani ograniczyć praw wyborczych obywateli Stanów Zjednoczonych ze względu na rasę, kolor skóry lub poprzednie niewolnictwo.

§ 2. Kongres ma prawo zapewnić wykonanie niniejszego artykułu przez odpowiednie ustawodawstwo.
POPRAWKA XVI

Kongres ma prawo nakładać i ściągać podatki od wszelkiego rodzaju dochodów i nie musi przy tym uwzględniać ani proporcjonalnego rozdziału między poszczególne Stany, ani też jakichkolwiek szacunków lub spisów ludności.



POPRAWKA XIX

Stany Zjednoczone ani którykolwiek ze Stanów nie może obywateli Stanów Zjednoczonych pozbawić praw wyborczych ani ograniczyć ich ze względu na płeć.

Kongres ma prawo zapewnić przez odpowiednie ustawodawstwo wykonanie niniejszego artykułu.
POPRAWKA XXIV

§ 1. Stany Zjednoczone ani żaden poszczególny Stan nie mogą ze względu na niezapłacenie podatku wyborczego lub innego pozbawić lub ograniczać praw wyborczych obywateli Stanów Zjednoczonych przy prawyborach lub innych formach wyboru Prezydenta lub Wiceprezydenta, przy wyborze elektorów Prezydenta lub Wiceprezydenta albo przy wyborze senatorów lub reprezentantów do Kongresu.

§ 2. Kongres ma prawo zapewnić przez odpowiednie ustawodawstwo wykonanie niniejszego artykułu.
POPRAWKA XXVI

§ 1. Stany Zjednoczone ani żaden poszczególny Stan nie mogą ze względu na wiek ograniczyć lub pozbawić praw wyborczych obywateli Stanów Zjednoczonych, którzy ukończyli osiemnaście lub więcej lat.

§ 2. Kongres ma prawo zapewnić przez odpowiednie ustawodawstwo wykonanie niniejszego artykułu.

Zniesienie niewolnictwa i XIV poprawka nie oznaczały faktycznego zrównania praw ludności białej i kolorowej. Jim Crow Codes na Południu po wojnie secesyjnej.

1898 – Plessy v. Ferguson: "the statute of Louisiana, acts of 1890, c. 111, requiring railway companies carrying passengers in their coaches in that State, to provide equal, but separate, accommodations for the white and colored races, by providing two or more passenger coaches for each passenger train, or by dividing the passenger coaches by a partition so as to secure separate accommodations; and providing that no person shall be permitted to occupy seats in coaches other than the ones assigned to them, on account of the race they belong to; and requiring the officer of the passenger train to assign each passenger to the coach or compartment assigned for the race to which he or she belong; and imposing fines or imprisonment upon passengers insisting on going into a coach or compartment other than the one set aide for the race to which he or she belongs; and conferring upon officers of the train power to refuse to carry on the train passengers refusing to occupy the coach or compartment assigned to them, and exempting the railway company from liability for such refusal, are not in conflict with the provisions either of the Thirteenth Amendment or of the Fourteenth Amendment to the Constitution of the United States".

1954 – Brown v. Board of Education Topeka "segregation of white and Negro children in the public schools of a State solely on the basis of race, pursuant to state laws permitting or requiring such segregation, denies to Negro children the equal protection of the laws guaranteed by the Fourteenth Amendment - even though the physical facilities and other "tangible" factors of white and Negro schools may be equal.



The question presented in these cases must be determined not on the basis of conditions existing when the Fourteenth Amendment was adopted, but in the light of the full development of public education and its present place in American life throughout the Nation.

Where a State has undertaken to provide an opportunity for an education in its public schools, such an opportunity is a right which must be made available to all on equal terms.

Segregation of children in public schools solely on the basis of race deprives children of the minority group of equal educational opportunities, even though the physical facilities and other "tangible" factors may be equal.

The "separate but equal" doctrine adopted in Plessy v. Ferguson has no place in the field of public education".

Title II of the Civil Rights Act of 1964 forbade racial discrimination by places of public accommodation if their operations affected commerce. The Heart of Atlanta Motel in Atlanta, Georgia, refused to accept Black Americans and was charged with violating Title II.

Heart of Atlanta Motel Inc. v. United States (1964): "Title II of the Civil Rights Act of 1964 is a valid exercise of Congress' power under the Commerce Clause as applied to a place of public accommodation serving interstate travelers.

(a) The interstate movement of persons is "commerce" which concerns more than one State;

(b) The protection of interstate commerce is within the regulatory power of Congress under the Commerce Clause whether or not the transportation of persons between States is "commercial";

(c) Congress' action in removing the disruptive effect which it found racial discrimination has on interstate travel is not invalidated because Congress was also legislating against what it considered to be moral wrongs;

(d) Congress had power to enact appropriate legislation with regard to a place of public accommodation such as appellant's motel even if it is assumed to be of a purely "local" character, as Congress' power over interstate commerce extends to the regulation of local incidents thereof which might have a substantial and harmful effect upon that commerce.

(2) The prohibition in Title II of racial discrimination in public accommodations affecting commerce does not violate the Fifth Amendment as being a deprivation of property or liberty without due process of law".

Bakke v. Regents of University of California (1978): Allan Bakke, a thirty-five-year-old white man, had twice applied for admission to the University of California Medical School at Davis. He was rejected both times. The school reserved sixteen places in each entering class of one hundred for "qualified" minorities, as part of the university's affirmative action program, in an effort to redress longstanding, unfair minority exclusions from the medical profession. Bakke's qualifications (college GPA and test scores) exceeded those of any of the minority students admitted in the two years Bakke's applications were rejected. Bakke contended, first in the California courts, then in the Supreme Court, that he was excluded from admission solely on the basis of race.

The California Supreme Court, applying a strict scrutiny standard, concluded that the special admissions program was not the least intrusive means of achieving the goals of the admittedly compelling state interests of integrating the medical profession and increasing the number of doctors willing to serve minority patients. Without passing on the state constitutional or federal statutory grounds, the court held that petitioner's special admissions program violated the Equal Protection Clause. Since petitioner could not satisfy its burden of demonstrating that respondent, absent the special program, would not have been admitted, the court ordered his admission to Davis.

SC: "The judgment below is affirmed insofar as it orders respondent's admission to Davis and invalidates petitioner's special admissions program, but is reversed insofar as it prohibits petitioner from taking race into account as a factor in its future admissions decisions".


3. Opinia doradcza STSM w sprawie kompetencji sądów gdańskich (1928): Poland contends: (1) that the Beamtenabkommen, being an international agreement, creates rights and obligations between the contracting Parties only; (2) that the Beamtenabkommen, as such, and failing its incorporation into Polish national legislation, cannot create direct rights or obligations for the individuals concerned; and (3) that if, in any respect, Poland has not carried out her international obligations arising under the Beamtenabkommen, she is responsible only to the Free City of Danzig. In other words, Poland contends that the legal relations between the Polish Railways Administration and the former Danzig officials, who have become Polish officials, are governed solely by Polish national law, which should be in conformity with the Beamtenabkommen.
The point in dispute amounts therefore to this: Does the Beamtenabkommen, as it stands, form part of the series of provisions governing the legal relationship between the Polish Railways Administration and the Danzig officials who have passed into its service (contract of service)? The answer to this question depends upon the intention of the contracting Parties. It may be readily admitted that, according to a well established principle of international law, the Beamtenabkommen, being an international agreement, cannot, as such, create direct rights and obligations for private individuals. But it cannot be disputed that the very object of an international agreement, according to the intention of the contracting Parties, may be the adoption by the Parties of some definite rules creating individual rights and obligations and enforceable by the national courts. That there is such an intention in the present case can be established by reference to the terms of the Beamtenabkommen. The fact that the various provisions were put in the form of an Abkommen is corroborative, but not conclusive evidence as to the character and legal effects of the instrument. The intention of the Parties, which is to be ascertained from the contents of the Agreement, taking into consideration the manner in which the Agreement has been applied, is decisive. This principle of interpretation should be applied by the Court in the present case".

4. Traktatowe mechanizmy ochrony praw człowieka.

Karta Narodów Zjednoczonych.

Preambuła:

MY, LUDY NARODÓW ZJEDNOCZONYCH, ZDECYDOWANE -
uchronić przyszłe pokolenia od klęsk wojny, która dwukrotnie w ciągu naszego życia wyrządziła niewypowiedziane cierpienia ludzkości, i
przywrócić wiarę w podstawowe prawa człowieka, w dostojeństwo i wartość jego osoby, w równouprawnienie mężczyzn i kobiet oraz w równość praw narodów wielkich i małych, i

Art. 55 Mając na widoku stworzenie warunków stałości i dobrobytu, które są niezbędne do pokojowych i przyjaznych stosunków między narodami, opartych na poszanowaniu zasady równouprawnienia i samostanowienia ludów, Narody Zjednoczone będą popierały:

a)  podniesienie stopy życiowej, pełne zatrudnienie oraz warunki postępu i rozwoju gospodarczego i społecznego;

b)  rozwiązywanie międzynarodowych zagadnień gospodarczych, społecznych, zdrowotnych i innych z nimi związanych, jak również międzynarodowej współpracy kulturalnej i oświatowej;

c)  powszechne poszanowanie i zachowywanie ludzkich praw i wolności podstawowych dla wszystkich bez różnicy rasy, płci, języka lub religii.

Sei Fuji v. California (SN Stanu Kalifornia, 1952):

It is not disputed that the Charter is a treaty, and our federal Constitution provides that treaties made under the authority of the United States are part of the supreme law of the land and that the judges in every state are bound thereby. (U.S. Const., art. VI) A treaty, however, does not automatically supersede local laws which are inconsistent with it unless the treaty provisions are self-executing. In the words of Chief Justice Marshall: A treaty is "to be regarded in courts of justice as equivalent to an act of the Legislature, whenever it operates of itself, without the aid of any legislative provision. But when the terms of the stipulation import a contract -- when either of the parties engages to perform a particular act, the treaty addresses itself to the political, not the judicial department; and the Legislature must execute the contract, before it can become a rule for the court." ( Foster v. Neilson (1829), 2 Pet. (U.S.) 253, 314 [7 L.Ed. 415].).

In determining whether a treaty is self-executing courts look to the intent of the signatory parties as manifested by the language of the instrument, and, if the instrument is uncertain, recourse may be had to the circumstances surrounding its execution. In order for a treaty provision to be operative without the aid of implementing legislation and to have the force and effect of a statute, it must appear that the framers of the treaty intended to prescribe a rule that, standing alone, would be enforceable in the courts.

It is clear that the provisions of the preamble and of article 1 of the Charter which are claimed to be in conflict with the alien land law are not self-executing. They state general purposes and objectives of the United Nations Organization and do not purport to impose legal obligations on the individual member nations or to create rights in private persons. It is equally clear that none of the other provisions relied on by plaintiff is self-executing. Article 55 declares that the United Nations "shall promote ... universal respect for, and observance of, human rights and fundamental freedoms for all without distinction as to race, sex, language, or religion." Although the member nations have obligated themselves to cooperate with the international organization in promoting respect for, and observance of, human rights, it is plain that it was contemplated that future legislative action by the several nations would be required to accomplish the declared objectives, and there is nothing to indicate that these provisions were intended to become rules of law for the courts of this country upon the ratification of the Charter.

Powszechna deklaracja praw człowieka (Rezolucja ZO ONZ z 1948 roku). Charakter prawny:

a) autentyczna wykładnia Karty Narodów Zjednoczonych;

b) dowód na istnienie normy prawa zwyczajowego;

c) inspiracja do powstania ONZ-owskiego systemu ochrony praw człowieka:

Generacje praw człowieka:

I generacja: prawa polityczne i obywatelskie

II generacja: prawa gospodarcze, społeczne i kulturalne.

System kontroli praw człowieka w ramach ONZ:

a) katalog praw;

b) mechanizmy kontroli.

1. MPPPiO (1966);

2. MPPGSK (1966);

3. Konwencja w/s likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej (1966);

4. Konwencja przeciwko torturom i innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu (1984).

5. Konwencja w/s likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet wraz z protokołem dodatkowym (1979);

6. Konwencja o prawach dziecka (1989).

Mechanizmy kontroli:

MMPOiP: Komitet Praw Człowieka – 18 członków, wybieranych na 4 lata, 3 trzytygodniowe sesje w roku plus ew. nadzwyczajne.

Zadania:

a) rozpatrywanie sprawozdań składanych przez państwa z wykonania Paktu (1 rok od wejścia w życie Paktu dla państwa, a następnie raz na 5 lat);

b) rozpatrywanie zawiadomień o naruszeniu Paktu:

1) ze strony innych państw (gdy Państwo-Strona twierdzi, że inne Państwo-Strona nie wypełnia swych zobowiązań wynikających z niniejszego Paktu.

2) ze strony jednostek – I Protokół Fakultatywny do Paktu: przyjmowanie i rozpatrywanie zawiadomień pochodzących od osób podległych jurysdykcji państwa. Warunek: wyczerpanie wewnętrznych środków odwoławczych; zawiadomienie nie może być anonimowe lub stanowić nadużycia prawa.

Wady systemu:

a) nieterminowe nadsyłanie sprawozdań przez państwa;

b) powierzchowny i ogólnikowy charakter wielu raportów;

c) brak reakcji na zastrzeżenia organów traktatowych.

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i wolności podstawowych:

- początkowo skarga do EKomisjiPCz; sprawozdanie (raport) EKPCz mógł być wniesiony do rozpoznania przez Trybunał tylko na żądanie:

a) pozwanego państwa;

b) państwa, którego obywatelstwo miał skarżący;

c) samej EKPCz.

potem także na żądanie skarżącego.

Po przyjęciu nowych państw z Europy Środkowej i Wschodniej – konieczność reformy.

1998: likwidacja EKPCz; stały Trybunał.



  1   2   3   4


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna