Pieniądz – powszechny ekwiwalent wartości. Specyficzny towar, za który możemy kupić pozostałe towary. Funkcje: miernika wartości



Pobieranie 198,68 Kb.
Strona1/2
Data07.12.2017
Rozmiar198,68 Kb.
  1   2

Pieniądz – powszechny ekwiwalent wartości. Specyficzny towar, za który możemy kupić pozostałe towary. Funkcje: 1. miernika wartości – pieniądz sprowadza wartości wszystkich towarów i usług do wspólnego mianownika i wyraża go w cenie. Jest on tutaj jednostką obrachunkową. Pełni tą funkcję idealnie i wyobrażeniowo. Wartość najłatwiej określić w pieniądzu kruszcowym. Wartość pieniądza papierowego – zdolność do nabywania towarów i usług – jego siła nabywcza. 2. środka cyrkulacji – pieniądz występuje w niej naturalnie. Za dany towar lub usługę sprzedawca otrzymuje daną kwotę od nabywcy. Może wystąpić w formie pieniądza żyrowego (środki na rach. bankowym) lub w formie gotówkowej, a także czeków itp. Czek musi mieć pokrycie w pieniądzu bankowym. 3. środka płatniczego – (pieniądz realny), w początkowym okresie za wszystko płacono gotówką, potem pojawił się kredyt i pieniądz kredytowy – środkiem płatniczym jest tutaj weksel pod warunkiem, ze strony zgodzą się go tak potraktować. Jest często używany jako forma zabezpieczenia bankowego. Funkcja dobrze spełniana przez pieniądz kruszcowy. 4. środka gromadzenia rezerw wartości – dobrze spełniana przez pieniądz, gdy spełnia on poprzednie dwie funkcje, w których występuje realnie. Pieniądz papierowy dobrze pełni tę funkcje jedynie w krótkich i średnich okresach czasu, w długich w wyniku inflacji traci dużo na wartości. 5. pieniądza światowegopolega na tym, ze pieniądz spełnia poprzednie funkcje, ale w skali międzynarodowej.

Systemy pieniądza papierowego1. otwarty – pieniądz papierowy jest wymienialny na pieniądz papierowy innego kraju na rynku międzynarodowym. Ceny wewnętrzne są efektem oddziaływania cen międzynarodowych i odwrotnie. 2. zamknięty – nie jest wymienialny na pieniądz papierowy innego kraju. Ceny mają charakter zamknięty. Ta wymiana może nastąpić w niektórych dziedzinach np. turystyce w Polsce książeczki walutowe w latach 70-tych (5-10$) 3. pośredni – pieniądz papierowy jednego kraju nie jest wymienialny na drugiego kraju, ale gospodarka kraju ma bardzo silny związek z gosp. międzynarodową np. przedwojenna Jugosławia (dinar był niewymienny).

Prawa rządzące pieniądzem: prawo ilości pieniądz potrzebnego do obiegu – o ilości pieniądza potrzebnego do obiegu decydują te jego funkcje, w których występuje on realnie. W każdej z tych funkcji należy określić zapotrzebowanie na pieniądz I= T-K-B+Z / S T – suma cen towarów i usług przeznaczonych do wymiany (F1)- K wartość transakcji kredytowych; B wartość transakcji kompensacyjnych (F2)- Z spłata zobowiązań w danym momencie (F3)- S średnia prędkość obiegu pieniądza im szybciej krąży tym mniej potrzeba go do obiegu. Prawo Greshema – Kopernika – pieniądz gorszy wypiera z rynku pieniądz lepszy. Dotyczy pieniądza wartościowego. Może zadziałać, gdy obok pieniądza papierowego jest pieniądz kruszcowy. Wtedy któryś może zostać wyparty z rynku. Prawo powrotnego strumienia pieniądza – strumień pieniądza wypuszczanego do obiegu (w postaci kredytu) powinien być równy strumieniowi, który wraca z powrotem do jego emitenta. Dotyczy to każdego rodzaju pieniądza pod warunkiem, ze kredyt zostanie spłacony całkowicie. Nic nie mówi się tu o odsetkach.

Bank – instytucja pożyczająca obce pieniądz, aby je później wypożyczyć z zyskiem. Zadania: gromadzenie środków pieniężnych; udzielanie kredytów i pożyczek; przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych.

System bankowy funkcje – kreowania pieniądza przez bank emisyjny jako ostatecznego środka płatniczego; kreowanie pieniądza przez banki operacyjne jako środka płatniczego; zaspakajanie zapotrzebowania na pieniądz za pośrednictwem kredytów; pośredniczenie miedzy posiadaczem środków pieniężnych, a ich użytkownikami.

Banki centralne – jako banki emisyjne, będące w każdym kraju podstawą systemu bankowego, są jednostkami bankowymi albo podporządkowanymi państwu, posiadającemu przeważającą część ich kapitałów. Są one bankami banków, refinansując inne banki oraz prowadząc ich rachunki gromadzące pieniądz rezerwowy. Banki centralne, prowadząc rachunki rządowe (budżetowe), wykonują operacje finansowe zlecone przez organy rządowe a także udzielają państwu kredytów. Instrumenty baku centralnego - pośrednie – bank poprzez parametryczny sposób działania wpływa na zachowanie banku komercyjnego (operacja otwartego rynku – próba wyłuskania zasobów pieniężnych ludności, aby zmniejszyć podaż pieniądza; operacje na rynku papierów wartościowych – kupno i sprzedaż papierów wartościowych bank centralny gwarantował bankom komercyjnym odkupienie papierów wartościowych, kiedy on miał trudności finansowe; operacje na rynku walutowym – związane z utrzymaniem waluty), bezpośrednie – tworzenie zakazów, nakazów, ograniczeń: (- pułapy kredytowe – bank centralny daje bankowi komercyjnemu pułapy kredytowe, gdyż uznaje, że ilość pieniędzy na rynku jest za duża; - wskaźnik dotyczący płynności – zdolność banku do realizowania krótkoterminowych zobowiązań; - ograniczenie w strukturze aktywów i pasywów – bank centralny poprzez prawo bankowe, może policzyć danemu klientowi tylko 25% funduszy własnych; - kredyt refinansowy- kiedy bank komercyjny jest zagrożony utratą płynności to bank centralny pomaga i udziela kredytu, perswazja moralna – wypowiedzi czołowych polityków, które ukierunkowują świat finansowy do określonych zachowań – public relation – o zadaniach, funkcjach i instrumentach należy mówić w kategoriach elastyczności i efektywności.

Zadania Banku Centralnego. utrzymywanie wartości waluty krajowej w wymiarze wewnętrznym (przeciwdziałanie zjawisku inflacji) i zewnętrzne (zjawiska walutowego); ochrona systemu finansowego (też sektora bankowego), bank musi podejmować działania dążące do ochrony sektora bankowego; dążenie do poprawy efektywności polityki pieniężnej państwa; sporządzanie bilansu płatniczego; prowadzenie działalności dewizowej; organizowanie rozliczeń pieniężnych; prowadzenie gospodarki rezerwami dewizowymi państwa; prowadzenie bankowej obsługi budżetu państwa; regulowanie płynności banków i ich refinansowaniu, kształtowaniu warunków niezbędnych dla rozwoju systemu bankowego

Funkcje BCemisyjny – emituje prawny środek płatniczy na terenie kraju (pieniądz fiducjarny) ma prawo emisji własnych papierów wartościowych. Banku – banków – instytucja odwoławcza banków komercyjnych; bank ostatniej szansy bo może regulować cyrkulację emitowanego pieniądza gotówkowego i żyrowego, regulować wielkość pieniądza bankowego tworzonego przez banki operacyjne, reguluje płynność całego systemu bankowego, kształtuje politykę kredytową banków operacyjnych przez: stopy rezerwy obowiązkowej, stopy kredytu refinansowego, operacje otwartego rynku i limity i plafony kredytowe. Funkcja banku państwa i gospodarki narodowej.

Banki komercyjne – (kredytowe, depozytowe) zajmują się przede wszystkim przyjmowaniem depozytów i kredytowaniem wkładów w postaci udzielania kredytów oraz dokonywaniem na ich podstawie rozliczeń bezgotówkowych. Tradycyjnie udzielają one przede wszystkim kredytów krótkoterminowych, ale obecnie także średnio i długoterminowych. Ponadto banki komercyjne na zlecenie klientów wykonują różne operacje pośredniczące i świadczą inne usługi bankowe.

Banki spółdzielcze – są to w porównaniu z wielkimi bankami komercyjnymi, małe (lokalne lub regionalne) samodzielne banki. Łączą się one często w związki będące ich centralami rozliczeniowymi i finansowymi.


Banki rozwojowe – (inwestycyjne) gromadzą środki o charakterze długoterminowym, emitują długoterminowe papiery wartościowe, a także przyjmują lokaty długoterminowe. Wykorzystując te środki udzielają kredytów długo i średnioterminowych, pośredniczą w przetwarzaniu zasobów pieniężnych na kapitał rzeczowy. Banki rozwojowe współdziałają w tworzeniu nowych przedsiębiorstw lub rozbudowywaniu istniejących.

Banki specjalne – finansują wykonywanie specjalnych zadań, wymagających szczególnego rodzaju fachowej obsługi bankowej. Można do nich zaliczyć np.: banki obsługujące handel zagraniczny, a nawet jego obszary wydzielone przedmiotowo lub geograficznie. Przyjmując jako kryterium podziału formę własności można rozróżnić banki publiczne (państwowe, samorządowe, prowincjonalne), banki z różnym udziałem własności państwowej, banki spółdzielcze oraz prywatne. Ze względu na rodzaj obsługiwanej klienteli oraz operacji wykonywanych przez banki wytworzył się podział na: banki detaliczne i banki hurtowe. Banki detaliczne obsługują przede wszystkim indywidualnych klientów i drobne przedsiębiorstwa. Natomiast banki hurtowe obsługują większe jednostki gospodarcze. Podstawowym celem banków detalicznych jest gromadzenie drobnych, rozproszonych oszczędności gospodarstw domowych. Wkłady oszczędnościowe stanowią źródło udzielanych przez te banki kredytów konsumpcyjnych i na budownictwo mieszkaniowe oraz różnego rodzaju kredytów dla mniejszych jednostek gospodarczych.

Banki uniwersalne – oferują wiele różnorodnych usług świadczonych przez współczesną bankowość. Udzielają kredytów krótko, średnio i długoterminowych, przyjmują różne lokaty a także wkłady oszczędnościowe ludności, dokonują operacji papierami wartościowymi itp. Działając na rynku krajowymi międzynarodowym przeprowadzają one operacje w walucie krajowej i w walutach obcych.

Kasy oszczędnościowe – obsługują ludzi w określonych środowiskach np. gospodarstw domowych; instytucji samorządowych.

Produkty banków komercyjnych – usługi operacyjne (prowadzone rach., obrót gotówkowy, działalność sejfowa, usługi para bankowe i niebankowe), usługi kredytowe, działalność depozytowa.

Umowa rach. bankowego – charakter cywilno-prawny; obie strony są równoprawnymi partnerami. Bank zobowiązuje się do przechowania środków pień. Na rachunku bankowym klienta oraz do wykonywania zaleconych mu operacji. Może być bezterminowa lub zawarta na określony czas (lokaty, rach. oszczędnościowo-rozliczeniowy). Bank może wypowiedzieć umowę rachunku tylko z ważnych powodów. Może obracać chwilowo wolnymi środkami finansowymi pod warunkiem zwrotu ich całości lub części na każde rządnie klienta chyba ze zwrot uzależniony jest od wcześniejszego wypowiedzenia umowy. Bank może odmówić wykonania zlecenia klienta tylko w przypadkach przewidzianych prawem, a za niewłaściwe wykonanie lub niewykonanie ponosi odpowiedzialność wobec klienta. Ma obowiązek przesyłania klientowi inform. dotyczących stanu konta, szczególnie gdy nastąpiła zmiana salda, jeśli umowa nie wskazuje inaczej.

Typy rachunków: bieżące – mają podst. znaczenie dla krajowych rozliczeń pieniężnych podmiotów gosp. wypłaca się stąd pieniądze na wynagrodzenia, podatki i spłaty zobowiązań. Pomocnicze – do rozliczeń w innych bankach. Ograniczają się np. do wypłaty wynagrodzeń w placówkach terenowych, wypłaty zaliczek itp. Nie trzeba mieć zgody banku prowadzącego rach. bieżący. Lokaty terminowe – otwarty dopiero po wpłaceniu środków pieniężnych na określony czas.

Obrót gotówkowy w banku – składa się z wpłat, wypłat, liczenia i sortowania pieniędzy.

Działalność sejfowa – rzadko wykorzystywana przez osoby fizyczne. Jest to pewien sposób zabezpieczenia się przed stratami wynikającymi np. z kradzieży.

Działalność depozytowa – lokowanie pieniędzy na pewien czas, działalność często zarobkowa. Typy depozytów: awista – na natychmiastowe rządnie (na okazanie – łatwy obrót); depozyty terminowe (lokaty). Do depozytów często dołączone są książeczki oszczędnościowe stwierdzające ich istnienie. Książeczki depozytowe – systematycznego oszczędzania np. mieszkaniowe. Nowe formy – certyfikaty depozytowe – dokumenty wystawiane na okaziciela, będące świadectwem złożenia w banku określonej kwoty na określony czas (od 1 do 12 miesięcy). Złotówkowy – emitowany na 1 mies., posiada stałe oprocentowanie, wartość nominalna 100000zł. Indeksowany – 3 mies., oprocentowany wł. Stawki libor dla 3 miesięcznych depozytów w tych walutach, w których jest indeksowany. Otrzymuje się dochód z denominacji zł względem indeksowanej waluty, odsetki i wkład. Wartość nominalna 100000zł. Dewizowy – od 1-3 mies., w walutach tworzących koszyk walutowy złotego, przy ustalaniu jego kursu, (DM, $, funty, franki francuskie i szwajcarskie). W funtach 50000 wartości nominalnej w innych 100000.

Kredyt bankowy – (pożyczka pieniężna, kredyt, awal kredowy) jest to stosunek ekonomiczny polegający na odstąpieniu przez jedną stronę (wierzyciela) drugiej stronie (dłużnikowi) odpowiedniej wartości pod warunkiem jej zwrotu, z określonym procentem, w określonym czasie. Krótkoterminowe – udzielane na okres do 1 roku, najczęściej od 1-6 mies. Najczęściej ma postać dyskonta weksli oraz kredytu rachunku bieżącego. Do finansowania bieżących potrzeb podmiotu gosp. Średnio terminowe udzielane na nie dłużej niż 5 lat, najczęściej 2-3. do finansowania dostaw maszyn i urządzeń produkcji krajowej; niektórych zakupów zagranicznych i zakupów ratalnych gdzie liczba rat przekracza 12. Długoterminowe – dłużej niż 5 lat. Ma charakter kredytu inwestycyjnego do finansowania niektórych międzynarodowych transakcji towarowych. Przeznaczenie: konsumpcyjny; produkcyjny (eksploatacyjny, inwestycyjny). Zabezpieczenie: hipoteczny – zabezpieczeniem jest hipoteka ziemi, nieruchomości, na statku morskim; lombardowy – zabezpieczeniem są przedmioty pozostawione w banku. Waluta: złotówkowy; dewizowy – w tej samej walucie, w której został udzielony lub w złotówkach po przeliczeniu tej waluty. Przy długoterminowych powstaje ryzyko kursowe, ponieważ kurs złotego na dzień dzisiejszy jest utrzymywany sztucznie. Forma: w rachunku bieżącym – mogą go otrzymać osoby mające otwarty rach. bieżący w banku i są w nim min. rok. Kasowy – możliwość zdebetowania się w obrębie rachunku; otwarty, (inblanco)- możliwość zdebetowania się w obrębie rach., bank przejmuje zobowiązania do zapłacenia dokumentów płatniczych, na których wskazany jest jako domicyliant (osoba, u której dokument jest płatny). Krótkoterminowy – odnawialny w krótkich okresach czasu. W rachunku kredytowym – bank otwiera dla niego rach. kredytowy służący do ewidencjonowania, korzystania i spłaty kredytu. Z tego rach. odbiorca może przelać pieniądze na swoje konto. Kredyt docelowy – na sfinansowanie konkretnych transakcji, nieodnawialny. Kredyt na wymagalne zobowiązania – pokrycie finansowe wcześniej powstałych zobowiązań np. na zakup papierów wartościowych. Kredyt kasowy – na bieżące potrzeby jednostki gosp., która nie ma otwartego rach. bieżącego. Eksploatacyjny, krótkoterminowy. Kredyt sezonowy – kojarzy się ze skupem płodów rolnych. Mikołajkowy, wakacyjny. Stosunkowo drogi. Okres ok. 6 mies. Linia kredytowa – w ramach jednej umowy może zostać sfinansowanych wiele transakcji. Uruchamiana od 200000 zł. Kredyty dyskontowe – związane z wykupieniem weksli od ich posiadaczy. Skupowane przed terminem wykupu z potraceniem odsetek za ryzyko. Klient musi być wiarygodny. Akceptacyjne – w ramach umowy bank zgadza się zobowiązać do akceptowania ciągnionych na niego weksli. Dla osób fizycznych – kredyt dla ludności – na inne cele niż produkcyjne. Kredytobiorca musi podać cel przeznaczenia środków finansowych. Najczęściej bezgotówkowe, środki przelewane na inne konto np. na samochód. Pożyczka pieniężna – nie wymaga się podania celu. Nie ma tu dużych kwot. Poręczeniem może być weksel własny inblanco, poręczenie wekslowe lub blokada środków na rach. bankowym. Pożyczka lombardowa – zabezpieczeniem jest wartościowy przedmiot należący do kredytobiorcy lub osoby 3. Wysokość pożyczki jest częścią wartości wystawionych do zabezpieczenia środków. Najchętniej do zabezpieczenia przyjmowane – metale szlachetne w sztabkach. Awal kredytowy – kredyt przez który bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji własną zdolność kredytową, ale gdy będą potrzebne środki finansowe zobowiązuje się postawić do dyspozycji te środki finansowe. Pieniądze są potrzebne gdy klient nie wywiązuje się co do os. 3. Poręczenie – zobowiązanie banku do przejęcia na siebie finansowych zobowiązań klienta wobec strony trzeciej. Poręczenie dotyczy konkretnego zobowiązania. Może być sporządzone na odrębnym dokumencie, wekslu lub czeku. Podpis na nim zwany jest awalem. Gwarancja – zobowiązanie banku wobec str.3, ze w wypadku niewypełnienia przez klienta jego zobowiązań strona ta otrzyma wyrównanie szkody i odpowiednie z tego tytułu wynagrodzenie.

Funkcje kredytu: emisyjna – daje możliwość wprowadzenia do obiegu dodatkowej ilości pieniądza na pewien okres czasu; dochodowa – pozwala kredytobiorcy na dokonywanie większych wydatków niż dochody; oddziaływania na popyt globalny i jego strukturę; funkcja kontrolna – możliwość kontrolowania skutków wykorzystania kredytu i jego przeznaczenia.

Wniosek kredytowy: centralizacja – rozpatrywane wnioski spływają do centrali banku, rozpatrywane na specjalnej konferencji w kolejności ich wpływu; pełna decentralizacja w filiach.

Klasy kredytowe (ze względu na rezerwę): zadawalające – nie sprawiające większych problemów za spłatą, rezerw 2% kredytu; pod obserwacją – dobre, rezerwa 5% kredytu; substandardowe – poniżej standardu, 20%; wątpliwe- 50%; stracone – 100%. Nigdy nie zakłada się, ze kredyt będzie wątpliwy lub stracony.

Pożyczka:

  • określa ja prawo cywilne. Wł. KC dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego, określoną sumę pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku. Biorący zobowiązuje się zwrócić te sama ilość pieniędzy lub rzeczy tego samego gatunku.

  • Bankowa tylko w formie pieniędzy

  • Umowa konsensualna, dochodzi do skutku w momencie jej podpisania, a nie w momencie przekazania pieniędzy. Obustronnie zobowiązująca odpłatna w postaci prowizji i odsetek. Przy pożyczce prywatnej może być nieodpłatna.

  • By umowa była ważna: musi być określone oznaczenie stron pożyczki; musi mieć oznaczenie jej warunków; podana wysokość kwoty pożyczki.

Można w umowie umieszczać: termin zwrotu pożyczki (6 tygodni od daty wypowiedzenia pożyczki); odpłatność w postaci prowizji i odsetek (jeśli nie ma w umowie urzędowe odsetki); sposób przekazywania na własność środków pieniężnych np. czek gotówkowy; sposób dodatkowego zabezpieczenia pożyczki: wł. KC, prawo wekslowe.

Kredyt:

  • określa go prawo bankowe

  • umowa kredytowa – nienazwana – bank przez umowę zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie, określoną kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z tych środków na warunkach zawartych w umowie, do zwrotu kredytu wraz z odsetkami w umownym terminie oraz do zapłaty prowizji od przyznanego kredytu. Umowa konsensualna; dwustronnie zobowiązująca; odpłatna.

  • By umowa była ważna musi zawierać: oznaczenie stron umowy; określenie ich obowiązków; kwotę kredytu; termin jego spłaty; oprocentowanie i wysokość prowizji; zakres uprawnień banku związanych z wykorzystaniem kredytu i zabezpieczenia jego spłaty; warunki korzystania z kredytu przez kredytobiorcę; termin postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych.

Można w umowie umieszczać: określenie sposobu wykorzystania kredytu przez kredytobiorcę; określ dodatkowych zabezpieczeń; informacja o sytuacji, w której bank ma prawo wypowiedzieć wcześniej kredyt; uprawnienia kredytobiorcy do spłaty kredytu przed terminem.
RÓŻNICE:

Pożyczka

Kredyt

  • KC

  • Na mocy umowy bank zobowiązuje się przenieść na własność pożyczkobiorcy określoną kwotę

  • Umowa nie precyzuje celu

  • Wykorzystanie dowolne

  • Może być odpłatna lub nie

  • Może być zwarta na piśmie jeżeli kwota jest > 500zł, a jeśli nie to może być ustna.

  • prawo bankowe

  • bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji określoną kwotę w postaci bezgotówkowego pieniądza bankowego

  • udzielony kredyt ma określony cel

  • wykorzystany musi być zgodnie z umową

  • zawsze odpłatny

  • umowa zawsze na piśmie


leasing - transakcje leasingowe mogą przebiegać między podmiotami gospodarczymi bez udziału banku lub z jego udziałem. Leasing jest alternatywą wobec kredytu, formą finansowania inwestycji. Nazwa "leasing" oznacza wydzierżawić lub wypożyczyć. W rozumieniu ekonomicznym leasing oznacza rozmaite rodzaje umów leasingowych zawieranych w krajach rozwiniętych. Przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania lub pobierania pożytków przez określony czas, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w określonych ratach wynagrodzenie pieniężne równe min. cenie lub wynagrodzenie z tytułu nabycia danej rzeczy przez finansującego. Umowa powinna być zawsze na piśmie pod rygorem jej nieważności. Leasingobiorca nie może czynić zmian w przedmiocie leasingu bez zgody finansującego chyba, że wynika to z przeznaczenia przedmiotu leasingu. Cechy charakterystyczne: przedmiot użyczenia przez cały czas trwania umowy jest własnością leasingodawcy; czas trwania umowy jest dokładnie określony; zapłata za użytkowanie przedmiotu leasingu zawsze wyrażona jest w pieniądzu; leasingodawca nie może odebrać przedmiotu leasingu w trakcie trwania umowy, chyba, ze Leasingobiorca nie spełnia jej warunków. Rozróżnia formy leasingu: z punktu widzenia ilości liczby podmiotów a) leasing bezpośredni, gdy producent bezpośrednio oddaje swoje wyroby w użytkowanie innym przedsiębiorstwom, w leasingu bezpośrednim producent zawiera umowę leasingową bezpośrednio z użytkownikiem i oddaje mu w użytkowanie swój wyrób. Nie ma więc potrzeby angażowania banku, a jedynie leasingodawca może korzystać w normalnym trybie z kredytu finansującego jego działalność. b) leasing pośredni, gdy między producentem a użytkownikiem występuje pośrednik. W leasingu pośrednim pojawia się wyspecjalizowana firma leasingowa, a także bank. Zależnie od rozwiązań prawnych w poszczególnych krajach banki mogą być leasingodawcą, bądź mogą działać za pośrednictwem specjalnie powołanych przedsiębiorstw, które finansują lub są ich właścicielami. Z punktu widzenia charakteru zobowiązania: operacyjny (bieżący) – podobny do klasycznej dzierżawy. Umowa trwa od 1 miesiąca do 2,3 lat. Może być wypowiedziana przez leasingodawcę zgodnie z warunkami umowy lub za obopólnym uzgodnieniem stron. Przedmiotem obrotu są tu: przedmioty mogące być użytkowane przez kolejnych użytkowników. Leasingodawca ponosi wszelkie opłaty związane z przedmiotem leasingu oraz koszty ubezpieczenia. W zamian za to otrzymuje rekompensatę w czynszu lub osobno, na podst. odrębnej umowy. Istotą jest fakt, ze środki trwałe po zakończeniu krótkiego okresu ich użytkowania nie zdążą się zamortyzować i mogą być przekazywane kolejnemu leasingobiorcy. Raty leasingowe są tak planowane by zawierały w sobie ryzyko wcześniejszego wypowiedzenia umowy oraz zysk występujący przed całkowitą amortyzacją ŚT. Główna korzyść dla leasingobiorcy – nie musi on wpisywać ŚT do księgi ŚT, czyli po stronie aktywów nie pojawiają się koszty amortyzacji, jedynym kosztem jest rata leasingowa. Finansowy (kapitałowy) – polega na przekazaniu danej rzeczy w użytkowanie za wynagrodzeniem czynszowym, przy czym może nastąpić również formalno-prawne przeniesienie własności rzeczy. Umowa zostaje zawarta na okres od 3 do 10 lat. Nie może być rozwiązana przed upływem. Po tym okresie Leasingobiorca ma prawo i pierwszeństwo wykupu przedmiotu leasingu po cenie niższej niż rynkowa. Koszty utrzymania przedmiotu ponosi użytkownik. Raty kapitałowe są kalkulowane tak aby oprócz wynagrodzenia dla leasingodawcy za wyświadczoną usługę zawierały ratalną spłatę wartości danej rzeczy oraz zysk. Z punktu widzenia dobra podlegającego leasingowi: dóbr konsumpcyjnych; dóbr produkcyjnych (inwestycyjnych) – nieruchomości, ruchomych ŚT. Z punktu widzenia czasu na który zawiera się umowę: krótkoterminowy – do 3 lat, długoterminowy – do 10 i więcej. Kogo obciążają koszty eksploatacji: czysty – leasingobiorcę; pełny – leasingodawcę. Z punktu widzenia kalkulacji stawki leasingowej: z pełnym zwrotem kosztów – rata zawiera wszystkie koszty poniesione przez leasingodawcę + zysk; z częściowym zwrotem kosztów – rata zawiera część poniesionych przez leasingodawcę kosztów, a przedmiot po zakończeniu umowy może być poddany dalszemu użytkowaniu lub sprzedaży.

Bank, a leasing: może udzielić kredytu leasingodawcy; dać gwarancję, że Leasingobiorca będzie wywiązywał się za swoich finansowych zobowiązań; założyć własną firmę leasingową (córkę) jako samodzielną jednostkę lub jako spółkę z wyspecjalizowaną firmą.

Faktoring – krótkoterminowe finansowanie dostaw towarów i usług przez podmiot, który pośredniczy w procesie rozliczeń między dostawcą, a odbiorcą, firmą faktoringową (faktora). jest złożona operacją bankową i może występować w różnych odmianach, w zależności od treści umowy zawieranej między bankiem (faktorem) a faktorantem korzystającym z jego usług. W klasycznej postaci faktoring jest forma krótkoterminowego finansowania działalności faktoranta przez nabycie jego wierzytelności, przy czym faktor zarzeka się prawa regresu do faktoranta, gdyby dłużnik nie uregulował zobowiązania. W innej odmianie faktoringu bank podejmuje się ściągania handlowych należności przedsiębiorstwa, udzielając mu równocześnie zaliczki na przejęte wierzytelności. Ryzyko niewypłacalności dłużnika ponosi w pierwszym przypadku faktor, a w drugim przypadku zleceniodawca. Szczegółowe zasady rozliczeń i podziału ryzyka reguluje umowa faktoringu. Na treść umowy maja wpływ normy prawa obowiązujące w poszczególnych państwach.

Sposoby klasyfikacji faktoringu: z punktu widzenia umiejscowienia ryzyka wypłacalności dłużnika: faktoring właściwy (pełny) – strony dokonując przelewu wierzytelności jednocześnie postanawiają, że ryzyko wypłacalności dłużnika obciążać będzie od tej chwili faktora. Faktor od tego momentu odpowiada za wierzytelności. Umowa obarczona sporym ryzykiem to też przyjmuje się wierzytelności od sprawdzonych dłużników, a czasem ustala się górny limit kwot do którego ryzyko przyjmuje faktor; a powyżej odpowiada faktorant i zostają przelane według faktoringu niewłaściwego. Rozumie się go jako faktoring bez prawa regresu – pomimo nie uregulowania długu przez dłużnika faktor, który nie otrzymał pieniędzy nie może na drodze regresu żądać tej kwoty od faktoranta, jest ona dla niego stratą. Faktoring niewłaściwy (niepełny) – ryzyko niewypłacalności dłużnika nie przechodzi na faktora; zawarta umowa nie rodzi skutków ostatecznych, faktor nie nabywa nieodwołalnie danej wierzytelności; w razie wystąpienia niewypłacalności dłużnika, wierzytelność powraca z powrotem do dostawcy faktora. W umowie faktor zobowiązuje się do wypłacenia kwoty pieniężnej faktorantowi ten zaś przerzuca na niego swoje wierzytelności w celu zabezpieczenia prawa faktora związane z pożyczką. Mieszany – łączy cech właściwego i niewłaściwego. Faktor przejmuje na siebie ryzyko do określonej kwoty. Ryzyko powyżej tej kwoty przelane będzie z powrotem na faktoranta np. 50% faktor i 50% faktorant. Z punktu widzenia zawiadomienia dłużnika o zawarciu umowy faktoringowej: otwarty – o dojściu do skutku umowy dłużnik zostanie poinformowany natychmiast przez faktora lub faktoranta. (praktyka- nadruki na rachunkach). Półotwarty – momentem zawiadomienia o przyjęciu zobowiązania przez faktora jest moment otrzymania przez dłużnika wezwania do zapłaty określonej kwoty (rach. do dłużnika – adnotacja). Najczęściej przy faktoringu pełnym i niepełnym. Tajny (nienotyfikowany) – dłużnik nie zostaje poinformowany o zawarciu umowy faktoringu. Z punktu widzenia momentu otrzymania zapłaty za sprzedaną wierzytelność: przyspieszony – momentem otrzymania zapłaty od faktora przez faktoranta jest moment natychmiast po otrzymaniu przez faktora faktur do wykupu wtedy wypłacana kwota jest wierzytelnością pomniejszoną przez zarobek faktora (marża, odsetki); collecion factoring – faktor dokonuje płatności na rzecz faktoranta w terminie płatności wierzytelności przez dłużnika. Wcześniej dokonuje wypłat zaliczek na poczet przyszłej płatności; wymagalnościowy – płatność w terminie płatności przez dłużnika. W ramach jednej umowy faktoringowej może być wykupione kilka wierzytelności. Faktor pobiera prowizję i marżę, nie pobiera odsetek.



  1   2


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna