Ogólnopolski program



Pobieranie 1,42 Mb.
Strona1/11
Data08.11.2017
Rozmiar1,42 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Ogólnopolski program


leczenia niedoboru wzrostu
u dzieci i młodzieży
w następstwie somatotropinowej niedoczynności przysadki, zespołu Turnera
i przewlekłej niewydolności nerek,
przez zastosowanie hormonu wzrostu
(Opracowanie przygotowane dla potrzeb Ministerstwa Zdrowia)

Autorzy programu:



  • Prof. dr hab. med. Tomasz E. Romer- Kierownik Kliniki Endokrynologii Instytutu Pomnika Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie;

  • Dr hab. med. Mieczysław Walczak- Kierownik II Kliniki Chorób Dzieci Katedry Chorób Dzieci PAM w Szczecinie; Przewodniczący Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu;

  • Prof. dr hab. med. Andrzej Lewiński- Kierownik Kliniki Endokrynologii Instytutu Pomnika Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi;

  • Prof. dr hab. med. Maria Roszkowska-Blaim- Kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii i Nefrologii AM w Warszawie;

  • oraz pozostali członkowie Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu



Warszawa, lipiec 2002

SPIS TREŚCI

1. Informacje wstępne 4

1.1. Hormon wzrostu 4

1.2. Regulacja wydzielania hormonu wzrostu 5

1.2.1. Neurohormony podwzgórzowe i ghrelina 5

1.2.2. Ośrodki ponadpodwzgórzowe 6

1.2.3. Czynniki metaboliczne 6

1.2.4. Ujemne sprzężenie zwrotne z insulino-podobnym czynnikiem wzrostu - I (IGF-I). 6

1.2.5. Zmiany wydzielania hormonu wzrostu zależne od okresu rozwoju osobniczego 7

1.3. Działanie hormonu wzrostu 8

1.3.1. Wpływ hormonu wzrostu (GH) na układ kostny 8

1.3.2. Wpływ GH na przemianę białkową 9

1.3.3. Wpływ GH na przemianę lipidów 9

1.3.4. Wpływ GH na przemianę węglowodanów 9

1.3.5. Wpływ GH na gospodarkę wodno-elektrolitową 9

1.3.6. Wpływ GH na nerki 9

1.3.7. Wpływ GH na gonady 10

1.3.8. Wpływ GH na układ mięśniowy 10

1.3.9. Wpływ GH na układ krążenia 11

2. Somatotropinowa niedoczynność przysadki u dzieci i młodzieży 12

2.1. Definicja 12

2.2. Etiologia somatotropinowej niedoczynności przysadki 12

2.3. Występowanie SNP; grupy ryzyka 13

2.4. Symptomatologia 13

2.5. Historia naturalna SNP, konsekwencje nie leczenia hormonem wzrostu 16

2.6. Badania laboratoryjne potwierdzające SNP 16

2.7. Rozpoznanie SNP 17

2.8.Zasady leczenia hormonem wzrostu i monitorowania terapii 18

2.8.1. Zasady leczenia 18

2.8.2. Monitorowanie terapii 18

3. Zespół Turnera 20

3.1. Definicja 20

3.2. Etiologia 20

3.3. Występowanie i grupy ryzyka 21

3.4 Symptomatologia 22

3.5. Historia naturalna, konsekwencje nie leczenia hormonem wzrostu. 22

3.6. Badania dodatkowe 25

3.7. Rozpoznanie zespołu Turnera 25

3.8. Zasady leczenia i monitorowania terapii hormonem wzrostu pacjentek z zespołem Turnera. 26

4. Niedobór wzrostu w przebiegu przewlekłej, schyłkowej niewydolności nerek 28

4.1. Definicja 28

4.2. Etiologia 28

4.3. Występowanie i grupy ryzyka 29

4.4. Symptomatologia 29

4.5. Historia naturalna, konsekwencje nie leczenia hormonem wzrostu 29

4.6. Badania laboratoryjne 30

4.7. Rozpoznanie 30

4.8. Leczenie hormonem wzrostu i monitorowanie terapii 31

5. Ogólnopolski program leczenia hormonem wzrostu pacjentów zagrożonych karłowatością 34

5.1. Dotychczasowy model opieki 34

5.1.1. Somatotropinowa niedoczynność przysadki 34

5.1.2. Zespół Turnera 34

5.1.3. Niedobór wzrostu w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek 35

5.2. Cele programu 36

5.2.1. Somatotropinowa niedoczynność przysadki 36

5.2.2. Zespół Turnera 37

5.2.3. Niedobór wzrostu w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek 38

5.3. Metody realizacji programu 38

5.3.1. Założenia ogólne 38

5.3.2. Założenia centralnej koordynacji realizacji programu 39

5.4 Opracowanie szczegółowych wytycznych 44

5.5. Materiały edukacyjne i szkolenia 45

5.6. Oczekiwane efekty realizacji programu 46

5.6.1. Aspekt zdrowotny 46

5.6.2. Aspekt poznawczy 46

5.6.3. Aspekt ekonomiczny 46

6. Piśmiennictwo 47

Załączniki 52

Preliminarz budżetowy do realizacji programu w latach 2002-2004 52

Załącznik 1. Preliminarz budżetowy Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu 53

Załącznik 2. Szczegółowy kosztorys dla założonej ceny zakupu 1 jednostki (0,33mg) hormonu wzrostu w wysokości 11 zł. 55

Załącznik 4 Wnioski o zakwalifikowanie pacjentów do leczenia hormonem wzrostu. 58

Załącznik 4.1. Wniosek o zakwalifikowanie do leczenia hormonem wzrostu dla pacjentów z SNP 58

Załącznik 4.2. Wniosek o zakwalifikowanie do leczenia hormonem wzrostu dla pacjentów z zespołem Turnera 68

Załącznik 4.3. Wniosek o zakwalifikowanie do leczenia hormonem wzrostu dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek 75

Załącznik 5. Karty obserwacji pacjentów leczonych GH 82

5.1. Karta obserwacji pacjenta leczonego GH z powodu niedoboru wzrostu w przebiegu SNP i ZT 82

5.2. Karta obserwacji pacjenta leczonego GH z powodu niedoboru wzrostu w przewlekłej niewydolności nerek 86

Załącznik 6. Algorytmy postępowania diagnostycznego u pacjentów z somatotropinową niedoczynnością przysadki, zespołem Turnera oraz niskorosłością w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek 90

Załącznik 6.1. Algorytm postępowania diagnostycznego u pacjentów z somatotropinową niedoczynnością przysadki (SNP) 90

Załącznik 6.2. Algorytm postępowania diagnostyczno – terapeutycznego w zespole Turnera 91

Załącznik 6.3. Algorytm postępowania diagnostyczno – terapeutycznego u dzieci z niskorosłością w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek (p.n.n.) 93

Załącznik 7. Testy stymulacji sekrecji hormonu wzrostu stosowane w okresie rozwojowym 95

Załącznik 8. Struktura zapotrzebowania na hormon wzrostu dla programu leczenia niedoboru wzrostu w okresie rozwojowym 99

Załącznik 9. Wykaz ośrodków uprawnionych do leczenia hormonem wzrostu. 101

Załącznik 10.1. Regulamin Zespołu Koordynacyjnego d/s. Stosowania Hormonu Wzrostu 103

Załącznik 10.2 Skład Zespołu Koordynacyjnego ds. Stosowania Hormonu Wzrostu 105

Załącznik 11. Schemat zasad kwalifikowania pacjentów do terapii hormonem wzrostu, monitorowania i zakończenia terapii oraz zasad dystrybucji leku 107




1. Informacje wstępne


Hormon wzrostu, uzyskany drogą ekstrakcji z przysadek pobranych w czasie autopsji, został po raz pierwszy zastosowany u 18. letniego chłopca z somatotropinową niedoczynnością przysadki przez Rabena, w 1957r. (25). W Polsce po raz pierwszy hormon wzrostu zastosowano w 1964r., w II Klinice Chorób Dzieci AM w Łodzi (T.E. Romer) i w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie (I. Lenartowska).

Ekstrahowany z przysadek hormon wzrostu był stosowany do 1984r., a od 1985r. rozpoczęto podawanie rekombinowanych preparatów tego hormonu. Ekstrahowany z przysadek hormon wzrostu został wycofany z powodu możliwości przeniesienia choroby Creuzfeldta-Jacoba, gąbczastego zwyrodnienia mózgu, wywołanego prionami. Rekombinowane preparaty hormonu wzrostu są powszechnie stosowane u dzieci niskorosłych. Ocenia się, że w skali globalnej przyjmuje je ponad 100 000 pacjentów, w wieku rozwojowym.

Najczęstszą przyczyną stosowania hormonu wzrostu jest izolowana niedoczynność przysadki w zakresie tego hormonu (SNP) lub wielohormonalna niedoczyność przysadki (WNP) (55, 56, 58). Hormon wzrostu powszechnie stosowany jest także w zespole Turnera oraz niedoborze wzrostu w następstwie przewlekłej niewydolności nerek (55, 56, 57, 58). W wielu krajach, w tym przede wszystkim krajach Unii Europejskiej, hormon wzrostu podawany jest także w niedoborze wzrostu spowodowanym hipotrofią wewnątrzmaciczną (IUGR) oraz w zespole Pradera-Willego (59, 60, 61). Hormon wzrostu coraz częściej stosowany jest także w idiopatycznym niedoborze wzrostu, zespole Noonan, zespole Silver-Russela, a ponadto w achondroplazji, dysgenezji gonad u chłopców, jak również wielu innych zespołach i jednostkach chorobowych przebiegających z niskorosłością (58).

W przypadkach takich celem leczenia jest jak najszybsza normalizacja wzrostu, tak aby uzyskać wzrost końcowy w granicach normy oraz uchronić dziecko przed psychologicznymi konsekwencjami niedoboru wzrostu.


1.1. Hormon wzrostu


Hormon wzrostu (GH) jest polipeptydem złożonym z 191 reszt aminokwasowych, o strukturze przestrzennej uwarunkowanej obecnością dwóch mostków siarczkowych. Hormon wzrostu jest syntetyzowany i wydzielany przez komórki somatotropowe przedniego płata przysadki, od okresu płodowego, aż do późnej starości.

GH jest wydzielany epizodycznie – cyklicznie, a jego stężenie w surowicy krwi w okresach pomiędzy epizodami wydzielniczymi jest bardzo niskie i może być nieoznaczalne. Dlatego też pobranie pojedynczej próbki krwi do oceny stężeń hormonu wzrostu nie ma żadnego znaczenia diagnostycznego. Około 70 - 80% hormonu wzrostu wydziela się przy tym w okresie snu.

GH jest wytwarzany i krąży w łożysku naczyniowym w kilku postaciach. Najczęstszą jego postacią jest forma o masie cząsteczkowej 22. kDa i ta forma jest stosowana w terapii. Z tego względu metody radioimmunologiczne różnicujące poszczególne formy GH znalazły zastosowanie w wykrywaniu hormonu wzrostu stosowanego m.in. jako środek dopingujący przez sportowców.

Większość krążącego w krwi hormonu wzrostu jest związana z specyficznym białkiem wiążącym (GHBP), które jest identyczne z zewnątrzkomórkową frakcją receptora GH (GH-R). Działanie hormonu wzrostu jest możliwe dopiero po jego połączeniu z receptorem, w formie dimeru. Dimeryzacja receptora polega na przyłączeniu jednej cząsteczki hormonu wzrostu do dwóch cząsteczek receptora. Zaburzenie tego procesu spowodowane nieprawidłowościami cząsteczki hormonu wzrostu, bądź receptora jest jedną z przyczyn niewrażliwości na GH, gdyż uniemożliwia jego aktywność biologiczną.


1.2. Regulacja wydzielania hormonu wzrostu

1.2.1. Neurohormony podwzgórzowe i ghrelina


Synteza i uwalnianie hormonu wzrostu regulowane jest przez wiele czynników, na wielu różnych poziomach. Główną rolę w regulacji syntezy i uwalniania GH przypisuje się somatostatynie, neurohormonowi wytwarzanemu w podwzgórzu, który hamuje wydzielanie GH oraz neurohormonowi uwalniającemu GH – GHRH (Growth Hormone Releasing Hormone), zwanego somatoliberyną, a ponadto hormonowi o nazwie ghrelina, który pobudza wydzielanie GH, działając na drodze innej, niż GHRH, gdyż jest wytwarzany zarówno w podwzgórzu i przysadce, jak również w innych tkankach (przede wszystkim w żołądku).

Wysoka amplituda pulsów wydzielniczych GH, konieczna do jego biologicznego działania, zapewniana jest przez ujemne sprzężenia zwrotne pomiędzy somatoliberyną a somatostatyną oraz komplementarność i synergizm działania ghreliny w stosunku do somatoliberyny, jak również poprzez tzw. ultrakrótką pętlę ujemnego sprzężenia zwrotnego, działającą na zasadzie obniżania sekrecji GH przy zwiększonym jego stężeniu.


1.2.2. Ośrodki ponadpodwzgórzowe


Poza neurohormonami podwzgórza na wydzielanie hormonu wzrostu wpływają także zmiany w neurotransmisji. Zwiększenie przewodnictwa noradrenergicznego, działając przez receptory α2 pobudza, a poprzez receptory β hamuje wydzielanie GH. Zwiększenie neurotransmisji dopaminergicznej pobudza również wydzielanie GH. Te drogi regulacji wydzielania hormonu wzrostu wykorzystywane są w diagnozowaniu niedoborów hormonu wzrostu, przy zastosowaniu odpowiednich testów stymulacyjnych, gdyż (23, 27, 28):

  • klonidyna zwiększa uwalnianie GH - jako agonista receptora α2,

  • propranolol zwiększa uwalnianie GH - jako antagonista receptora ,

  • l’dopa zwiększa uwalnianie GH - jako prekursor dopaminy,

  • bromokryptyna zwiększa uwalnianie GH - jako agonista receptora dopaminowego.

1.2.3. Czynniki metaboliczne


Wydzielanie hormonu wzrostu zwiększa także obniżenie poziomu glukozy we krwi i zwiększenie stężenia wolnych aminokwasów, a zmniejsza podwyższenie stężenia glukozy i wolnych kwasów tłuszczowych.

Mechanizmy tych zależności nie są dobrze poznane, chociaż glikemia prawdopodobnie wpływa na wydzielanie GH poprzez ośrodki podwzgórzowe. W badaniach doświadczalnych wykazano bowiem, że obniżenie stężenia glukozy w krwi zwiększa uwalnianie somatoliberyny, z izolowanych podwzgórzy, nie wpływając na uwalnianie somatostatyny. Zwiększenie stężenia glukozy, w tym samym modelu doświadczalnym zwiększa natomiast uwalnianie somatostatyny (23, 29).


1.2.4. Ujemne sprzężenie zwrotne z insulino-podobnym czynnikiem wzrostu - I
(IGF-I).


Pobudzanie procesu wzrastania przez hormon wzrostu odbywa się przede wszystkim na drodze pośredniej, przez jego wpływ na wytwarzanie i uwalnianie IGF-I.

IGF-I wpływa na wiele procesów życiowych, między innymi na wzrastanie, poprzez bezpośrednie działanie na chrząstkę wzrostową. Tym samym IGF-I pełni rolę mediatora obwodowego, wzrostowego działania GH.

IGF-I jest wytwarzany jako klasyczny hormon w wątrobie oraz jako czynnik wzrostowy, o para.- i autokrynnym działaniu, w wielu tkankach ssaków, w tym w chrząstce wzrostowej. IGF-I jest hormonem anabolicznym, działającym mitotycznie i hamującym apoptozę. Spełnia także ważną rolę w regulacji wydzielania hormonu wzrostu, działając na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego (27). Hormon wzrostu stymuluje więc wytwarzanie IGF-I, a IGF-I hamuje jego wydzielanie, podobnie jak ma to miejsce w przypadku wielu innych hormonów tropowych przysadki.

1.2.5. Zmiany wydzielania hormonu wzrostu zależne od okresu rozwoju osobniczego


U „niedojrzałego” płodu wytwarzanie hormonu wzrostu jest bardzo duże, stopniowo zmniejszając się w miarę zbliżania się terminu porodu (33, 34). Zmniejszanie uwalniania hormonu wzrostu do łożyska naczyniowego w końcowym okresie ciąży związane jest z dojrzewaniem osi podwzgórzowo-przysadkowej, przede wszystkim rozwojem krążenia wrotnego części gruczołowej przysadki. Rozwój tego krążenia umożliwia bowiem czynnościową kontrolę funkcji przysadki. Dlatego też w początkowym okresie ciąży uwalnianie hormonu wzrostu prawdopodobnie następuje w sposób niezależny od czynności podwzgórza (35).

W okresie wewnątrzmacicznego rozwoju uwalnianie hormonu wzrostu i jego stężenie w krwi nie zależy wyłącznie od dojrzałości dziecka, ale również od jego masy ciała. U płodów i noworodków urodzonych z hipotrofią wewnątrzmaciczną (IUGR) jest bowiem wyższe aniżeli u płodów i noworodków urodzonych z masą ciała adekwatną do wieku ciążowego (33). Zwiększone stężenie hormonu wzrostu w krwi płodów i noworodków hipotroficznych wydaje się w części wynikać z upośledzonego hamowania uwalniania tego hormonu przez IGF-I. Wyższym stężeniom hormonu wzrostu u dzieci z hipotrofią towarzyszą bowiem niewspółmiernie niskie stężenia IGF-I.

Uwalnianie hormonu wzrostu zmniejsza się nie tylko w końcowym okresie ciąży, ale także po urodzeniu, uzyskując stabilny poziom w okresie przedpokwitaniowym (36). Na zakończenie okresu niemowlęcego nie zależy przy tym od dojrzałości dziecka przy urodzeniu i jego urodzeniowej masy ciała (34).

W okresie pokwitania, wraz ze wzrostem wytwarzania sterydów płciowych i insuliny, następuje parokrotny wzrost wytwarzania GH i na drodze zmiany progu wrażliwości sprzężenia zwrotnego następuje znaczne zwiększenie jego syntezy i wzrost stężenia w krwi. Po osiągnięciu wzrostu ostatecznego i pełnej dojrzałości płciowej następuje ponowny, stopniowy spadek stężenia GH w krwi, oceniany na około 14% w każdej dekadzie życia. Zmniejsza się również liczba epizodów wydzielniczych GH, ich czas trwania i amplituda, co powoduje zmniejszenie syntezy IGF-I i zmniejszenie stężenia tego czynnika wzrostu w krwi (15, 24).


1.3. Działanie hormonu wzrostu


Hormon wzrostu spełnia różną funkcję, zależnie od okresu rozwojowego. W okresie wzrastania stymuluje wzrost i podziały komórek, w tym wzrost chrząstki, a za pośrednictwem chrząstki przynasadowej wzrost kości na długość. Stymuluje także podziały komórek, m.in. w obrębie tkanki łącznej i narządów wewnętrznych. Moduluje przebieg dojrzewania płciowego, wpływa na gospodarkę lipidową, węglowodanową i białkową, a ponadto na gospodarkę wodno-elektrolitową, mineralizację szkieletu, układ mięśniowy i krążenia. Działa poprzez receptor błonowy z rodziny receptorów cytokin, w wielu swoich działaniach za pośrednictwem IGF-I.

1.3.1. Wpływ hormonu wzrostu (GH) na układ kostny


Wpływ hormonu wzrostu na układ kostny, w tym na chrząstkę (płytkę) wzrostową (przynasadę) kości długich jest istotny dla pobudzania wzrostu. Zachowanie przyrostu kości na długość wymaga zapewnienia ich mineralizacji (Bone Mineral Content – BMC), co związane jest z zapewnieniem wysokiego obrotu kostnego, czyli resorpcji i nowotworzenia substancji kostnej, z przewagą procesów wytwarzania. Hormon wzrostu działa na wszystkie te parametry pośrednio i bezpośrednio, poprzez swoiste receptory zlokalizowane na osteoblastach i osteoklastach, tj. komórkach kościotwórczych i kościogubnych (20, 21, 22).

Pośrednie oddziaływanie hormonu wzrostu na tkankę kostną odbywa się poprzez IGF-I i jego białko wiążące IGFBP-3, wytwarzane pod wpływem GH w wątrobie i lokalnie w kościach i chrząstce.

IGF-I wytwarzany w osteoblastach ma znaczenie dla utrzymaniu odpowiedniej gęstości tkanki kostnej (Bone Mineral Density – BMD) (16). IGFBP-3 zwiększa aktywność IGF-I w jego działaniu mitogennym w stosunku do osteoblastów i w wytwarzaniu przez te komórki kolagenu typu I (5, 17).

Na lokalne wytwarzanie IGF-I mają również wpływ estrogeny, kortyzol i parathormon.


1.3.2. Wpływ GH na przemianę białkową


Hormon wzrostu zwiększa syntezę białka, przez ułatwianie transportu aminokwasów. Szczególnie anabolicznie działa na mięśnie szkieletowe i mięsień sercowy.

Wykazano, że u chorych z niedoborem GH obrót leucyny jest obniżony, a stosowanie hormonu wzrostu normalizuje przemiany tego aminokwasu (3).


1.3.3. Wpływ GH na przemianę lipidów


Hormon wzrostu stymuluje hydrolizę triglicerydów z tkanki tłuszczowej, uwalniając do krążenia wolne kwasy tłuszczowe. Zwiększa także proces utleniania lipidów i powstawanie ciał ketonowych.

Podawanie GH zmniejsza procentowy udział tłuszczu w składzie ciała, obniża także stężenie cholesterolu, LDL cholesterolu i triglicerydów, a zwiększa stężenie HDL cholesterolu (9, 10).


1.3.4. Wpływ GH na przemianę węglowodanów


Pod wpływem GH zwiększa się glukoneogeneza w wątrobie, a zmniejsza się transport glukozy do tkanek i jej utlenianie, co prowadzi do zwiększenia glikemii. Hormon wzrostu przeciwdziała zatem hipoglikemii u dzieci z niedoborem GH. Dzieci z niedoborem GH stanowią bowiem grupę zwiększonego ryzyka wystąpienia hipoglikemii. U dzieci z głębokim, wrodzonym niedoborem GH hipoglikemia jest często pierwszym klinicznym objawem niedoboru tego hormonu.

U leczonych hormonem wzrostu co prawda podwyższa się poziom insuliny, ale przemiana węglowodanów nie ulega zaburzeniu (18).


1.3.5. Wpływ GH na gospodarkę wodno-elektrolitową


Zatrzymanie wody i sodu obserwowane jest u pacjentów rozpoczynających leczenie hormonem wzrostu. Jest to prawdopodobnie związane ze zwiększeniem aktywności pompy sodowej w kanalikach nerkowych i stymulacją układu renina-aldosteron. Doprowadza to do zwiększenia zawartości wody w ustroju, zwłaszcza w przestrzeni pozakomórkowej (7, 10, 13, 14).

1.3.6. Wpływ GH na nerki


Działanie hormonu wzrostu na nerki jest złożone, bezpośrednie, np. przez zwiększanie syntezy 1 hydroksylazy zwiększa wytwarzanie 1,25(OH)2D3 lub pośrednie, np. poprzez IGF-I hormon wzrostu zwiększa resorpcję fosforanów w cewkach proksymalnych kanalików nerkowych.

Poprzez IGF-I, zarówno przysadkowy jak i rekombinowany hormon wzrostu wpływa również na wzrost nerek. Receptory dla IGF-I znajdują się bowiem w cewkach proksymalnych i komórkach mesangium.

IGF-1 reguluje również przepływ krwi przez naczynia doprowadzające i odprowadzające krew z kłębuszka, poprzez lokalną syntezę eikosanoidów, wpływających rozszerzająco na naczynia lub stymuluje syntezę 6 ketoprostaglandyn F1 i E2, działających kurcząco na naczynia. Poprzez IGF-1 zwiększa także zarówno filtrację kłębkową (GFR), jak i przepływ plazmy (RPF). Zjawisko to występuje u ludzi zdrowych, gdyż u ludzi z niedoborem GH i średniozaawansowaną niewydolnością nerek nie jest obserwowane.

Nerki są głównym narządem, w którym odbywa się klirens metaboliczny hormonu wzrostu. GH jest filtrowany przez kłębuszki nerkowe i całkowicie wchłaniany w cewce proksymalnej, gdzie ulega degradacji. Zaburzenie funkcji cewek nerkowych prowadzi zatem do zwiększenia stężenia GH w moczu i zwiększenia jego wydalania.


1.3.7. Wpływ GH na gonady


Hormon wzrostu działa na gonady przez parakrynny wpływ na gonadotropy, zwiększając wytwarzanie i wydzielanie gonadotropin (2). GH zwiększa także zawartość receptora FSH (folitropiny) i LH (lutropiny) w komórkach Leydiga i komórkach Sertoliego, potęgując tą drogą działanie gonadotropin (8). Ponadto GH działa na gonady pośrednio, pobudzając miejscowe wytwarzanie IGF-I.

Na jajnik GH działa też bezpośrednio, poprzez receptory w komórkach ziarnistych (19) i komórkach ciałka żółtego, zwiększając wytwarzanie estradiolu i progesteronu (30).

Dlatego też u nie leczonych dzieci z izolowanym niedoborem GH dojrzewanie płciowe występuje w późniejszym wieku niż u dzieci zdrowych, a pokwitaniowy skok wzrostu jest u tych dzieci mniejszy.

1.3.8. Wpływ GH na układ mięśniowy


Hormon wzrostu działa na układ mięśniowy pośrednio, poprzez zwiększanie wytwarzania IGF-I. Obecny na powierzchni mioblastów receptor dla IGF-I jest przekaźnikiem jego anabolicznego działania.

Pod wpływem GH następuje zmniejszenie rozpadu białek, zwiększa się proliferacja i różnicowanie mioblastów (12). Anaboliczny wpływ GH na mięśnie szkieletowe ma także istotne znaczenie dla rozwoju układu kostnego i jego mineralizacji.


1.3.9. Wpływ GH na układ krążenia


Wiele badań klinicznych koncentruje się na wpływie terapii hormonem wzrostu na układ krążenia. Stwierdzono, że hormon wzrostu wpływa na zwiększenie liczby włókienek mięśniowych oraz na pogrubienie ściany lewej komory. Wpływa również na zwiększenie objętości lewej komory, objętość jaj skurczu oraz zmniejsza obwodowy opór naczyniowyego (6, 7, 10).


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna