O rozwoju mowy dziecka słÓw kilka



Pobieranie 67,69 Kb.
Data24.01.2018
Rozmiar67,69 Kb.

O ROZWOJU MOWY DZIECKA SŁÓW KILKA
  Rozwój mowy małego dziecka odbywa się etapami. Obserwacja pojawiania się kolejnych etapów w określonym czasie pozwoli na ocenę prawidłowości dziecka. Należy pamiętać, że rozwój mowy nie przebiega u wszystkich dzieci jednakowo. U niektórych szybciej, u innych wolniej. Także niejednakowa jest kolejność przyswajanych przez dziecko głosek. Stopień rozwoju mowy zależy od wpływu środowiska oraz od psychofizycznego rozwoju dziecka. Odstępstwa od opisanego niżej schematu mogą być liczne. Opóźnienia w pojawieniu się poszczególnych etapów w rozwoju mowy nie powinny przekraczać 6 miesięcy.

I. OKRES MELODII - trwa od urodzenia do 1 roku życia. Pierwsze dźwięki (dwa pierwsze miesiące życia): krzyk, płacz, pomrukiwanie, chrząkanie, mlaskanie, cmokanie oraz dźwięki przypominające samogłoski a, e połączone z przydechem. Krzyk jest ćwiczeniem narządu oddechowego. Początkowo dziecko komunikuje się z otoczeniem za pomocą krzyku nieuświadomionego (w sytuacjach, gdy jest mokre, złe samopoczucie itp.).

Około 3 tygodnia życia pojawia się "uśmiech społeczny". Dziecko uśmiecha się wtedy, gdy czuje obecność bliskiej osoby, gdy ta osoba zagaduje przyjaźnie i uśmiecha się. Na niej skupia wzrok i wodzi za nią oczyma. Matka jest więc pierwszym i najbogatszym źródłem bodźców wzrokowych, słuchowych i dotykowych.

W 1- 2 miesiącu życia dziecko zaczyna powoli spostrzegać otoczenie i reagować na dźwięki zatrzymaniem ruchów.

A) GŁUŻENIE, GRUCHANIE (2-3 miesiąc życia) towarzyszy stanom dodatniego samopoczucia. Dziecko zaczyna wydawać gardłowe dźwięki podobne do artykułowanych np.: k, g, aa, uu, czasem ich połączenia, np.: guu, gli, kli... Głużenie jest nieświadomą zabawą narządami artykulacyjnymi.

W 3-4 miesiącu życia dziecko lokalizuje źródło dźwięku, reaguje gruchaniem na słyszaną rozmowę. Reakcje te informują nas o stanie słuchu dziecka. (Uwaga: nawet dzieci z głęboko uszkodzonym słuchem ). W 5 miesiącu życia dziecko reaguje na ton, modulację głosu, odróżnia dźwięki przyjazne od dźwięków nieprzyjaznych.



B) GAWORZENIE (6-12 miesiąc) - świadoma zabawa dźwiękami. Polega na wymawianiu zespołów sylab (np. ma-ma, ba-ba, ta-ta, la-la) nie posiadających znaczenia. W tym okresie dziecko uczy się żuć, zaczyna przyjmować pokarmy stałe. Siedmiomiesięczne dziecko zaczyna żuć pokarmy stałe bez potrzeby ich rozdrabniania.

Około 7-8 m-ca życia dziecko reaguje aktywnie na mowę. Poznaje przedmioty i zaczyna kojarzyć nazwę z przedmiotem. Zaczyna zwracać uwagę na ciche dźwięki, potrafi samo gaworzyć szeptem.

9-cio miesięczne dziecko rozumie nazwy przedmiotów i osób z najbliższego otoczenia oraz pytanie "gdzie?"

W 12-tym miesiącu życia - rozumie i wykonuje polecenia "chodź do mamy", "podaj lalę" itp. Używa wyrazów dźwiękonaśladowczych, np.:hau, bum, bach, am. Poprawnie wymawia samogłoski, takie jak: a, e, i oraz spółgłoski: m, b, d, n, t. Potrafi samodzielnie jeść łyżeczką, pić z filiżanki.


II. OKRES WYRAZU (1-2 rok życia ). Dziecko używa prawie wszystkich samogłosek za wyjątkiem nosowych (ę, ą) oraz wymawia spółgłoski: p, b, m, t, n, k, ś, czasem ć. Pozostałe zastępuje innymi o zbliżonym miejscu artykulacji. Grupy spółgłoskowe upraszcza, często wymawia tylko pierwszą sylabę wyrazu lub jego końcówkę.

W wieku 15 miesięcy dziecko powinno nazwać i wskazać przynajmniej dwie części swojego ciała: oczy, uszy, usta, rękę, palec.

W 18-tym miesiącu dziecko powinno reagować na rytm i muzykę wydawaniem określonych dźwięków. Potrafi wskazać na obrazku nazwany przez nas przedmiot. Dziecko w tym okresie zna około 300 słów.
III. OKRES ZDANIA (2-3 rok życia). Pierwsze zdania pojawiają się między 2-3 rokiem życia dziecka.

Około 30 miesiąca życia dziecko zaczyna używać zaimka "ja".

W 3 roku życia dziecko powinno wypowiedzieć poprawnie zdanie dłuższe, złożone z 4-5 wyrazów.

 

IV. OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ (3-7 rok życia). W dalszym ciągu wzbogacany jest zasób słownictwa, rozwijana umiejętność budowania zdań złożonych oraz nadal następuje rozwój artykulacji. Dziecko w wieku:



3 lat - porozumiewa się prostymi zdaniami, wymawia wszystkie samogłoski i spółgłoski [p, pi, b, bi, m, mi, n, ni, f, fi, w, wi, t, d, l, li, ś, ź, ć, dź, j, k, ki, g, gi, ch];

4 lat - wymawia [s, z, c, dz];

5-6 lat - wymawia [ sz, ż, cz, dż, r];

7 lat - ma utrwaloną poprawną wymowę wszystkich głosek oraz opanowaną technikę mówienia.
Czas od urodzenia do 3-go roku życia nazywa się powszechnie złotym okresem rozwoju mowy. Dziecko opanowuje wówczas podstawy języka mówionego. Mówiąc dokładniej w 3 roku życia dziecko powinno wypowiadać się coraz dłuższymi i bardziej złożonymi zdaniami, zawierającymi 4-5 słów. Głoski trudniejsze może zastępować łatwiejszymi, np. zamiast "r" mówić "j" lub "l", zamiast "sz", "ż", "cz", "dż" i "s", "z" "c", "dz" mówić miękkie "ś", "ź", "ć", "dź". Podobnie może zmiękczać inne dźwięki mowy. Trudne połączenia głosek może upraszczać mówiąc np. "sioń" zamiast słoń, "kaka" zamiast kaczka.
W 4 roku życia dziecko potrafi już opowiadać, to znaczy wypowiada kilka zdań logicznie ze sobą powiązanych. Jeśli chodzi o wymowę głosek może jeszcze zamieniać "r" w "l", a "sz", "ż", "cz", "dż" wymawiać jak "s", "z", "c", "dz". Inne głoski dziecko powinno już wymawiać w miarę poprawnie.

W 5 roku życia prawidłowo rozwijające się dziecko w zasadzie powinno opanować technikę mówienia, w tym artykulację głosek nawet tych trudniejszych. Rozwój mowy nie u wszystkich dzieci przebiega jednakowo, harmonijnie i prawidłowo. Może go opóźnić /opóżnienie mowy/ lub zaburzyć /zaburzenia mowy/ wiele czynników oddziaływujących w czasie ciąży, porodu, w okresie noworodkowym, niemowlęcym, a także później. Tempo rozwoju mowy zależy także od predyspozycji i genetycznego wyposażenia dziecka oraz pedagogicznych umiejętności rodziców, jak również środowiska w którym wzrasta. Teoria zakłada, że jeśli któryś z wymienionych etapów rozwoju mowy opóźnia się o pół roku, to jest to zjawisko, które powinno obudzić czujność rodziców i skłonić ich do szukania pomocy logopedycznej.

Pomoc ta będzie konieczna także w przypadku gdy dziecko:

  • rodzi się przedwcześnie z objawami wcześniactwa,

  • manifestuje problemy neurorozwojowe,

  • rozwija się zbyt wolno i nieharmonijnie,

  • ma stwierdzone nieprawidłowe napięcie mięśniowe,

  • późno podnosi główkę, późno siada i późno chodzi,

  • ma lub miało kłopoty ze ssaniem, połykaniem, gryzieniem, żuciem,

  • nieprawidłowo reaguje lub wcale nie reaguje na dźwięki otoczenia,

  • mało gaworzy,

  • jest mało aktywne głosowo,

  • oddycha przez usta,

  • uporczywie ślini się (nie kontroluje wycieku śliny),

  • ma nieprawidłowo zbudowane narządy mowy między innymi język, podniebienie,

  • zbyt długo karmione jest butelką i ssie smoczek (ponad 6, 9 miesiąc życia),

  • niedosłyszy,

  • jest nadruchliwe lub apatyczne.

W przypadku dzieci starszych powinny rodziców zmusić do konsultacji logopedycznej następujące objawy:

  • brak postępu w rozwoju mowy, np. jeśli dziecko między drugim a trzecim rokiem życia wciąż posługuje się tylko kilkoma słowami,

  • odbiegający od dziecięcego wzorca rozwój mowy, to jest wtedy kiedy dziecko używa własnego języka wyraźnie zniekształconego i zrozumiałego tylko dla matki,

  • jeśli w 3-4 roku życia nadal nie buduje zdań i posługuje się pojedynczymi słowami,

  • jeśli dziecko w wieku 3-4 lat nie wymawia głosek „w”, „f”, „k”, „g”, „l”,

  • jeśli dziecko wymawiając głoski „ś”, „ź”, „ć”, „dź”, „s”, „z”, „c”, „dz”, „sz”, „ż”, „cz”, „dż wkłada język między zęby,

  • jeśli dziecko w 5 roku życia jeszcze wyraźnie sepleni,

  • jeśli dziecko głoskę "r" wymawia "gardłowo" lub w inny niewłaściwy sposób.

Czynniki powodujące zaburzenia w rozwoju mowy:

  • genetyczne: choroby genetyczne w rodzinie

  • związane z nieprawidłowym przebiegiem ciąży

  • związane z nieprawidłowościami w czasie porodu (urazy okołoporodowe)

  • związane z okresem niemowlęcym i poniemowlęcym - różne choroby zakaźne, utraty przytomności, drgawki, wady słuchu, urazy, przewlekłe schorzenia górnych dróg oddechowych

  • nieprawidłowości w budowie anatomicznej narządów mowy (dysglosja)

  • upośledzenie umysłowe

  • uszkodzenia w obrębie oun.



PRZEGLĄD WAD WYMOWY NAJCZĘŚCIEJ SPOTYKANYCH U DZIECI
Największą grupę tworzą wady artykulacyjne określane mianem dyslalia.

Dyslalia to nieprawidłowość w realizacji jednej głoski lub kilku głosek (dyslalia częściowa), a nawet wszystkich lub niemal wszystkich od razu (dyslalia całkowita). Zachowane są rytm, melodia i akcent, ale mowa jest niewyraźna, bełkotliwa, niezrozumiała dla otoczenia.

W obrębie dyslalii wyróżniamy wszelkiego rodzaju seplenienia, reranie, mowę bezdźwięczną i inne odchylenia od normalnej artykulacji.



Seplenienie - to nieprawidłowa wymowa szeregów głosek:

s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, ś, ź, ć, dź,. Najczęściej spotyka się wadliwą realizację głosek sz, ż, cz, dż, które są wymawiane jak s, z, c, dz, lub ś, ź, ć, dź (parasygmatyzm). Głoski s, z, c, dz, mogą być zmiękczane lub wymawiane jak sz, ż, cz, dż. Zdarza się też, że są opuszczane lub zastępowane przez inną głoskę, np. c -s, c-t, z-d, cz-t, sz-h.



Możemy wyróżnić:

  • parasygmatyzm, czyli zastępowanie jednych głosek drugimi, np.: spółgłoski: sz, ż, cz, dż zastępowanie są przez s, z, c, dz; dziecko mówi „safa" zamiast „szafa", „capka" zamiast „czapka"

  • mogisygmatyzm, czyli opuszczenie głosek, np. mówienie „afa" zamiast „szafa"

  • sygmatyzm właściwy, czyli zdeformowana wymowa głosek; jest to efektem niewłaściwego ułożenia aparatu mowy, np. język układa sie zbyt płasko i za bardzo przylega do wewnętrznej strony siekaczy, na skutek tego wzdłuż języka nie tworzy się rowek, a powietrze wydostaje się szerokim strumieniem (seplenienie przyzębowe)

Rozróżnia się następujące rodzaje seplenienia:

  • seplenienie międzyzębowe

  • seplenienie boczne

  • seplenienie wargowo-zębowe

  • seplenienie przyzębowe.

Wśród przyczyn, które mogą powodować seplenienie , wymienić można:

  • nieprawidłową budowę anatomiczną narządów mowy (np. wadliwa budowa języka),,

  • niską sprawność ruchową narządów mowy,

  • upośledzony słuch, niedostateczne różnicowanie dźwięków,

  • naśladowanie złych wzorów, czyli naśladowanie wadliwej wymowy innych osób,

  • niektóre sprawy chorobowe górnych dróg oddechowych,

  • nieprawidłowa budowa języka (język gruby, duży, krótkie wędzidełko),

  • nieprawidłowe napięcie języka; zbyt duże - język "sztywny", zbyt małe - język "wiotki",

  • nieprawidłowy zgryz i anomalie zębowe, np. ubytki zębowe (także gdy wypadają mleczaki) .


Jak pomóc w domu? Przede wszystkim należy gimnastykować aparat mowy - lizać lody, dmuchać bańki, dotykać językiem czubka nosa, pluć, itd.
Reranie (rotacyzm) - to nieprawidłowa realizacja głoski r. Głoska ta bywa opuszczana (mogirotacyzm, np. mówienie „afa" zamiast „rafa"), zastępowana przez inne głoski, np. "j", "l" lub dwugłoskę "rl" (pararotacyzm - dziecko mówi „jowej" zamiast „rower"), wymawiana w sposób obcy polskiej fonetyce, np.:

  • "r" języczkowe

  • "r" policzkowe

  • "r" wargowe

  • "r" międzyzębowe

  • "r" podniebienne

  • "r" gardłowe.

Głoska bywa także zastępowana przez zredukowany dźwięk samogłoskowy, pośredni między y - e. Bezpośrednią przyczyną rerania jest niedostateczna sprawność ruchowa języka. Przy prawidłowej wymowie tej głoski język wykonuje drobne, subtelne ruchy wibracyjne,. Gdy język jest zbyt gruby, o zbyt mocnym napięciu mięśniowym lub przeciwnie - osłabionym albo z wadą anatomiczną (krótkie wędzidełko), oczywiste jest, że ruchów tych nie wykona. Dziecko szuka więc jakiegoś zastępczego r. Wymienione wady wymagają wczesnej reedukacji, gdyż jest to patologiczna forma artykulacji.

Jak pomóc w domu? Przede wszystkim należy gimnastykować aparat mowy, zwłaszcza język, który musi być wyuczony wibrowania. Przykładowe ćwiczenia: liczenie zębów czubkiem języka, lizanie cukierka czubkiem języka, lizanie podniebienia przy otwartych ustach, parskanie, energiczne dmuchanie.
Mowa bezdźwięczna - artykulacja polega na wymawianiu głosek dźwięcznych bezdźwięcznie. Ubezdźwięcznianie polega na tym, iż dziecko nie wymawia głosek dźwięcznych, w ich miejscu pojawiają się głoski bezdźwięczne odpowiednie dla par fonologicznych: b - p, bi - pi, d - t, g - k, gi - ki, dz - c, dż - cz, dź - ć, w - f, wi - fi, z - s, ż - sz, ź - ś . Dziecko zamiast mówić „baranek" powie „paranek", "puta" zamiast buda.

Do przyczyn wymowy bezdźwięcznej należą: zaburzenia słuchu fonemowego, zakłócenia koordynacji mięśni przywodzących i napinających wiązadła głosowe oraz powodujących ich drgania, uszkodzenia centralnego systemu nerwowego, niedosłuch, problemy z oddychaniem (wdychanie powietrze przez jamę ustną zamiast przez nos, stale otwarte usta, wąskie otwory nosowe, zapadła klatka piersiowa), stany zapalne górnych dróg oddechowych.



Jak pomóc w domu? Przede wszystkim należy ćwiczyć mięśnie artykulatorów (policzki, wargi, język). Można cmokać, grać na grzebieniu i organkach, mruczeć, rżeć, parskać. Warto też uczyć dziecko rozróżniać głoski dźwięczne od bezdźwięcznych, w tym celu należy przyłożyć dłoń do krtani, by odczuć charakterystyczne jej drżenie w czasie wymowy głosek dźwięcznych.
Kappacyzm i gammacyzm

Na czym polega? Kappacyzm to nieprawidłowa artykulacja głosek tylnojęzykowych zwartych : k, ki. Gammacyzm z kolei to nieprawidłowa artykulacja głosek  g, gi, h, hi. Dziecko może w ich miejsce wymawiać t, d, ti, di lub h.

Skąd ta wada? Do przyczyn tych wad wymowy należą: niska sprawność ruchowa języka (zwłaszcza jego tylnej części), zła praca języka.

Jak pomóc w domu? Staramy się ćwiczyć język. Możemy wywijać język, opierać go o dolne zęby, lizać cukierek środkiem języka (należy pamiętać, ze ćwiczenia muszą dotyczyć zwłaszcza tylnej części języka).
Nosowanie (rynolalia) - zachodzi wówczas, gdy głoski ustne łączą się z rezonansem nosowym (nosowanie otwarte) lub odwrotnie - gdy głoski nosowe wymawiane są jak głoski ustne (nosowanie zamknięte). Przyczyną nosowania otwartego są najczęściej rozszczepy podniebienia (czasem niewidoczne, bo podśluzówkowe),krótkie podniebienie, a także nieprawidłowa praca pierścienia zwierającego gardło. Przyczyną nosowania zamkniętego są: polipy, skrzywienia przegrody nosa, przerost śluzówki itp. Warunkiem poprawy wymowy jest zlikwidowanie przyczyny ( zabieg operacyjny, leczenie stanów kataralnych).

Jak pomóc w domu? Tego typu wady wymagają w pierwszej kolejności leczenia chirurgicznego.
Jąkanie - stanowi odrębną grupę wad mowy. Powstaje ono zazwyczaj w wieku przedszkolnym, a ujawnia się wtórnie lub nasila w okresie dojrzewania. to charakterystyczne u danej osoby zacinanie się, powtarzanie sylaby czy głoski. Możemy wyróżnić:

jąkanie kloniczne, polegające na powtarzaniu pierwszej sylaby w wyrazie, np.:  do-do-dotknąć

jąkanie toniczne, polegające swoistym „wypychaniu" słowa poprzez powtarzanie głosek, np.:  ddddddotknać

jąkanie kloniczno - toniczne, czyli mieszane.

W trakcie kształtowania się mowy istnieje szczególna podatność na wszelkie jej zaburzenia, ponieważ wchodzą tu w grę: ogólna ruchliwość dziecka, szybkie bogacenie słownika oraz rozwój myślenia. Rozumienie mowy rozwija się szybciej niż umiejętność wysławiania. Dziecko czuje , że nie potrafi mówić płynnie. Powstaje dysproporcja między tym, co dziecko chciałoby, a co może powiedzieć. Jest to źródłem napięć, które często pogłębiają się i towarzyszą każdej wypowiedzi dziecka. Natomiast przy rozumnej pomocy i życzliwości otoczenia ustępują z czasem, i takie przejściowe zjawisko określa się mianem jąkania fizjologicznego. Leczenie jąkania należy wyłącznie do specjalistów. W przedszkolu najlepiej nie zwracać uwagi na jąkanie, a gdy dziecko znajdzie się pod opieką specjalistów, stosować się do jego wskazówek.



Skąd ta wada? Przyczyny jąkania nie są do końca ustalone. Naukowcy upatrują źródeł wady w przyczynach biologicznych (dziedziczenie obniżonej sprawności językowej) czy psychicznych (objaw nerwicy). Sugeruje się też zaburzenia metaboliczne, nieprawidłowości funkcjonowania mózgu, uszkodzenia mózgu, urazy psychiczne, problemy rodzinne.

Jak pomóc w domu? Jąkanie wymaga pomocy specjalistów. Jedyne co możemy zrobić, to nie piętnować tej wady, nie zwracać zbyt dużej uwagi na to, jak dziecko mówi, bo nie generować dodatkowego stresu.
Proste opóźnienie mowy - obserwujemy wtedy, gdy nie stwierdza się żadnych przyczyn somatycznych i psychicznych. Jest wynikiem dysharmonijnego rozwoju dziecka, wolniejszego tempa dojrzewania układu nerwowego, albo niekorzystnego wpływu środowiska. Dziecko zaczyna mówić zdaniami w 3 albo 4 roku życia. Artykułuje poszczególne głoski, ale ma trudności ze złożeniem ich w słowa. Dość często następstwem opóźnienia rozwoju mowy, poza zaburzeniami artykulacji, są trudności w nauce czytania.

Istotne jest, aby dziecko z opóźnionym rozwojem mowy objąć systematyczną opieką logopedyczną. Wskazana jest także konsultacja psychologiczna.



PRZYCZYNY WAD WYMOWY (podsumowanie)

 

Wśród przyczyn powodujących powstawanie wad wymowy wymienia się:



  • nieprawidłowości w budowie anatomicznej narządów mowy: wady zgryzu, język gruby, duży, krótkie wędzidełko, przerost trzeciego migdałka, rozszczepy warg i podniebienia

  • niską sprawność ruchową narządów mowy

  • upośledzony słuch, czasem w tak małym stopniu, że niezauważalny dla otoczenia i dziecka

  • niedostateczne różnicowanie dźwięków

  • naśladowanie złych wzorów

  • zaburzenia percepcji słuchowej - interpretacja bodźców dokonywana w mózgu.

Jak zatem postępować, aby rozwój mowy przebiegał prawidłowo? Otóż należy pamiętać o kilku następujących zasadach:



  • Wypowiedzi osób z najbliższego otoczenia powinny być poprawne. Do dziecka należy mówić powoli, wyraźnie. Należy unikać języka dziecinnego (spieszczania) w trakcie rozmowy z dzieckiem.

  • W okresie kształtowania mowy dziecko nie powinno kontaktować się z osobami, które mają wady wymowy, ponieważ wadliwa wymowa otoczenia wywołuje i utrwala wadliwą wymowę dziecka.

  • Dziecko powinno reagować na aktywność uczuciową i słowną otoczenia.
    W przypadku, gdy brak takiej reakcji, można podejrzewać niedosłuch. Konieczna jest wtedy kontrola lekarska.

  • Nie należy gasić naturalnej skłonności dziecka do mówienia obojętnością, cierpką uwagą, lecz słuchać uważnie wypowiedzi, zadawać dodatkowe pytania, co przyczynia się do korzystnego rozwoju mowy.

  • Nie wolno poprawiać wymowy dziecka, żądać by kilkakrotnie powtarzało dane słowo, zawstydzać, karać za wadliwą wymowę. Hamuje to chęć do mówienia, a co za tym idzie w konsekwencji dalszy rozwój mowy.

  • Wskazane jest częste opowiadanie dziecku bajek, czytanie, oglądanie wspólne filmów i rozmawianie na ich temat.

  • Nie należy zaniedbywać chorób uszu, gdyż nie leczone mogą powodować niedosłuch, a w następstwie dyslalię.

  • Jeśli dziecko ma nieprawidłową budowę narządów mowy (rozszczepy warg, podniebienia, wady zgryzu lub uzębienia), konieczne jest zapewnienie opieki lekarza specjalisty, gdyż wady te są przyczyną zaburzeń mowy.

  • Dziecka leworęcznego nie należy zmuszać do posługiwania się ręką prawą w okresie kształtowania się mowy. Naruszanie w tym okresie naturalnego rozwoju sprawności ruchowej zaburza funkcjonowanie mechanizmu mowy. Prowadzi to często do zaburzeń mowy, a w szczególności do jąkania.

  • Nie należy wymagać zbyt wczesnego wymawiania i mówienia poszczególnych głosek. Dziecko nieprzygotowane pod względem sprawności narządów artykulacyjnych, niedostatecznie różnicujące słuchowo dźwięki mowy, a zmuszane do artykulacji zbyt trudnych dla niego głosek, często zaczyna je zniekształcać, wymawiać nieprawidłowo. Tworzymy u dziecka w ten sposób błędne nawyki artykulacyjne, trudne do zlikwidowania.

Rodzice wiele mogą i potrafią zrobić dla swojego dziecka. Zapewne wiedzą,
że dla jego rozwoju potrzebny jest także prawidłowy rozwój mowy, że nie wystarczy tylko nakarmić je i ubrać. Rezultat terapii logopedycznej zależy w bardzo dużym stopniu od rodziców. Pomóżcie zatem swojemu dziecku opanować prawidłową wymowę. Konieczne jest dokładne, systematyczne wykonywanie w domu ćwiczeń zalecanych na zajęciach logopedycznych.

Nie wynaleziono jeszcze cudownej pigułki, która sprawi, że wasze dziecko będzie mówiło poprawnie. Nie należy więc na nią czekać. Bardzo ważne jest zatem: zaangażowanie rodziców oraz motywacja i systematyczność ćwiczeń.


JAK RODZICE MAJĄ  POSTĘPOWAĆ Z DZIECKIEM

Z WADĄ WYMOWY

1. Każde dziecko z zaburzeniami mowy należy traktować normalnie - nie należy robić sensacji z tego powodu, bo takie postępowanie powoduje niekorzystne zmiany psychiczne.

2. Rodzice dostarczą dziecku właściwy wzór wymowy i brzmienia głoski, wyrazu, zdania i całych wypowiedzi - należy mówić do dziecka głośno, wyraźnie, nie spieszczać wyrazów, nie używać przesadnej gestykulacji i mimiki.

3. W okresie kształtowania się mowy dziecko nie powinno kontaktować się z osobami, które mają wady wymowy, gdyż wadliwa wymowa otoczenia wywołuje i utrwala wadliwą wymowę dziecka.

4. Nie należy zaniedbywać chorób uszu - nie leczone mogą powodować niedosłuch, a w następstwie dyslalię.

5. W przypadku nieprawidłowej budowy narządów mowy niezbędna jest opieka lekarza specjalisty.

6. Dziecka leworęcznego nie zmuszamy do posługiwania się ręką prawą, gdyż prowadzi to często do zaburzeń mowy.

7. Nie należy dziecka zawstydzać, karać za wadliwą wymowę, żądać wielokrotnego powtarzania danego słowa, aby nie hamować spontanicznej chęci mówienia u dziecka - należy delikatnie poprawiać błędy w mówieniu.

8. Nie możemy wymagać zbyt wczesnego wymawiania głoski. Mobilizowane do artykulacji zbyt trudnej głoski, zniekształca ją, wymawia nieprawidłowo. Tworzą się wówczas nieprawidłowe, błędne nawyki artykulacyjne, bardzo trudne do zlikwidowania.

9. Jeżeli dziecko osiągnęło wiek, w którym powinno daną głoskę wymawiać, a nie robi tego zasięgnąć należy porady logopedy.

10. Należy w domu utrwalać materiał przekazany przez logopedę.

11. Istotna jest bardzo systematyczność w ramach ćwiczeń domowych. Pamiętajmy, im mniejsze dzieci tym czas ćwiczeń krótszy, a formy zajęć bardziej zabawowe.

12. Chwalmy i nagradzajmy dziecko za każdy sukces.

13. Należy dbać o poprawność zdań oraz jasność i zwięzłość wypowiedzi.



14. Jeżeli dziecko jąka się, mówi niewyraźnie lub nieprawidłowo wymawia głoski, np.: sz=s, ż=z, cz= c, dż=dz, r=j albo l, d=t, g=k, należy bezzwłocznie udać się do logopedy w poradni psychologiczno-pedagogicznej i zgodnie z zaleceniami specjalisty wykonywać ćwiczenia mające na celu usunięcie wady wymowy.
 Opracowała: mgr Marta Marciniak logopeda kliniczny

B I B L I O G R A F I A

  1. A. Balejko Jak usuwać wady wymowy. Białystok 1993.

  2. G. Demelowa Elementy logopedii. WSiP, Warszawa 1982.

  3. L. Kaczmarek, Nasze dziecko uczy się mowy. Lublin 1988.

  4. E. Spałek, C. Piechowicz-Kułakowska Jak pomóc dziecku z wadą wymowy. Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 1996.

  5. I. Styczek Logopedia. PWN, Warszawa 1997.

  6. B. Rocławski (red.) Opieka logopedyczna od poczęcia. Biblioteka Logopedyczna, Gdańsk 1993.







©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna