Narody Zjednoczone zajmują się problematyką następujących rodzajów broni



Pobieranie 181,75 Kb.
Strona2/4
Data24.10.2017
Rozmiar181,75 Kb.
1   2   3   4

Miny lądowe


Coraz większe masowe użycie min lądowych przyciąga uwagę społeczności międzynarodowej od wielu lat. Wzrost zainteresowania tą problematyką doprowadził do przyjęcia zmian w "Konwencji o Zakazie lub Ograniczeniu Użycia Pewnych Broni Konwencjonalnych, Które Mogą Być Uważane za Powodujące Nadmierne Cierpienia lub Mające Niekontrolowane Skutki" przyjętej w 1980 r. Do Konwencji wprowadzono ograniczenia w zakresie używania i produkcji niektórych min lądowych.

Niektóre państwa uważały, iż przyjęte ograniczenia są niewystarczające i opracowały własną konwencję o całkowitym zakazie produkowania i użycia przeciwpiechotnych min lądowych (tzw. Konwencję Ottawską) "Konwencja o Zakazie Używania, Magazynowania, Produkcji i Transferu Min Przeciwpiechotnych i o Ich Zniszczeniu" została zawarta w 1997 roku. Do dnia dzisiejszego podpisały ją 143 kraje. Polska złożyła swój podpis 4 grudnia 1997 r.

Konwencja z 1997 r. nie ma charakteru uniwersalnego, gdyż nie została dotychczas podpisana i ratyfikowana przez wiele znaczących państw, m.in. Stany Zjednoczone, Chiny i Rosję. Na konferencji rozbrojeniowej w marcu 2004 roku, USA zapowiedziały zmianę swej polityki w tej kwestii. USA zamierzają całkowicie zrezygnować z użycia min przeciwpiechotnych i min przeciwpojazdowych do roku 2010. Wprowadzenie jednak całkowitego zakazu użycia wszelkiego rodzaju min na świecie do roku 2010 jest mało prawdopodobne.


  • Wyprodukowanie miny lądowej kosztuje 3 dolary. Koszt jej usunięcia wynosi od 300 do 1000 dolarów.

  • 70% min lądowych grozi wybuchem nawet 20 lat po zaminowaniu terenu.

  • Miny były od początku używane jako broń defensywna. Po drugiej wojnie światowej zaczęły być jednak używane jako broń ofensywna. Są rozrzucane przez samoloty lub rozmieszczane na terenie wroga bez odnotowania ich na mapie terenu.

  • Ze względu na niski koszt min i ich łatwą produkcję stanowią one jedną z najczęściej stosowanych broni, szczególnie w krajach biednych.

Broń ręczna strzelecka i lekka
(Small Arms and Light Weapons - SALW)


"Prosty dostęp do broni ręcznej strzeleckiej i lekkiej oraz łatwość w jej użyciu powodują, iż staje się ona jedynym rodzajem narzędzi przemocy używanym w prawie wszystkich konfliktach, którymi zajmuje się ONZ. W rękach nieregularnych wojsk, którym brak poszanowania dla międzynarodowego i humanitarnego prawa, ta broń spowodowała śmierć wielu istnień ludzkich."

Sekretarz Generalny ONZ, Konferencja ONZ Na Temat Nielegalnego Handlu Bronią Strzelecką i Lekką we Wszystkich Jego Aspektach (lipiec 2001 r.)

Na forum ONZ konwencjonalna broń ręczna strzelecka i lekka jest przedmiotem rozważań od 1995 roku. Do broni ręcznej strzeleckiej i lekkiej (Small Arms and Light Weapons - SALW) zalicza się rewolwery, pistolety, karabiny (w tym maszynowe, szturmowe i maszynowe ciężkie), granatniki, lekkie działa przeciwlotnicze oraz ręczne wyrzutnie rakietowe (tzw. MANPADS). Jak podają statystyki, obecnie około 600 milionów takiej broni jest w obiegu na całym świecie. Z broni ręcznej strzeleckiej i lekkiej zginęło w konfliktach zbrojnych 300 000 ludzi, a  200 000 osób dokonało samobójstw i morderstw przy jej użyciu.

Broń ręczna strzelecka i lekka jest tania i łatwa do kupienia. W niektórych krajach karabin maszynowy typu AK-47 kosztuje tyle samo, co worek kukurydzy ($20 - $30). Niska cena i łatwy dostęp do broni strzeleckiej i lekkiej sprzyjają powstawaniu licznych konfliktów zbrojnych.

W latach dziewięćdziesiątych toczyło się 49 konfliktów zbrojnych. W 46 z nich broń ręczna strzelecka i lekka użyta została jako broń podstawowa. Konflikty toczące się przy użyciu tego rodzaju broni zagrażają rozwojowi społeczeństwa w dużej części świata.

W 1991 roku Zgromadzenie Ogólne NZ przyjęło Rezolucję 46/36L "Przejrzystość w Uzbrojeniach". Stworzono bazę danych o handlu bronią konwencjonalną. Baza wymienia 164 kraje, które składają raporty na temat przeprowadzanych transakcji militarnych.

Do 2001 r. inicjatywy ONZ skupiały się na legalnym handlu bronią i utrudnianiem innym ugrupowaniom zdobycia broni legalnie sprzedawanej między krajami. Podjęta przez Zgromadzenie Ogólne w 1980 roku Rezolucja 35/142B o Redukcji Budżetów Militarnych wprowadziła dobrowolny system zgłaszania informacji nt. wydatków wojskowych. Do dziś sprawozdania dotyczące tego rodzaju wydatków dostarczyło 110 krajów, w tym Polska.

Istnieje widoczny związek między przestępczością zorganizowaną a nielegalnym handlem bronią. Wiele grup terrorystycznych oraz grup biorących udział w wojnach domowych kupuje broń za pieniądze uzyskane z nielegalnej sprzedaży narkotyków i bogactw naturalnych. Ocenia się, że około 40 - 60% broni zostało zakupione nielegalnie.

Kwestia nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką została omówiona na forum ONZ podczas Konferencji NZ na Temat Nielegalnego Handlu Bronią Ręczną Strzelecką i Lekką we Wszystkich Jego Aspektach która odbyła się w dniach 9 - 20 lipca 2001 roku w Nowym Jorku. Na konferencji przyjęto dokument polityczny Program Działania, który dotyczy zapobiegania nielegalnemu handlowi i rozprzestrzenianiu broni strzeleckiej i lekkiej.

Broń masowego rażenia


Broń masowego rażenia obejmuje broń jądrową (nuklearną), chemiczną oraz broń biologiczną i toksyczną (toksynową).

Broń jądrowa


Organizacja Narodów Zjednoczonych została utworzona niedługo po zrzuceniu bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki w 1945 roku. Z uwagi na groźbę ponownego użycia broni jądrowej, od początku swego istnienia ONZ zajmuje się ograniczeniem rozprzestrzeniania tego rodzaju broni, co zapoczątkowane zostało programem "Atom dla Pokoju".

Pierwszym znaczącym osiągnięciem ONZ w kwestii broni masowego rażenia było podpisanie w 1963 roku "Układu o Zakazie Doświadczeń z Bronią Jądrową w Atmosferze, Przestrzeni Kosmicznej i Pod Wodą" (Partial Test Ban Treaty - PTBT). Układ ten dopuszcza przeprowadzanie prób jądrowych wyłącznie pod ziemią, zakazując wszystkich innych.

W 1968 roku podpisano kolejny układ, będący jednym z największych sukcesów ONZ - "Układ o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej" (Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons - NPT). NPT zapobiega rozprzestrzenianiu broni jądrowej i związanej z nią technologii. Zwiększa współpracę międzynarodową w zakresie rozwoju technologii jądrowej dla celów pokojowych.

Do 2003 roku 188 państw podpisało i ratyfikowało NPT, w tym wszystkie państwa uznane za jądrowe przez Układ i posiadające broń jądrową. Żaden inny instrument międzynarodowy nie był podpisany i ratyfikowany przez tak wiele państw.

Ani układy PTBT ani NPT nie powstrzymały jednak prób jądrowych. Podczas wojny w Wietnamie i w okresie "zimnej wojny" zaniechano pracę nad stworzeniem układu regulującego całkowite wstrzymanie prób jądrowych. Została ona wznowiona w 1982 roku na Konferencji Rozbrojeniowej w Genewie.

"Traktat o Całkowitym Zakazie Prób z Bronią Jądrową" (Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty - CTBT) był gotowy do podpisania w 1996 roku. Wiele państw stwierdziło jednak, że warunki wejścia w życie traktatu są niezgodne z prawem międzynarodowym, gdyż są zbyt ograniczające i nie mają precedensu w praktyce międzynarodowej.

CTBT przedstawiono do podpisu na forum Zgromadzenia Ogólnego NZ w 1998 r. Do dziś jednak traktat nie wszedł w życie. Według artykułu XIV traktatu będzie on obowiązywał dopiero po podpisaniu go przez wszystkie 44 państwa posiadające broń jądrową lub elektrownie atomowe i wymienione w załączniku do Traktatu. Trzy państwa nadal nie podpisały traktatu, a  w dwunastu krajach procedura ratyfikacyjna nie została jeszcze zakończona.

Komisja Przygotowawcza ds. Całkowitego Zakazu Prób Jądrowych (Preparatory Commission for the Comprehensive Nuclear Test-Ban Treaty - CTBTO), monitoruje status traktatu oraz prowadzi przygotowania do jego efektywnego wdrożenia. Przewiduje także utworzenie światowego systemu monitoringu i weryfikacji jego stosowania.


Broń chemiczna


Pierwsze masowe użycie broni chemicznej miało miejsce podczas I Wojny Światowej. W 1925 roku został podpisany "Protokół Genewski o Użyciu Duszących, Trujących lub Innego Rodzaju Gazów oraz Broni Bakteriologicznej Jako Środków Walki" (Geneva Protocol on the Use of Asphyxiating, Poisonous, or other Gases and Bacteriological Methods of Warfare). Protokół zakazywał użycia broni chemicznej podczas wojny, ale nie zabraniał badań nad jej rozwojem, produkcją oraz posiadaniem.

W ciągu II Wojny Światowej broń chemiczna nie była używana, tak że po jej zakończeniu nie była brana pod uwagę przy omawiania globalnego rozbrojenia międzynarodowego.

Dyskusje nad użyciem broni chemicznej wznowiono na Konferencji Rozbrojeniowej w 1972 r. "Konwencja o Zakazie Prowadzenia Badań, Produkcji i Gromadzenia Zapasów Broni Bakteriologicznej (Biologicznej) i Toksycznej oraz Ich Zniszczeniu" (Convention on the Prohibition of the Developement, Production, and Stockpilling of Bacterological (Biological) and Toxin Weapons Convention) weszła w życie trzy lata później. Konwencja była rozszerzeniem protokołu Genewskiego z 1925 roku. Nie precyzowała jednak środków umożliwiających weryfikację jej przestrzegania. Państwa, które ją podpisały zaproponowały więc stworzenie nowej konwencji, uwzględniającej metody weryfikacji.

W 1997 roku weszła w życie "Konwencja o Zakazie Prowadzenia Badań, Produkcji, Składowania i Użycia Broni Chemicznej oraz o Zniszczeniu jej Zapasów" (Convention on the Prohibition of Developement, Production, Stockpilling, and Use of Chemical Weapons and on their Destruction - The Chemical Weapons Convention - CWC). CWC przedstawia nowe podejście do rozbrojenia. Zakłada całkowite wyeliminowanie użycia broni chemicznej. Ma to zostać osiągnięte przez zniszczenie wszystkich składów broni chemicznej oraz wstrzymanie całej jej produkcji. Międzynarodowa opinia publiczna uznaje osiągnięcia "Konwencji o Zakazie Prowadzenia Badań, Produkcji, Składowania i Użycia Broni Chemicznej oraz o Zniszczeniu jej Zapasów" za największy sukces w dotychczasowej historii rozbrojenia.

Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej (Organization for the Prohibition of Chemical Weapons - OPCW) nadzoruje międzynarodowe przestrzeganie traktatu. Od 1997 roku liczba członków organizacji powiększyła się z 87 do 161 państw. Wszystkie państwa podpisały traktat. Dotychczas zniszczono 10% światowego arsenału broni chemicznej. Przewiduje się, że do roku 2007 cały arsenał światowy zostanie zniszczony.

Broń biologiczna i toksyczna


Zagadnienia związane z bronią biologiczną porusza "Konwencja o Zakazie Rozwijania, Produkcji i Gromadzenia Zapasów Broni Bakteriologicznej (Biologicznej) i Toksycznej oraz Ich Zniszczeniu" (Convention on the Prohibition of the Developement, Production, and Stockpilling of Bacterological (Biological) and Toxin Weapons Convention - BTWC) z 1972 roku. Konwencja zawiera postanowienia zarówno w sprawie broni biologicznej jak i bakteriologicznej oraz toksycznej (toksynowej).

Od 1972 roku na forum ONZ prowadzone są dyskusje nad nowym układem regulującym kwestie użycia broni biologicznej. W 1994 roku została powołana Grupa Ad Hoc, która zajmowała się opracowaniem i rozwinięciem systemu weryfikacji jej stosowania.

Do dnia dzisiejszego prace grupy ad hoc nie zostały zakończone. Społeczność międzynarodowa wyraża nadzieję, że nowy protokół zostanie ostatecznie opracowany i przyjęty w trakcie Konferencji Przeglądowej BTWC, która odbędzie się w 2006 r.

Kobiety a konflikty zbrojne


W ciągu ostatnich 100 lat zmienił się charakter wojen. Współczesne wojny często toczą się w miejscach gęsto zaludnionych, a ich ofiarami w coraz większym stopniu jest ludność cywilna. Ataki na ludność cywilną wywołują strach i wprowadzają atmosferę terroru. Metoda zastraszania jest powszechnie stosowane w konfliktach zbrojnych na całym świecie. Ofiarami ataków są przede wszystkim kobiety i dzieci.

Zarówno bombardowania ludności cywilnej, jak i systematyczne gwałty kobiet na skalę masową są zbrodniami zdecydowanie potępianymi przez ONZ. Biuro Specjalnego Doradcy ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn i Promocji Kobiet (Office of the Special Adviser on Gender Issues and Advancement of Woman - OSAGI) z Departamentem ds. Rozbrojenia (Department of Disarmament Affairs - DDA) stworzyli wspólny plan działania mający na celu chronić kobiety w konfliktach zbrojnych.



Głównym celem planu jest zwrócenie uwagi na sytuację kobiet w konfliktach zbrojnych oraz w procesie rozbrojenia. Plan porusza skomplikowane i politycznie drażliwe kwestie, takie jak: bezpieczeństwo, rozbrojenie, kontrola broni i wstrzymanie rozprzestrzeniania broni lekkiej. Nowe proponowane podejście do tych zagadnień ma prowadzić do skuteczniejszych i bardziej trwałych rozwiązań. W marcu 2001 roku, DDA opublikował swoje sprawozdania dotyczące kwestii rozbrojeniowych widzianych z tej nowej perspektywy.

Rozbrojenie regionalne


Departament ds. Rozbrojenia (Department for Disarmament Affairs - DDA) działa poprzez regionalne ośrodki. Ich głównym zadaniem jest monitorowanie i wspomaganie wcielania w życie układów, traktatów i umów międzynarodowych w różnych regionach świata oraz kontrola handlu bronią.

Rozbrojenie w Afryce


Regionalny Ośrodek NZ ds. Pokoju i Rozbrojenia w Afryce (United Nations Regional Centre For Peace & Disarmament in Africa) popiera wszystkie inicjatywy i działania, których celem jest osiągnięcie pokoju poprzez rozbrojenie. Głównymi celami są:

  • Ograniczanie i kontrola broni, szczególnie strzeleckiej i lekkiej.

  • Zapobieganie nielegalnemu handlowi bronią. Cel ten jest realizowany poprzez kampanie informacyjne skierowane do polityków i rządów afrykańskich. Prowadzone są również działania wspierające utworzenie służby bezpieczeństwa.

  • Demobilizacja. Według Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (United Nations Development Programme - UNDP) 25 najbiedniejszych krajów na świecie to państwa afrykańskie. Państwa te finansują zbrojenia i wojsko, zaniedbując takie sektory jak zdrowie i edukacja. Stwierdzono, że demobilizacja jest najlepszym sposobem na powstrzymanie rozprzestrzeniania broni. Przyczynia się także do szybszego rozwoju społeczno-gospodarczego w Afryce.

W 2002 roku Zgromadzenie Ogólne NZ przyjęło rezolucję 57/65 "Związek Pomiędzy Rozbrojeniem i Rozwojem" (Relationship between Disarmament and Developement). Rezolucja ta podkreśla znaczenie symbiotycznego związku między rozbrojeniem i rozwojem w powszechnych stosunkach międzynarodowych. Wyraża również swoje zaniepokojenie zwiększającymi się wydatkami militarnymi na świecie, które można by zużyć na potrzeby rozwoju społeczeństwa.


1   2   3   4


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna