Monument relatywny



Pobieranie 0,61 Mb.
Strona1/6
Data22.12.2017
Rozmiar0,61 Mb.
  1   2   3   4   5   6


Monument relatywny

Tomasz Domański


Pojęcie sztuki efemerycznej jako odrębnej kategorii nie znalazło swojego miejsca w historii sztuki. Określenie to ma charakter horyzontalny to znaczy, że wiele prac których zasadnicza oś tkwi w poszczególnych kierunkach artystycznych odwołuje się do idei (tym)czasowości. Można znaleźć odniesienia do sztuki efemerycznej, utożsamianej ze sztuką ziemi (land art) np. delikatne ingerencje w zastany pejzaż Richarda Longa, spacery po bezdrożach Nowego Meksyku i wzgórzach Szkocji. Rosalid Krauss1 wspomina o sztuce efemerycznej, nieumiejscowionej, nomadycznej, która z czasem skonfrontowana została z miejscem w którym instalacja jest realizowana (in-situ). Dosłowne rozumienie miejsca stopniowo przekształca się w związki w jakie wchodzi dzieło sztuki z aktualną lokalizacją. Bogate dziedzictwo sztuki konceptualnej czy parakonceptualnej2 obejmuje także działania i obiekty efemeryczne ale w tym przypadku motywacja artysty do tworzenia formy jest bardzo istotna ponieważ dzięki formie można uchwycić zmienność, a więc i naturę samego czasu. Przykładem takiej pracy jest Przesiewanie piasku z roku 1969 przez Renate Weh.

Pojęcie efemeryczności w odniesieniu do sztuki, w moim rozumieniu, opisuje bardziej sposób działania artysty niż gotową realizację; sposób myślenia spowodowany intuicją jaką ma artysta, projektowanie w czasie, dobór adekwatnych środków. Zasadą konstytuującą „rodzaj” sztuki efemerycznej jest idea o powstawaniu czegoś nietrwałego, już od momentu zamysłu tworzenia. Procesualny charakter takiej sztuki wyraźnie podkreśla wieczną idee samego przemijania. Jednym z aspektów takiej wypowiedzi artysty, jest stosunek dzieła sztuki do czasu w jakim jest ono przedstawione. Czas buduje dramaturgię projektów, decyduje o formie i określa wartość zawartą w jej transformacji.

Poniżej znajduje się kilka przykładów prac artystów, którzy moim zdaniem, wykazują pokrewieństwo z ideą sztuki efemerycznej. Podstawowym łącznikiem pomiędzy dziełami Gordona Matta-Clark, Roberta Smithsona, Christo, Jamesa Turrella, Waltera De Marii, Olafura Eliassona, oraz wrocławskiego artysty Jerzego Rosołowicza. jest dystans do pojęcia trwałości w artystycznej wypowiedzi. Fakt, że niektóre ich działania artystyczne mogą przejść do historii sztuki tylko jako dokument. Bardzo różne formalnie propozycje można zestawić w kontekście kilku wspólnych zamierzeń autorów dotyczących np: operowania nietrwałym medium, destruowania pracy pomimo podjętego trudu tworzenia, jednorazowości artystycznego wydarzenia, projektowanie obiektu, bądź całego fragmentu otoczenia, które artysta przetwarza w konstrukcję służącą do uchwycenia imponderabiliów (naczynia do łapania rosy – Rosołowicz, naczynia do wyłapywania światła – Turrell). Kompozycje efemeryczne mogą mieć także na celu pokazanie organicznych związków z otoczeniem i naturalnymi, cyklicznymi procesami.



Szukając wśród innych tendencji miejsca efemerycznego dzieła dochodzę do wniosku, że obok głównego strumienia w którym znajdują się obiekty galeryjne i muzealne, powstają „monumenty” efemeryczne. Aranżacja niektórych prac robiona jest z rozmachem, instalacje te są niedostępne do obejrzenia w dowolnym czasie, ulegają destrukcji samoistnej albo niszczone są przez autora, te krótkotrwałe są najbardziej dynamiczne i spektakularne, ale nie w formie zawiera się ich monumentalny charakter, a w konsekwentnym realizowaniu ponadczasowej idei.


  1   2   3   4   5   6


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna