Ministerstwo rozwoju regionalnego



Pobieranie 1,12 Mb.
Strona10/16
Data23.10.2017
Rozmiar1,12 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   16

Priorytet 5 SRK: Rozwój obszarów wiejskich


Strategia Rozwoju Kraju w Priorytecie 5 wskazuje następujące kierunki służące rozwojowi obszarów wiejskich: rozwój przedsiębiorczości i aktywności pozarolniczej, poprawa konkurencyjności gospodarstw rolnych, rozwój i poprawa infrastruktury technicznej i społecznej a także poprawa jakości kapitału ludzkiego oraz aktywizacja zawodowa mieszkańców wsi. Tak wyznaczone kierunki wsparcia obszarów wiejskich realizowane są poprzez polityki i strategie, które określają główne cele i priorytety rozwojowe Polski.

W 2010 r. Polska posiadała ok. 43 tys. miejscowości wiejskich, a obszary wiejskie stanowiły ok. 93% całkowitej powierzchni kraju24. Populacja mieszkańców wsi osiągnęła w 2010 r. liczbę blisko 15 mln, co stanowi 39,1% ogółu mieszkańców kraju. Gęstość zaludnienia na obszarach wiejskich w 2010 r. kształtowała się na poziomie 51 os./km2 (miernik ten dla obszarów miejskich wynosił 1082 os./km2). Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15+ na wsi w okresie sprawozdawczym osiągnął wartość zbliżoną do zakładanej dla roku 2010 i wyniósł 50,4%. Jednocześnie można obserwować rosnący trend jeśli chodzi o upowszechnianie wychowania przedszkolnego wśród rodzin mieszkających na obszarach wiejskich. W 2010 r. odsetek dzieci w wieku 3-5 lat objętych wychowaniem przedszkolnym w placówkach na wsi wzrósł do 43,1%, zdecydowanie przekraczając wartość zakładaną w SRK dla tego okresu – 25%.

Według wstępnych wyników Powszechnego Spisu Rolnego (PSR) przeprowadzonego w 2010 r. powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwach rolnych w Polsce wynosiła około 16 mln ha, co dawało około 52% całkowitej powierzchni kraju. Jest to wskaźnik powyżej średniej dla UE wynoszącej 42%. Utrzymywało się znaczące rozdrobnienie gospodarstw rolnych - ich liczebność przekraczała 2,2 mln, a przeciętna powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwach indywidualnych o powierzchni powyżej 1 ha użytków rolnych wg wstępnych danych PSR w 2010 r. wynosiła 8,6 ha.

Obowiązujący obecnie „Krajowy Plan Strategiczny rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013” przygotowany zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi podstawę dla realizacji działań współfinansowanych ze środków wspólnotowych w ramach „Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013”. Określa priorytety i kierunki rozwoju obszarów wiejskich w Polsce w odniesieniu do priorytetów wspólnotowych, w latach 2007-2013.

W 2010 r. kontynuowano również prace nad „Strategią zrównoważonego rozwoju wsi i rolnictwa”, która jako jedna z dziewięciu docelowych strategii rozwoju o charakterze przekrojowym określi pożądaną wizję rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa na płaszczyźnie społecznej, ekonomicznej i środowiskowej, a także priorytety w tym obszarze dla ogólnorozwojowej polityki państwa. Strategia ta przewiduje rozwój konkurencyjnego i innowacyjnego sektora rolno-spożywczego, który odbywać się będzie poprzez jego modernizację, wspieranie innowacyjności i efektywności produkcji, integrację pionową i poziomą sektora, z uwzględnieniem wykorzystania rolniczej przestrzeni produkcyjnej do zaspokojenia potrzeb żywnościowych (bezpieczeństwo żywnościowe) i wymagań związanych z pozyskaniem energii ze źródeł odnawialnych; rozwój zrównoważonego i wielofunkcyjnego rolnictwa, a także realizację nowych celów publicznych m.in. w zakresie zmian klimatycznych (przeciwdziałanie tym zmianom i adaptacja rolnictwa).


  1. Rozwój przedsiębiorczości i aktywności pozarolniczej

Obszary wiejskie to miejsce gdzie prowadzona jest m.in. działalność przetwórcza. W ramach PROW 2007-2013 w 2010 r. wspierano projekty realizowane w ramach działania „Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej”, dotyczące poprawy konkurencyjności przedsiębiorstw w sektorze przetwórstwa uwarunkowanej wzrostem wartości dodanej, poprawą jakości produkcji, obniżeniem kosztów oraz rozwojem nowych produktów, procesów i technologii produkcji, jak również poprawie warunków produkcji.

W ramach ww. działania do końca 2010 r. zostały przeprowadzone cztery nabory wniosków o przyznanie pomocy. Do końca 2010 r. zrealizowano płatności na łączną kwotę ponad 566 mln zł dla 462 beneficjentów, w tym w 2010 r. wypłacono 485,46 mln zł.

Celem działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” jest wsparcie podejmowania lub rozwijania przez rolników, małżonków rolników, domowników, działalności nierolniczej lub związanej z rolnictwem, co wpłynie na tworzenie pozarolniczych źródeł dochodów oraz promocję zatrudnienia poza rolnictwem na obszarach wiejskich.

W ramach ww. działania zostały przeprowadzone trzy nabory wniosków o przyznanie pomocy w ramach których przyjęto 16 689 wniosków na łączną kwotę 1 435 mln zł. Proces realizacji wypłat w ramach działania został rozpoczęty w I połowie 2009 r., kiedy zostały złożone pierwsze wnioski o płatność. Od początku realizacji działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”do końca 2010 roku zrealizowano płatności w kwocie 237 mln zł dla 3 001 beneficjentów. W omawianym okresie sprawozdawczym (2010 r.), zrealizowano płatności na kwotę 142,34 mln zł.

Rozwojowi przedsiębiorczości i aktywności pozarolniczej służy działanie „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw”. Celem działania jest wzrost konkurencyjności gospodarczej obszarów wiejskich, rozwój przedsiębiorczości i rynku pracy, a w konsekwencji wzrost zatrudnienia na obszarach wiejskich. Beneficjentami działania są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, podejmujący lub prowadzący działalność gospodarczą we własnym imieniu jako mikroprzedsiębiorcy. Ze względu na cel działania (służący poprawie zatrudnienia) zróżnicowano wysokość dofinansowania uzależniając ją od liczby utworzonych miejsc pracy. Ogółem w ramach ww. działania do końca 2010 r. zrealizowano płatności w kwocie 112 mln zł, w tym w omawianym okresie sprawozdawczym (2010 r.), zrealizowano płatności na kwotę 111,55 mln zł.


  1. Wzrost konkurencyjności gospodarstw rolnych

Kierunek ten realizowany jest zwłaszcza poprzez szereg działań PROW 2007-2013. Działanie „Renty strukturalne” ma na celu poprawę struktury agrarnej kraju oraz przyspieszenie procesu wymiany pokoleniowej wśród osób prowadzących gospodarstwa rolne, a także poprawę rentowności i konkurencyjności gospodarstw rolnych poprzez ich przejmowanie przez osoby młodsze, lepiej przygotowane do zawodu rolnika. W ramach działania zostały przeprowadzone nabory wniosków o przyznanie renty strukturalnej, w ramach których wpłynęło 28 528 wniosków. Od początku realizacji działania zrealizowano płatności na łączną kwotę 470 mln zł dla 13 724 beneficjentów. Ponadto, w ramach zobowiązań zaciągniętych w poprzednim okresie programowania 2004-2006, do dnia 31 grudnia 2010 r. z budżetu PROW 2007-2013 zrealizowano płatności dla 53 059 beneficjentów na łączną kwotę 3 399 mln zł. Ogółem do dnia 31 grudnia 2010 r. w ramach działania „Renty strukturalne” zrealizowano płatności na łączną kwotę 3 869 mln zł, w tym w 2010 roku wypłacono 1 319,18 mln zł.

Działanie „Ułatwianie startu młodym rolnikom” polega na stymulowaniu zmian strukturalnych poprzez ułatwienie przejmowania lub zakładania gospodarstw rolnych przez osoby młode, po raz pierwszy rozpoczynające samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego. Od początku realizacji działania złożono 20 585 wniosków o przyznanie pomocy


na łączną kwotę ponad 1 353 mln zł. oraz wypłacono prawie 303 mln zł na rzecz 5 926 beneficjentów. W 2010 roku złożono 12 881 wniosków o przyznanie pomocy na łączną kwotę ponad 966 mln zł. oraz dokonano płatności na kwotę 47,25 mln zł.

W ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” udzielana była pomoc na inwestycje dotyczące modernizacji lub rozwoju pierwotnej produkcji roślinnej lub zwierzęcej. Proces realizacji wypłat w ramach działania został rozpoczęty w II połowie 2008 r., kiedy to złożone zostały pierwsze wnioski o płatność. Od początku realizacji działania do końca 2010 r. zrealizowano płatności w kwocie 3 435 mln zł dla 26 447 beneficjentów, w tym w 2010 roku wypłacono 1 956,29 mln zł.

Działanie „Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa” wdrażane jest w ramach dwóch schematów: schemat I – Scalanie gruntów, schemat II – Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi. Celem działania w ramach schematu I jest poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych poprzez wykonanie prac scaleniowych, wytyczenie i urządzenie funkcjonalnej sieci dróg dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych oraz dojazdów do zabudowań gospodarczych, wydzielenie, bez procedury wywłaszczeniowej, niezbędnych gruntów na cele infrastruktury technicznej i społecznej w ramach postępowania scaleniowego, natomiast celem działania w ramach schematu II jest poprawa jakości gleb poprzez regulację stosunków wodnych, zwiększenie retencji wodnej i poprawa ochrony użytków rolnych przed powodziami.

W ramach działania złożono 373 wnioski na łączną kwotę 1 645 mln zł. Wydano 246 decyzji na łączną kwotę 792 mln zł. Realizację płatności rozpoczęto w marcu 2010 r. Do dnia 31 grudnia 2010 r. zrealizowano płatności na łączną kwotę 27,8 mln zł dla 18 beneficjentów.

Realizacja działania „Grupy producentów rolnych” służyć ma wzmocnieniu struktury instytucjonalnej w sektorze produkcji rolnej w celu wsparcia funkcjonowania producentów rolnych poprzez zachęcanie ich do tworzenia grup producentów rolnych i współpracy. Polega na dostosowaniu produkcji prowadzonej w gospodarstwach do wymogów rynkowych, wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowanie do sprzedaży, centralizacja sprzedaży oraz dostarczenie do odbiorców hurtowych. Ponadto, działanie sprzyjać będzie utworzeniu wspólnych zasad dotyczących informacji o produktach. W ramach działania złożono 505 wniosków o przyznanie pomocy na kwotę 103 mln zł. Od początku realizacji działania wypłacono na rzecz beneficjentów łącznie 146 mln zł, w tym
w 2010 r. 67,07 mln zł.

Działanie „Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności” ma na celu poprawę jakości produkcji i produktów rolnych przeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz wsparcie rolników wytwarzających żywność wysokiej jakości. W ramach uruchomionych naborów złożono 15 183 wniosków o przyznanie pomocy na łączną kwotę 79 mln zł. Realizację płatności w ramach omawianego działania rozpoczęto w II kwartale 2010 r. W 2010 r. zrealizowano płatności na łączną kwotę ponad 1,78 mln zł dla 2 938 beneficjentów.

Nabór wniosków o przyznanie pomocy w ramach działania 133 „Działania informacyjne
i promocyjne „ rozpoczął się we wrześniu 2009 r. W sumie złożono 8 wniosków na kwotę prawie 46,5 mln zł oraz podpisano 3 umowy na kwotę ok. 294 tys. zł. Realizację płatności w ramach omawianego działania rozpoczęto w III kwartale 2010 r. Do dnia 31 grudnia 2010 r. zrealizowano płatności na łączną kwotę 63,5 tys. zł.


  1. Rozwój i poprawa infrastruktury technicznej i społecznej na obszarach wiejskich

Wyznaczonym w SRK kierunkiem działań na obszarach wiejskich jest rozwój i poprawa infrastruktury technicznej i społecznej. Istotne możliwości w tym zakresie daje PROW 2007-2013. Realizowane w jego ramach działania „Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej” oraz „Odnowa i rozwój wsi” wpływają na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich. Przyczyniają się również do powstawania dodatkowych miejsc pracy poza rolnictwem, a także umożliwiają przeciwdziałanie negatywnym trendom migracyjnym. .

Celem działania „Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej” jest poprawa podstawowych usług na obszarach wiejskich, obejmujących elementy infrastruktury technicznej, warunkujących rozwój społeczno-gospodarczy, co przyczyni się do poprawy warunków życia oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Proces realizacji wypłat w ramach tego działania rozpoczął się w marcu 2010 r. Do dnia 31 grudnia 2010 r. zrealizowano płatności w kwocie 222 mln zł (w tym 144 mln zł ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich).

Z kolei realizacja działania „Odnowa i rozwój wsi” przyczyniała się do poprawy jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz promowanie obszarów wiejskich. Umożliwi to rozwój tożsamości społeczności wiejskiej, zachowanie dziedzictwa kulturowego i specyfiki obszarów wiejskich oraz wpłynie na wzrost atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej obszarów wiejskich. Od początku wdrażania działania złożono 6 067 wniosków o przyznanie pomocy na kwotę 3 573 mln zł (w tym 2 104 mln ze środków EFRROW). Dla ww. działania ogółem zrealizowano płatności w kwocie 416,5 mln zł (w tym ponad 283,7 mln zł ze środków EFRROW). W 2010 roku zrealizowano płatności na kwotę 414,56 mln zł (w tym ponad 282,21 mln zł ze środków EFRROW).

Technologie informatyczne odgrywają szczególnie istotną rolę w procesach modernizacji. Zasada ta dotyczy również obszarów wiejskich, dlatego tak istotny jest trend dotyczący wzrostu liczby użytkowników komputerów i internetu. W 2010 r. odsetek wiejskich gospodarstw domowych korzystających z dostępu do Internetu osiągnął poziom 56,2%. Warto zauważyć, że jest to wskaźnik, który znacznie przekroczył zakładaną w SRK wartość 40%.

Wzrost liczby komputerów na obszarach wiejskich dotyczy także urządzeń wykorzystywanych w edukacji. W roku szkolnym 2009/10 na wsi znajdowało się 60% spośród tego typu wyposażenia należącego do szkół podstawowych. Tym samym na jeden komputer na obszarach wiejskich przypadało średnio dwa razy mniej uczniów (7,1) niż w miastach (15,4). W odniesieniu do gimnazjów ponad 40% ogólnej liczby komputerów należało do szkół wiejskich, a na jedno urządzenie przypadało tam 9,6 uczniów, podczas gdy w miastach 13,6.

Kwestią wpływającą na jakość życia i gospodarowania na obszarach wiejskich oraz odzwierciedlającą proces wyrównywania dysproporcji rozwojowych między miastem a wsią jest rozwój infrastruktury sanitarnej, w tym m.in. budowa i funkcjonowanie oczyszczalni ścieków. Ich liczba w ostatnich latach systematycznie rośnie, co przekłada się na odsetek ludności korzystającej z tego rodzaju urządzeń – szacuje się, że w 2010 r. przekroczył on 27%. Ogółem na obszarach wiejskich oczyszcza się obecnie blisko 90% ścieków przemysłowych i komunalnych wymagających poddania temu procesowi. Biorąc pod uwagę, że znaczna część nakładów przeznaczanych na modernizację i budowę nowych zbiorczych oczyszczalni ścieków na obszarach wiejskich pochodzi ze środków samorządów gmin docenić należy istotny wzrost świadomości społeczności lokalnych w zakresie zachowania i ochrony dziedzictwa przyrodniczego oraz wpływu ekologii na atrakcyjność regionów.



  1. Wzrost jakości kapitału ludzkiego oraz aktywizacja zawodowa mieszkańców wsi

W ramach PROW 2007-2013 realizacji tego kierunku SRK służą następujące działania: „Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie” „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów”, „Pomoc Techniczna” oraz działania osi Leader.

W ramach działania „Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie” mającego na celu doskonalenie zawodowe rolników i posiadaczy lasów, ogółem złożono 321 wniosków na łączną kwotę 244,5 mln. zł. W IV kwartale 2010 r. rozpoczęto proces podpisywania umów z beneficjentami. Do końca 2010 r. podpisano 52 umowy na kwotę blisko 47 mln zł.

W ramach działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” do dnia 31 grudnia 2010 r. zrealizowano płatności na kwotę 3 mln zł dla 1 370 beneficjentów.

Rozwojowi wsi służy też oś IV Leader, która pozwala na realizację oddolnie opracowanych strategii lokalnych i budowę kapitału społecznego.

W 2010 r. prowadzone były nabory wniosków w ramach działania „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju”. Nabory wniosków są przeprowadzane oddzielnie dla każdej lokalnej grupy działania (LGD). Decyzja o przeprowadzeniu naboru leży każdorazowo w gestii danej LGD. Ogółem złożono 13 975 wniosków na łączną kwotę 1 149,5 mln zł. Proces realizacji wypłat w ramach działania został rozpoczęty w II kwartale 2010 r. Do końca 2010 r. zrealizowano płatności w kwocie 9,73 mln zł dla 566 beneficjentów.

W ramach działania „Wdrażanie projektów współpracy”, którego beneficjentami są lokalne grupy działania (LGD), trwa nabór ciągły wniosków o przyznanie pomocy. Do dnia 31 grudnia 2010 r. złożono 135 wniosków na łączną kwotę 4,15 mln zł. Proces realizacji wypłat w ramach działania został rozpoczęty w II kwartale 2010 r. Do końca 2010 r. zrealizowano płatności w kwocie prawie 44 tys. zł.

W działaniu „Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja” beneficjentami są lokalne grupy działania (LGD). Dotychczas zakończone zostały trzy nabory wniosków w wyniku których LGD złożyły 1 018 wniosków o przyznanie pomocy na łączną kwotę 537 mln zł. Realizację płatności w ramach działania rozpoczęto w III kwartale 2009 r. Do dnia 31 grudnia 2010 r. zrealizowano płatności w kwocie 81, 9 mln zł dla 337 beneficjentów, w tym w 2010 roku wypłacono 70,2 mln zł.



1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   16


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna