Międzynarodowy podział pracy



Pobieranie 224,24 Kb.
Strona1/3
Data13.06.2018
Rozmiar224,24 Kb.
  1   2   3



Międzynarodowy podział pracy:

  1. tradycyjny – funkcjonował do I wojny światowej (przetrwał ponad 100 lat)

  2. współczesny – przyczyną tego podziału był rozwój przemysłowy w Anglii.

Cechy charakterystyczne:

a) międzygałęziowość, międzydziałowość ( jedne kraje rozwijają gałęzie gospodarki narodowej a inne kraje rozwijają zupełnie różne działy gospodarki narodowej.)

b) stosunkowo słabo rozwinięta struktura podmiotowa gospodarki światowej oparta na tradycyjnym podziale pracy.
Na szczeblu makroekonomicznym (narodowym) z jednej strony – kraje rozwinięte (cechowały się podobnym stopniem rozwoju) stosujące nowoczesne techniki produkcji, z drugiej strony - reszta świata( cechowały się podobnym stopniem zacofania) zależna od krajów rozwiniętych.
Z punktu widzenia mikroekonomicznego podstawę rozwoju stanowiły firmy.

Podstawą gospodarki stanowiły firmy krajowe, których strategiczne cele były związane z firmami między.

a) stosunkowo słabo rozbudowana struktura przedmiotowa w formie powiązań gospodarczych. Dominował handel, słabo rozwinięte były kooperacje.

b) stosunkowo słabo rozbudowana struktura przestrzenna (gospodarcza) powiązań gospodarczych.

Przestrzenna płaszczyzna- 90% handlu odbywało się na 2 płaszczyznach.
Czynniki usprawniające tradycyjny międzynarodowy podział pracy:


  1. rozchodzenie się zaawansowania technicznego między krajami gdzie odbyła się rewolucja techniczna i tam gdzie się ta rewolucja nie odbyła, kraje chciały być jak najlepsze więc stawiały na postęp techniczny.

  2. przepływ kapitału był specyficznie ukierunkowany na kraje słabo rozwinięte- sektor górniczy i rolnictwo, kraje wysoko rozwinięte oczekiwały surowców od krajów słabo rozwiniętych.

  3. specyfika przepływu siły roboczej – migracje ludzi za poszukiwaniem „chleba”

  4. rewolucja techniczna w zakresie rozwoju środków transportu.

  5. polityka handlowa krajów wysoko rozwiniętych w stosunku do nisko rozwiniętych. Ta polityka polegała na izolowaniu. – kraje izolowały swoje strefy od innych krajów.


Jakie czynniki osłabiły tradycyjne podział pracy?

    • czynniki o charakterze gospodarczym, ekonomicznym,

    • o charakterze politycznym.


Czynnikami zmieniającymi były czynniki ekonomiczne:

    • zmiany po stronie popytu,

    • zmiany po stronie podaży.

Zmiany popytowe związane z pojawieniem się popytu alternatywnego przeznaczenia – związany z rozwojem gosp. i bogaceniem się społeczeństwa ponad poziom z konieczności zaspokojenia potrzeb podstawowych. Pojawienie się nowych potrzeb, nowych możliwości zbytu pojawiło się w krajach rozwiniętych. Radykalna zmian struktury popytu, pociągnęła za sobą zmianę w podaży – nie każdy kraj mógł zaspokoić wszystkie potrzeby. Kraje słabo rozwinięte zaczęły tracić gdyż kraje wysoko rozwinięte zaczęły prowadzić wymianę miedzy sobą. Korzyści z handlu międzynarodowego zaczęły koncentrować się na tej garstce krajów wysoko roz. a słabo roz. bardziej się „zapadały”.


Czynniki przyspieszające:

  1. zawładnięcie przez komunistów gorszej płaszczyzny (części)

  2. emancypacja polityczna byłych kolonii po 2 wojnie światowej (niepodległe państwa).


Współczesny międzynarodowy podział pracy:

W przeciwieństwie do tradycyjnego jest oparty na powiązaniach wewnątrzgałęziowych. (daje szanse, jednakowe możliwości rozwoju państwom uczestniczącym.) Wszystkie kraje rozwijają te same gałęzie produkcji a wymieniają częściami.

Struktura podmiotowa jest dużo silniej rozbudowana:


    • Zróżnicowanie podmiotów stanowiących grupy krajów wysoko roz.

    • Zróżnicowanie pod stanowiących grupy krajów słabo roz.

    • Pojawienie się nowych podmiotów – Wielkich Międz. Organizacji Gospodarczych.

    • Ugrupowania integracyjne – tj Unia Europejska.

Na szczeblu mikroekonomicznym: pojawienie się korporacji transnarodowych.

Struktura przedmiotowa:



    • dywersyfikacja form powiązań, powiązania kapitałowe, produkcyjne na szczeblu korporacji

    • zmiana, zmniejszenie migracji.

Siatka geograficzna: bardzo skomplikowana w stosunku do tradycyjnego podziału pracy, powiązania dowolne, państwa mogą powiązać się z państwami którymi chcą.

Wielkie organizacje finansowe:

  1. Światowa organizacja handlu.

  2. Bank światowy

  3. Międzynarodowy fundusz walutowy


PROBLEMY GLOBALNE TO NIE GLOBALIZACJA.

Problemy globalne są to zagrożenia wynikające z działalności człowieka (gospodarczej i pozaekonomicznej)

Cechy:


    • skala zagrożenia musi obejmować cały świat,

    • rozwiązywanie problemu globalnego wymaga współdziałania całego świata,

    • istotną cechą jest ich wzajemne się zazębianie, są od siebie zależne.

    • Zagrożenia środowiska naturalnego,

    • Rozprzestrzenianie się broni masowego rażenia,

    • Problem zadłużenia.

Najpoważniejszy w tej chwili jest problem zadłużenia, zagrożeniem stało się w latach 70. zjawiskiem inicjującym był kryzys paliwowy, wtedy doszło do czterokrotnego wzrostu cen ropy naftowej – narzucony przez kraje słabo rozwinięte. Kryzys ten dotknął cały świat, paraliżując go (transport, gospodarka..) kraje importujące ropę naftową musiały zwiększyć wydatki na ropę. Powstał problem czy importować na dotychczasowym poziomie czy zmniejszyć import, jak sfinansować import – zaczęto zaciągać pożyczki, kraje słabo rozwinięte zaczęły się zadłużać, a kraje wysoko rozwinięte też na tym straciły ponieważ wzrosły wydatki na transport.

Nastąpiło zjawisko stagflacji gospodarczej (rosła inflacja) – zmniejszanie popytu na dobro importowane i na surowce spowodowało wzrost cen artykułów eksportowanych.


W latach 74 – 75 pojawiła się okoliczność ułatwiająca zadłużenie się krajom słabo rozwiniętym – wzięła się z lokowania ropy w krajach wysoko rozwiniętych. Nadpłynność finansowa wzięła się z likowania nadwyżek przez kraje OPEC.
Zadłużenia krajów słabo rozwiniętych zaczęło być sprawą lawinową – kraje, które mogły pożyczyć i miały nadwyżki chętnie pożyczały krajom słabo rozwiniętym.

W latach 80 stopy procentowe, nominalne zostały wywindowane do 20 pkt %. Wtedy zaczęły się kłopoty dla krajów słabo rozwiniętych, które zaciągnęły kredyty, ponieważ teraz stopy % były bardzo wysokie.

Od połowy lat 60 państwa słabo rozwinięte chciały zmienić swoje położenie – chciano przebudować gospodarkę światową. Sytuacja zmieniła się w wyniku rozwoju energetycznego, co pozwoliło krajom słabo rozwiniętym pod dźwignąć się, narzucając korzystne ceny dla krajów bogatych. W 74 r została zwołane VI Specjalne Zgromadzenie Narodów Zjednoczonych. Deklaracja w sprawie otworzenia nowego międzynarodowego ładu ekonomicznego. Nowy ład opracowany był dokumentem radykalnym do ......................... .porządku.

Żądania:


-polityczno – ustrojowe,

  • pełna swoboda wyboru systemu politycznego (możliwość budowy gosp. komunistycznej)

  • prawo do nacjonalizmu obcego majątku.

-ekonomiczne.

  • Przejęcie pełnej kontroli nad złożami, zasobami.

  • Transfer części dochodu krajów bogatych,

  • Zwiększenie pomocy etnicznej – przekazywanie technologii,

  • Zarządzenie radykalnego poprawienia sytuacji w bilansie płatniczym krajów wysoko rozwiniętych (spodziewano się dostępu do rynku krajów uprzemysłowionych),

  • Stabilizacja cen eksportowych. A) indeksacja cen w HZ – automatyczne powiązanie wzrostu cen na rynkach światowych z cenami artykułów surowcowo – rolnych, B) powołanie systemu zapasów buforowych – miały być finansowane ze środków krajów bogatych,

  • Zwiększenie pomocy rozwojowej ze strony Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego,

  • Zmiany proporcji wpływów na decyzję.

Ten program nie został zrealizowany, ponieważ już w chwili głosowania spotkał się ze zdecydowanym sprzeciwem krajów wysoko rozwiniętych. Kraje komunistyczne zajmowały stanowisko dwuznaczne – chciał popierać ten projekt, bo był zgodny z ideologią komunistyczną, ale z 2 strony nie chciały się zgodzić na żądania ekonomiczne. Oficjalnie nie podjęły się realizacji żądań ekonomicznych, ponieważ one nie są odpowiedzialne za zacofanie.


W latach 70 kraje słabo rozwinięte zaczęły wycofywać się z żądań. Kraje bogate dostrzegły konieczność pomocy krajom słabo rozwiniętym, ale na własnych warunkach. Zmiana sytuacji (przełom) nastąpił w roku 82 WIELKI KRYZYS PŁATNICZY- KRYZYS MEKSYKAŃSKI. Wielki dłużnik zapowiedział zawieszenie swoich strat. – do bankructwa Meksyku nie doprowadzono. Kryzys ten dowiódł, że potrzeba jest rozmowa miedzy dłużnikami a wierzycielami. Powstał problem jak rozwiązać problem zadłużenia.
I Plan Baker’a (oddłużenia) zaproponował:

- uruchomienie nowej pomocy kredytowej dla dłużników



  1. koordynowana przez MFW – Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

  2. pomoc przeznaczona głównie do sektorów eksportowych (krajów zadłużonych).

Niczego nie rozwiązał ten plan. Słabością tego planu było to, że pomoc była skoncentrowana tylko na niektórych produktach, bo kraje te eksportowały towary surowcowo – rolne. Zamiast restrukturyzować

Utrwalane było wydobywstwo a samymi produktami rolnymi i surowcami nie dało się spłacić pożyczek.

II plan Bradley’ego – sekretarz stanu,

W 1989 powstał plan Bradley’go



  1. aby trwale oddłużyć kraje z największymi zobowiązaniami dostosowane do sytuacji poszczególnych krajów. Od niewielkiego do całkowitego oddłużenia Polska- darowano 50%

  2. postanowiono ułatwić spłatę zobowiązań tych nie darowanych –wydłużenie okresu spłaty i karencji(przerwa między podpisaniem a rozpoczęciem spłat, obniżono stopy procentowe.

  3. możliwość zamiany części długów na majątek produkcyjny w krajach zadłużonych (papiery wartościowe).

  4. Uruchomienie dodatkowych kredytów na restrukturyzację. (rozwój infrastruktury).

  5. Dopuszczono w ograniczonym zakresie przez kraje zadłużone do wykupienia długów na rynku długów.

Instytucją odpowiedzialną za plany restrukturyzacji stał się (Między. Fundu. Walut) MFW i Bank Światowy. Jest on ciągle aktualny.



GLOBALIZACJA


Globalizacja- pogłębianie się współzależności między krajami świata w oparciu o wolny rynek, wolną konkurencję. To nie jest coś nowego, nowa jest tylko skala, wielkość, intensywność tych interakcji.

Istotą globalizacji jest wolny rynek. Wzieło się to z rewolucji informatycznej. Rewolucja informatyczna- intensyfikacja rewolucji przemysłowej. Nie można walczyć z globalizacją gdyż różnice rozwojowe będą się zwiększać. Protesty są wskazane gdyż pozwalają one wymusić na osobach rządzących pewne przywileje. Procesy globalizacyjne mają charakter żywiołowy (wolny rynek)


Integracja- musi być instytucja integracyjna, która ingeruje w rynek.

Różnice miedzy globalizacją a integracją:

    • procesy globalizacyjne mają charakter żywiołowy, natomiast integracja nie wiąże się z rynkową żywiołowością,

    • nie ma instytucji globalizacyjnej, która mogłaby kontrolować, nadzorować procesy.

    • W globalizacji podkreśla się: swobodę ruchu towarów, usług, kapitałów. Brakuje swobody przepływu siły roboczej. W integracji jest swobodny przepływ siły roboczej!!!!

    • W procesach globalizacyjnych nie ma solidaryzmu społeczno – ekonomicznego – wygrywa lepszy i silniejszy; w procesach integracyjnych próbowane jest wyrównanie tego solidaryzmu – poprzez redystrybucję – dofinansowanie z kasy wspólnej, szansa dla krajów słabszych.

    • Procesy globalizacyjne prowadzą do deficytu w demokracji – przesuwanie rzeczywistej władzy z ośrodków publicznych do ośrodków prywatnych (koncernów, ogromnych firm międzynarodowych) na szczeble instytucji światowych (Bank Światowy). W integracji też władza przechodzi w ręce prywatne, ale jest to kontrolowane, są instytucje, które nawołują do władzy demokratycznej.

Globalizacja to nie jest integracja!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Wynikiem globalizacji jest gospodarka oparta na wiedzy (efektach rewolucji informatycznej) potrafiąca korzystać z sektora informatycznego, to jest coś, co będzie w przyszłości decydowało o pozycji państwa na arenie międzynarodowej.

Warunki, aby uznać gospodarkę za opartą na wiedzy:

  1. musi to być gospodarka gdzie około 20% zatrudnionych posiada wyższe wykształcenie

  2. dochód PKB powinien wynosić 20,000 USD na mieszkańca

  3. 2% PKB przeznaczone na badania rozwojowe

  4. struktura tworzenia PKB (dominujące znaczenie mają mieć usługi) około 70% (usługi informatyczne! A nie przewóz piasku czy miału) usługi najnowocześniejsze

  5. dynamika wzrostu „ciężaru” PKB (wartość PKB*2 do „ciężaru” PKB- powinna rosnąć przynajmniej 2 razy szybciej)

  6. mobilność oparta na wiedzy (tzn. nie ma problemu ze zmianą miejsca zamieszkania)

  7. wolna konkurencja , zwiększanie częstotliwości zmian pracy, nieustanne dokształcanie

  8. przemieszczanie się usługi pracy bez jednoczesnego przemieszczania się człowieka (internet)


  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna