Metoda wartościowania pracy „umewap-87”



Pobieranie 319,3 Kb.
Strona4/4
Data14.02.2018
Rozmiar319,3 Kb.
1   2   3   4

D. Warunki pracy


D.1. Uciążliwość środowiska pracy.

Na uciążliwość środowiska pracy wpływa wiele czynników, takich jak: mikroklimat, woda, wilgoć, substancje chemiczne, hałas, drgania mechaniczne, oświetlenie, pyły i inne. W metodzie „UMEWAP-87” dla każdego czynnika zastosowano odrębny „klucz analityczny”, co oznacza, że należy je wyceniać oddzielnie. Należy wyceniać te czynniki, które są immanentnie związane z procesem technologicznym, a nie te, które wynikają np. z zaniedbań. Natężenie czynników uciążliwych środowiska pracy uwzględnione w „kluczach analitycznych” nie stanowi zagrożenia życia i zdrowia pracowników, lecz stwarza uciążliwość w wykonywaniu pracy. Przy wycenie nie należy więc uwzględniać możliwości wystąpienia czynników szkodliwych w stężeniach i natężeniach przekraczających wartości dopuszczalne (NDS i NDN), gdyż jest to sytuacja z punktu widzenia prawa niedopuszczalna. Świadczenia z tego tytułu mogą być przyznawane okresowo do czasu likwidacji występujących przekroczeń. W „uciążliwości środowiska pracy” powinna być ujmowana również praca, której wykonywanie wymaga odpowiednich ochron indywidualnych pracownika przed działaniem czynników szkodliwych, powodujących większą uciążliwość pracy.

Szczegółowe zasady wyceny „uciążliwości środowiska pracy” zawierają wyjaśnienia do tablicy 28.
Tablica 20

D.1.1. Klucz analityczny do kryterium „Mikroklimat”


Stopień utrudnienia

Warunki pracy

1.

Okresowa praca w gorącym lub zimnym mikroklimacie.

2.

Częsta praca w gorącym lub zimnym mikroklimacie lub praca przy dużych wahaniach temperatur.

3.

Praca w szczególnie uciążliwych warunkach mikroklimatu gorącego lub zimnego.

Wyjaśnienia:

1. Jako normalne warunki mikroklimatu przyjmuje się :

a) temperaturę powietrza:

- dla pracy siedzącej +18 do 20°C,

- dla lekkiej pracy w ruchu +15 do 17°C

- dla ciężkiej pracy w ruchu +12 do 16°C



b) wilgotność względna powietrza poniżej 50%,

c) ruch powietrza poniżej 0,1 m/s.

2. Mikroklimat gorący charakteryzuje temperatura powyżej +30°C, a mikroklimat zimny temperatura poniżej -10°C.

3. W mikroklimacie gorącym istotnymi czynnikami, które należy brać pod uwagę przy ustalaniu stopnia utrudnienia, SA poza czasem oddziaływania i wysoką temperaturą powietrza, takie parametry jak: wilgotność powietrza (powyżej 50%), szybkość ruchu powietrza (poniżej 0,1 m/s), promieniowanie cieplne (powyżej 0,8 kcal/cm²), oraz rodzaj wykonywanej pracy (przy pracy fizycznej ma miejsce wytwarzanie dodatkowego ciepła w organizmie).

4. W mikroklimacie zimnym istotnymi czynnikami poza czasem oddziaływania i niską temperaturą są: wilgotność powietrza (powyżej 50%), szybkość ruchu powietrza (powyżej 0,1 m/s) oraz rodzaj pracy (np. mała aktywność ruchowa nie pozwala na wytwarzanie dodatkowego ciepła w organizmie).

5. Jako okresowe występowanie uciążliwości mikroklimatu przyjmuje się łączny czas jego oddziaływania w czasie zmiany roboczej poniżej 10% jej trwania, jako częste powyżej 10%.


Tablica 21

D.1.2. Klucz analityczny do kryterium „Woda, wilgoć”

Stopień utrudnienia

Warunki pracy

1.

Okresowa praca przy procesach mokrych lub przebywanie w wilgotnym pomieszczeniu.

2.

Częsta praca w wodzie, błocie lub pomieszczeniu o dużej wilgotności.

3.

Stała praca w wodzie, błocie lub pomieszczeniu o dużej wilgotności.

Wyjaśnienia:

Przyjmuje się, że wilgotność względna w pomieszczeniach zamkniętych powinna wahać się w granicach 40 – 60% przy czym dopuszczalna granica wynosi 80% wilgotności względnej.


Tablica 22

D.1.3. Klucz analityczny do kryterium „Substancje chemiczne”

Stopień uciążliwości

Warunki pracy

1.

Substancje chemiczne o działaniu drażniącym (ujęte w załączniku do rozporządzenia MPPiSS z 22 grudnia 1982 r. (Dz.U. nr 42, poz. 287 wraz z nowelizacją z dnia 30 grudnia 1986 r.)

2.

Substancje chemiczne wchłaniające się przez skórę (oznaczone literą „S” w załączniku do rozporządzenia MPPiSS z 27 listopada 1985 r. Dz.U. nr 56, poz. 290)

3.

Substancje chemiczne o szybkim działaniu duszącym: chlorowodór, cyjanowodór i cyjanki, ortodwuchlorobenzen, freon 11, formaldehyd, izoforon, mangan i jego związki nieorganiczne (pyły), metylo-bis-fenyloizocyjanian, bezwodnik octowy, trójchlorobenzen (wymienione w: Dz.U. nr 56, poz. 290 – litera „P”)

4.

Substancje chemiczne uczulające: anilina, benzydyna, chromiany, DDT, dioksan, dwumetylowanilina, dwunitrofenel, epichlorohydryna, etylenodwuamina, fenol, p-fenylenodwuamina, formaldehyd, hydrochinon, kobalt, dwunaftyloamina, c-tolnidyna, terpentyna.

Wyjaśnienia:

Dla oceny uciążliwości substancji o działaniu wymienionym w kilku stopniach uciążliwości przyjmuje się najwyższy z nich.



Tablica 23

D.1.4. Klucz analityczny do kryterium „Hałas”

Stopień uciążliwości

Warunki pracy

1.

Hałas słyszalny, ciągły o poziomie dźwięku w granicach od 55 do 80 dB/A.

Hałas infradźwiękowy o poziomie ciśnienia akustycznego w granicach od 75 do 85 dB.

Hałas ultradźwiękowy o poziomie ciśnienia akustycznego w granicach od 70 do 80 dB.


2.

Hałas słyszalny, ciągły o poziomie dźwięku w granicach od 81 do 90 dB/A.

Hałas infradźwiękowy o poziomie ciśnienia akustycznego w granicach od 86 do 105 dB.




Wyjaśnienia:

Oceny uciążliwości hałasu należy dokonać:

a) hałasu słyszalnego – zgodnie z PN-84/N-01307 i wytycznymi głównego inspektora sanitarnego z 4 stycznia 1985 r.

b) hałasu infradźwiękowego – zgodnie z PN-86/N-01338,

c) hałasu ultradźwiękowego – zgodnie z PN-86/N-01321.

W przypadku występowania hałasu impulsowego oraz narażenia kobiet i osób niewidomych podnosi się ocenę uciążliwości o jeden stopień.


Tablica 24

D.1.5. Klucz analityczny do kryterium „Drgania mechaniczne


Stopień uciążliwości

Warunki pracy

1.

Drgania mechaniczne oddziałujące na całe ciało, o przyspieszeniu poniżej 0,5 m/s².

Drgania mechaniczne oddziałujące na kończyny górne, o przyspieszeniu poniżej 0,7 m/s².



2.

Drgania mechaniczne oddziałujące na całe ciało, o przyspieszeniu od 0,5 do 0,8 m/s².

Drgania mechaniczne oddziałujące na kończyny górne, o przyspieszeniu od 0,7 do 1,4 m/s².



Wyjaśnienia:

Oceny uciążliwości drgań mechanicznych należy dokonać:

a) drgań oddziałujących na całe ciało – zgodnie z PN-83/N-01354 (tablica 3 i 5)

b) drgań oddziałujących na kończyny górne – zgodnie z PN-83/N-01353 (punkt 4.2.).



Tablica 25

D.1.6. Klucz analityczny do kryterium „Oświetlenie” („Promieniowanie optyczne”)

Stopień uciążliwości

Warunki pracy

1.

Oświetlenie odbiegające od prawidłowego, związane ze specyfiką wymagań technologicznych.

2.

Występowanie zjawisk niekorzystnych związanych z oświetleniem podczas pracy, np. olśnienie.

3.

Występowanie promieniowania optycznego w zakresie podczerwieni lub nadfioletu, związanego z technologią pracy.

Wyjaśnienia:

1. Przy pracach, gdzie wymagane jest jedynie rozróżnienie dużych przedmiotów, natężenie oświetlenia powinno wynosić minimum 100 Lx, przy pracach wymagających rozróżnienia szczegółów średniej wielkości zaleca się oświetlenie od 100 do 200 Lx, a przy pracach precyzyjnych 800 – 1000 Lx.

2. Warunki oświetlenia na stanowiskach pracy należy oceniać zgodnie z PN-71/B-02380 oraz PN-84/E-02033.

3. Olśnienie jest to stan widzenia, w którym odczuwa się niewygodę widzenia i/lub obniżenia zdolności rozpoznawania przedmiotu na skutek nieprawidłowego rozkładu luminacji lub jej nadmiernego kontrastu w przestrzeni i czasie – określa to PN-84/E-02033.

4. Promieniowanie podczerwone – promieniowanie optyczne o długości fali od 780 nm do 1 mm (ocena uciążliwości według PN-79/T-06588 oraz rozporządzenia RM z 21 sierpnia 1959 r. – Dz. U. nr 53, poz. 316 oraz Dz.U. nr 18/1963 r., poz. 97).

5. Promieniowanie nadfioletowe – promieniowanie optyczne o długości fali od 380 nm (ocena uciążliwości według PN-77/T-05685).


Tablica 26

D.1.7. Klucz analityczny do kryterium „Pyły”

Stopień uciążliwości

Warunki pracy

1.

Pyły nieorganiczne i organiczne nie zawierające wolnej krystalicznej krzemionki (ujęte w załączniku do rozporządzenia MPPiSS z dnia 2 sierpnia 1985 r. – Dz.U. nr 40, poz. 195).

2.

Pyły nieorganiczne i organiczne zawierające wolną krystaliczną krzemionkę od 2 do 50%. Pyły sztucznych włókien mineralnych, talku, grafitu, cementu, fosforytów, apatytów, mas plastycznych i włókien syntetycznych oraz karborundu.

3.

Pyły nieorganiczne i organiczne zawierające wolną krystaliczną krzemionkę powyżej 50%.

4.

Pyły zawierające azbest (działanie pylicotwórcze i drażniące).

Wyjaśnienia:

Działanie rakotwórcze azbestu ujęte jest w kryterium D.2. „Czynniki niebezpieczne”.


Tablica 27

D.1.8. Klucz analityczny do kryterium „Inne czynniki”

Stopień uciążliwości

Warunki pracy

1.

Sporadyczne oddziaływanie jednego czynnika uciążliwego – przez mniej niż 10% zmiany roboczej (dnia pracy).

2.

Częste oddziaływanie jednego czynnika uciążliwego – przez więcej niż 10 % zmiany roboczej.

3.

Stałe oddziaływanie jednego czynnika uciążliwego – przez większość dnia pracy.

Wyjaśnienia:

W ramach kryterium „inne czynniki” należy ustalić stopień uciążliwości tych czynników środowiska pracy, które nie są określone w kluczach analitycznych D.1.1. – D.1.7. Do takich czynników zaliczamy m.in. ciśnienie, promieniowanie jonizujące, promieniowanie laserowe, pole elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości, czynniki upośledzające funkcje rozrodcze oraz czynniki biologiczne, takie jak mikroorganizmy (bakterie, toksyny, alergeny), a także czynniki odrażające i nieprzyjemne, takie jak: ostre zapachy, padlina, fekalia, sadze, smary, opady atmosferyczne.


Tablica 28

Wycena zbiorcza kryterium D.1. „Uciążliwość środowiskowa pracy

Nasilenie uciążliwości środowiska pracy

Liczba punktów dla poszczególnych stopni uciążliwości czynnika według kluczy analitycznych D.1.1. – D.1.8.

1

2

3

4

Oddziaływanie 1 czynnika.

4 - 6

5 - 9

8 - 14

12 - 20

Oddziaływanie 2 czynników.

8 - 12

10 - 18

16 - 28

24 - 40

Oddziaływanie 3 czynników.

13 - 20

17 - 30

25 - 45

-

Oddziaływanie 4 czynników.

18 - 25

22 - 40

35 - 58

-

Oddziaływanie 5 i więcej czynników.

22 - 30

28 - 50

45 - 70

-

Wyjaśnienia:

1. Przed ustaleniem wyceny zbiorczej „uciążliwości środowiska pracy” na danym stanowisku należy określić na podstawie kluczy analitycznych D.1.1. – D.1.8. stopnie uciążliwości poszczególnych czynników, a następnie odczytać z powyższej tablicy wycenę punktową z uwzględnieniem następujących uwag:



  1. punktację dolną należy przyjmować wówczas, gdy czas przebywania pracownika w uciążliwych warunkach pracy nie przekracza 25% łącznego czasu pracy

  2. punktację pośrednią, gdy czas przebywania pracownika w tych warunkach wynosi około 50% łącznego czasu pracy.

  3. punktację górną, gdy czas przebywania pracownika w tych warunkach przekracza 75% łącznego czasu pracy.

2. W przypadku, gdy wszystkie czynniki uciążliwe wystąpią w tym samym stopniu, liczbę punktów odczytujemy bezpośrednio z tablicy, np. za trzy czynniki w 3. stopniu uciążliwości maksymalnie 45 punktów. Gdy każdy czynnik występuje w innym stopniu uciążliwości, należy odczytać w tablicy liczbę punktów dla każdego czynnika, a następnie zsumować. Np. gdy jeden czynnik wystąpi w 1. stopniu, jeden w 2. stopniu, a dwa pozostałe w 3. stopniu, łączna maksymalna liczba punktów z tytułu „uciążliwości środowiska pracy” wyniesie: 6 + 9 + 28 = 43 pkt.
Tablica 29

D.2. Klucz analityczny do kryterium „Czynniki niebezpieczne”

Stopień niebezpieczeństwa

Warunki pracy

Liczba punktów

Granica odchyleń

1.

Prace wykonywane w warunkach bezpiecznych.

0

-

2.

Niewielkie zagrożenie jednym czynnikiem niebezpiecznym w czasie przekraczającym 75% łącznego czasu pracy. Zwiększone zagrożenie jednym czynnikiem niebezpiecznym w czasie nie przekraczającym 25% łącznego czasu pracy.

Niewielkie zagrożenie dwoma czynnikami w czasie nie przekraczającym 25% czasu pracy.



5

3 - 7

3.

Zwiększone zagrożenie jednym czynnikiem w czasie przekraczającym 75% czasu pracy.

Duże zagrożenie jednym czynnikiem w czasie nie przekraczającym 25% czasu pracy.

Niewielkie zagrożenie dwoma czynnikami w czasie przekraczającym 75% czasu pracy.


10

8 - 12

4.

Duże zagrożenie jednym czynnikiem w czasie przekraczającym 75% czasu pracy.

Bardzo duże zagrożenie jednym czynnikiem w czasie nie przekraczającym 25% czasu pracy.

Zwiększone zagrożenie dwoma czynnikami w czasie nie przekraczającym 25% czasu pracy.


15

13 - 17

5.

Bardzo duże zagrożenie jednym czynnikiem w czasie przekraczającym 75% czasu pracy.

Zwiększone zagrożenie dwoma czynnikami w czasie przekraczającym 75% czasu pracy.



20

-

Wyjaśnienia:

Czynniki niebezpieczne są to czynniki nieodłącznie związane z charakterem pracy i stanowiące potencjalne zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika. Wykonywanie pracy w warunkach niebezpiecznych wymaga wzmożonej ostrożności ze strony pracowników, co stanowi utrudnienie w wykonywaniu pracy. Punkty z tytułu tego kryterium rekompensują więc konieczność zachowania zwiększonej uwagi przez pracownika a nie niebezpieczeństwo wypadku lub śmierci. Przy wycenie tych czynników (wymienionych niżej) należy brać pod uwagę stopień zagrożenia (niewielki, zwiększony, duży lub bardzo duży, np. praca na wysokości 2m będzie powodować mniejsze zagrożenie niż praca na wysokości 10m, czas wykonywania pracy w warunkach niebezpiecznych oraz ilość czynników niebezpiecznych zagrażających jednocześnie, np. praca na wysokości przy urządzeniach elektroenergetycznych pod napięciem ponad 220 volt. Ustalenia te mają istotny wpływ na wycenę punktową, którą uzyska dana praca z tytułu „czynników niebezpiecznych” (tablica 29).

Klucz analityczny tego kryterium obejmuje warunki, w których występuje bardzo duże zagrożenie jednego lub zwiększone zagrożenie dwu czynników niebezpiecznych. W przypadkach dużego i bardzo dużego zagrożenia dwoma lub więcej czynnikami niebezpiecznymi istnieje możliwość dowartościowania tego kryterium w ramach tzw. elastyczności metody.

W kryterium D.2. należy uwzględniać czynniki niebezpieczne związane z wykonywaniem następujących prac:

1) pod ziemią i w wykopach (poniżej 2m),

2) na wysokości powyżej 2m (np. na ruchomych podestach, rusztowaniach itp.),

3) pod wodą – nurkowanie, praca w kesonach itp.,

4) wewnątrz zbiorników, aparatów, kanałów (w przypadkach wymagających zezwolenia),

5) przy gaszeniu pożarów, ratowaniu życia lub mienia, likwidacji awarii oraz ich skutków itp.,

6) przy kontakcie z substancjami i materiałami wybuchowymi oraz łatwopalnymi,

7) przy następujących substancjach o działaniu rakotwórczym: czteryaminodwufenyl, arsen i jego związki nieorganiczne, azbest, benzen, benzydyna i jej sole, chromiany (przetwórstwo rudy chromitowej), 2-dwuchlorodwuetylowy siarczek (iperyt), dwuchlorodwumetylowy eter symetryczny, betanaftyloamina, nikiel (rafinacja), czteronitrodwufenyl, policykliczne węglowodory aromatyczne (frakcja rozpuszczalna w benzenie), chlorek winylu,

8) przy liniach i urządzeniach elektroenergetycznych pod napięciem ponad 220V,

9) w transporcie powietrznym, wodnym, lądowym i wewnątrzzakładowym,

10) rybaków morskich,

11) w styczności z materiałem zakaźnym lub jego nosicielami,

12) w styczności z ludźmi chorymi psychicznie,



13) przy innych pracach mogących powodować ciężkie urazy, np. pozyskiwanie drewna, praca w kamieniołomach, kopalniach, obsługa urządzeń pod ciśnieniem itp

1   2   3   4


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna