Metoda wartościowania pracy „umewap-87”



Pobieranie 319,3 Kb.
Strona3/4
Data14.02.2018
Rozmiar319,3 Kb.
1   2   3   4

C. Uciążliwość pracy


Tablica 12

C.1. Klucz analityczny do kryterium „Wysiłek fizyczny”

Stopień trudności

Wymagania pracy

Liczba punktów

Granice odchyleń

1.

Prace bardzo lekkie, wymagające małego lub normalnego wysiłku fizycznego – wykonywane przeważnie w pozycji siedzącej lub stojącej bez obciążenia mięśni (operowanie przedmiotami o ciężarze do 1 kg).

0

-

2.

Prace lekkie, wymagające zwiększonego wysiłku fizycznego na skutek stałego operowania przedmiotami o ciężarze do 5kg lub okresowego operowania przedmiotami o ciężarze od 5 do 10 kg. Prace w okresowo niewygodnej pozycji bez obciążenia mięśni.

5

3 - 7

3.

Prace średnio ciężkie, wymagające stałego oporowania przedmiotami o ciężarze od 5 do 10 kg lub okresowego operowania przedmiotami o ciężarze od 10 do 15 kg. Prace w okresowo niewygodnej pozycji w niewielkim obciążeniu mięśni.

10

8 - 12

4.

Prace średnio ciężkie, wymagające stałego operowania przedmiotami o ciężarze od 10 do 15 kg lub okresowego operowania przedmiotami o ciężarze od 15 do 20 kg. Prace wykonywane stale w niewygodnej pozycji ze znacznym stopniem obciążenia mięśni.

15

13 - 17

5.

Prace średnio ciężkie wymagające stałego operowania przedmiotami o ciężarze od 15 do 20 kg lub okresowego operowania przedmiotami o ciężarze od 20 do 35 kg. Przenoszenie ciężarów o wadze 10 – 15 kg na różnych poziomach. Prace wykonywane stale w niewygodnej pozycji ze znacznym stopniem obciążenia kończyn górnych.

20

18 - 22

6.

Prace ciężkie wymagające stałego operowania przedmiotami o ciężarze od 20 do 35 kg lub okresowego operowania przedmiotami o ciężarze od 35 do 50 kg. Przenoszenie ciężarów o wadze 15 – 20 kg na różnych poziomach. Używanie ciężkich narzędzi o wadze d o5 kg w nisko pochylonej lub klęczącej pozycji.

25

23 - 27

7.

Prace ciężkie, wymagające stałego operowania przedmiotami o ciężarze od 35 do 50 kg lub częstego operowania przedmiotami o ciężarze powyżej 50 kg. Przenoszenie ciężarów o wadze 20 – 35 kg na różnych poziomach. Używanie ciężkich narzędzi o wadze ponad 5 kg w nisko pochylonej lub klęczącej pozycji.

35

32 - 38

8.

Prace bardzo ciężkie, wymagające stałego operowania przedmiotami o ciężarze ponad 50 kg. Przenoszenie ciężarów o wadze od 35 do 50 kg na różnych poziomach. Stałe posługiwanie się ciężkimi narzędziami (ponad 5 kg) w szczególnie męczącej pozycji ciała np. leżącej w tunelach, kanałach itp.

45

-

Uwaga:

Tablice 12 stosuje się w przypadkach, gdy zakład pracy nie ma możliwości wyceny wydatku energetycznego wg tablic 13, 14, 15. Wycena wg tablicy 12 jest alternatywna wobec wycen wg trzech dalszych tablic.



Wyjaśnienia:

Przez „wysiłek fizyczny” rozumie się obciążenie statyczne np. praca w niewygodnej pozycji, podtrzymywanie ciężarów oraz obciążenie dynamiczne mięsni, np. przenoszenie ciężarów. Wysiłek fizyczny związany z wykonywaniem pracy woduje określony wydatek energetyczny organizmu pracownika. Wydatek energetyczny występuje więc zarówno przy pracach robotniczych, jak i nierobotniczych. Stopień wysiłku fizycznego można więc mierzyć ciężarem przenoszonych lub podnoszonych przedmiotów lub za pomocą wydatku energetycznego z tym związanego. Aby wyznaczyć wydatek energetyczny w ciągu całego dnia pracy, należy określić czas trwania poszczególnych czynności związanych z zajmowaną przy pracy pozycją ciała oraz stopniem zaangażowania układu mięśniowego (obciążeniem mięsni). Według tablicy 13 możemy określić ilość kilokalorii (kcal) zużytkowaną na utrzymywanie danej pozycji ciała przy pracy, a według tablicy 14 – zapotrzebowanie energetyczne związane z wykonywaniem pracy, niezależnie od zajmowanej pozycji ciała.


Tablica 13

Pozycja ciała przy wykonywaniu pracy

Wydatek energetyczny w kcal na:

Minutę

Godzinę

Zmianę

Siedząca

0,3

18

135

Na kolanach

0,5

30

225

Stojąca

0,6

36

270

Stojąca pochylona

0,8

48

360

Chodzenie

1,7 – 3,5

102 – 210

765 – 1575

Wchodzenie bez obciążenia po pochyłości 10°

0,75 na 1 m wzniesienia

Dodatkowo 45

Dodatkowo 338

Uwaga:

Przy obliczaniu wydatku energetycznego dla całej zmiany należy ustalić, ile czasu pracownik wykonuje pracę określonej pozycji, a także odliczyć przerwy w pracy. W tablicy 13 i 14 dla zmiany przyjęto czas pracy 7,5 godziny.


Tablica 14

Rodzaj pracy – zakres obciążenia mięśni

Wydatek energetyczny w kcal na :

Minutę

Godzinę

Zmianę

Praca palców, dłoni i przedramienia

Praca lekka

0,3 – 0,6

18 – 36

135 – 270

Praca średnia

0,6 – 0,9

36 – 54

270 – 405

Praca ciężka

0,9 – 1,2

54 – 72

405 – 540

Praca jednego ramienia

Praca lekka

0,7 – 1,2

42 – 72

315 – 540

Praca średnia

1,2 – 1,7

72 – 102

540 – 765

Praca ciężka

1,7 – 2,2

102 – 132

765 – 990

Praca obu ramion

Praca lekka

1,5 – 2,0

90 – 120

675 – 900

Praca średnia

2,0 – 2,5

120 – 150

900 – 1125

Praca ciężka

2,5 – 3,0

150 – 180

1125 – 1350

Praca mięśni kończyn i tułowia

Praca lekka

2,5 – 4,0

150 – 240

1125 – 1800

Praca średnia

4,0 – 6,0

240 – 360

1800 – 2700

Praca ciężka

6,0 – 8,5

360 – 510

2700 – 3825

Praca bardzo ciężka

8,5 – 11,5

510 – 690

x

Uwaga:

Przy obliczaniu wydatku energetycznego związanego z obciążeniem mięśni w ciągu całej zmiany należy ustalić, jakiego typu czynności (rodzaj pracy) wykonuje pracownik, ile poświęca na nie czasu, a także należy odliczyć przerwy w pracy.

Po dokonaniu obliczeń wydatku energetycznego dla pozycji ciała (tablica 13) i rodzaju pracy oraz obciążenia mięśni (tablica 14) dodaje się otrzymane wartości i otrzymuje łączny efektywny wydatek energetyczny przy danej pracy. Następnie na podstawie tablicy 15 określa się liczbę punktów odpowiadającą danej wartości wydatku energetycznego w kcal. Otrzymuje się w ten sposób wycenę punktową wysiłku fizycznego.
Tablica 15

Wycena punktowa kryterium C.1. „Wysiłek fizyczny” mierzonego za pomocą wydatku energetycznego.


Wydatek energetyczny w kcal na zmianę

Liczba punktów

Poniżej 300

0

301 – 400

1

401 – 500

2

501 – 600

3

601 – 700

5

701 – 800

7

801 – 900

9

901 – 1000

11

1001 – 1100

13

1101 – 1200

15

1201 – 1300

17

1301 – 1400

19

1401 – 1500

21

1501 – 1600

24

1601 – 1700

27

1701 – 1800

30

1801 – 1900

33

1901 – 2000

37

2001 – 2200

45

Uwaga:

Jeśli przy wykonywaniu danej pracy wydatek energetyczny liczony średnio miesięcznie przekracza 2200 kcal, istnieje możliwość „dowartościowania” kryterium „wysiłek fizyczny” w ramach elastyczności metody.


Tablica 16

C.2. Klucz analityczny do kryterium „Wysiłek psychonerwowy”

Stopień uciążliwości

Wymagania pracy

Liczba punktów

Granica odchyleń

1.

Prace wymagające normalnego obciążenia receptorów zmysłowych, zwykłej uwagi.

1

-

2.

Prace wymagające zwiększonego obciążenia receptorów zmysłowych i zwiększonej koncentracji uwagi przez część dnia pracy.

5

3 – 7

3.

Prace wymagające znacznego obciążenia receptorów zmysłowych i dużej koncentracji uwagi przez większość dnia pracy. Praca wywołująca stresy.

10

8 – 12

4.

Prace wymagające dużego obciążenia receptorów zmysłowych i dużej koncentracji uwagi przez cały dzień pracy. Prace wymagające odporności psychicznej i opanowania, szybkiej reakcji na spodziewany bodziec.

15

13 – 17

5.

Prace wymagające bardzo dużego, ciągłego obciążenia receptorów zmysłowych i nadzwyczajnej koncentracji uwagi. Prace wymagające dużej odporności psychicznej i opanowania, szybkiego refleksu w nagłych sytuacjach.

25

-

Wyjaśnienia:

Przez wysiłek psychonerwowy rozumie się obciążenie organów zmysłowych (receptory wzroku, słuchu, dotyku, węchu, smaku oraz receptory informujące o położeniu ruchu ciała lub jego części), a także obciążenie psychiczne w postaci opanowania, odporności psychicznej i stresów. Wysiłek psychonerwowy może występować przy dużym tempie pracy, braku możliwości szybkiego rozwiązania niektórych problemów lub nawarstwienia się wielu problemów jednocześnie, może także występować w sytuacjach konfliktowych. Na stanowiskach robotniczych ten rodzaj wysiłku związany jest głównie z koncentracją uwagi przy wykonywaniu określonych czynności. W zależności od stopnia koncentracji uwagi lub stopnia obciążenia wzroku, słuchu, wzrasta natężenie wysiłku psychonerwowego. Przy wycenie tego kryterium należy dokładnie skonfrontować definicje podane w kluczu analitycznym z charakterem pracy na stanowisku, aby nie zaniżyć lub zawyżyć punktacji.


Tablica 17

C.3. Klucz analityczny do kryterium „Wysiłek umysłowy”

Stopień uciążliwości

Wymagania pracy

Liczba punktów

Granica odchyleń

1.

Prace wymagające normalnego nasilenia procesów myślowych związanych z przetwarzaniem prostych informacji bez obciążenia pamięci.

1

-

2.

Prace wymagające stale zwiększonego nasilenia procesów myślowych związanych z przetwarzaniem prostych informacji.

5

3 - 7

3.

Prace wymagające okresowo dużego nasilenia procesów myślowych związanych z przetwarzaniem złożonych informacji przy jednoczesnym niewielkim obciążeniu pamięci.

10

8 - 12

4.

Prace wymagające stale dużego nasilenia procesów myślowych związanych z przetwarzaniem złożonych informacji, przy jednoczesnym znacznym obciążeniu pamięci.

15

13 - 17

5.

Prace wymagające okresowo bardzo dużego nasilenia procesów myślowych związanych z przetwarzaniem bardzo złożonych informacji, przy jednoczesnym dużym obciążeniu pamięci.

20

18 - 22

6.

Prace wymagające bardzo intensywnego i ciągłego nasilenia procesów myślowych związanych z przetwarzaniem bardzo złożonych informacji przy jednoczesnym bardzo dużym obciążeniu pamięci.

25

-

Wyjaśnienia:

Przez wysiłek umysłowy rozumiemy obciążenie centralnego układu nerwowego, głównie mózgu, związane z korzystaniem z pamięci, porównywaniem, kodowaniem i dekodowaniem informacji.

Wysiłek umysłowy rośnie wraz ze stopniem złożoności wykonywanych prac (czynności, operacji), a także samodzielności i odpowiedzialności. Przy prostych pracach robotniczych i nierobotniczych lub czynnościach powtarzalnych występuje normalny wysiłek umysłowy, natomiast przy pracach niepowtarzalnych wysiłek ten będzie większy, gdyż wymagane jest wówczas przetwarzanie informacji, korzystanie z pamięci.
Tablica 18

C.4. Klucz analityczny do kryterium „Monotonia, monotypia”


Stopień uciążliwości

Wymagania pracy

Liczba punktów

Granica odchyleń

1.

Praca urozmaicona, brak monotonii.

0

-

2.

Prace, przy wykonywaniu których występuje okresowa monotonia spowodowana stałą niezmiennością procesów i warunków pracy.

5

3 - 7

3.

Prace, przy wykonywaniu których występuje 300 – 800 powtórzeń jednakowych ruchów w ciągu zmiany roboczej (dnia pracy).

10

8 - 12

4.

Prace, przy wykonywaniu których występuje stała monotonia spowodowana stałą niezmiennością procesów pracy i otaczających warunków.

Prace, przy wykonywaniu których występuje ponad 800 powtórzeń jednakowych ruchów w ciągu zmiany roboczej (dnia pracy).



15

13 - 17

5.

Jak w stopniu 4, dodatkowo praca w cyklu wymuszonym.

20

-

Wyjaśnienia:

Obciążenie monotonią jest uzależnione od intensywności występowania w pracy następujących elementów:



  • niezmienności procesu pracy, charakteryzującej się uproszczonymi czynnościami wykonywanymi w jednostajnym rytmie,

  • jednostajności warunków pracy, oznaczającej brak bodźców fizycznych i psychicznych związanych z kontaktami z otoczeniem i innymi ludźmi.


Tablica 19

C.5. Klucz analityczny do kryterium „Obciążenie psychiczne z tytułu niskiego prestiżu pracy”

Stopień uciążliwości

Obciążenia pracy

Liczba punktów

Granice odchyleń

1.

Praca nie powodująca obciążenia psychicznego.

0

-

2.

Praca podejmowana niechętnie ze względu na obniżony prestiż.

5

3 - 7

3.

Praca uznawana w danym środowisku (zawodzie, zakładzie pracy) za pracę o niskim prestiżu, do wykonania której brak chętnych.

10

8 - 12

4.

Praca o powszechnie niskim prestiżu, nie wykonywana publicznie, podejmowana w sytuacji przymusu ekonomicznego.

15

13 - 17

5.

Praca o powszechnie bardzo niskim prestiżu, wykonywana publicznie, której nikt nie chce podejmować.

20

-

Wyjaśnienia:

Przez niski prestiż pracy rozumie się niską pozycję danej pracy w społecznej hierarchii prac w skali całego kraju lub w danym środowisku (zakładzie pracy, zawodzie), spowodowaną nieatrakcyjnym charakterem prac, z przyczyn natura pozapłacowej.

Niski prestiż stanowi obciążenie psychiczne przejawiające się w niechęci do podejmowania określonych prac.



1   2   3   4


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna