Materiał, którym zajmiemy się na zajęciach, ze względu na ilość spotkań



Pobieranie 398,94 Kb.
Strona4/7
Data15.02.2018
Rozmiar398,94 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

przywileje i immunitety dyplomatyczne. Jest to termin zbiorczy, służący określeniu uprzywilejowania statusu misji dyplomatycznych i konsularnych a także personelu tych placówek. Immunitet oznacza nie podleganie jurysdykcji państwa przyjmującego natomiast przywileje, to różnego rodzaju prerogatywy, ulgi i ułatwienia. Personelowi dyplomatycznemu przysługuje immunitet od jurysdykcji karnej, cywilnej i administracyjnej. Dla zrzeczenia się immunitetu jurysdykcyjnego niezbędna jest wyraźna zgoda państwa wysyłającego.
1)       teoria reprezentacji
2)      teoria eksterytorialności
3)      teoria funkcjonalna

  1)       Najstarszą jest teoria reprezentacji państwa (okres monarchii absolutnej). 


Wywodzi się ona z rozumienia państwa w okresie starożytności i średniowiecza. 
Podmiotem prawa międzynarodowego był władca. Poseł był traktowany jako „narzędzie w ręku władcy”, stąd posiadał różne przywileje i immunitety (gościć posła to jak gościć władcę).

2)      Teoria eksterytorialności to podstawowa teoria do 1961r, czyli wejścia w życie 
Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych. Teoria ta opiera się na pewnej fikcji prawnej, która mówi, że pomieszczenia misji dyplomatycznej znajdują się „poza” terytorium państwa przyjmującego. Pomieszczenia misji dyplomatycznej – to budynki, lub części budynków, oraz tereny do nich przyległe, niezależnie od tego kto jest ich właścicielem, jeżeli są użytkowane przez misje. Te pomieszczenia stanowią de facto część terytorium państwa wysyłającego. Funkcjonariuszom państwa przyjmującego nie wolno wkraczać na teren misji bez zgody jej szefa. Zarówno pomieszczenia misji, jak i jej wyposażenie nie podlegają egzekucji ani rewizji. Z kolei na państwach przyjmujących ciąży obowiązek zapewnienia ich bezpieczeństwa. Z teorii eksterytorialności wywodzi się pojęcie azylu dyplomatycznego zgodnie z nim, jeżeli obywatel państwa przyjmującego znajduje się na terytorium misji to władza tego państwa nie miała prawa zatrzymywać go. Cieszył się przywilejem nietykalności.

3)      Teoria funkcjonalna, pragmatyczna ma swoje umocowanie w Konwencji Wiedeńskiej. 
Przedstawiciel dyplomatyczny posiada immunitety i przywileje, aby mógł w sposób 
nieskrępowany realizować swoją misję. Dyplomata posiada przywileje, które uzasadniają się w perspektywie jego misji.

Zakres osobowy przywilejów dyplomatycznych:

1)       Szef i personel dyplomatyczny misji dyplomatycznej, oraz członkowie ich rodzin pozostający we wspólnocie domowej.
2)      Członkowie personelu administracyjnego, technicznego( szyfrant, tłumacz, itd.) pod warunkiem, że nie są obywatelami państwa przyjmującego).
3)      Członkowie personelu służby misji, którzy nie mają obywatelstwa państwa przyjmującego (są na etacie pracownika misji).
4)      Służba prywatna, nie będąca obywatelami państwa przyjmującego.
5)      Pracownicy misji dyplomatycznej pełniący różne funkcje i posiadający obywatelstwo państwa przyjmującego. Cieszą się immunitetem i przywilejami tylko w zakresie pełnionych przez siebie funkcji.

  Złamanie i odpowiedzialność za naruszenie przywilejów dyplomatycznych:

  Nie ma prawa skodyfikowanego, które regulowałoby tę kwestię. Jedynym oparciem i odniesieniem jest:
1)       zwyczaj międzynarodowy,
2)      powszechne zasady prawa, np. wyrządzone szkody należy naprawić.

Państwo przyjmujące może uwolnić się z odpowiedzialności za tego typu naruszenia poprzez:



1)       wykazanie, że naruszenie jest przypadkiem, działaniem siły wyższej i państwo nie mogło temu przeciwdziałać ani zapobiec.
2)      wykazanie przyczynienia się poszkodowanego, np. wina pracowników ambasady.
3)      wystawienie się na niebezpieczeństwo samej osoby uprzywilejowanej (pracownika ambasady, konsulatu). Np. prowadzenie działalności przestępczej.

  Stwierdzony przypadek naruszenia immunitetów lub przywilejów wymaga pełnej współpracy państwa przyjmującego z wysyłającym:



1)      przeprosiny (oficjalne), wyrażenie ubolewania, naprawienie szkód,
2)     ukaranie sprawców, plus bezpośrednie informowanie placówki o czynionych krokach,
3)     w przypadku, gdy została sprofanowana flaga lub godło państwa wysyłającego – oficjalne przeprosiny, ukaranie sprawców, wystawienie wart honorowych przy fladze.

  Misje konsularne

W prawie konsularnym znacznie większą rolę niż w prawie dyplomatycznym odgrywają 
dwustronne umowy konsularne. Wszystkim państwom przysługuje bierne i czynne prawo konsulatu, czyli prawo przyjmowania i wysyłania przedstawicieli konsularnych. Bywa, że funkcje konsularne w państwie przyjmującym wykonuje placówka dyplomatyczna, choć nie jest to regułą. Zgodnie z Konwencją wiedeńską nawiązanie stosunków konsularnych między dwoma państwami następuje za wzajemną zgodą. Należy zwrócić uwagę, iż nawiązanie stosunków dyplomatycznych między państwami, co do zasady, oznacza również nawiązanie stosunków konsularnych. Zerwanie stosunków dyplomatycznych nie jest natomiast równoznaczne z zerwaniem stosunków konsularnych. Dla utworzenia misji konsularnej oraz określenia jej siedziby, klasy oraz okręgu konsularnego (zakresu terytorialnego działania) niezbędna jest uprzednia zgoda państwa przyjmującego.
W danym państwie przyjmującym może działać kilka misji konsularnych państwa wysyłającego, wszystkie często określane są jako sieć konsularna. Prawo konsularne wyróżnia 4 klasy urzędów konsularnych:

1)       konsulat generalny,

2)      konsulat,

3)      wicekonsulat,

4)      oraz agencja konsularna.

Na czele misji konsularnej stoi kierownik urzędu konsularnego. W zależności od kategorii misji konsularnej jest to: konsul generalny, konsul, wicekonsul albo agent konsularny. Szef urzędu konsularnego powoływany jest przez odpowiednie władze państwa wysyłającego.

Do tej czynności nie jest, co do zasady, wymagana wyraźna uprzednia zgoda państwa przyjmującego. 
Kierownik urzędu konsularnego wyposażony jest w tzw. listy komisyjne, które przedkłada właściwym władzom państwa przyjmującego. Swoje funkcje podejmuje dopiero po wydaniu upoważnienia przez państwo przyjmujące natomiast ich zakończenie może nastąpić bądź z woli państwa wysyłającego (czy samego zainteresowanego) bądź w przypadkach szczególnych (np. uznanie za persona non grata). Konsul nie reprezentuje kraju wysyłającego. 

 Do jego funkcji należą m.in.:

·         czuwanie nad wykonaniem umów międzynarodowych przez państwo przyjmujące,

·         działalność informacyjna i propagandowa,

·         uprawnienia w dziedzinie handlu, kultury, nauki, sportu i turystyki,

·         zadania specjalne oraz funkcje dyplomatyczne wykonywane czasami w zastępstwie misji dyplomatycznej,

·         prowadzenie rejestru obywateli państwa wysyłającego zamieszkałych w okręgu konsularnym,

·         wydawanie paszportów, wiz i innych dokumentów podróży,

·         przyjmowanie oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński,

·         sporządzanie aktów urodzenia i zgonów obywateli państwa wysyłającego,

·         przyjmowanie oświadczeń w sprawie wyboru, odzyskania lub utraty obywatelstwa,

·         prowadzenie ewidencji wojskowej obywateli państwa wysyłającego zamieszkałych w okręgu konsularnym,

·         porozumiewanie się z obywatelami państwa wysyłającego aresztowanymi w państwie pobytu,

·         doręczanie pism procesowych,

·         szerokie uprawnienia związane z żeglugą morską i powietrzną (nadzór, kontrola, pomoc lekarska, dokumentacja itp.).

Istnieje także kategoria konsula honorowego, który może być także obywatelem


 państwa trzeciego lub państwa przyjmującego, a nie tylko wysyłającego. Nie pobiera on z racji swojej funkcji żadnego uposażenia, więc może prowadzić w tym samym czasie własną działalność zarobkową.

W skład członków personelu konsularnego wchodzą:

·         urzędnicy konsularni, czyli osoby powołane do pełnienia funkcji konsularnych,

·         pracownicy konsularni, czyli osoby zatrudnione w służbie administracyjnej i technicznej misji,

·         oraz członkowie personelu służby.

Ich powołanie następuje na wniosek państwa wysyłającego.

W odróżnieniu od dyplomaty, konsul podlega jurysdykcji i władzy państwa przyjmującego, z wyjątkiem swych czynności urzędowych. Poza tym konsul i pracownicy urzędu konsularnego posiadają wiele różnych immunitetów i przywilejów.  W odróżnieniu od immunitetów i przywilejów dyplomatycznych mają one charakter funkcyjny. Podobnie jak i pomieszczenia misji dyplomatycznej, pomieszczenia misji konsularnej są nietykalne a odpowiednie władze państwa przyjmującego mają do nich zakaz wstępu bez uprzedniej zgody kierownika urzędu. Dodatkowe informacje znajdziecie Państwo także w ustawie o funkcjach konsulów. 

 

  Misje przy organizacjach międzynarodowych



 

Począwszy od utworzenia Ligi Narodów akceptowane jest przyznawanie organizacjom międzynarodowym biernego i czynnego prawa legacji. W praktyce dyplomatycznej częste jest więc tworzenie przedstawicielstw przy organizacjach międzynarodowych. Głównym celem przedstawicielstw państw członkowskich przy organizacjach międzynarodowych jest zapewnienie stałej łączności we wzajemnych kontaktach między państwem a organizacją. Ponadto do celów przedstawicielstw zalicza się m.in. reprezentowanie interesów państwa wysyłającego w danej organizacji międzynarodowej czy też działalność na rzecz realizacji jej zadań.

 

Misje specjalne

Zgodnie z postanowieniami Konwencji o misjach specjalnych misją specjalną jest misja czasowa reprezentująca państwo, wysłana przez jedno państwo do drugiego państwa za jego zgodą w celu wspólnego rozpatrzenia z nim określonych spraw albo wypełnienia wobec niego określonego zadania. Wysłanie misji specjalnej do innego państwa może nastąpić jedynie za jego zgodą uzyskaną uprzednio w drodze dyplomatycznej lub w każdej innej drodze uzgodnionej bądź 


obopólnie możliwej do przyjęcia. Na jej czele stoi szef misji. W zależności od woli państw może to być głowa państwa, szef rządu lub też inna osoba powołana przez państwo do pełnienia tej funkcji. W skład misji wchodzić może ponadto personel dyplomatyczny, administracyjny, techniczny i personel służby. 

Przedstawicielstwa handlowe

 

Najbardziej powszechne jest tworzenie wydziałów ds. handlu w ramach misji dyplomatycznych lub konsularnych. Polskie przedstawicielstwa handlowe działają obecnie jako biura radcy handlowego (wchodzące w skład misji dyplomatycznej, lecz podległe Ministerstwu Gospodarki). Zasadniczym celem tego typu organów jest działanie na rzecz rozwoju współpracy między państwem wysyłającym a państwem przyjmującym w zakresie handlu, ułatwianie kontaktów gospodarczych przez podmioty z obu państw oraz promocja towarów i usług pochodzących z państwa wysyłającego. 



 Terytoria nie podlegające suwerenności państwowej

 

Pojęcie morza pełnego

 Postanowienia Konwencji Prawa Morza z 1982 r. stosuje się odpowiednio do wszystkich części morza, które nie należą ani do wyłącznej strefy ekonomicznej, morza terytorialnego lub do wód wewnętrznych państwa ani do wód archipelagowych państwa archipelagowego. Za morze pełne należy więc uznaćwszystkie obszary morskie znajdujące się na zewnątrz granicy wyłącznej strefy ekonomicznej lub granicy morza terytorialnego, jeżeli państwo nie posiada takiej strefy. Podstawą statusu prawnego morza pełnego jest zasada wolności mórz, na mocy której morze pełne jest otwarte dla wszystkich narodów
 a żadne Państwo nie może prawnie próbować poddania żadnej jego części swej suwerenności (art. 2 Konwencji o morzu pełnym).

 

Wolności morza pełnego

 

Wolność mórz, z której korzystać mogą wszystkie państwa, także te nie posiadające 


własnego wybrzeża obejmuje:
1) wolność żeglugi, czyli prawo do żeglowania dla statków handlowych i okrętów wojennych oraz zasadę jurysdykcji państwa bandery (państwa przynależności statku) na morzu pełnym,
2) wolność rybołówstwa, oznaczającą prawo wszystkich państw i ich obywateli do korzystania z zasobów żywych morza pełnego,
3) wolność zakładania kabli podmorskich i rurociągów, oznaczająca także ich ochronę i zakaz niszczenia,
4) wolność przelotu, oznaczającą prawo swobodnej żeglugi powietrznej oraz zasadę jurysdykcji państwa przynależności statku powietrznego nad morzem pełnym,
5) wolność budowy sztucznych wysp,
6) wolność badań naukowych.

Należy podkreślić, iż morze pełne może być wykorzystywane wyłącznie w celach pokojowych. 

 

Zasada zwierzchnictwa okrętowego

 

W stosunku do statków na morzu pełnym obowiązuje zasada zwierzchnictwa okrętowego, według której wszystkie statki i okręty wojenne znajdują się pod wyłączną władzą i jurysdykcją państwa bandery. 


Każdy statek powinien posiadać określoną przynależność państwową. Nabywa ją napodstawie rejestracji w danym państwie, czego zewnętrznym wyrazem jest podniesienie przez statek bandery tego państwa. Statek morski może być zarejestrowany tylko w jednym państwie. Współcześnie wszystkie państwa świata także te bez dostępu do morza mogą posiadać własną flotę. 

 

Prawo morza przewiduje kilka wyjątków od zasady zwierzchnictwa okrętowego:


1) prawo powszechnej represji piractwa. Piractwo, czyli każdy bezprawny akt gwałtu,
zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę albo pasażerów prywatnego statku lub samolotu, a także okrętu wojennego czy innego statku w służbie państwowej, którego załoga dokonała buntu i przejęła nad nim kontrolę, uważa się za zbrodnię prawa międzynarodowego. Każde państwo ma prawo zatrzymać statek piracki, aresztować piratów i ukarać ich według swego prawa lub wydać państwu macierzystemu.
2) prawo wizyty i rewizji. Okręt wojenny innego państwa ma prawo dokonać wizyty i rewizji,gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że dany statek: trudni się piractwem, zajmuje się handlem niewolnikami; zajmuje się nadawaniem nielegalnych audycji, nie posiada przynależności państwowej lub chociaż podnosi obcą banderę lub odmawia pokazania swojej bandery, posiada w rzeczywistości tę samą przynależność państwową co okręt wojenny. 
3) prawo pościgu. Państwo nadbrzeżne ma prawo ścigać obcy statek na morzu pełnym, jeżeli istnieją dostateczne podstawy, aby podejrzewać, że statek ten naruszył ustawy i inne przepisy prawne tego państwa. Taki pościg musi się rozpocząć, gdy obcy statek lub jedna z jego łodzi znajduje się na wodach wewnętrznych, na wodach archipelagowych, morzu terytorialnym lub w strefie przyległej państwa ścigającego, i może być kontynuowany poza morzem terytorialnym lub strefą przyległą, pod warunkiem że pościg nie został przerwany. 
Nie jest konieczne, aby statek wydający rozkaz zatrzymania się obcemu statkowi, płynącemu przez morze terytorialne lub strefę przyległą, również tam się znajdował w chwili odbioru tego rozkazu przez statek wezwany. Pościgu mogą dokonać tylko okręty wojenne oraz statki i samoloty pozostające w służbie państwowej i posiadające odpowiednie upoważnienie. 
4) stan wyższej konieczności. Obecnie uznaje się, iż w przypadku gdy statek uszkodzony w wyniku katastrofy stwarza istotne zagrożenie dla środowiska naturalnego (dotyczy to w szczególności tankowców) państwo nadbrzeżne może go zająć lub zniszczyć. 

 

Należy zaznaczyć, iż w przypadku zderzenia lub innego wypadku w żegludze dotyczącego statku na morzu pełnym, powodującego odpowiedzialność karną lub dyscyplinarną kapitana lub każdej innej osoby zatrudnionej na statku, postępowanie karne lub dyscyplinarne przeciwko takiej osobie może być wszczęte wyłącznie przed władzami sądowymi lub administracyjnymi państwa bandery albo państwa, którego obywatelstwo posiada ta osoba.


Dno mórz i oceanów poza granicami jurysdykcji państwowej

 

Kontrowersje wokół praw do korzystania z zasobów dna morskiego były jednym z głównych powodów opóźnienia przez wiele państw procesu podpisania i ratyfikacji Konwencji Prawa Morza. Wcześniej pod koniec lat sześćdziesiątych, status dna morskiego był przedmiotem obrad Zgromadzenia Ogólnego ONZ, które w 1970 r. przyjęło Deklarację o korzystaniu z zasobów dna morskiego, przewidującą, że stanowić one powinny wspólne dziedzictwo ludzkości. Konwencja Prawa Morza potwierdza ten stan rzeczy. 


Zgodnie z jej postanowieniami dno morskie poza granicami jurysdykcji państwowej, w Konwencji nazywane obszarem, jest terytorium niezawłaszczalnym, w którym żadne państwo nie może rościć sobie prawa do wykonywania suwerenności. Obszar ten ma być ponadto wykorzystywany wyłącznie w celach pokojowych. 

Eksploatacją dna mórz i oceanów ma zajmować się Organizacja Dna Morskiego, działająca w imieniu i dla dobra całej ludzkości. Eksploatacja dna morskiego ma odbywać się z zastosowaniem tak zwanego równoległego systemu eksploatacji, w którym Organizacja Dna Morskiego wykonuje swoje funkcje zapośrednictwem międzynarodowego przedsiębiorstwa, a także nadzoruje eksploatacji prowadzoną przez państwa-strony  Konwencji oraz osoby fizyczne i prawne na podstawie licencji. 

 

Obszary podbiegunowe

 

Arktyka

 

Arktyka obejmuje obszar polarny wokół bieguna północnego, składający się przede wszystkim z wód morskich pokrytych lodem i nielicznych wysp na obrzeżach. Kanada i Związek Radziecki, a obecnie Rosja przyjęły w stosunku do Arktyki tak zwaną teorię sektorów geograficznych, na podstawie której państwa położone wokół bieguna północnego są zwierzchnikami terytoriów znajdujących się w sektorach wyznaczonych zgodnie z przebiegiem południków geograficznych i granic podstawowych terytoriów państw (linia brzegowa państwa stanowi podstawę sektora, a jego wierzchołkiem jest biegun północny). W 1996 r. na konferencji w Ottawie utworzono Radę Arktyczną. członkami Rady jest osiem tzw. państw arktycznych: Dania, Finlandia, Kanada, Islandia, Norwegia, Rosja, Szwecja i Stany Zjednoczone. Zadaniem Rady jest ochrona środowiska naturalnego Arktyki oraz zapewnienie trwałego i harmonijnego rozwoju regionu. 



 

Antarktyka

 

Antarktyka obejmuje obszar polarny i subpolarny na półkuli południowej, który składa się z Antarktydy oraz otaczających go mórz wraz z wieloma wyspami. Jest to obszar istotny z powodów strategicznych,a przede wszystkim z uwagi na liczne bogactwa naturalne. Status prawny Antarktyki regulowany jest obecnie przez Traktat Antarktyczny podpisany w Waszyngtonie w 1959 r. , który przewiduje zamrożenie dotychczasowych roszczeń terytorialnych oraz zakaz wysuwania nowych nie przesądzając jednak kwestii ich zasadności. Traktat postanawia, że obszar Antarktyki będzie wykorzystywany wyłącznie


 w celach pokojowych, w szczególności zakazane jest tworzenie baz wojskowych oraz wszelkiego rodzaju fortyfikacji, a także przeprowadzanie próbnych eksplozji nuklearnych. W Traktacie przewidziana została wolność badań naukowych i zakładania stacji badawczych. W 1991 r. podpisano Protokół do Traktatu Antarktycznego przewidujący pięćdziesięcioletnie moratorium na eksploatację bogactw mineralnych Antarktyki. Naukowcy prowadzący badania na tym terytorium oraz członkowie personelu 
towarzyszącego podlegają jurysdykcji osobowej państw, których są obywatelami. 

 

Terra nullus

 

Ziemią niczyją (terrra nullus) może być wyłącznie terytorium, które nigdy nie podlegało suwerennej władzy państwowej bądź zostało porzucone przez własnego suwerena. Współcześnie, kiedy w zasadzie cały świat, w którym funkcjonuje człowiek, został "podzielony" na terytoria podlegające władzy państwowej oraz obszary niezawłaszczalne (morze pełne, przestrzeń kosmiczna, dno morskie poza granicami jurysdykcji krajowej), instytucja ziemi niczyjej ma znaczenie wyłącznie historyczne. Ziemią niczyją, czyli obszarem, który podlega ewentualnemu zawłaszczeniu przez państwa, może być dziś 
w zasadzie tylko nowo powstająca wyspa (np. na skutek wybuchu wulkanu) na morzu pełnym bądź terytorium porzucone. Porzucenie terytorium, czyli derelikcja jest ze względu na współczesne realia międzynarodowe, bardzo mało prawdopodobne i stanowi w zasadzie konstrukcję wyłącznie teoretyczną.  

 

Przestrzeń kosmiczna

 

Prawo kosmiczne jest dziedziną bardzo młodą. W 1959 roku powołano Komitet do Spraw Pokojowego Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej, w 1963 roku przyjęto Deklarację zasad prawnych rządzących działalnością państw w zakresie badania i korzystania z przestrzeni kosmicznej, a w 1967 roku podpisano, równocześnie w Londynie, Moskwie i Waszyngtonie, układ o zasadach działalności państw w zakresie badania i korzystania z przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi.


 Zgodnie z tym układem, przestrzeń kosmiczna jest wolna dla badań i użytkowania przez wszystkie państwa i nie podlega niczyjemu zawłaszczeniu. Na mocy układu ustanowiono zakaz umieszczania na orbicie okołoziemskiej broni nuklearnej lub jakiejkolwiek broni masowej zagłady oraz zakaz instalowania takiej broni na ciałach niebieskich i umieszczania jej w jakikolwiek inny sposób. Układ postanawia, że Księżyc i inne ciała niebieskie mogą być wykorzystywane wyłącznie w celach pokojowych.

Zgodnie z postanowieniami układu, astronauci są wysłannikami całej ludzkości i należy im udzielić pomocy w każdym wypadku, w tym również w przypadku konieczności awaryjnego lądowania na obcym terytorium lub morzu pełnym. Wszystkie obiekty wypuszczone w przestrzeń kosmiczną muszą być zarejestrowane w państwie, które tego dokonało. Państwo to zachowuje jurysdykcję i nadzór nad takim obiektem i jego załogą. Państwa strony układu ponoszą także międzynarodową odpowiedzialność za działania w przestrzeni kosmicznej, na Księżycu i innych ciałach niebieskich. W szczególności odpowiadają one za szkody wyrządzone przez te obiekty na powierzchni ziemi, w przestrzeni powietrznej i w przestrzeni kosmicznej.

Należy podkreślić, że układ nie zawiera określenia granicy przestrzeni kosmicznej. Większość teorii zakłada, iż przestrzeń kosmiczna, znajduje się powyżej wysokości 90-100 km od powierzchni ziemi. Jednakże wolność korzystania z przestrzeni kosmicznej obejmuje także orbitę geostacjonarną znajdującą się na wysokości ok. 35 800 kilometrów.

  
Organizacja międzynarodowa jako podmiot prawa międzynarodowego. 



Elementy organizacji międzynarodowej

Według jednej z definicji przez organizację międzynarodową należy rozumieć celowy, wielostronny związek państw utworzony na mocy zawartego między nimi porozumienia, wyposażony w system stałych organów. W doktrynie prawa międzynarodowego przyjmuje się, iż dla jej powstania niezbędne jest zaistnienie trzech przesłanek. 


1. co najmniej trzy państwa członkowskie,
2. podstawą prawną jej działania jest umowa międzynarodowa będą jednocześnie statutem organizacji określającym jej cele,zasady i mechanizmy działania,
3. system stałych organów wewnętrznych.


Rodzaje organizacji międzynarodowych 

W zależności od przyjętego kryterium można dokonać wielu podziałów. 


Biorąc pod uwagę zakres terytorialny działalności wyróżniamy organizacje: 
powszechne, regionalne i inne. 
1. organizacje powszechne otwarte są dla wszystkich państw spełniających 
kryteria akcesyjne np. Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ), 
Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP), Międzynarodowa Organizacja Zdrowia (MOZ). 
2. organizacje regionalne stanowiące większość wszystkich organizacji są otwarte jedynie dla państw określonego regionu np. Rada Europy, Wspólnoty Europejskie (WE), Organizacja Państw Amerykańskich (OPA), Organizacja Jedności Afrykańskiej (OJA).
3. inne organizacje międzynarodowe nie są ograniczone do państw określonego regionu,
 jednak ze względu na wymogi członkowskie nie mogą być uznane za organizacje
 o charakterze powszechnym np. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

Biorąc pod uwagę zakres przedmiotowy działalności organizacji wyróżniamy 


organizacje o charakterze wszechstronnym oraz organizacje o charakterze wyspecjalizowanym, które można z kolei podzielić na organizacje polityczne, polityczno-wojskowe, gospodarcze, techniczne i inne. 
1. organizacje o charakterze wszechstronnym np. Wspólnota Europejska, która 
zajmuje się nie tylko problematyką polityczną i gospodarczą ale i techniczną czy kulturalną. 
2. organizacje o charakterze wyspecjalizowanym
a) polityczne,
b) polityczno-wojskowe,
c) gospodarcze,
d) techniczne,
e) inne.


Funkcje organizacji międzynarodowych

Wyróżniamy 3 podstawowe funkcje organizacji międzynarodowych:


1. funkcja regulacyjna polegająca na tworzeniu określonych norm i wzorców działań. 
W praktyce najczęściej będą to akty zaliczane do tzw. miękkiego
 prawa międzynarodowego, rzadziej zaś wiążące uchwały o charakterze prawotwórczym. 
2. funkcja kontrolna pozwala na podejmowanie działań o charakterze kontrolnym
zarówno w aspekcie wewnętrznym (kontrola działalności organizacji) jak i wobec państw członkowskich. 
3. funkcja operacyjna polega natomiast na bezpośrednim świadczeniu przez organizacje
międzynarodowe różnego rodzaju usług na podstawie ich własnych decyzji. 

Organy organizacji międzynarodowych

Posiadanie stałych organów jest warunkiem sine qua non powstania organizacji międzynarodowej.  Mimo różnorodności rozwiązań zapisanych w statutach można wyodrębnić pewne kategorie organów zazwyczaj występujące w organizacjach międzynarodowych. 


1. organy o charakterze plenarnym, w których skład wchodzą przedstawiciele
państw członkowskich reprezentujący interesy tych państw np. Zgromadzenie Ogólne ONZ.
2. organy o charakterze decyzyjnym, które podejmują bieżące decyzje związane
 z funkcjonowaniem organizacji np. Komitet Ministrów Rady Europy. 
3. organy o charakterze parlamentarnym, mające zwykle kompetencje doradcze 
np. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy.
4. sekretariaty czyli organy zajmujące się obsługą administracyjną. 

Międzynarodowe organizacje pozarządowe

Organizacje te różnią się od organizacji międzyrządowych przede wszystkim podstawą prawną działania. 


Organizacje pozarządowe są bowiem powoływane do życia na podstawie prawa 
wewnętrznego państw, ich członkami mogą być osoby fizyczne lub prawne 
a zatem nie są one podmiotami prawa międzynarodowego. Współcześnie działa około 5000 takich organizacji. Do najbardziej rozwiniętych trzeba zaliczyć: Amnesty International, Komitet Helsiński, Greenpeace czy Stowarzyszenie Prawa Międzynarodowego.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ)

Została powołana na podstawie Karty Narodów Zjednoczonych podpisanej w San Francisco w 1945 r., którą niejako zapowiedziały takie akty prawne i polityczne z czasów II wojny światowej jak: Karta Atlantycka z 1941 r., która określiła zasady, na jakich winna oprzeć się powojenna organizacja narodów świata; Deklaracja Narodów Zjednoczonych z 1942 r., w której blok państw koalicji antyhitlerowskiej przybrał nazwę Narodów Zjednoczonych; deklaracje polityczne z głównych konferencji czterech mocarstw (ZSRR, USA, Wielka Brytania, Chiny) odbytych w Teheranie 1943 r., Dumbarton Oaks 1944 r., Jałcie 1945 r., podczas których uzgodniono konieczność powołania organizacji, opartej na zasadzie suwerennej równości państw, dostępności dla wszystkich państw miłujących pokój oraz mających na celu utrzymanie międzynarodowego bezpieczeństwa i pokoju. Założycielska konferencja ONZ odbyła się w dniach 25 IV - 26 VI 1945 r. w San Francisco, kiedy to 50 państw ostatecznie opracowało i przyjęło Kartę Narodów Zjednoczonych. Polska przystąpiła do ONZ 16 X 1945 r.

Organizacja Narodów Zjednoczonych jest organizacją międzynarodową o charakterze uniwersalnym, posiadającą najszerszy zakres działania ze wszystkich organizacji międzynarodowych. ONZ posiada własne: emblemat i flagę; zdolność prawną i osobowość międzynarodową; siedzibę w Nowym Jorku i jej odpowiedniki w Genewie i Wiedniu; nietykalny okręg administracyjny; immunitety i przywileje dla własnych pracowników; oficjalne języki (angielski, arabski, chiński, francuski, hiszpański, rosyjski). 

Głównymi celami ONZ są: utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa;
organizowanie współpracy międzynarodowej w wielu dziedzinach; popieranie przyjaznych stosunków między państwami; harmonizowanie działań państw zmierzających do tych celów. Dla osiągania swych celów
ONZ kieruje się następującymi zasadami: suwerennością i równością członków; przestrzeganiem zobowiązań międzynarodowych; pokojowym załatwianiem sporów bez używania groźby lub użycia siły; współdziałaniem członków w akcjach ONZ mających na celu zachowanie lub przywrócenie pokoju; walką o pokój na całym świecie, także w państwach nie będących jej członkami; nieinterwencją w sprawy wewnętrzne członków. Członkami ONZ mogą być tylko te państwa - a jest ich obecnie 191
- które przestrzegają przyjętych przezeń celów i zasad.  

Podstawą prawną funkcjonowania Organizacji Narodów Zjednoczonych jest Karta Narodów Zjednoczonych. Mimo, iż w prawie międzynarodowym nie występuje formalna hierarchia norm Karta zajmuje w tym systemie miejsce szczególne. Świadczy o tym m.in.


1. W razie sprzeczności między zobowiązaniami członków ONZ wynikającymi z Karty 
i jakiejkolwiek innej umowy międzynarodowej, zobowiązania wynikające z Karty przeważają. 
2.
Każda inna umowa międzynarodowa musi zostać zarejestrowana w sekretariacie ONZ.
W razie braku rejestracji żadna z jej stron nie będzie mogła powoływać
 się na nią wobec jakiegokolwiek organu ONZ. 
3.
Żaden z organów ONZ nie jest uprawniony do wiążącej interpretacji Karty. Każdy organ dokonuje interpretacji jedynie na własny użytek. Nie jest ona jednak wiążąca
 dla pozostałych organów czy państw członkowskich. 
4.
Tekst Karty może ulec zmianie jedynie w szczególnej formie. Może to nastąpić na skutek:
a) wniesienia poprawek - uzyskują one moc wiążącą jeżeli zostały uchwalone 
większością 2/3 członków Zgromadzenia Ogólnego i ratyfikowane przez 2/3 członków ONZ, w tym przez wszystkich stałych członków Rady Bezpieczeństwa.
b) rewizji Karty
- której można dokonać na specjalnie w tym celu zwołanej 
Konferencji Rewizyjnej przy czym liczba głosów wymagana do wprowadzenia rewizji jest taka, jak w przypadku poprawek.
5.
Karta została sporządzona w pięciu oficjalnych językach: chińskim, francuskim, rosyjskim, angielskim i hiszpańskim, które są jednakowo autentyczne, tzn. że mogą one być podstawą dokonywanej wykładni. 

Członkostwo w ONZ

Wśród członków ONZ karta Narodów Zjednoczonych wyróżnia członków pierwotnych oraz takich, którzy zostali przyjęci na podstawie procedury akcesyjnej. 


Członkami pierwotnymi są państwa, które bądź uczestniczyły w konferencji Narodów Zjednoczonych w San Francisco bądź uprzednio podpisały Deklarację Narodów zjednoczonych z 01.01 1942 r. a później podpisały Kartę Narodów Zjednoczonych. Ten drugi przypadek dotyczył tylko i wyłącznie Polski, która nie uczestniczyła w konferencji w San Francisco z powodu nie uznawania przez większość rządów Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Kilku członków pierwotnych ONZ w momencie powstania tej organizacji nie było jeszcze niepodległymi państwami. Filipiny i Syria uzyskały bowiem niepodległość w 1946 r. zaś Indie rok później. Ponadto na skutek porozumień zawartych w Jałcie członkami pierwotnymi stały się także dwie republiki radzieckie - Białoruś i Ukraina, dzięki czemu Związek Radziecki miał w Zgromadzeniu Ogólny prawo do trzech głosów.
Członkostwo pochodne przysługuje z kolei państwom, które spełniają łącznie trzy podstawowe warunki:
1. są państwami miłującymi pokój,
2. zobowiązały się do przestrzegania postanowień Karty,
3. są zdolne do przestrzegania postanowień Karty. 
W praktyce ONZ pojawiły się przypadki przyjęcia państwa bez formalnej 
procedury akcesyjnej
np. Egipt reprezentował Zjednoczoną Republikę Arabską powstałą przez połączenie tego państwa z Syria. Po wystąpieniu Syrii z ZRA żadne z państw nie kwestionowało jej statusu jako członka ONZ. 
Prawo reprezentowania danego państwa w ONZ ma jedynie rząd, który sprawuje efektywną władzę w tym państwie i dzięki temu gwarantuje wykonywanie wszystkich zobowiązań wynikających ze statusu członka organizacji np. Chiny do 1971 r. były reprezentowane w ONZ przez dawny rząd chiński rezydujący na Tajwanie. 
W Karcie Narodów Zjednoczonych przewidziano możliwość zawieszenia praw i przywilejów członkowskich państwa, "przeciwko któremu Rada Bezpieczeństwa zastosowała akcję prewencji lub przymusu". Decyzję o zawieszeniu podejmuje Zgromadzenie Ogólne na zalecenie Rady Bezpieczeństwa. Dotychczas nie zawieszono praw członkowskich żadnego z państw przeciwko któremu Rada Bezpieczeństwa zastosowała akcję w celu utrzymania lub przywrócenia światowego pokoju i bezpieczeństwa. 
Prawo do głosowania w Zgromadzeniu Ogólnym można zawiesić w stosunku do państwa członkowskiego, które zalega z płaceniem składek członkowskich w wysokości należnej za dwa lub więcej lat, chyba że Zgromadzenie Ogólne uzna, iż powstanie zaległości jest niezależne od tego państwa. 
Zgromadzenie ogólne może ponadto na zalecenie Rady Bezpieczeństwa wykluczyć z ONZ państwo, któreuporczywie łamie postanowienia Karty Narodów Zjednoczonych. 
Karta Narodów Zjednoczonych nie przewiduje co prawda możliwości wystąpienia państwa z ONZ, ale wydaje się, iż takie prawo jest nieodłączną konsekwencją władzy państwowej. 

Organy ONZ

1. Zgromadzenie Ogólne - jest organem plenarnym składającym się ze wszystkich członków Organizacji Narodów Zjednoczonych. Każdy członek może mieć nie więcej niż pięciu przedstawicieli w Zgromadzeniu Ogólnym, ale zawsze tylko jeden głos. Zgromadzenie ogólne obraduje na corocznych sesjach zwyczajnych, rozpoczynających się tradycyjnie w trzeci wtorek września i trwających zwykle do początku następnego roku. Na wniosek Rady Bezpieczeństwa lub większości członków Zgromadzenia Ogólnego może zostać zwołana sesja nadzwyczajna np. sesja nadzwyczajna w sprawie apartheidu - 1989 r. 

Kompetencje Zgromadzenia Ogólnego: 
1. Może ono omawiać wszelkie zagadnienia lub sprawy, wchodzące w zakres Karty, albo dotyczące kompetencji i funkcji któregokolwiek organu w niej przewidzianego, jak również może ono, z pewnymi wyjątkami udzielać w tych wszystkich zagadnieniach 
i sprawach zaleceń członkom Organizacji Narodów Zjednoczonych albo Radzie Bezpieczeństwa, albo też członkom Organizacji Narodów Zjednoczonych i Radzie Bezpieczeństwa.
2. Może rozważać ogólne zasady współdziałania dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, łącznie z zasadami dotyczącymi rozbrojenia i regulacji zbrojeń, oraz udzielać w związku z tymi zasadami zaleceń członkom Organizacji Narodów Zjednoczonych, albo Radzie Bezpieczeństwa, albo też członkom Organizacji Narodów Zjednoczonych i Radzie Bezpieczeństwa. Jeżeli jednak Rada Bezpieczeństwa wykonuje w związku z jakimkolwiek sporem lub sytuacją funkcje powierzone jej przez Kartę, Zgromadzenie Ogólne nie może w związku z takim sporem lub sytuacją udzielać żadnych zaleceń, chyba że Rada Bezpieczeństwa zwróci się o to.
3. Inicjuje ono badania i udziela zaleceń w celu:
a) rozwijania współpracy międzynarodowej w dziedzinie politycznej i popierania postępowego rozwoju prawa międzynarodowego i jego kodyfikacji,
b) rozwijania współdziałania międzynarodowego w dziedzinie gospodarczej, społecznej, 
kulturalnej, oświaty i ochrony zdrowia oraz ułatwiania, by wszyscy bez różnicy rasy, płci, 
języka lub wyznania korzystali z praw człowieka i podstawowych wolności.

Zalecenia uchwalone przez Zgromadzenia Ogólne mają w zasadzie charakter niewiążący 


jednak w sprawach o charakterze wewnątrzorganizacyjnym, takich jak wybór nowego członka ONZ, czy wybór sekretarza Generalnego - mają charakter wiążący. 

Każdy członek Zgromadzenia Ogólnego posiada prawo do jednego głosu. Rezolucje Zgromadzenia Ogólnego podejmowane są zwykłą większością głosów, z wyjątkiem spraw ważnych, które zapadają większością dwóch trzecich głosów członków obecnych i głosujących. Do takich spraw należą: zalecenia dotyczące utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, wybór niestałych członków Rady Bezpieczeństwa, wybór członków Rady Gospodarczej i Społecznej, wybór członków Rady Powierniczej, przyjęcie nowych członków do Organizacji, zawieszenie w korzystaniu z praw i przywilejów członkowskich, wykluczenie członków z  Organizacji, sprawy dotyczące funkcjonowania systemu powiernictwa i sprawy budżetowe. Przy wyborze sędziów Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości wymagana jest bezwzględna większość głosów natomiast dla uchwalenia poprawek Karty i zwołania konferencji rewizyjnej potrzeba większości kwalifikowanej dwóch trzecich wszystkich członków ONZ. Wreszcie w Zgromadzeniu Ogólnym niektóre uchwały podejmowane są przez konsensus, czyli bez przeprowadzania formalnego głosowania. 



2. Rada Bezpieczeństwa - składa się z piętnastu członków w tym pięciu stałych: Republika Chińska, Francja, Rosja, Wielkiej Brytania oraz Stany Zjednoczone Ameryki i dziesięciu niestałych powoływanych przez Zgromadzenie Ogólne na okres dwóch lat przy czym po roku 1/2 składu jest wymieniana. Dziesięciu członków niestałych RB w 2004 r. to: Algieria (2005), Angola (2004), Benin (2005), Brazylia (2005), Chile (2004), Filipiny (2005), Hiszpania (2004), Niemcy (2004), Pakistan (2004), Rumunia (2005).  
Zgromadzenie Ogólne dokonuje wyboru mając specjalnie na uwadze 
przede wszystkim wkład poszczególnych członków do utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, realizacji innych celów Organizacji oraz sprawiedliwy podział geograficzny.

Zadania Rady Bezpieczeństwa:
1.
W celu zapewnienia szybkiego i skutecznego działania ponosi główną odpowiedzialność za utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa działając we wspólnym państw członkowskich podczaswykonywania swych obowiązków wynikających z tej odpowiedzialności.

Przy wykonywaniu tych obowiązków Rada Bezpieczeństwa kieruje się celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych.


2. Podejmowanie "akcji w razie zagrożenia pokoju, naruszenia pokoju i aktów agresji".
3. W celu przyczynienia się do ustalenia i utrzymywania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa z jak najmniejszym zużyciem światowych zasobów ludzkich i gospodarczych na zbrojenia,  ponosi odpowiedzialność za opracowywanie, przy pomocy przewidzianego w artykule 47 Karty Narodów Zjednoczonych Wojskowego Komitetu Sztabowego, planów ustanowienia systemu regulowania zbrojeń.

Każdy członek Rady Bezpieczeństwa posiada prawo do jednego głosu. Decyzje Rady Bezpieczeństwa w sprawach proceduralnych zapadają większością głosów dziewięciu jakichkolwiek członków natomiast w sprawach merytorycznych np. przeprowadzenia "akcji w razie zagrożenia pokoju, naruszenia pokoju i aktów agresji". wymagana jest większość głosów dziewięciu członków, włączając w to głosy wszystkich stałych członków - zasada prawa weta stałych członków Rady Bezpieczeństwa.



3. Rada Gospodarczo-Społeczna - składa się z 54 członków wybranych przez Zgromadzenie Ogólne 
kwalifikowaną większością głosów zgodnie z zasadą "sprawiedliwości geograficznej". 
Co roku wybieranych jest 18 państw na trzyletnią kadencję. W praktyce stali członkowie Rady Bezpieczeństwa zawsze znajdują się w składzie Rady Gospodarczo-Społecznej. W skład Rady wchodzą następujące państwa: Armenia (2006), Australia (2004), Arabia Saudyjska (2005), Azerbejdżan (2005), Bangladesz (2006), Belgia (2006), Belize (2006), Benin (2005), Bhutan (2004), Burundi (2004), Chile (2004), Chiny (2004), Ekwador (2005), Federacja Rosyjska (2004), Finlandia (2004), Francja (2005), Ghana (2004), Grecja (2005), Gwatemala (2004), Indonezja (2006), Indie (2004), Irlandia (2005), Jamajka (2005), Japonia (2005), Kanada (2006), Katar (2004), Kenia (2005), Kolumbia (2006), Kongo (2005), Kuba (2005), Libia (2004), Malezja (2005), Mauritius (2006), Mozambik (2005), Namibia (2006), Nigeria (2006), Nikaragua (2005), Niemcy (2005), Panama (2006), Polska (2006), Republika Korei (2006), Salwador (2004), Senegal (2005), Stany Zjednoczone (2006), Szwecja (2004), Tunezja (2006), Turcja (2005), Ukraina (2004), Węgry (2004), Wielka Brytania (2004), Włochy (2006), Zimbabwe (2004), Zjednoczone Emiraty Arabskie (2006) i Zjednoczona Republika Tanzanii (2006).  
Każdy członek Rady Gospodarczo-Społecznej ma prawo do jednego głosu zaś rezolucje przyjmowane są większością głosów członków obecnych i głosujących. Rada Gospodarczo-Społeczna jest odpowiedzialna za promowanie międzynarodowej współpracy w sprawach gospodarczych, społecznych, kulturalnych, praw człowieka i w dziedzinach pokrewnych. Na mocy Karty NZ Rada Gospodarczo-Społeczna może udzielać zaleceń Zgromadzeniu Ogólnemu oraz państwom Członkowskim ONZ w dziedzinie współpracy gospodarczej i społecznej, w szczególności dotyczących poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności a także może przygotowywać projekty konwencji i zwoływać konferencje międzynarodowe. Jedną z najważniejszych funkcji Rady Gospodarczo-Społecznej jest także koordynacja systemu organizacji wyspecjalizowanych. Może ona zawierać z tymi organizacjami porozumienia określające warunki, na jakich mają one być związane z ONZ a także udzielać im zaleceń. 

3. Rada Powiernicza -wszyscy stali członkowie Rady Bezpieczeństwa (Chiny, Francja, Federacja Rosyjska, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone) wchodzą w skład Rady Powierniczej. Wraz z uzyskaniem niepodległości przez Palau, ostatniego Terytorium Powierniczego Narodów Zjednoczonych, Rada Powiernicza zawiesiła formalnie swą działalność z dniem 1 listopada 1994 r. Rada Powiernicza wniosła poprawki do zasad proceduralnych, znosząc zobowiązanie odbywania corocznych posiedzeń postanawiając zwoływać spotkania w razie potrzeby, na podstawie decyzji Rady, jej prezesa

lub większości członków, a także decyzją Zgromadzenia Ogólnego lub Rady Bezpieczeństwa.



4. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości - jest on głównym organem sądowym ONZ i najważniejszym sądem międzynarodowym. Organizację i funkcjonowanie Trybunału określa jego statut, stanowiący integralną część Karty Narodów Zjednoczonych.

Trybunał składa się z 15 sędziów "wybranych bez względu na obywatelstwo spośród osób o wysokim poziomie moralnym, które posiadają kwalifikacje wymagane w odnośnych krajach do mianowania na najwyższe stanowiska sędziowskie, albo są uczonymi w prawie o uznanej biegłości w zakresie prawa międzynarodowego". Sędziowie sprawują swoje funkcje przez 9 lat z prawem reelekcji. Co trzy lata następuje odnowienie 1/3 składu sędziowskiego. Sędziowie są wybierani przez Radę Bezpieczeństwa i Zgromadzenie Ogólne bezwzględną większością głosów spośród kandydatów proponowanych przez grupy narodowe arbitrów Stałego Trybunału Arbitrażowego.

Obecnie są nimi: Awn Shawkat Al-Khasawneh (Jordania) (2009); Nabil Elaraby (Egipt) (2006); Thomas Buergenthal (Stany Zjednoczone) (2006); Gilbert Guillaume (Francja) (2009); Rosalyn Higgins (Wielka Brytania) (2009); Shi Jiuyong (Chiny) (2012); Pieter H. Kooijmans (Holandia) (2006); Abdul G. Korona (Sierra Leone) (2012); Hisashi Owada (Japan) (2012); Ganzalo Parra - Aranguren (Venezuela) (2009); Raymond Ranjeva (Madagaskar) (2009); Jose Francisco Rezek (Brazylia) (2006); Bruno Simma (Niemcy) (2012); Peter Tomka (Słowacja) (2012); i Vladlen S. Vereshchetin (Federacja Rosyjska) (2006).



Do kompetencji Trybunału należy:

1. rozstrzyganie sporów wniesionych przez państwa,

2. wydawanie opinii doradczych na prośbę Zgromadzenia Ogólnego lub Rady Bezpieczeństwa, czy innych upoważnionych do tego organów ONZ i organizacji wyspecjalizowanych.Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości działa w pełnym składzie. Dla ważności posiedzenia wymagana jest obecność 9 sędziów. Statut Trybunału przewiduje także możliwość tworzenia izb dla poszczególnych kategorii spraw. Siedzibą MTS jest Haga. "Nie może to jednak stanowić przeszkody, żeby Trybunał odbywał swe sesje i wykonywał swe funkcje w innym miejscu, gdy kiedykolwiek uzna on to za pożądane"(art. 22.1 Statutu). Zgodnie z art. 36 Statutu "Orzecznictwu Trybunału podlegają wszelkie spory, które doń wniosą strony, oraz wszelkie sprawy wyraźnie wymienione w Karcie Narodów Zjednoczonych albo w obowiązujących traktatach i konwencjach". Ponadto, "Państwa, będące stronami w niniejszym Statucie, mogą w każdym czasie oświadczyć, że w stosunku do każdego innego państwa, które przyjęło takie same zobowiązanie, uznają za przymusową ipso facto i bez specjalnego porozumienia,

jurysdykcję Trybunału w sporach natury prawnej, dotyczących:

a) wykładni traktatu;

b) każdej kwestii prawa międzynarodowego;

c) rzeczywistości każdego faktu, który, o ile by został stwierdzony, stanowi pogwałcenie zobowiązania międzynarodowego;

d) rodzaju lub wysokości odszkodowania należnego za zerwanie zobowiązania międzynarodowego.Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości orzeka na podstawie:

a) konwencji międzynarodowych, bądź ogólnych, bądź specjalnych, ustalających reguły, wyraźnie uznane przez państwa spór wiodące;

b) zwyczaju międzynarodowego, jako dowodu istnienia powszechnej praktyki, przyjętej jako prawo;

c) zasad ogólnych prawa, uznanych przez narody cywilizowane;

d) wyroków sądowych tudzież zdań najznakomitszych znawców prawa publicznego różnych narodów, jako środka pomocniczego do stwierdzania przepisów prawnych.

Językami urzędowymi Trybunału są francuski i angielski. Jeżeli strony zgadzają się żeby cały przewód odbywał się po francusku, wyrok ogłoszony zostanie po francusku. Jeżeli strony zgadzają się żeby cały przewód odbywał się po angielsku, wyrok ogłoszony zostanie po angielsku. W braku porozumienia co do tego, jaki język ma być użyty, obie strony będą mogły w swych przemówieniach używać tego z tych dwóch języków, który będą wolały; a orzeczenie Trybunału ogłoszone będzie po francusku i po angielsku.

W takim przypadku Trybunał równocześnie ustali, który z tych dwóch tekstów uważany ma być zawiarygodny.

Zgodnie z art. 42 Statutu " Strony są reprezentowane przez agentów. Mogą one korzystać

przed Trybunałem z pomocy doradców albo adwokatów. Agenci, doradcy i adwokaci stron przed Trybunałem powinni korzystać z przywilejów i immunitetów, niezbędnych do niezależnego wykonywania swych obowiązków.

Postępowanie przed Trybunałem składa się z dwóch części: pisemnej i ustnej. Część pisemna obejmuje podawanie do wiadomości sędziemu i stronom memoriałów, kontr memoriałów i, w razie potrzeby, replik, jak również wszelkich aktów i dokumentów, służących do ich poparcia. Te zawiadomienia uskutecznia się za pośrednictwem Pisarza Trybunału, w porządku i w terminach, oznaczonych przez Trybunał. Wszelki dokument, złożony Trybunałowi przez jedną stronę; powinien być zakomunikowany drugiej stronie w odpisie uwierzytelnionym za zgodność. Część ustna polega na przesłuchaniu przez Trybunał świadków, biegłych, agentów,doradców i adwokatów.

Wyroki wydane przez MTS są ostateczne i nie podlegają odwołaniu. "Żądanie rewizji wyroku może być zgłoszone tylko wtedy, gdy opiera się na odkryciu faktu, który, w chwili wydania wyroku, był nieznany ani Trybunałowi, ani stronie, żądającej rewizji, a mógł mieć wpływ decydujący, zawsze z zastrzeżeniem, że nieświadomość ta nie była zawiniona skutkiem niedbalstwa". Żądanie rewizji może być zgłoszone nie później niż w sześć miesięcy od chwili odkrycia nowego faktu.



5. Sekretariat -składa się z Sekretarza Generalnego, który jest "najwyższym funkcjonariuszem administracyjnym organizacji", oraz personelu. Należy podkreślić, że kompetencje przewidziane w Karcie Narodów Zjednoczonychprzysługują przede wszystkim Sekretarzowi Generalnemu a nie Sekretariatowi. Sekretarz Generalny powoływany jest przez Zgromadzenie Ogólne na zalecenie Rady Bezpieczeństwa.

Karta Narodów Zjednoczonych nie zawiera postanowienia określającego długość kadencji Sekretarza Generalnego, jednak rezolucja Zgromadzenia Ogólnego z 1946 r. ustaliła czas jej trwania na pięć lat.

Ze względu na szczególną pozycję Sekretarza Generalnego w społeczności międzynarodowej trudno jest uzyskać consensus co do osoby konkretnego kandydata. Dotychczas stanowisko to sprawowali:Norweg Trygve Lie, Szwed Dag Hammarskjöld, Birmańczyk U Thant, Austriak Kurt Waldheim, Peruwiańczyk Javier Perez de Cuellar oraz Egipcjanin Butros Ghali.

Obecnie Sekretarzem Generalnym jest Kofi Annan z Ghany.

Jedną z najważniejszych kompetencji Sekretarza Generalnego jest:

możliwość zwrócenia uwagi Rady Bezpieczeństwa na każdą sprawę, która jego zdaniem może zagrażać utrzymaniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

Poza tym: "Sekretarz Generalny działa w tym charakterze na wszystkich posiedzeniach Zgromadzenia Ogólnego, Rady Bezpieczeństwa, Rady Gospodarczej i Społecznej i Rady Powierniczej oraz pełni inne funkcje zlecone mu przez te organy. Sekretarz Generalny składa Zgromadzeniu Ogólnemu roczne sprawozdanie z działalności Organizacji". Wreszcie podstawowym zadaniem personelu Sekretariatu jest bieżąca obsługa administracyjna, finansowa i prawna pozostałych organów ONZ.
Organizacje wyspecjalizowane w systemie ONZ

Status organizacji wyspecjalizowanych systemu ONZ może być przyznany organizacjom międzyrządowym " posiadającym z mocy swych statutów rozległe kompetencje międzynarodowe w dziedzinach gospodarczej, społecznej, kulturalnej, wychowawczej, zdrowia publicznego i innych dziedzinach pokrewnych".

Organizacje wyspecjalizowane są związane z ONZ na podstawie porozumień zawartych z Radą Gospodarczo-Społeczną.
Najważniejszymi organizacjami wyspecjalizowanymi są organizacje tworzące tzw. wielką czwórkę:

1. Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO) zajmująca się przede wszystkim opracowywaniem projektów konwencji międzynarodowych określających warunki pracy w państwach członkowskich.

2. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), której podstawowym zadaniem jest podniesienie poziomu opieki zdrowotnej, zwłaszcza w państwach trzeciego świata.
3. Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO),

zajmująca się wspieraniem rozwoju rolnictwa na świecie oraz poprawą poziomu życia

ludności mieszkającej w rejonach wiejskich i utrzymującej się z rolnictwa.

4. Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO),której zadaniem jest promowanie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury,

badań naukowych i szkolnictwa.



Przegląd wybranych organizacji międzynarodowych

1. Rada Europy - więcej informacji również na oficjalnej stronie organizacji www.coe.int

2. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) - więcej informacji również na oficjalnej stronie organizacji www.osce.org

3. Światowa Organizacja Handlu (WTO) - więcej informacji również na oficjalnej stronieorganizacji www.wto.org

4. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) - więcej informacji również na oficjalnej stronie organizacji www.oecd.org

5. Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO)- więcej informacji również na oficjalnej stronie organizacji www.nato.int

 

Status osób fizycznych w prawie międzynarodowym



Międzynarodowa ochrona praw człowieka (niniejszy tekst opracowałem w oparciu o informacje Ośrodka Informacji ONZ w Warszawie)

Znaczące miejsce we współczesnym prawie międzynarodowym zajmują kwestie praw człowieka.

Ta wyodrębniona gałąź prawa międzynarodowego nazywana jest w doktrynie międzynarodowym prawem praw człowieka. Jeszcze na początku XX wieku uznawanie praw człowieka leżało w gestii poszczególnych państw. Nie istniał żaden uniwersalny i prawnie wiążący katalog praw człowieka. Dopiero II wojna światowa skłoniła zwycięzców do podjęcia próby utworzenia międzynarodowego forum rozmów, aby wspólnymi siłami sprostać wyzwaniom powojennej rzeczywistości, ale przede wszystkim, aby nie dopuścić do powtórzenia błędów historii w przyszłości. Owym forum dyskusyjnym stała się Organizacja Narodów Zjednoczonych.
Na Konferencji w San Francisco, gdzie 26 czerwca 1945 roku podpisano Kartę Narodów Zjednoczonych, blisko 40 organizacji pozarządowych zaapelowało o poświęcenie większej uwagi przestrzeganiu praw człowieka. Karta Narodów Zjednoczonych stanowi, iż ludy Narodów Zjednoczonych są zdecydowane między innymi: „chronić następne pokolenia przed klęską wojny" oraz „przywrócić wiarę w podstawowe prawa człowieka".
Artykuł 1 Karty głosi, że jednym z celów Organizacji Narodów Zjednoczonych będzie dążenie do osiągnięcia międzynarodowej współpracy w „popieraniu praw człowieka oraz zachęcaniu do poszanowania tych praw i podstawowych wolności dla wszystkich bez względu na różnice rasy, płci, języka lub wyznania ". Treść artykułów Karty ma moc prawa międzynarodowego, a więc jest dokumentem prawnie wiążącym jego strony. Zawarte w Karcie zobowiązania wszyscy członkowie Narodów Zjednoczonych powinni wypełniać w dobrej wierze. Szczególnie godne uwagi jest przyjęcie zasady bezwarunkowego poszanowania praw człowieka oraz daleko idąca współpraca z Narodami Zjednoczonymi i innymi państwami w tym zakresie. Karta nie wyszczególnia praw człowieka i nie zawiera żadnych wyraźnych wskazówek odnośnie wdrożenia jej postanowień do krajowego porządku prawnego państw - członków.

W 1946 roku, Narody Zjednoczone utworzyły w obrębie swojego systemu Komisję Praw Człowieka, główne ciało legislacyjne ds. praw człowieka i organ pomocniczy Rady Gospodarczej i Społecznej.

Pierwotnie Komisja składała się z 18 państw-członków; obecnie liczy 53. Odbywa corocznie regularne sesje w Genewie w celu omówienia najważniejszych problemów, kodyfikacji międzynarodowych norm oraz tworzenia zaleceń dla rządów państw - członków. Aktywną rolę w tym procesie odgrywają organizacje pozarządowe. Nowo powstała Komisja, pod przewodnictwem Eleonory Roosevelt (USA), aktywistki w dziedzinie praw człowieka oraz wdowie po byłym prezydencie USA Franklinie Roosevelcie, podjęła się zdefiniowania praw człowieka i podstawowych wolności. Współautorami projektu byli Rene Cassin (Francja), Charles Malik (Liban), Peng Chun Chang (Chiny), Hernan Santa Cruz (Chile), Alexandre Bogomolov/Alexei Pavlov
(Związek Radziecki), Lord Dukeston/Geoffrey Wilson (Wielka Brytania), William Hodgson (Australia) i John Humphrey (Kanada). Gruntownej analizie poddano praktycznie każde słowo i paragraf, o czym świadczy przeprowadzenie 1400 rund głosowania. Projekt Deklaracji skierowano poprzez Radę Gospodarczą i Społeczną do Komitetu Zgromadzenia Ogólnego ds. Społecznych, Humanitarnych i Kulturalnych (tzw. III Komitet). Został on przez tenże Komitet pozytywnie rozpatrzony i przekazany do Zgromadzenia Ogólnego, celem podjęcia ostatecznej decyzji. 10 grudnia 1948 roku, Zgromadzenie Ogólne, w nowo wybudowanym Palaise de Chaillot w Paryżu, przyjęło Powszechną Deklarację Praw Człowieka.
Wskazując na przyrodzoną godność ludzką oraz niezaprzeczalność prawa do wolności i równości, Deklaracja była aktem bezprecedensowym. Stworzyła pierwszy filar praw człowieka oraz stanowiłaswego rodzaju kamień węgielny, w oparciu o który dokonywał się proces ewolucyjnego powstawania międzynarodowego prawa specjalizującego się w ochronie praw człowieka. Chociaż Deklaracja jest wyrazem woli politycznej, a nie prawnie wiążącym dokumentem o randze traktatu czy konwencji, uzyskała ona powszechną akceptację ze strony państw członkowskich. Wiele z nich cytowało
Deklarację albo włączało jej treść do swoich podstawowych aktów prawa wewnętrznego. Podobnie, zawierane po 1948 roku umowy dwustronne i wielostronne dotyczące praw człowieka, opierały się na podstawowych założeniach zawartych w Deklaracji.

Uchwalając Deklarację, Zgromadzenie Ogólne zwróciło się do Rady Gospodarczej i Społecznej oraz do Komitetu Praw Człowieka, aby w następnej kolejności skupiły się na przygotowaniu projektu Paktu Praw Człowieka i propozycjach jego implementacji, dążąc tym samym do realizacji idei Międzynarodowej Karty Praw (International Bill of Rights) i stworzenia systemu praw człowieka.


Mimo, iż Zgromadzenie Ogólne stało na stanowisku, że „korzystanie z wolności obywatelskich i politycznych oraz z praw ekonomicznych, społecznych i kulturalnych jest wzajemnie powiązane i współzależne", przygotowanie tak wszechstronnego i ujednoliconego projektu okazało się w praktyce niemożliwe. Ostatecznie wyżej wymienione kategorie praw człowieka zostały ujęte w formie dwóch dokumentów: Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych. Oba Pakty zostały przyjęte w 1966 roku i weszły w życie w roku 1976. Stosunkowo długi czas oczekiwania na spełnienie wymogu 35 ratyfikacji, niezbędnego dla wejścia Paktów w życie, wynikał w dużej mierze z wyrażanych przez państwa obaw o ograniczenie przez Pakty możliwości swobodnego uznania przez państwo odnośnie tego czy prawa człowieka są na jego terytorium przestrzegane. Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych wymaga ochrony i realizacji praw w nim zawartych bez żadnych warunków i w pełnym wymiarze. Natomiast strony Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych są zobowiązane podjąć odpowiednie kroki indywidualnie i w ramach pomocy i współpracy międzynarodowej, wykorzystując maksymalnie dostępne im środki, w celu stopniowego osiągnięcia pełnej realizacji praw uznanych w tym Pakcie. Na powyższe obawy nałożyły się rozbieżności wynikające ze stanu zimnej wojny
między Wschodem a Zachodem. Kontrowersje ZSRR budziło między innymi zaliczenie do
 podstawowych praw i wolności prawa do strajku oraz nieskrępowanej działalności
związków zawodowych czy prawa do pracy w godnych warunkach i odpowiedniego poziomu życia.
Sytuacja uległa polepszeniu w latach 70-ch w związku z przygotowaniami do Konferencji
Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Próby odejścia od blokowej konfrontacji ku poszukiwaniu możliwości "pokojowego współistnienia" musiały zostać oparte na pewnych formach współpracy dla rozwiązywania różnych, wspólnych problemów, w tym praw człowieka. Państwa zachodnie zastosowały taktykę tzw. linkage, czyli w zamian za własne ustępstwo w jednej sprawie, uzyskiwano koncesję drugiej strony w innej dziedzinie. ZSRR, któremu bardzo zależało na przyjęciu pewnych postanowień w sferze gospodarczej i bezpieczeństwa, skłonny był do ustępstw w sferze tzw. III koszyka, obejmującego postanowienia z zakresu praw człowieka. Na fali tego odprężenia w stosunkach międzynarodowych, ratyfikacja i wejście w życie Paktów stało się możliwe. Akty te stanowią prawnie wiążące międzynarodowe instrumenty ochrony praw człowieka. Z uwagi na fakt, że większość państw jest stroną tych dwóch Paktów, praktyczna kontrola przestrzegania praw człowieka może zostać urzeczywistniona.

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych wraz z Powszechną Deklaracją Praw Człowieka, tworzą Międzynarodową Kartę Praw Człowieka. W uniwersalnym systemie NZ, obok praw o charakterze powszechnym powstały też regulacje partykularne, chroniące pewne kategorie podmiotów i szczegółowe przedmiotowo. Ich instytucjonalnym wsparciem stały się nowoutworzone agencje wyspecjalizowane i komitety. Powołano je w celu monitorowania i wprowadzania w życie standardów praw człowieka zajmujących się specyficznymi zagadnieniami, takimi jak prawa uchodźców, prawa pracowników oraz specjalne prawa dzieci. Od 1948 roku, pod auspicjami ONZ, przyjęto blisko 60 traktatów i deklaracji. Oto niektóre z nich:


KONWENCJE


  • 1948r. Konwencja o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa (Convention on
    the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide)

  • 1951r. Konwencja dotycząca statusu uchodźców
    (Convention Relating to the Status of Refugees)

  • 1965r. Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej
     (International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination)

  • 1973r. Konwencja o zwalczaniu i karaniu zbrodni apartheidu (International Convention
    on the Suppression and Punishment of the Crime of Apartheid)

  • 1979r. Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet
    (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women)

  • 1984r. Konwencja przeciwko torturom i innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub
    poniżającemu traktowaniu lub karaniu (Convention against Torture and Other
    Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment)

  • 1989r. Konwencja o prawach dziecka (Convention on the Rights of the Child)

  • 1990r. Konwencja o ochronie praw wszystkich pracowników - migrantów
    i członków ich rodzin (International Convention on the Protection of the Rights of
     All Migrant Workers and Members of Their Families)

DEKLARACJE


  • 1960r. Deklaracja o przyznaniu niepodległości krajom
     i narodom kolonialnym (Declaration on the Granting of Independence to Colonial Countries and Peoples)

  • 1967r. Deklaracja w sprawie wszelkich form dyskryminacji kobiet
    (Declaration on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women)

  • 1967r. Deklaracja o azylu terytorialnym (Declaration on Territorial Asylum)

  • 1984r. Deklaracja o prawie ludów do pokoju (Declaration on the Right of Peoples to Peace)

  • 1986r. Deklaracja o prawie do rozwoju (Declaration on the Right to Development)

  • 1992r. Deklaracja o prawach osób należących do mniejszości narodowych
     lub etnicznych, religijnych i językowych (Declaration on the Rights of Persons
    Belonging to National or Ethnic, Religious and Linguistic Minorities)

W ramach systemu Narodów Zjednoczonych, istnieje siedem komitetów, których zadaniem
jest monitorowanie włączania do krajowego porządku prawnego uniwersalnych umów
międzynarodowych dotyczących praw człowieka i podstawowych wolności
i przestrzegania zawartych w nich postanowień:

·         Komitet ds. Eliminacji Dyskryminacji Rasowej (do Konwencji w sprawie


likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej)

·         Komitet Praw Człowieka (do Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych)

·         Komitet Praw Ekonomicznych, Społecznych i Kulturalnych (do Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych)

·         Komitet przeciwko Torturom (do Konwencji przeciwko torturom i innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu)

·         Komitet ds. Eliminacji Dyskryminacji Kobiet (do Konwencji w sprawie
likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet)

·         Komitet Praw Dziecka (do Konwencji o prawach dziecka)

·         Komitet do Ochrony Praw Wszystkich Pracowników - Migrantów i Członków
ich Rodzin (do Konwencji o ochronie praw wszystkich pracowników - migrantów i członków ich rodzin)

 

 



20 grudnia 1993 roku, na mocy rezolucji Zgromadzenia Ogólnego zostało utworzone stanowisko
Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka. Do obowiązków wynikających
z pełnienia tej funkcji należy:

·         troska o powszechne respektowanie praw człowieka i ich promowanie;

·         świadczenie na prośbę państwa usług doradczych, pomocy technicznej i udzielanie finansowego wsparcia na polu praw człowieka;

·         koordynowanie programów informacji publicznej i edukacji, poświęconych


zagadnieniom praw człowieka;

·         zaangażowanie w dialog z rządami, mający na celu zapewnienie poszanowania praw człowieka oraz umacnianie współpracy międzynarodowej w tej dziedzinie.

Jako pierwszy stanowisko Wysokiego Komisarza objął 5 kwietnia 1994 roku, mianowany przez Sekretarza Generalnego i zatwierdzony przez Zgromadzenie Ogólne, Jose Ayala Lasso z Ekwadoru. Na kolejną kadencję 12 września 1997 roku wybrano Mary Robinson, byłą prezydent Irlandii. Obecnie funkcję Wysokiego Komisarza pełni Sergio Vieira de Mello, (Brazylia), którego kadencja rozpoczęła się 12 września 2002 roku. W związku z radykalną zmianą sytuacji międzynarodowej, wynikającą z zakończenia zimnej wojny i wzrastającej liczby konfliktów regionalnych, na przestrzeni lat 90-tych zaobserwowano wzmożoną aktywność Narodów Zjednoczonych na polu praw człowieka. W sferze pokoju i bezpieczeństwa, organizacja kładzie nacisk na zapobieganie sporom i konfliktom, a nie reagowanie już po ich wybuchu. Działania prewencyjne realizowane są przy pomocy misji i operacji pokojowych, skierowanych na rozwiązywanie konfliktów regionalnych oraz pomoc w budowaniu trwałych warunków pokoju wewnętrznego. Narody Zjednoczone
 udzielają również pomocy humanitarnej osobom poszkodowanym w wyniku zmian politycznych czy klęsk żywiołowych. Zajmuje się problematyką uchodźstwa, działalnością edukacyjną, szkoleniową i informacyjną. Tego typu działalność możemy obecnie zaobserwować w Abchazji/Gruzji, Burundi, Kambodży, Kolumbii, Strefie Gazy, Gwatemali, Haiti, Malawi, Mongolii, Demokratycznej Republice Konga, Ruandzie i byłej Jugosławii.

 

Istotną rolę w pracach Narodów Zjednoczonych na rzecz kształtowania systemu praw człowieka, odegrały również liczne organizacje pozarządowe, takie jak np. Amnesty International czy Human Rights Watch będące nie tylko wiarygodnymi źródłami informacji, ale i aktywnymi inicjatorami dalszych, znaczących zmian.



W 1968 roku, Narody Zjednoczone zwołały pierwszą Światową Konferencję Praw Człowieka w Teheranie (Iran). Przyjęta Proklamacja Konferencji podkreślała powiązania między prawami obywatelskimi i politycznymi oraz ekonomicznymi, socjalnymi i kulturalnymi. Dokonując oceny realizacji prac związanych z ochroną praw człowieka, państwa uznały, że ustanowiono wiele ważnych międzynarodowych konwencji, natomiast „dużo pozostaje do zrobienia w kwestii urzeczywistnienia tych praw i wolności."

Dwadzieścia pięć lat później, w 1993 roku, Narody Zjednoczone zwołały druga Światową


Konferencję Praw Człowieka w Wiedniu. Deklaracja Wiedeńska i Program Działań położyły nacisk na uniwersalną naturę praw człowieka i potrzebę walki z wszelkimi formami rasizmu, dyskryminacji, ksenofobii i nietolerancji. Zwrócono także uwagę na prawa kobiet, dzieci, mniejszości i ludności autochtonicznej.

 

Jednakże, lata 90-te to również masowe naruszenia prawa humanitarnego, które przywróciły aktualność zagadnienia odpowiedzialności sprawców zbrodni wojennych za pogwałcenia praw człowieka.


W 1993 roku Rada Bezpieczeństwa powołała do życia Międzynarodowy Trybunał Karny dla b. Jugosławii, a w 1994 roku utworzyła Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy. Potrzeba utworzenia stałego sądu wynikała z faktu, że istniejące trybunały są jedynie sądami ad hoc. Ich każdorazowe powołanie wymaga prowadzenia długotrwałych negocjacji, co powoduje nierzadko trudności dowodowe z racji tego, że przedmiotem śledztwa są wydarzenia już odległe. W lipcu 1998 roku, na Konferencji Rzymskiej,
państwa uchwaliły Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego mającego sądzić sprawców ludobójstwa, zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości, a w przyszłości również agresji, po osiągnięciu consensusu co do definicji tej zbrodni. Trybunał ukonstytuował się 1 lipca 2002 roku., po spełnieniu wymogu 60 ratyfikacji.

Na mocy rezolucji 49/184 z dnia 23 grudnia 1994 roku, Zgromadzenie Ogólne proklamowało lata 1995 - 2004 Dekadą Edukacji Praw Człowieka. Rezolucja stanowi, że: „edukacja praw człowieka powinna obejmować więcej niż tylko informację, powinna zapoczątkować długoterminowy proces, w toku którego ludzie znajdujący się na różnych szczeblach rozwoju oraz pochodzący z różnych warstwach społecznych będą mogli uczyć się szacunku dla godności innych oraz poznają środki i metody, dzięki którym ów szacunek zapanuje we wszystkich społeczeństwach".




1   2   3   4   5   6   7


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna