Materiał, którym zajmiemy się na zajęciach, ze względu na ilość spotkań



Pobieranie 398,94 Kb.
Strona2/7
Data15.02.2018
Rozmiar398,94 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Cesja wzajemna polega natomiast na wymianie terytoriów. W sytuacji, gdy wymienione obszary mają jednakową powierzchnię lub wartość mówimy o cesji ekwiwalentnej
W doktrynie prawa międzynarodowego dominuje pogląd, według którego przeprowadzenie plebiscytu, czyli głosowania ludności terytorium za przynależnością do danego państwa nie jest warunkiem legalności cesji. Zmiany terytorialne związane są z kwestią obywatelstwa cedowanego obszaru. Najczęściej w takiej sytuacji ludność zamieszkująca terytorium będące przedmiotem cesji przechodzi pod zwierzchnictwo nowego suwerena i w rezultacie nabywa nowe obywatelstwo bądź zostaje przesiedlona na terytorium cedenta, tym samym zachowując dotychczasowe obywatelstwo. 

Granice państwa

Granica państwa oddziela terytorium państwowe od innych obszarów, czyli terytoriów innych państw oraz terytoriów nie podlegających suwerenności państwowej.  Współcześnie granicę definiuje się, jakopłaszczyznę prostopadłą do powierzchni kuli ziemskiej, przecinająca ją w kierunku środka ziemi. 


Granice dzieli się na naturalne - wyznaczone zgodnie z rzeźbą terenu i sztuczne
poprowadzone niezależnie od naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi. 
Szczególnym rodzajem granic sztucznych są granice astronomiczne przebiegające
 wzdłuż południków i równoleżników. Granicami astronomicznymi są m.in. znaczna część granicy między Stanami Zjednoczonymi a Kanadą oraz granice między Egiptem a Sudanem i Libią. 

Przebieg granic określony jest zwykle w umowie międzynarodowej. Szczegółowe wyznaczenie granicy wraz z naniesieniem jej na mapę nazywa się delimitacją. Natomiast wytyczenie i oznakowanie granicy w terenie określane jest jako demarkacja. 

Granicę państwa na rzece żeglownej wyznacza się na ogół zgodnie z linią najgłębszego koryta, czyli talwegu. Natomiast granica na rzece nieżeglownej biegnie w większości przypadków środkiem rzeki, czyli medianą

Rzeki międzynarodowe 

Rzeki podlegają zwierzchnictwu terytorialnemu państw, przez które przepływają. Zakres zwierzchnictwapaństwa nadbrzeżnego podlega natomiast pewnym ograniczeniom w przypadku rzek międzynarodowych. 


Rzekami międzynarodowymi są rzeki:
a) przepływające przez terytorium dwóch lub więcej państw,
b) nadające się do żeglugi,
c) mające bezpośrednie lub pośrednie połączenie z morzem,
d) na których ustanowiono swobodę żeglugi dla statków handlowych wszystkich państw.
Umowy przewidujące umiędzynarodowienie rzeki zawierają zwykle postanowienia określające zakres swobody żeglugi oraz uprawnienia państw nadbrzeżnych, co do nadzoru nad żeglugą. Niektóre umowy o statusie rzek międzynarodowych przewidują utworzenie specjalnego organu międzynarodowego, tzw. komisji rzecznej odpowiedzialnej za nadzór nad wykonywaniem warunków umowy. Do najważniejszych rzek międzynarodowych musimy zaliczyć: Ren, Dunaj, Men, Mozelę, Neckarę, Kongo, Niger, Indus i Amazonkę. 

Obszary morskie wchodzące w skład terytorium państwowego

W skład terytorium państwowego wchodzi obszar morski, który stanowią wody wewnętrzne i morze terytorialne. 


Morskimi wodami wewnętrznymi są wody położone między lądem a wewnętrzną granicą morza terytorialnego (linią podstawową). Wody wewnętrzne podlegają suwerennej władzy państwowej rozciągającej się także na przestrzeń powietrzną nad tymi wodami oraz ich dno i podziemie. Państwo nadbrzeżne może więc określać warunki korzystania ze swoich wód wewnętrznych przez obce statki. W skład wód wewnętrznych wchodzą: 

a) zatoki o szerokości wejścia nie większej niż 24 mile morskie (1 mila morska = 1852 metry). "W przypadku, gdy odległość pomiędzy punktami naturalnego wejścia do zatoki przy najniższym stanie wody przekracza 24 mile morskie, należy przeprowadzić przez zatokę prostą linię podstawową o długości 24 mil morskich, w taki sposób, aby objąć nią jak największy obszar wody, jaki można objąć linią o tej długości" - art. 10.5. Konwencji Prawa Morza.
b
) zatoki historyczne. Ograniczenie szerokości wejścia nie dotyczy zatok historycznych. 
Status prawny tej kategorii zatok określa tzw. tytuł historyczny, którego podstawą jest długotrwałe i efektywne wykonywanie zwierzchnictwa terytorialnego uznawane przez inne państwa. Jako zatoki historyczne traktuje się: zatokę Hudsona w Kanadzie, Morze Białe i Morze Karskie w Rosji czy zatokę Laholm w Szwecji. 

c) porty morskie to miejsca, do których zawijają statki i gdzie odbywa się załadunek
 i rozładunek towarów oraz obsługa ruchu pasażerskiego. Wszystkie stałe urządzenia portowe są uważane za część wybrzeża morskiego danego państwa. Państwo nadbrzeżne może zdecydować, czy dany port będzie miał status portu otwartego dla żeglugi międzynarodowej, czy też będzie portem zamkniętym. Portami zamkniętymi są: porty wojenne oraz porty przeznaczone dla krajowych statków rybackich, a także porty obsługujące tylko żeglugę kabotażową, czyli między portami tego samego państwa. Status portu otwartego mają porty dostępne na jednakowych warunkach dla statków handlowych wszystkich państw. Z uwagi na potencjalne zagrożenie państwo nadbrzeżne może odmówić wejścia do portu otwartego szczególnym typom statków, np. statkom o napędzie nuklearnym. Polskimi portami otwartymi są: Gdańsk, Gdynia, Szczecin-Świnoujście oraz Kołobrzeg, Darłowo i Ustka. Obce statki zawijające do portu państwa nadbrzeżnego podlegają jego jurysdykcji. Zwierzchnictwo okrętowe państwa bandery, czyli państwa przynależności statku ustępuje w tym przypadku zwierzchnictwu terytorialnemu państwa nadbrzeżnego. 

d) redy. Status red, czyli obszarów morskich położonych przed wejściem do portu, jest kwestią uregulowaną niejednolicie. Niektóre państwa traktują redy, jako część swoich wód wewnętrznych.Konwencja Prawa Morza zalicza je natomiast do morza terytorialnego. 

e) wody archipelagowe. Są one nową kategorią wód wewnętrznych wprowadzoną w Konwencji Prawa Morza. Państwa położone w całości na archipelagach i pojedynczych wyspach (takie jak Indonezja, Filipiny Malediwy, czy Seszele) mogą objąć swym zwierzchnictwem terytorialnym wody morskie położone między wyspami archipelagu, czyli tzw. wody archipelagowe. Na wodach archipelagowych obowiązuje prawo nieszkodliwego przepływu oraz tzw. prawo przejścia archipelagowym szlakiem morskim. 

Na mocy ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej


do polskich wód wewnętrznych zalicza się:

a) część Jeziora Nowowarpieńskiego i część Zalewu Szczecińskiego wraz ze Świną i Dziwną oraz Zalewem Kamieńskim, znajdująca się na wschód od granicy państwowej między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec, oraz rzeka Odra pomiędzy Zalewem Szczecińskim a wodami portu Szczecin,
b) część Zatoki Gdańskiej zamknięta linią podstawową biegnącą od punktu o współrzędnych 54°37'36” szerokości geograficznej północnej i 18°49'18” długości geograficznej wschodniej (na Mierzei Helskiej) do punktu o współrzędnych 54°22'12” szerokości geograficznej północnej i 19°21'00” długości geograficznej wschodniej (na Mierzei Wiślanej),
c) część Zalewu Wiślanego, znajdująca się na południowy zachód od granicy państwowej 
między Rzeczpospolitą Polską a Federacją Rosyjską na tym Zalewie,
d) wody portów określone od strony morza linią łączącą najdalej wysunięte w morze 
stałe urządzenia portowe, stanowiące integralną część systemu portowego.

Współcześnie wszystkie państwa posiadające dostęp do morza rozciągają swą władzę suwerenną na pas wód morskich znajdujących się między wybrzeżem lub wodami wewnętrznymi bądź wodami archipelagowymi z jednej strony, a morzem pełnym z drugiej. Obszar ten stanowi morze terytorialne państwa nadbrzeżnego. Szerokość morza terytorialnego, a zatem zasięg suwerennej władzy państwa nadbrzeżnego, ustalano w historii według różnych kryteriów. Konwencja Prawa Morza ustaliła maksymalną szerokość morza terytorialnego na 12 mil morskich (art.3). 

Zasięg morza terytorialnego liczy się od tzw. linii podstawowej. W przypadku słabo rozwiniętych wybrzeży linia podstawowa pokrywa się z linią brzegową przy najdalszym odpływie, natomiast wybrzeża silnie zróżnicowane (zbudowane z licznych wysp, przylądków, fiordów itp.). wymagają wyznaczenia odcinków linii prostych łączących najbardziej wysunięte w morze przylądki, wyspy itd. 

Suwerenna władza państwa nadbrzeżnego na morzu terytorialnym ograniczona jest zwyczajowym prawem nieszkodliwego przepływu, które stanowi kompromis między interesami państwa nadbrzeżnego i potrzebami komunikacji oraz handlu międzynarodowego. Statki handlowe innych państw mogą przepływać przez morze terytorialne bez specjalnego zezwolenia, jednak pod warunkiem przestrzegania


 nieszkodliwości przepływu oraz prawa państwa nadbrzeżnego. Przepływ uważa się za nieszkodliwy, dopóki nie zagraża pokojowi, porządkowi lub bezpieczeństwu państwa nadbrzeżnego.

Obce statki handlowe przepływające przez morze terytorialne podlegają w zasadzie jurysdykcji państwa nadbrzeżnego. Państwo bandery zachowuje jednak władzę nad swoimi statkami zgodnie z zasadą zwierzchnictwa okrętowego, określającą więź jurysdykcyjną, jaka łączy statek z tym państwem. Jurysdykcja państwa nadbrzeżnego nie obejmuje natomiast okrętów wojennych i statków niehandlowych w służbie państwowej, które korzystają z pełnego immunitetu. 

Na obcym statku przepływającym przez morze terytorialne nie powinna być wykonywana jurysdykcja karna Państwa nadbrzeżnego w celu aresztowania jakiejkolwiek osoby lub przeprowadzenia dochodzenia w związku z jakimkolwiek przestępstwem popełnionym na statku w czasie jego przepływu, z wyjątkiem następujących wypadków:
a) jeżeli skutki przestępstwa rozciągają się na Państwo nadbrzeżne;
b) jeżeli przestępstwo jest tego rodzaju, że zakłóca pokój kraju lub porządek publiczny na morzu terytorialnym;
c) jeżeli kapitan statku, przedstawiciel dyplomatyczny lub urzędnik konsularny Państwa bandery statku, zwraca się o pomoc do miejscowych organów; lub
d) jeżeli podjęcie takich środków jest konieczne dla zwalczania nielegalnego handlu 
narkotykami lub substancjami psychotropowymi.

Państwo nadbrzeżne nie powinno zatrzymywać obcego statku przepływającego przez morze terytorialne ani zmieniać jego kursu, w celu wykonania jurysdykcji cywilnej wobec osoby znajdującej się na pokładzie statku. Państwo nadbrzeżne nie może także prowadzić egzekucji ze statku ani dokonać jego zajęcia w związku z jakimkolwiek postępowaniem cywilnym, chyba że idzie wyłącznie o zobowiązania zaciągnięte przez statek, lub za które statek stał się odpowiedzialny podczas lub w związku z jego podróżą przez wody państwa nadbrzeżnego.



Obszary morskie podlegające ograniczonej suwerenności lub jurysdykcji państwa nadbrzeżnego

Obszarami morskimi podlegającymi ograniczonej suwerenności lub jurysdykcji państwa nadbrzeżnego są:



1. Strefa przyległa, czyli pas wód morskich przylegający bezpośrednio do morza terytorialnego, w którym
państwo nadbrzeżne może wykonywać kontrolę konieczną do:
a)     zapobiegania naruszaniu jego ustaw i innych przepisów celnych, skarbowych, 
imigracyjnych lub sanitarnych na jego terytorium lub morzu terytorialnym;
b)    karania naruszeń takich ustaw i innych przepisów, dokonanych na jego terytorium lub morzu terytorialnym.
Strefa przyległa nie może sięgać dalej niż 24 mile morskie od linii podstawowych, od których mierzy się szerokość morza terytorialnego. 

2. Strefa wyłącznego rybołówstwa, czyli obszar morski przylegający do morza terytorialnego,w którym państwo nadbrzeżne posiada wyłączne prawo połowu ryb i eksploatacjiinnych zasobów żywych. Statki rybackie innych państw mogą być dopuszczone do połowów w tej strefie na podstawie umowy międzynarodowej bądź licencji wydanej przez państwo nadbrzeżne.
Państwa uczestniczące w I i II konferencji prawa morza w Genewie (w 1958 i 1960 r. ) nie osiągnęłyporozumienia, co do wprowadzenia formalnej regulacji tworzenia tych stref. 

3. Szelf kontynentalny państwa nadbrzeżnego, który obejmuje dno morskie
i podziemie obszarów podmorskich, które rozciągają się poza jego morzem terytorialnym na całej długości naturalnego przedłużenia jego terytorium lądowego aż do zewnętrznej krawędzi obrzeża kontynentalnego albo na odległość 200 mil morskich od linii podstawowych, od których mierzy się szerokość morza terytorialnego, jeżeli zewnętrzna krawędź obrzeża kontynentalnego nie sięga do tej odległości. Z kolei przez obrzeże kontynentalne należy rozumieć "podwodne przedłużenie masywu lądowego państwa nadbrzeżnego , które składa się z dna i podziemia szelfu, zbocza i wzniesienia. Nie obejmuje ono dna oceanicznego na dużych głębokościach z jego grzbietami ani jego podziemia". Wyznaczona w ten sposób granica szelfu kontynentalnego nie może przekraczać 350 mil morskich od linii podstawowej lub 100 mil od izobaty 2500 metrów. Zgodnie z art. 82 Konwencji Prawa Morza państwo nadbrzeżne zobowiązane jest do wpłacania części dochodów uzyskanych z eksploatacji zasobów szelfu poza 200 milami od linii podstawowej na specjalny fundusz do podziału między wszystkie strony Konwencji. 

4. Wyłączna strefa ekonomiczna to obszar morski rozciągający się poza morzem terytorialnym, na którym państwo nadbrzeżne posiada suwerenne prawa w celu badania, eksploatacji i ochrony zasobów naturalnych, zarówno żywych, jak i nieożywionych, wód morskich pokrywających dno, a także dna morskiego i jego podziemia. Konwencja Prawa Morza dopuszcza tworzenie 200 milowych wyłącznych stref ekonomicznych. W wyłącznej strefie ekonomicznej wszystkim państwom przysługują wolności komunikacyjne (żeglugi i przelotu) obowiązujące na morzu pełnym, a także prawo układania kabli podmorskich i rurociągów. 

Międzynarodowe cieśniny i kanały morskie

Cieśniny morskie są naturalnymi drogami wodnymi łączącymi obszary morskie o różnym statusie prawnym (np. morze pełne z wyłączną strefą ekonomiczną). W przypadku, gdy szerokość cieśniny przekracza podwójną szerokość morza terytorialnego państwa lub państwa nadbrzeżnych, na części tej cieśniny znajdującej się poza granicami morza terytorialnego obowiązuje swoboda żeglugi dla statków wszystkich państw. 
Cieśniny o szerokości węższej lub równej podwójnej szerokości morza terytorialnego państwa lub państw nadbrzeżnych są tzw. cieśninami terytorialnymi

Konwencja Prawa Morza wprowadziła prawo przejścia tranzytowego przez cieśniny 
używane do żeglugi między dwiema częściami morza pełnego bądź wyłącznej strefy ekonomicznej lub między morzem pełnym a wyłączną strefą ekonomiczną. Przejście tranzytowe polega na swobodzie żeglugi oraz przelotu przez cieśninę. Powinno ono być wykonywane w sposób ciągły, bez zwłoki. Należy zwrócić uwagę, że prawo przejścia tranzytowego ma szerszy zakres niż prawo nieszkodliwego przepływu, ponieważ dotyczy także samolotów. 

Status prawny niektórych cieśnin regulowany jest szczególnymi postanowieniami umownymi. Zasady żeglugi przez cieśniny duńskie (Wielki i Mały Bełt oraz Sund) zostały po części określone w Traktacie kopenhaskim z 1857 r. . Dania zobowiązała się w nim do zaprzestania pobierania ceł od statków przepływających przez cieśniny w zamian jednorazowe odszkodowanie. Status cieśnin czarnomorskich (Bosfor i Dardanele należące do Turcji) reguluje Konwencja z Montreux z 1936 r. Na mocy Konwencji obce statki handlowe korzystają z pełnej swobody żeglugi przez cieśniny czarnomorskie, natomiast przepływ okrętów wojennych wymaga uprzedniej notyfikacji. 



Międzynarodowymi kanałami morskimi są sztuczne drogi wodne łączące obszary morskie otwartedla żeglugi międzynarodowej. Obszar kanału stanowi integralną część terytorium państwa i zaliczany jest do jego wód wewnętrznych. W kanałach morskich o szczególnym znaczeniu dla komunikacji i handlu międzynarodowego obowiązuje swoboda żeglugi dla statków wszystkich państw, przewidziana w umowach międzynarodowych.
 Współcześnie kanałami umiędzynarodowionymi są: Kanał Sueski, Kanał Panamski i Kanał Kiloński. 
Status prawny Kanału Sueskiego uregulowany został w Konwencji konstantynopolitańskiej z 1888 r. przewidującej całkowitą swobodę żeglugi dla statków handlowych i okrętów wojennych. 
Sytuację prawną Kanału Panamskiego określała umowa amerykańsko-panamska z 1903 r. na mocy której Stany Zjednoczone uzyskały prawo wieczystego użytkowania i administrowania strefą kanału. Prawa Stanów Zjednoczonych do strefy Kanału Panamskiego wygasły ostatecznie 31.12.1999 r. 
Kanał Kiloński został umiędzynarodowiony w 1919 r. na mocy postanowień Traktatu Wersalskiego. Według Traktatu: "Kanał Kiloński i dostępy do niego będą zawsze wolne i otwarte na stopie zupełnej równości dla okrętów wojennych i statków handlowych wszystkich państw". 

Przestrzeń powietrzna państwa

W skład terytorium państwowego wchodzi przestrzeń powietrzna nad obszarem lądowym i morskim. Górna granica terytorium państwowego, czyli granica przestrzeni powietrznej i przestrzeni kosmicznej nie została dotychczas określona w sposób wiążący. Każde państwo sprawuje całkowite i wyłączne zwierzchnictwo nad swoją przestrzenią powietrzną. Statki powietrzne innych państw mają dostęp do przestrzeni powietrznej państwa tylko na podstawie zezwolenia wynikającego z umowy międzynarodowej lub jednostronnego aktu tego państwa, wydanego na mocy ustawodawstwa wewnętrznego.

Pierwszą wielostronną umową regulującą międzynarodową żeglugę powietrzną była Konwencja paryska z 1919 r. , która przewidywała rozciągnięcie suwerenności państwowej ponad terytorium lądowe oraz ustanowienie wolności przelotu cywilnych samolotów prywatnych w przestrzeni powietrznej państw-stron bez konieczności uzyskiwania ich uprzedniej zgody. Konwencja chicagowska z 1944 r. potwierdziła zasadę suwerenności państw w przestrzeni powietrznej oraz przyznała samolotom prywatnym państw-stron prawo lotów nieregularnych. Loty regularne, czyli międzynarodowa komunikacja lotnicza, mogą się odbywać wyłącznie na 
podstawie zezwolenia. Zgody państwa terytorialnego wymaga również przelot samolotów wojskowych i innych statków powietrznych w służbie państwowej. Państwa zawarły także szereg umów dwustronnych przewidujących przyznanie wolności lotniczych. 

Wolnościami lotniczymi są: 


a) prawo przelotu nad terytorium bez lądowania,
b) prawo lądowania w celach niehandlowych (wolności techniczne),
c) prawo przywożenia pasażerów i ładunków z kraju przynależności statku powietrznego,
d) prawo zabierania pasażerów i ładunków do kraju przynależności statku powietrznego,
e) prawo zabierania pasażerów i ładunków do krajów trzecich oraz prawo przywożenia 
pasażerów i ładunków z tych krajów (wolności handlowe). 

Na mocy Konwencji Chicagowskiej powołano Międzynarodową Organizację Lotnictwa Cywilnego (ICAO),do kompetencji której należy podejmowanie uchwał określających standardy techniczne dotyczące międzynarodowego lotnictwa cywilnego oraz opracowywanie projektów umów międzynarodowych z zakresu prawa lotniczego.

Każdy statek powietrzny powinien posiadać określoną przynależność państwową. Więź jurysdykcyjna, jak łączy statek powietrzny i państwo, w którym został on zarejestrowany nazywana jest zwierzchnictwem samolotowym. Statek powietrzny podlega wyłącznej jurysdykcji państwa rejestracji, jeżeli znajduje się w przestrzeni powietrznej tego państwa lub na terytorium nie podlegającym suwerenności państwowej np. nad morzem pełnym.  
Statek powietrzny znajdujący się w obcej przestrzeni powietrznej podlega nie tylko zwierzchnictwu samolotowemu, ale także jurysdykcji państwa zwierzchnictwa terytorialnego, choć w praktyce zwierzchnictwo to jest trudne do wykonania.   

Kolejnym niezbędnym elementem państwa jest ludność zamieszkująca 


dane terytorium. 

Obywatelstwo  

Dla określenia osobowego zakresu suwerenności państwowej podstawowe znaczenie ma kwestia obywatelstwa. W rzeczywistości jednak regulacje prawnomiędzynarodowe mają na celu jedynie zbliżanie prawa wewnętrznego państw. Pierwszą wielostronną umową regulującą zagadnienia obywatelstwa w sposób horyzontalny jest Europejska Konwencja o Obywatelstwie przygotowana w ramach prac Rady Europy. Analiza prawno-międzynarodowych regulacji odnoszących się do kwestii obywatelstwa prowadzi do wniosku, iż zakres przedmiotowy tych norm ogranicza  się do  problemów natury formalno-prawnej, czyli dotyczących procedur nabycia, zmiany, rezygnacji czy też pozbawienia obywatelstwa. Natomiast kwestie praw i obowiązków obywatelskich pozostają wyłączną domeną ustawodawcy krajowego. Kwestia kompetencji do nadawania obywatelstwa tradycyjnie pozostaje domeną państw. Europejska Konwencja o Obywatelstwie wprowadza natomiast szereg fundamentalnych zasad dotyczących obywatelstwa. Przede wszystkim, każdy ma prawo do obywatelstwa i nie może zostać go pozbawiony w sposób arbitralny. Strony Konwencji powinny przy tym unikać przypadków bezpaństwowości. Postanowienia prawa krajowego nie mogą mieć charakteru dyskryminacyjnego ze względu m.in. na płeć, religię, czy też pochodzenie narodowe i etniczne. Wreszcie stan cywilny oraz zmiany obywatelstwa przez małżonków nie mogą automatycznie wpływać na obywatelstwo małżonków. 

Sposoby nabycia obywatelstwa określane są w odpowiednich przepisach prawa krajowego. Najczęstszym przypadkiem jest nabycie obywatelstwa przez urodzenie. W zależności od rozwiązań prawa krajowego następuje to według zasady prawa krwi (ius sanginis) albo zasady prawa ziemi (ius soli). W przypadku, gdy ustawodawstwo wewnętrzne przewiduje pierwszą z zasad dziecko nabywa obywatelstwo rodziców. Gdy zastosowanie znajduje zasada prawa ziemi, dziecko otrzymuje obywatelstwo kraju, w którym się urodziło. Należy zauważyć, że nabycie obywatelstwa przez urodzenie jest jako jedyne wyraźnie przewidziane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 
Zgodnie z art. 34 ust. 1 "Obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa". Z kolei w świetle obowiązującej ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim . "Dziecko nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice są obywatelami polskimi albo jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane bądź nieokreślone jest jego obywatelstwo lub nie posiada żadnego obywatelstwa".Można więc powiedzieć, że w Polsce podstawowe znaczenie ma zasada prawa krwi. 

Nabycie obywatelstwa może nastąpić również w drodze administracyjnej. Podstawowe znaczenie ma naturalizacja, czyli nadanie obywatelstwa przez odpowiedni organ administracji państwowej. Procedura naturalizacji oraz kompetencje właściwego organu w tym zakresie są określane przez prawo krajowe. W Polsce obywatelstwo nadaje Prezydent RP. 

Europejska Konwencja o Obywatelstwie nakłada na strony umowy obowiązek ułatwiania nabycia obywatelstwa osobom spełniającym określone w niej przesłanki. Dotyczy to m.in. małżonków obywateli państwa-strony, osób, które urodziły się na terytorium tego państwa i mają w nim stałe miejsce zamieszkania, bezpaństwowców oraz osób, które zostały uznane za uchodźców i w sposób legalny zamieszkują na jego terytorium. 

Utrata obywatelstwa, w zależności od rozwiązań przyjętych w prawie krajowym następuje przede wszystkim wskutek zrzeczenia się obywatelstwa przez samego zainteresowanego. Ponadto Konwencja dopuszcza, na zasadzie wyjątku uregulowania wewnętrzne pozbawiające obywatelstwa na wniosek organów państwowych bądź też z mocy prawa. Dotyczy to m.in. podjęcia dobrowolnej służby w  obcych siłach zbrojnych, czy też nabycia obywatelstwa na drodze oszustwa. 

W wielu przypadkach może dojść do sytuacji tzw. podwójnego obywatelstwa. Biorąc pod uwagę współczesną praktykę Konwencja Europejska o Obywatelstwie odchodzi od tendencji całkowitej negacji, dopuszczając w pewnych przypadkach posiadanie podwójnego obywatelstwa.




1   2   3   4   5   6   7


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna