Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona98/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   94   95   96   97   98   99   100   101   ...   159

Molione zob. Molionidzi.

Molionidzi, Molioni (gr. Molionida), Moliones, łac. Molionidae, Moliones) mit. Eurytos i Kteatos, synowie Aktora (stąd zwani też Actorldae) i Molione, uważani także za synów Posejdona. Wg tradycji homerowej, będąc chłopcami, wal­czyli z Nestorem i Pylijczykami. Pokonali wojsko Heraklesa, kiedy ten wyprawił się przeciw ich wujowi, Augiaszowi, później zostali pokonani przez Heraklesa pod Kleonaj w Argolidzie. Sy­nowie M., Amfimachos i Thalpios, byli wo­dzami Epejów pod Troją. Wg późniejszej tra­dycji M. urodzili się z jajka i posiadali jedno ciało o dwóch głowach, czterech rękach i czte­rech nogach.

Molon zob. Apollonios 4.

Molorehos mit. wieśniak z Kleonaj w Argo­lidzie, w pobliżu Numei; podejmował gościnnie Heraklesa w czasie jego wyprawy na lwa nemej-skiego (zob. nemejski lew).

Molossowle (łac. Molossi) plemię greckie za­mieszkujące północno-wschodni Epir. Nazwę swoją wywodzili od Molossa, syna Pyrrusa (Neoptolemosa) i Andromachy. Pod przewodnic­twem Pyrrusa«'przybyli z Tesalii do Epiru, królo­wie ich nosili miano królów Epiru. Pierwotną stolicą M. było Passaron, po wojnie pelopones-kiej Ambrakia. Po śmierci Pyrrusa III, w T. 192 p.n.e., utracili znaczenie i zostali podbici przez Filipa Macedońskiego, a później (r. 167) przez Rzymian.

molossus (gr. molossós) metrum składające się z trzech zgłosek długich: ———. M. nie jest samodzielną jednostką metryczną, lecz wystę­puje tylko sporadycznie, zastępując inne metra;

zob. bakchej,jamb,jonik, kretyk, trochej. M. otrzy­muje iktus —-.1., L L— lub _—_ w za­leżności od tego, jakie metrum zastępuje.



Mołykrejon (gr. Molykrejon, Molykreja, Mo-lykrla) miasto i port w Etolii nad Zatoką Ko-ryncką, nat pómoco-zachód od Naupaktos, za­łożone przez Koryntyjczyków prawdopodobnie w VIII w. p.n.e. Była tam świątynia Posejdona.

Momos (gr.; łac. Momus) bóg drwin i ironii, wg Hezjoda syn Nocy. Przedstawiano go jako starca trzymającego w jednej ręce maskę, a w dru­giej berło błazna.

Momus. zob. Momos.

Moneta mit. przydomek Junony (luno M. — Doradczyni), której pod tym imieniem poświęcona była świątynia na Kapitelu, gdzie znajdowała się równocześnie mennica państwowa. Autorzy staro

monetarne systemy

494

żytni wywodzą przydomek od monere napominać, ostrzegać: wg jednej z wersji, w czasie trzęsienia ziemi dał się słyszeć głos napominający, aby zło­żono ofiarę z ciężarnej maciory; wg innego po­dania, Junona miała ostrzec Rzymian przed napa­dem Galów, wg jeszcze innej wersji w czasie wojny z Pyrrusem Rzymianie, nie mając pienię­dzy na prowadzenie wojny, modlili się do Juno-ny o pomoc, bogini zaś odpowiedziała, że pienią dze nie będą im potrzebne, jeśli będą postępować sprawiedliwie. Po zakończeniu wojny nazwali Rzymianie Junonę M. (Doradczynią) i powzięli myśl, by bić pieniądze w jej świątyni. Czci Ju-nony M. poświęcony był dzień l czerwca.



monetarne systemy zestawienie środków płat­niczych wg pewnej reguły. W Grecji było wiele s. m., lecz ściśle zespolonych, tj. waluta jednego kraju łatwo wymieniała się na walutę drugiego. Systemy greckie wywodzą się z sześćdziesiętnego systemu babilońskiego, w którym talent dzielił się na 60 min, mina na 50 szekieli. Szekiel (gr. statśr) stał się podstawową jednostką systemu monetarnego Grecji. Najważniejsze systemy grec­kie to: 1) eubejsko-attycki (przed Aleksan­drem Wielkim) o staterze wagi 17,73 g, pocho­dzącym od miny złotej, królewskiej ciężkiej, roz­powszechniony w Eubei, Attyce, Tracji, na Pelo­ponezie, częściowo wybrzeżach Azji Mn., Afryki i Wielkiej Grecji. 2) eginecki .o staterze srebr­nym wagi od 13,41 g do 12,31 g, pochodzącym od „krezejka" złotego (złotej monety Krezusa) wagi 8,42 g, używany na Eginie, Peloponezie, na Cykladach, Krecie, Cyprze, częściowo w mia­stach zachodnich Azji Mn. i na Sycylii. 3) fo-kejski o staterze wagi 16,32 g-15,55 g po­chodzący od miny złotej, królewskiej ciężkiej, spotykany, poza Fokeą, w Hiszpanii, Galii, Kampanii, częściowo Tracji i Migi. 4) ko-ryncki o staterze wagi 8,42 g - 8,74 g od miny złotej, królewskiej lekkiej, rozpowszechniony w Korynde, miastach Epiru, Illirii, 'na Sycylii, w Bruttium. 5) rodyjski o staterze wagi 15,87 g-14,90 g, od miny srebrnej,* królewskiej ciężkiej, używany przez miasta Tracji, Mace­donii, Krety, na Cykladach, w Foncie, Bitynii, Mizji, Troadzie, Eolii, Jonii, Karu, na wyspach Kalimne, Rodos, Kos, Cypr, w Lidii, Cylicji, Syrii, Fenicji. Ponadto były w użyciu systemy:

babiloński, cyzyceński, fenicki, italo--achajski inaczej italo-tarentyjski, kam-panijski, korcyrejski, perski. System mo­netarny etrusko^sycylijski miał jako pod­stawową jednostkę Utrę: złotą wagi 0,116 g lub 0,058 g dla monet złotych, srebrną wagi 1,164 g lub 0,87 g dla srebrnych i miedzianą wagi od 48,60 g do 13,60 g dla miedzianych. W okresie od V do III w. p.n.e. był w Etrurii W obiegu również as rzymski. As, wprowadzony w poł. IV w. p.n.e., stanowił podstawę rzymskie­go systemu monetarnego dla monet miedzianych. Dla srebrnych podstawą był denar, który po­jawił się w r. 280 p.n.e., dla złotych zaś aureus,' pierwszy raz wybity przez Sullę w r. 87 p.n.e., a od Konstantyna Wielkiego solidus. As dzielił się na 2 semisy, 3 triensy, 4 kwadranse (guadrans), 12 uncji; 6 uncji stanowiło sextans, 10 asów decussis, 4 asy sestertius, 3 asy tripondius, 2 asy dupondius. Denar odpowiadał 10 asom, aureus zaś 25 denarom. Por. wagowe systemy.



Mohimos z Syrakuz, według komediopisarza Menandra uczeń filozofa Diogenesa z Synopy, autor prac o nieznanej nam treści: Protreptikós (Zachęta), Pdjgnia (Zabawki) i Peri horm6n (O popędach, 2 księgi); tytuły te wymienia Dio-genes Laertios.

monopteros gr. rzadko spotykany typ świątyni, bez celli, lecz z kolumnadą pokrytą dachem.

Montanus zob. Yotienus Montanus.

Moaumentum Ancyranum zob. Ancyranum Mo-numentum.

Mopsopia zob. Pcanfylia.

Mopsopos jeden z pierwszych królów Attyki. Od niego Attykę nazwano Mopsopia.

Mopsos mit, 1. Lapita z Ojchalii albo Titaj-ron, syn Ampyksa (lub Ampykosa) i nimfy Chloris. "Był wieszczbiarzem i jako taki uważany był za syna Apollina. Był jednym z uczestni­ków polowania na dzika kałydońskiego, wesela Pejrithoosa i wybrawy Argonautów. W czasie wyprawy Argonautów umarł od ukąszenia żmii. 2. syn Manto i Rbakiosa albo Apollina, heros Kolofonu i Maiłoś, gdzie poświęcone mu były wyrocznie. Zwyciężył Kalcbasa w zawodach wieszczbiarskich. O panowanie w Maiłoś stoczył z Amfilochosem pojedynek, który zakończył się śmiercią obu przeciwników.

Mopsuestfa miasto w Cylicji na prawym brzegu dolnego biegu rzeki Pyramus, na drodze z Tarsos do Issos. Założone wg legendy przez Mopsosa, syna Apollina. W okresie rzymskim civitas foederata liberague.

mora1 łac. termin metryczny oznaczający czas trwania Jednej zgłoski krótkiej. Zgłoska długa zawiera dwie m.

mora

495


Moschnioo

mora 2 jednostka w wojsku spartańskim wcho­dząca w skład falangi ciężkozbrojnej piechoty (hoplitów). M. liczyła początkowo ok. 1000 lu­dzi i dzieliła się na dwa lochosy (lóchos). Z cza­sem na skutek spadku liczby obywateli ilość hoplitów w m. zmniejszyła się do 600. Pierwotnie hoplici rekrutowali się wyłącznie ze spartiatów, później zaczęto dopuszczać do służby również periojków. 'W skład m. wchodził także oddział jazdy liczący 100 ludzi, którego dowódca podle­gał dowódcy m. — polemarchowi.

Morawski Kazimierz (1852.1925) profesor filologii klasycznej na Uniwersytecie Jagielloń­skim, jeden z najwybitniejszych polskich filo­logów klasycznych. Jego bogata i wielostronna twórczość naukowa dała początek nowej erze studiów nad antykiem. Pozostawił szereg dzieł z zakresu historii literatury i historii kultury starożytnego Rzymu, a przede wszystkim ob­szerną siedmiotomową Historię literatury rzym­skie] (Kraków 1909 - 1921) oraz popularny Zarys literatury rzymskie] (Kraków 1922) i tom inte­resujących studiów . literackich Rzym, portrety i szkice (Kraków 1921). Był również znawcą polskiego Odrodzenia, co znalazło wyraz za­równo w monumentalnej Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Średnie wieki i Odrodzenie (2 to­my, Kraków 1900), jak i w studiach o Sebastianie Petrycym Nideckim (zob.) i Andrzeju Krzyćkim (zob.), którego utwory wydał pt. Andreae Cricii carmina, poprzedziwszy je znakomitą rozprawą wstępną (Kraków 1888). Obdarzony talentem literackim przełożył językiem poetyckim Sofoklesa tragedie (Kraków 1916). Ze szkoły M. wyszło wielu znanych uczonych, wśród nich S. Ham-mer, G. Przychodu, T. Sinko, J. Sajdak i in. Bibliografia prac M. zamieszczona jest w księ­dze ku jego czci Charlsteria Casimtro de Mo­rawski... (Kraków 1922) uzup. „Eos" 1925.

morbos comitialis tac. atak epileptyczny, uwa­żany za złą wróżbę; powodował zawieszenie koraicjów.

moretum 1. rzymska potrawa wiejska przy­rządzana z czosnku, ruty, octu i oliwy. 2. M., tytuł krótkiego, lecz pełnego wdzięku utworu poetyckiego, składającego się z 123 heksametrów, przypisywanego Wirgiliuszowi, napisanego praw­dopodobnie pod wpływem Parteniosa z Nicei, który nieco wcześniej miał ułożyć swoje M. Utwór pod tym tytułem napisał również poeta idylliczny z końca II w. i pocz. I w. p.n.e., Sueius (zachowane fragmenty).

Morfeusz (gr. Morfeus, łac. Morpheus) mit. syn Hypnosa, bóg marzenia sennego.

Morgantium (łac. także Murgantina, Murgan-tia, gr. Morgdntion, Morgantine) miasto na Sycylii, wg Liwiusza położone na wschodnim wybrzeżu u ujścia rzeki Symaetus, a wg innych pisarzy starożytnych — w głębi wyspy, koło Agyrium. Okolice miasta słynęły z produkcji dobrych win.



Morini plemię w Gallia Belgica, podbite przez Cezara. Za Augusta wzniecili powstanie. Naj­większym miastem M. była Taruenna (obecnie Therouanne). Z kraju M. wiodła najkrótsza dro­ga przez cieśninę pomiędzy Galią a Brytanią.

moritori te salutant zob. ave, Caesar, morituri te salutant.

Monno zob. Mormolyke.

Monnołyke (lub Mormo) mit. u Greków strach nocny, rodzaj wampira, wysysającego nocą krew młodym ludziom. Straszono nim dzieci.

Morpheus zob. Morfeusz.

Mors (/ac. śmierć) mit. presonifikacja i bó­stwo śmierci. Zob. Thanatos.



Morsimos lichy poeta tragiczny i lekarz ateń­ski, syn tragika Filoklesa (zob.) z Aten, wyszy­dzany przez Arystofanesa i Eupolisa; ojciec Astydamasa (zob.) także tragika. Z utworów jego nic się nie zachowało.

Mortuum marę (dziś Morze Martwe, arab. •Bahr Lut) zw. też Asphaltites lacus (gr. Asfal-titis Umne) od wydobywanego asfaltu; duże słone jezioro w Palestynie, wpada do niego Jordan.

Morychos z Aten, 'lichy poeta tragiczny współ­czesny Arystofanesowi, znany z żarłoczności i zniewieściałości. Nie wiadomo, czy znane w starożytności powiedzenie „głupszy od Mo-rychpsa" odnosiło się do niego.

Mosa (dziś Moza, fr. Meuse, niem Maas) rzeka w Gallia Belgica, wypływająca z Yogesus Mons, dopływ Renu.

Moschi lud zamieszkujący środkową część południowego Kaukazu, w okolicach źródeł rzek Fasis i Kyros.

Moschion 1. tragik z IV w. p.n.e., jeden z renowatorów tragedii historycznej. Zachowały się pewne fragmenty oraz trzy tytuły jego tra­gedii: Temistokles, Telefos i Ferejczycy. 2. ku­charz Demetriosa z Paleronu, wzbogacony dzięki życzliwości swego pana. 3. lekarz, być może z początku II w. n.e., autor (zachowanego w ję­zyku greckim) traktatu Perl t6n gynajkejón

Moschopulos

496

mozaika

pathón (O chorobach kobiecych). Traktat ten napisany miał być po łacinie, a później przetłu­maczony na grekę. 4. syn Adamasa, rzeźbiarz. Jak świadczy inskrypcja, wykonał ze swymi braćmi, Dionizodorem i Adamasem, posąg dla okręgu Izydy na Delos (obecnie znajdujący się w Wenecji). 5. bliżej nie znany pisarz, pod któ­rego imieniem zachowały się dwa zbiorki grec­kich sentencji: Moschlonos gndmaj i MoschfSnos hypoth^kaj, będące prawdopodobnie skrótami jakiegoś zaginionego większego zbioru.. Czas życia M. i powstania zbiorków nie jest bliżej określony.

Moschopulos (.Manuel M.) bizantyński uczony, uczeń Planudesa (XIII - XIV w.), autor szkol­nego leksykonu attycystycznego. SyllogS ono-mdlon Attikon i szkolnej gramatyki ujętej w for­mę pytań i odpowiedzi, zatytułowanej ErotSmata (Pytania); ponadto autor scholiów do dwóch ksiąg Iliady, do Hezjoda, Pindara, Eurypidesa, Teokryta.

Moschos 1. M. z Syrakuz, wg Księgi Suda uczeń słynnego filologa i bibliotekarza aleksan­dryjskiego. Arystarcha z Samotraki (II w. p.n.e.). Jest autorem zachowanego epylionu, czyli opo­wieści mitologicznej o porwaniu Europy, również zachowanego anakreontyku o zbiegłym Erosie, Eros drapdtes, oraz Bukolik, z których trzy frag­menty przekazał Stobajos. Epigram zawarty w Antologii Planudesa, zatytułowany Eis Erffta arotriSnta (Do orzącego Erosa) i przypisany Mjest może dziełem innego poety. 2. M., retor grecki działający w Rzymie za czasów Horacego. 3. zob. Yulcatius Moschos.

Mościła (także Musalla, Musella) dziś Mozela, fr. Moselle, niem. Mosel; rzeka w Gallia Belgica wypływająca z Yogesus Mons, wpada do Renu w pobliżu Confluentes (dziś Koblencja) w Ger­manii. Auzoniusz poświęcił jej mały poemat.



Mosmes (imię niepewne) autor (nie zachowanej) historii Egiptu w epoce hellenistycznej, Ajgyp-liakd.

Mossyni zob. Mosymect.

mosty (łac. pons, gr. gtfyra) najdawniejsze m. greckie i rzymskie budowane były z drzewa na palach, np. pons Sublictus na Tybrze w Rzymie z VI-w. p.n.e. Stopniowo zaczęto wprowadzać kamień do budowy m. Przede wszystkim z ka­mienia wznoszono słupy mostowe. Koło Myken zachowały się ślady słupów kamiennych m. z okresu mykeńskiego. Etruskowie zastosowali przy budowie m. konstrukcję murowanych łu­ków, zachowanych np. koło Bieda w północnej Italii. Konstrukcję tę udoskonalili Rzymianie, którzy na dębowych palach ustawiali słupy o grubości dochodzącej do 12 m, wykonane z bloków kamiennych lub z cementu z olicowa-niem kamiennym. Na słupach spoczywały skle­pione łuki o rozpiętości od 5 do 38 m, utworzone z bloków kamiennych ułożonych w klińce i łą­czonych bez zaprawy żelaznymi klamrami zala­nymi ołowiem. Wierzchem m. biegł gościniec od 5 do 19 m szeroki, opatrzony z boków balu­stradą. Część środkowa, zw. Her (droga), przezna­czona była dla pojazdów, boczne pasma decur-soria — dla pieszych. U wejścia na m. często bu­dowano łuki o trzech bramach. Do zachowanych m, należą m. in. w Rzymie pons Fabricius (dziś Ponte Quattro Capi) z I w. p.n.e. oraz pons Cestius (dziś Ponte sań Bartolomeo). Najwięk­szym w. rzymskim był m. Trajana na Dunaju (długości 1100 m, szerokości 13-19 m), znany z reliefu na kolumnie Trajana. Starożytnym znana była również technika stawiania m. wo­jennych, pontonowych. Budowano je z zestawio­nych łodzi lub z wielkich beczek, na których przymocowywano belki.



Mosychlos góra we wschodniej części wyspy Lemnos.

Mosynoeci albo Mos(s)ynf (gr. Mos(ś)ynokoj) lud, który zamieszkiwał wybrzeże Pontu, na wschód od Tibarenów i Chałybów.

motakowie (gr. móthakes lub móthones) dzieci helotów, pochodzące często z małżeństw mie­szanych (helotek ze Spartiatami); wychowywane wspólnie z młodymi Spartiatami otrzymywały wolność, a czasem nawet prawa obywatelskie.

Motya miasto na wysepce San Pantaleo pizy zachodnim brzegu Sycylii, połączone z wyspą mostem. Założone przez Fenicjan na terytorium Elimów. Miejsce pobytu floty kartagińskiej w cza­sie jej walk z miastami greckimi na Sycylii. W r. 397 zabrane Kartagińczykom przez Dio-nizjosa I, a w następnym roku obrabowane przez Himilkona, wodza, kartagińskiego, który prze­niósł mieszkańców M. do Lilibeum.

mozaika obraz lub dekoracja powstała z ukła­dania różnobarwnych i różnokształtnych ka­wałków kamieni, terakoty lub szkła. Rzymianie wyróżniali trzy zasadnicze techniki układania m.;

opus barbaricum, tesselatum i yermiculatum. W pierwszej wzory (geometryczne lub roślinne) uzależnione były od naturalnego kształtu kamie­nia, w drugiej kamienie formowane w sześcio-

Mucia


497

Mummii

kątne słupki układano we wzór, w trzeciej obróbkę kamienia uzależniano od projektowa­nego rysunku. We wszystkich technikach ma­teriał nakładano na grunt składający się z masy wapiennej, piasku, gliny i oleju. M, znana jest w starożytności od III tysiąclecia p.n.e. Wy­stępowała na terenie Chaldei, Egiptu, Krety, Grecji i cesartwa rzymskiego. Od I w. rozpow­szechnia się we wszystkich typach budownictwa publicznego i prywatnego. W tematyce przed­stawień występują ilustracje mitów, wydarzeń historycznych, sceny rodzajowe, pejzaże itp. Najpiękniejsze starożytne m. pochodzą z wyko­palisk pompejańskich (walka Aleksandra Ma­cedońskiego z Dariuszem pod Issos, Bakchus na panterze, gołąbki pijące z czary i inne). Mucia żona Pompejusza Wielkiego. Mucianus przydomek rodu Licyniuszów (zob. Licinii).



Mucii Mucjusze, rzymski ród plebejskiego po­chodzenia. 1. Caius Mucius Cordus, jeden z bo­haterów legend związanych z wojną przeciw Porsennie. Podczas oblężenia Rzymu przez Etrusków w r. 508 p.n.e., za zgodą senatu udał się do obozu nieprzyjacielskiego, by zabić Por-. senne, przez pomyłkę jednak zabił pisarza zamiast króla. Został schwytany i postawiony przed Porsenną, który zażądał wydania spi­skowców, grożąc torturami. Zamiast 'odpowiedzi Af. włożył w ogień prawą rękę, chcąc pokazać, że nie lęka się tortur ani śmierci. Król zdumiony tym czynem i przerażony wiadomością o spisku na swe życie uwolnił Af. i zawarł pokój z Rzymia­nami. Af. otrzymał przydomek Scaevola (Mań­kut), który stał się przydomkiem całego rodu. 2. Publius Af. Scaevola, syn konsula z r. 175 p.n.e., konsul z r. 133 p.n.e. Popierał plany Tyberiusza Grakcha, po jego śmierci przeszedł na stronę optymatów. Nie odnosił się życzliwie do Scypionów, z tego powodu Lucyliusz atako­wał go • w swych utworach. Scewoli przypisują odebranie najwyższemu kapłanowi (Pontifex ma-xmms) prawa prowadzenia roczników państwo­wych. Odznaczał się wybitną znajomością prawa oraz darem wymowy. 3. Qulntus Af. Scaevola Augur, syn konsula z r. 175 p.n.e., konsul z r. 117 p.n.e. Zarządzał Azją w r. 121 p.n.e. Wyszy­dzany przez niego Albucjusz oskarżył go o nad­użycia. Af. bronił się sam i został uniewinniony. Był konserwatystą. Nie brał udziału w walkach wewnętrznych. Jego rozległa wiedza prawnicza była bardzo ceniona. Cyceron i Attykus szczy­cili się tym, że byli jego uczniami. 4. Qumtus Af. Scaevola, zwany zwykle Pontifex Maximus, syn konsula z r. 133 p.n.e. Wszystkie niemal urzędy piastował wraz z mówcą Krassusem Jako namiestnik Azji surowo postępował z nie­uczciwymi dzierżawcami podatków, którzy nie mogąc się na nim zemścić, oskarżyli jego przyja­ciela, Rutyliusza. Scewoli nie udało się go obro­nić. W r. 95 p.n.e. był konsulem, wydał wraz z Krassusem prawo usuwające z Rzymu sprzy­mierzeńców, którzy nie mogli udowodnić posia­dania obywatelstwa rzymskiego. Zginął w r. 82 p.n.e., zamordowany na rozkaz Mariusza Młod­szego. Był znakomitym prawnikiem i dobrym mówcą. Do uczniów jego należał Sulpicjusz a po śmierci Mucjusza Augura także Cyceron. Pisma Scewoli wymieniane są często w Pandek-tach. 5. Qumtus M. Scaevola, syn Mucjusza Augura, w r. 59 udał się z Kwintusem Cyceronem do Azji. Był zaprzyjaźniony z Markiem Cyceronem. W r. 54 był trybunem ludowym.

Mugillanus zob. Papirii 12.

Mulciber łac. (od mulcere miękczyć, łagodzić) przydomek Wulkana, używany eufemicznie dla zażegnania jego siły niszczycielskiej, a pozy­skania pomocy.

.mulleus łac. rodzaj rzymskiego obuwia czer­wonej barwy, na wysokiej podeszwie, z haczy­kami nad podeszwą do zaczepiania rzemyka. Pierwotnie obuwie królewskie, w późniejszych czasach prawdopodobnie wyszło z użycia. Przez niektórych identyfikowany z calceus patricius, który pierwotnie był także koloru czerwonego, później czarnego.

mulsum łac. wino zmieszane z miodem, ulu­biony napój używany przez Rzymian najczęściej podczas śniadania i przed obiadem. Stosowane niekiedy w celach leczniczych.

multum non multa łac. wiele pod względem jakości, a niewiele pod względem ilości. Np. u Pliniusza Młodszego (Litty VII, 9, 15): mul­tum legendum esse, non multa — wiele trzeba czytać, lecz nie należy czytać wielu rzeczy.

Mulucha rzeka w Mauretanii,. wpadająca do Zatoki Mauretańskiej.

Mulvius pons (albo Mihius pons) jeden, z naj­starszych mostów na Tybrze, na północ od Rzymu Przechodziła przez niego via Flaminia. W r. 312 Maksencjusz poniósł klęskę przy M.p., pobity przez Konstantyna Wielkiego. W r. 489 Teodoryk zwyciężył tu Odoakra.

Mummii rzymski ród plebejski. 1. Lucius

32 — Mała encyklopedia kultury antycznel



Munatia Plancina

498


Miinnich Jerzy Wilhelm

Mummius, trybun plebejski w r. 187 p.n.e., przeciwnik ustawy Marka Porcjusza Katona o rewizji sum płaconych przez króla Syrii, An-tiocha Wielkiego, Scypionom w r. 188 w zamian za pokojową politykę Rzymu w stosunku do Syrii. 'M. w r. 177 był pretorem i zarządzał prowincją Sardynią. 2. Lucius M., syn poprzed­niego, konsul w r. 146 p.n.e, Wysłany do Grecji zakończył działania wojenne przeciw Achajom, zburzył Korynt. Z tego powodu przyznano mu tryumf i przydomek Achaicus. W r. 145 był try­bunem, a w r. 142 cenzorem razem ze Scypio-nem Afrykańskim Młodszym. 3. M. Lupercus zob. Munius Lupercus.

Munatia Plancina zob. Munatii 5.

Muhatii rzymski ród plebejski znany z okresu republiki, 1. Munatius, legat Sulli; zwyciężył Neoptolemosa, jednego z dowódców wojskowych Mitrydatesa. 2. Lucius M. Plancus, przyjaciel Cezara, pod którego dowództwem służył podczas wojny w Galii i wojny domowej. Po śmierci Cezara był namiestnikiem w Gallia Transalpina. Zamierzał poprzeć senat przeciw Antoniuszowi. Jednakże, kiedy Lepidus zawarł porozumienie z Antoniuszem, M. również przyłączył się do nich. W r. 42 był konsulem, następnie towa­rzyszył Antoniuszowi do Azji, gdzie pozostał kilka lat, zarządzając prowincjami Azją i Syrią. W r. 32 opuścił Antoniusza i sprzymierzył się z Oktawianem, którego zwolennikiem pozostał do końca życia. 3. Titus M. Plancus Bursa brat poprzedniego, trybun ludowy w r. 52 p.n.e. Po śmierci Klodiusza występował przeciw Milo-nowi. Początkowo stał po stronie Pompejusza, później Cezara. W bitwie pod Mutiną walczył pod dowództwem Antoniusza. 4. Cnaeus M. Plancus, w r. 44 p.n.e. był desygnowanym pre­torem, w roku następnym — pretorem. Cezar .powierzył mu uporządkowanie spraw miasta Buthrotum. 5. Munatia Plancina, żona Gneusza Pizona; oskarżona o to, że wiedziała o zamiarze otrucia Germanika, popełniła samobójstwo.


1   ...   94   95   96   97   98   99   100   101   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna