Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona92/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   88   89   90   91   92   93   94   95   ...   159

Mayors zob. Mars.

Maxentius zob. Maksencjusz.

Maximianus 1. poeta łaciński z VI w. n.e., urodzony w Etrurii, autor sześciu lekkich, peł­nych życia elegii obfitujących w zapożyczenia od poetów klasycznych. Główną treść tych elegii stanowią wspomnienia młodości i skargi na jej utratę. 2. Caius Valerius M. Galerius zob. Galerius 1.

Maximinus zob. Maksyminus.

Maximus imię rzymskie, nosiło je wielu wy­bitnych Rzymian z rodu Fabiuszów i Waleriu-szów. 1. M. Magnus Clemens, z pochodzenia Hiszpan; obwołany cesarzem w r. 383 n.e. przez zbuntowane przeciw Gracjanowi legiony w Bry­tanii, przeprawił się do Galii, zadał klęskę Gra­cjanowi pod Paryżem i opanował rządzone przez niego prowincje (Galię, Hiszpanię, Brytanię). Wobec tego, że Teodozjusz i Walentynian II nie mogli wystąpić przeciw Af., zdobycze jego zostały zalegalizowane. W r. 387 wkroczył do Italii i wypędził Walentyniana. Jednakże zaatakowany przez Teodozjusza poniósł dwukrotnie klęskę, a w r. 388 został przez legionistów Teodozjusza schwytany i na jego rozkaz stracony. 2. M. z Efezu zob. Maksymos. 3. M. z Tyru zob. Maksymos. 4. M. Planudes zob. Planudes. 5. Petronius M. zob. Petroniusz. 6. M. Verrucosus zob. Fobii 7. 7. M. Marius zob. Marii 6. S. M. (albo Maximinus) Yictorinus, późnołaciński gra­matyk (IV w. n.e.), autor (zachowanego) pisma De ratione metrorum.



Maykowska Maria

465


mechanika

Maykowska Maria (1892 -1967) docent Uni­wersytetu Warszawskiego, prowadziła badania nad stylem i retoryką w literaturze greckiej oraz w zakresie filozofii greckiej, szczególną uwagę poświęcając Platonowi. Do najbardziej znanych jej prac należy Klasyczna teoria wymowy (1936). Przełożyła po raz pierwszy w literaturze polskiej Listy (1936) oraz Prawa (1960) Platona poprze­dzone wnikliwymi wstępami.

Mażąca (gr. Mazaka) zob. Cezareja 3.

Mazara miasto na południowym wybrzeżu Sycylii, na wschód od Lilibeum, nad rzeką tej samej nazwy, punkt handlowy dla mieszkańców Selinuntu. Zburzone przez Rzymian w czasie I wojny punickiej, później odbudowane.

Meander1 (gr. Mdjandros, łac. Maeander) dziś Menderes; rzeka we Frygii, bierze początek z jeziora w pobliżu miejscowości Kelajnaj, na pewnym odcinku płynie pod ziemią, przecina Karię, wpada do Morza łkaryjskiego; cechą charakterystyczną M. jest kręty bieg.

Meander2 tytuł miesięcznika poświęconego kulturze świata starożytnego; wydawany w War­szawie od r. 1946.



meander popularny w starożytności ornament biorący swoją nazwę od rzeki M., charaktery­zującej się niezwykle krętym korytem. Używany bardzo często w greckim malarstwie wazowym, płaskorzeźbie i architekturze.

Mecenas zob. CUnii.

mechanika rozwojowi mechanizacji pracy nie sprzyjał ustrój niewolniczy epoki starożytnej, opierający całą produkcję na wyzysku pracy ludzkiej. Tania robocizna nie stwarzała potrzeby upraszczania produkcji drogą mechanizacji urzą­dzeń warsztatowych. Wskutek tego niektóre wy­nalazki starożytności (jak np. maszyna parowa wynaleziona przez Herona w II w. p.n.e.) nic znalazły praktycznego zastosowania. Pomysłowe automaty, zegary, hodometry i inne wynalazki uczonych aleksandryjskich stały się jedynie przed­miotem rozrywki najbogatszej warstwy społe­czeństwa. Powszechne zastosowanie praktyczne znalazły nieskomplikowane urządzenia oparte na działaniu równi pochyłej i dźwigni. Szersza me­chanizacja objęła jedynie dziedzinę budownictwa i hydraulikę. Ponadto znane były machiny wo­jenne. Głównym materiałem konstrukcyjnym było drewno, obok niego brąz, żelazo. W budownic­twie stosowano urządzenia do podnoszenia i przesuwania ciężarów. Maszyny transportowe były w Grecji znane już w VI w. p.n.e. Archi­tekt Chersifron i Metagenes, budowniczowie świątyni Artemidy w Efezie, używali do przewozu słupów kamiennych przyrządu złożonego z dre­wnianej ramy z dwoma kołami u węższych boków oraz dyszlami, do których zaprzęgano woły. W V w. p.n.e. w związku z rozwojem budownic­twa zaczęto stosować podnośniki, działające na zasadzie krążka; za pomocą nich windowano w górę bębny kolumn i bloki, a także ładowano i wyładowywano towary na okręty. Maszyny hydrauliczne służyły głównie do czerpania i podnoszenia wody na wyższy poziom. Naj­częściej stosowano drewniane koło, zaopatrzone na obwodzie w 22 czerpaki. Koło takie, zanu­rzone u dom w wodzie, poruszano korbą. W ko­palniach ustawiano takie koła jedno nad drugim, parami. Do szybkiego czerpania wody, lecz na nieznaczną wysokość służyło tympanum, rodzaj bębna z otworami. Do nawadniania terenu posługiwano się kołami z czerpakami w kształcie wioseł, popychanymi przez prąd wody. Ten po­mysł wykorzystali Rzymianie do budowy młynów (mola). Najbardziej rozpowszechnioną maszyną do wypompowywania wody z kopalni i z okrę­tów była tzw. kochlea „ślimacznica Archi-medesa". Była to wydrążona w drzewie spirala umieszczona w rurze zbitej z listew drewnianych. Zanurzano ją pochyło jednym końcem w wodzie. Przy obracaniu ślimacznicy woda podchodziła w górę. Zasada działania machin wojennych (zob.), zw. tormenta, polegała na wykorzysty­waniu elastyczności cięciw (sznurowych lub skręconych z jelit, żył albo ścięgien zwierzęcych) do wyrzucania pocisków na odległość. W rol­nictwie, rzemiośle, handlu, gospodarstwie do­mowym także posługiwano się urządzeniami ułatwiającymi pracę. Oprócz wozów i pługów znano młynki do mielenia ziaren, prasy do wy­ciskania oliwy i wina. W tkactwie posługiwano się warsztatami tkackimi. W teatrach stoso­wano urządzenia do wywoływania efektów (przysłowiowe deus ex machina). Inną grupę stanowią urządzenia, które nie znalazły większego praktycznego zastosowania, świadczą jednak o pomysłowości ich twórców. Należą tu różne automaty, jak np. automaty na wodę ofiarną, wydzielające wodę po wrzuceniu monety. Do ciekawostek należą: hodometr do mierzenia przebytej drogi, teatr automatyczny, zegary wodne (zob. zegary). Na specjalną uwagę zasłu­gują losy wspomnianej wyżej maszyny parowej Herona. Mimo ograniczonego stosowania maszyn

30

Mała encyklopedia kultury antycznej



Mecherayński Karol

466


Mediolanum

badania teoretyczne były rozwinięte. Za pierwsze­go teoretyka m. uchodził w starożytności Archy-tas, uczony z IV w. p.n.e. Z późniejszych wie­ków pochodzi dzieło poświęcone m., przypisy­wane Arystotelesowi. Teorią, a także praktycz­nym zastosowaniem m. zajmowali się Euklides i Archimedes. Znakomity wkład do rozwoju m. wnieśli uczeni aleksandryjscy Ktesibios i Heron z Aleksandrii. Całokształtowi wiedzy Greków o m. poświęcone było dzieło Filona z Bizancjum Mechanikę syntaksis. Głównym jednak źródłem poznania starożytnej m. jest dzieło Witruwiusza De architectwa, zawierające szczegółowe opisy różnych rodzajów maszyn.



Mecherzynski Karol (1804 - 1881) historyk lite­ratury polskiej, profesor Uniwersytetu Jagielloń­skiego w latach 1850-1867. Napisał Historię Języka łacińskiego w Polsce (Kraków 1833).

medal w starożytności m. były bite według przyjętego w kraju systemu monetarnego i uzna­nego stopu. Różniły się od monet jedynie wy­miarem i wagą, poza tym kursowały na równi z monetarnymi jednostkami obiegowymi. Cechą charakterystyczną brązowych m. rzymskich w cza­sach cesarskich jest brak liter SC (senatus consulto uchwałą senatu), ponieważ były bite z upoważnie­nia cesarza.

Medaura zob. Madawa.

Medea (Medejd) mit. czarodziejka z Kolchidy, córka Ajetesa, bohaterka podania o Argonautach, pomogła Jazonowi w zdobyciu złotego runa. Jedna z najbardziej tragicznych postaci w litera­turze antycznej, jest bohaterką wielu dzieł litera­tury starożytnej, m. in. tragedii Eurypidesa Me­dea i poematu Apolloniosa z Rodos, Argonautikd. Zob. Argonauci.

Medeja zob. Medea.

Medejos z Laryssy, uczestnik jednej z wypraw Aleksandra W., autor (nie zachowanego) dzieła historycznego o Aleksandrze.

meden śgan gr. nic ponad miarę. Wg Pla­tona (Hipparch 228 E) miał to być napis w świą­tyni Apollina w Delfach. Por. ne guid nimis.

Medeon 1. warowne miasto w Akamanii, na południe od Zatoki Ambrakijskiej. 2. miasto beockie u stóp góry Fojnikus. 3. miasto w Fo-kidzie, zburzone w czasie wojny świętej; po r. 181 p.n.e. związane ze Stiris na zasadach synoj-kizmu.

Media kraj w Azji, na południowy wschód od Armenii i na wschód od Asyrii, z głównym mia­stem Ekbataną. Wczesne dzieje M. są mało

znane. Herodot i Ktesias podają różną chrono­logię pierwszych władców. Ktesias wymienia Arbakesa jako założyciela królestwa M. ok. r. 842 p.n.e., oraz 8 jego następców, panujących do obalenia monarchii medyjskiej przez Cyrusa. Herodot wymienia 4 królów M.: Dejokesa, Fraortesa, Kyaksaresa i Astyagesa. W VI w. p.n.e. M. stanowiła wielkie państwo, obejmujące swym zasięgiem sąsiednie kraje. Armenię, Kap-padocję, Persję, Partię, Baktrię. Panowanie Astyagesa (585 - 550) zakończyło się obaleniem państwa medyjskiego przez Cyrusa i włącze­niem M. do państwa perskiego. Po wyprawie Aleksandra W. M. stała się częścią państwa Seleucydów, którzy stracili ją na rzecz Fartów w II w. p.n.e.



Medicus Murus albo Mediae Murus (gr. Medias tejchos) mur medyjski, wg Strabona wybu­dowany przez Semiramis, w rzeczywistości przez Nabukadnezara II ok. r. 590 p.n.e. na północ od dzisiejszego Bagdadu. Łączył Eufrat z Ty­grysem w miejscu, gdzie biegi obu rzek zbliżają się do siebie. Oddzielał Mezopotamię od Ba­bilonii i miał stanowić osłonę dla Babilonii przed napadami Medów. Odkryty przez Johna Rossa w r. 1834 wał zwany Sidd Nimrćd uważany jest przez wielu uczonych za pozostałość M. M.

medimnos (gr. medimnos) zob. miary powierzch­ni, miary objętości.

Mediolanum (Mediolanium) 1. (dziś Mediolan, włos. Milano) miasto w Gallia Cisalpina nad rzeką Olonna, w okolicy bardzo żyznej, na skrzyżowaniu głównych dróg rzymskich z Italii do Galii, Germanii, Pannonii. Założone przez Insubrów na początku IV w. p.n.e. w pobliżu etruskiego miasta Melpum. Zdobyte przez Cn. Scypiona w r. 222, odpada od Rzymu w czasie wojny z Hannibalem i dopiero w r. 194 zostaje podbite na stałe. Za cesarstwa staje się bardzo ważnym ośrodkiem handlu i kultury i uzyskuje nazwę Nowych Aten. Od czasów Maksymiana staje się rezydencją cesarzy aż do panowania Honoriusza, który w r. 404 ze względów obron­nych przeniósł rezydencję do Rawenny. W r. 452 M. zostało zniszczone. Po upadku cesarstwa zachodniego stało się rezydencją Teodoryka Wielkiego i stolicą państwa Ostrogotów. Miasto rodzinne Stacjusza. 2. (dziś Saintes) miasto Santonów w Akwitanii, na północo-wschód od ujścia Garumny. 3. (dziś Evreux) miasto Auler-ków Eburowików (Ąulerci Ebwovlces) w Gallia Lugdunensis', przechodziła tędy droga z Roto-



Mediomatrikowie

467


medycyna

magus do Lutetia Parisiorum. Zwane też było Cmtas Ebroicorum.



Mediomatrikowie (łac. Mediomatrici) lud ga-licki w Gallia Belgica; głównym ich miastem było Divodurum, później nazwane Mettis (dziś Metz).

Medion miasto w Akamanii-

medius fidius zob. Dius Fidius.

Medoacus zob. Meduacus.

Medon 1. mit. herold Odyseusza, doniósł Penelopie o. spisku zalotników na życie Telemacha. 2. mit. syn Ojleusa, brat Ajasa Młod­szego, walczył pod Troją, został zabity przez Eneasza, 3. syn króla ateńskiego Kodrosa; za jego czasów miano ustanowić godność archonta. Wymieniany jako pierwszy archont. Następcy jego, tzw. Medontydzi, przez 200 lat mieli spra­wować urząd archonta. 4. M. ze Sporty, rzeź­biarz żyjący w VI w. p.n.e., twórca marmuro­wego posągu Pallas Ateny w świątyni Herajon w Olirnpii.

Medowie 1. Maedi (gr. Majdój) lud tracki zamieszkujący północno-wschodnią część Peonii zw. Majdike, na zachodnim brzegu rzeki Strymon. Prowadzili częste walki z Macedończykami, w r. 211 p.n.e. zostali podbici przez Filipa V. W epoce panowania rzymskiego terytorium M. weszło w skład prowincji Tracji. 2. Medi, miesz­kańcy Medii.

Meduacus (Medoacus) nazwa dwu odnóg rzecznych zw. M. maior (dziś Brenta) i Af. minor (dziś Bacchiglione), wpadających do Adriatyku obok Aedro, portu miasta Patawium.

Medullia kolonia albańska w kraju Sabinów, pomiędzy Tybrem i Anio; obszar jej za czasów Tarkwiniusza Priskusa został włączony do Rzy­mu.

Medus 1. rzeka w Armenii. 2. nazwa Eufratu, podobno od imienia Medosa, syna Artakser-ksesa.

Meduza (Medusa) mit. najgroźniejsza z Gor-gon (zob. Gorgo, Perseusz).

medycyna (łac. medicina) w Grecji sztuka le­karska (techne jatrike) była łączona ze sztuką wróżbiarską i cieszyła się zawsze wielkim uzna­niem. Za bóstwa opiekujące się nią uważano Apollina i Asklepiosa. W poematach Homera występują lekarze, którzy leczą tylko rany:

Machaon i Podalejrios. W czasach historycznych ośrodkami leczniczymi były świątynie Asklepiosa, którego kapłani, opierając się na doświadczeniu wielu pokoleń, stosowali zupełnie racjonalne me­tody kuracyjne, jak masaże, wcieranie maści,

zabiegi operacyjne itp. Wykorzystywali też na­turalne warunki klimatyczne (położenie świątyni w zdrowej okolicy) i źródła lecznicze. Z biegiem czasu w miastach greckich działają lekarze opła­cani przez państwo obok tych, którzy prowadzą praktykę prywatną. Lekarze odwiedzali chorych bądź przyjmowali ich w swoich pracowniach (jatrejon), które były zaopatrzone w potrzebne instrumenty oraz stanowiły swego rodzaju ap­teki. Lekarz miał zazwyczaj przy sobie pomocni­ków, którymi przeważnie byli niewolnicy, oraz — uczniów. Na prowadzenie praktyki trzeba było mieć zezwolenie, do czego koniecznie należało wykazać, że się pobierało naukę u dobrego na­uczyciela. Z biegiem czasu wyodrębniły się specjalności: wśród lekarzy byli dentyści, oku­liści i in. Od dawpa znano chirurgię, postęp jej był jednakże zahamowany na skutek obyczajów religijnych, zabraniających dokonywania sekcji zwłok. Kierownikiem pierwszej greckiej szkoły lekarskiej był Demokedes z Krotony, ży­jący pod koniec VI w. p.n.e. W epoce klasycznej działał Hippokrates, najsławniejszy lekarz starożytności. Epoka aleksandryjska przyniosła w dziedzinie m. zasadnicze zmiany: zbadano bowiem ciało ludzkie dzięki przeprowadzeniu sekcji zwłok, a nawet wiwisekcji, dokonywanej na zbrodniarzach. Na ten okres przypada też rozkwit literatury medycznej. W wieku IV pisali lekarze: Diokles z Karystos i Praksagoras z Kos, oraz uczeń Praksagorasa Herofilos z Chaikedonu, założyciel szkoły Herofilejczyków, autor wie­lu dziel medycznych. W tym okresie działał też Filistion z Lokroj, który doszukiwał się przyczyn chorób w zaburzeniach w oddychaniu, oraz Erasistratos z Keos, twórca anatomii patolo­gicznej. Przeciwnikami szkół Herofilosa i Erasi-stratosa byli empirycy, którzy odrzucili nau­kowe badanie przyczyn chorób, uważając je za niemożliwe do przeprowadzenia, zarzucili też studia nad anatomią i fizjologią, a starali się przez obserwacje i doświadczenia wypróbowywać, co pomaga w jakiej chorobie. Założycielem tego kierunku miał być Filinos z Kos, herofilejczyk. Wśród przedstawicieli tego kierunku wyróżnił się chirurg Glaukias, komentator pism Hippokra-tesa, oraz Heraklejdes z Tarentu, autor dziel farmaceutycznych i komentarzy do dzieła Hip-. pokratesa. W czasach Augusta Temison założył szkołę metodyków (zob. metodycy). W I w. n.e. za Klaudiusza działał w Rzymie Atenajos z At-talei, twórca szkoły pneumatyków, według

Megabates

468


Megara2

których pierwiastkiem życia było tchnienie (pneumd), umieszczone w sercu. Przedstawicielem tej szkoły był Galenos Ciaudius. W IV w. n. e. nabrała rozgłosu szkoła medyczna w Ale­ksandrii, dzięki takim lekarzom i profesorom medycyny, jak: Zenon z Cypru, Magnus z Nisibis i Orybazjusz (który dał wyciąg z pism Galena), W Rzymie zawód lekarza wykony­wali początkowo niewolnicy i wyzwoleńcy;

w r. 219 p.n.e. rozpoczął praktykę w Rzymie grecki lekarz Archagatos, za nim zaczęli napływać inni lekarze greccy. Rzymianie odnosili się do nich z nieufnością, jednakże w czasach Cycerona stosunek ten się zmienił. Wielkim szacunkiem cieszył się Asklepiades z Prusy. W okresie ce­sarstwa napływali stale lekarze z Grecji czy z Aleksandrii. Znani byli specjaliści różnych chorób: okuliści, ginekolodzy, laryngolodzy, dentyści, pediatrzy itd. Pomnikiem piśmien­niczym medycyny starożytnej jest zbiór rozpraw medycznych zachowany pod imieniem Hippo-kratesa, tzw. corpus Hippocrateum, gdzie znajduje się znamienna rozprawa Przysięga i przykazania Hippokratesowe, poświęcona zagadnieniu etyki lekarskiej. Lekarze starożytni mimo prymitywnych metod i braku techniki nie tylko trafnie rozpozna­wali szereg chorób i leczyli je w sposób właściwy, lecz także rozumieli rzecz najważniejszą, że za­daniem medycyny jest przede wszystkim zapobie­ganie chorobom.

Megabates dowódca perski, krewny Dariusza Hystaspesa. Wódz wyprawy na Naksos.

Megabazos 1. wódz perski za Dariusza, cie­szący się szczególnym uznaniem króla. Dokonał szeregu podbojów w Tracji i Pajonii. 2. dowódca floty Kserksesa w r. 480 w wyprawie na Grecję. 3. poseł perski, który w r. 458 usiłował prze­kupstwem skłonić Spartan do wojny z Ateńczykami, podczas gdy ci ostatni popierali w Egipcie powstanie Inarosa przeciw Persom (r. 462 p.n.e.).

Megaera, Megajra zob. Megera,

Megakles syn Alkmeona, archont ateński na początku VI w. p.n.e., przeciwstawił się zama­chowi Kylona. Pokonanych stronników Kylona kazał zamordować, mimo iż uprzednio obiecał darować im życie; za to został oskarżony przez przeciwników politycznych o przestępstwo reli­gijne, a następnie skazany wraz z całym rodem na wygnanie

Megalensia zob. Megalesia.

Megalesia gr.-lac. Wielkie Święta ku czci Kybele, wprowadzone do Rzymu w r. 205 p.n.e.,

kiedy to stosownie do wyroczni Ksiąg Sybillin-skich przywieziono do Rzymu z Frygii czarny kamień — symbol kultu Kybele — wraz z całym ^ personelem kapłańskim. M. obchodzono w Rzy­mie w dniach 4-10 kwietnia; urządzano wów­czas ludi scaenici widowiska, których program wypełniały początkowo igrzyska w cyrku, a od r. 194 p.n.e. widowiska sceniczne. Zob. Kybele.

Megalopolis (albo Megdle pólos) główne mia­sto Arkadii, założone około r. 369 p.n.e. nad rzeką Helisson, w pobliżu gór Majnalos, przez i Arkadyjczyków (z inicjatywy Epaminondasa) dla obrony przed napadami Spartan. Dobrowolnie przeszło pod władzę Filipa Macedońskiego. Po śmierci Aleksandra W. nastąpiły w mieście rzą­dy tyranów, z których ostatni, Lidiadas, przyłą­czył M. do Związku Achajskiego (w r. 294). Na skutek tego doszło do konfliktu ze Spartą, w r. 225 M. zostało zburzone przez Kleomenesa. Po tej klęsce Filopojmen usiłował zgromadzić wygnanych mieszkańców, lecz nie uratowało to miasta. W II w. p.n.e. było prawie wyludnione. Z M. pochodził Polibiusz.

Megalostrata ze Sparty, żyjąca w VII w. p.n.e., uważana przez dłuższy czas za pierwszą poetkę grecką; według świadectwa Atenajosa była przed­miotem poezji i miłości Alkmana. Prawdopodo­bnie M. nie była poetką, lecz należała do chóru dziewczęcego Alkmana i pomagała poecie w przy­gotowywaniu pieśni do występów publicznych.



Megara1 mit. córka Kreona, żona Heraklesa.

Megara 2 1. stolica Megaris (zob.), miasto położone na Istmie Korynckim, w pobliżu Za­toki Sarońskiej, warowne, z dwoma akropo­lami. Posiadało m. in. świątynię Demetry ze sławnym megaronem oraz świątynie Zeusa, Dio-nizosa. Afrodyty i in. Początkowo należało do terytorium Attyki, zdobyte następnie przez Do-rów i podległe Koryntowi, od połowy VIII w. p.n.e. osiągnęło samodzielność i stało się boga­tym i silnym miastem. W IV w. było znacznym ośrodkiem przemysłowym. Po wojnach perskich zawarło przymierze z Atenami, które obsadziły miasto garnizonem wojskowym i zbudowały mury łączące M. z portem Nisaja. W czasie wojny peloponeskiej partia oligarchiczna wypę­dziła załogę ateńską. Miasto sławne jako ojczy­zna Euklidesa i założonej przez niego szkoły filozoficznej zw. megarejską. Rodzinne miasto Teognisa. 2. osada założona w VIII w. p.n.e. przez Megarejczyków na wschodnim wybrzeżu Sycylii, na miejscu miasteczka Hybla, stąd



negarejska szkoła

469


Melanippe l

zwana Mźgara td Hyblaja. W czasie II wojny punickiej zburzyli ją fezymianie od wodzą Mar-cellusa.

megarejska szkolą szkoła filozoficzna założo­na przez Euklidesa z Megary, który należał do grona uczniów Sokratesa, w filozofii swej jed­nak był bliski eleatom. Szkoła m. kontynuowała filozoficzne założenia eleatów, jednakże zain­teresowania swe skupiła dookoła kwestii for­malnych. Zwana też była erystyczną, gdyż zwolennicy jej uprawiali erystykę, sztukę prowa­dzenia sporów i przekonywania przeciwników bez względu na to, gdzie jest słuszność. Znane są antynomie, przypisywane Eubulidesowi, które w przykładowej formie ujmują istotne trudności logiczne lub semantyczne, np.: jeżeli kłamca mówi, że kłamie, to zarazem kłamie i mówi prawdę (zagadnienie ograniczenia zakresu pod­stawień); kto straci jeden włos, nie staje się jeszcze łysy, drugi włos utracony też nie stanowi łysiny, kiedy więc zaczyna się łysina? (zagadnienie chwiejności terminów). Megarejczykami byli Diodor Kronos i Stiipon.

Megareus mit. 1. syn Posejdona, król Me­gary. 2. syn Kreona, podczas wyprawy Siedmiu przeciw Tebom za radą Tejrezjasza ofiarował życie za ocalenie miasta. Zob. Menojkeus.

Megaris górzysta i mało urodzajna kraina na Istmie Korynckim, pomiędzy Zatoką Alcyjońską a Zatoką Sarońską, granicząca na północo--wschód z Beocją i Attyką, na południo-zachód z Koryntem. Granicę północną stanowiły góry Kitajron. W części zachodniej biegło pasmo gór Gerania, gdzie między skałami zw. Scironia saxa (Skironides petraj) a morzem znajdowało się przejście, drugie po Termopilach obronne w Gre­cji. U południowych wybrzeży leżała wyspa Minoa. Przez Af. przechodziły drogi ze środko­wej Grecji na Peloponez. Głównym miastem była Megara. Większe miejscowości — Ajgostena i Pagaj.

Megastenes (Megasthenes) z Jonii, historyk z IV/ni w. p.n.e., autor znanej jedynie z póź­niejszych wyciągów historii Indii w 4 księgach (Indikd). Dzieło to, zawierające obok wielu opo­wieści fantastycznych wiadomości rzeczowe, po­siadało w starożytności wielką wartość jako pierwszy i jedyny w literaturze greckiej zbiór wia­domości geograficznych, etnograficznych i kul­turowych dotyczących Indii.




1   ...   88   89   90   91   92   93   94   95   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna