Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona64/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   60   61   62   63   64   65   66   67   ...   159

Homeromastiks

326


hoplici

i o rzezi zalotników.. Do najwybitniejszych plu-raiistów należeli uczeni niemieccy: K. Łachmanu, G. Grotę, A. Kirchhof, U. Wilamowitz-Moellendorf. Wszystkie te twierdzenia opierają się głównie na założeniu, że w czasach H. nie uży­wano pisma dla celów literackich, H. nie mógł więc spisać swoich poematów; mogły istnieć tylko luźne pieśni, które dopiero później zostały spisane i zebrane w jedną całość. Jednakże ostatnie badania wykazały, że. pismo było w ogól­nym użyciu już w okresie pierwszych olimpiad i że H. mógł sam spisać swoje poematy. Świa­dectwa starożytne (Herodot, Demokryt, Arysto­teles, Arystarch, Horacy) świadczą raczej o tym, że H. jest twórcą Iliady l Odysei, badania nowo­czesne wykazują jednolitą technikę kompozy­cyjną, jedność stylu, języka, budowy wiersza;

pod względem akcji Odyseja jest przemyślanym uzupełnieniem Iliady. Toteż dzisiaj uważa się oba poematy za genialne utwory jednego wiel­kiego poety, przy czym Iliadę uważa się za dzieło młodzieńcze, Odyseję zaś za napisaną w wieku znacznie późniejszym. O wielkości H. świadczy to, że pierwszy opracował w pięknie skomponowanej całości epizody, które były do­tąd tematem krótkich pieśni. Jako dzieła sztuki oba poematy są niedoścignionym wzorem poezji epicznej; bogaty -i piękny język przedstawia obrazy pełne prawdy życiowej, kreśli proste i wyraziste charaktery, maluje sceny pełne dra­matycznej grozy lub ujmujące głębokością i sub­telnością uczuć. Epopeje H. kształtowały zarówno pojęcia religijne, jak i społeczne i estetyczne Greków. Badanie i komentowanie poematów H. zapoczątkowało w okresie aleksandryjskim nowe gałęzie nauk: filologię, gramatykę i krytykę. Odkopanie Troi przez Schliemanna stało się ważnym momentem dla bliższego poznania epoki opiewanej przez H. i tzw. kultury mykenskiej. Poza Iliadą i Odyseją przypisywano jeszcze H. Hymny Homeryckie oraz żartobliwy epos Mar-gites i parodię epicką Batrachomachię; wszystkie te utwory są pochodzenia znacznie późniejszego.

Homeromastiks zob. Zoihs.

Homerydzi (gr. Homeridaj) szkoła śpiewaków na wyspie Chios lub też ród śpiewaków wywo­dzący się od Homera; przechowywali oni wiernie pieśni Homera i wygłaszali je publicznie. Nazwa ta została przeniesiona na wszystkich śpiewaków, którzy recytowali pieśni Homera lub własne utwory epiczne. Być może, byli oni autorami późniejszych wtrętów do epopei Homerowych.



homo novus (łac. dosł. człowiek nowy) lekce­ważąca nazwa stosowana przez nobilów rzym­skich do określenia człowieka nie mającego przodków — urzędników kurulnyeh, który do­stał się do grona nobilów przez otrzymanie urzędu kurulnego.

homo sum et humani nil a me alienum puto łac. człowiekiem jestem i nic co dotyczy czło­wieka, nie jest mi obce (Terencjusz).

homojoj (gr. hómojoj jednakowi, równi) oby­watele spartańscy posiadający pełne prawa oby­watelskie; aby należeć do grona pełnoprawnych obywateli, trzeba było otrzymać wychowanie spartańskie i prowadzić życie kolektywne wg praw Likurga, a przede wszystkim uiszczać składki na wspólne uczty. To ostatnie pociągało za sobą konieczność posiadania dziatki gruntu (kiśros) uprawianej przez helotów.

homojoteleuton (gr. dosl. o jednakowych za­kończeniach) figura retoryczna polegająca na zestawieniu kilku zdań tub zwrotów o podob­nych dźwiękowo zakończeniach, co stwarza wra­żenie rytmu. Figura ta została wprowadzona do prozy greckiej przez sofistę Gorgiasza z Leon-tinoj.

Homole góra we Ftiotydzie w Tesalii, miejsce kultu boga Pana.

Honestus (I w. n.e.) autor epigramów o mu­zach; epigramy te wyryto na pomniku ku ich czci, wzniesionym przez mieszkańców Tespiów na Helikonie.

Honoriusz {Flayius Honoriuś) syn cesarza Teodozjusza W., pierwszy cesarz cesarstwa za­chodniego (r. 395 - 423 n.e.); w pierwszym okre­sie swego panowania, dzięki zwycięstwom od­noszonym przez Stiiichona, cieszył się spokojem;

później jednak Wizygoci pod wodzą Alaryka zdobyli i złupili w r. 410 n.e. Rzym, spustoszona została również Italia, Galia i Hiszpania.



Honos (łac. cześć, zaszczyt) mit. obok Virtus — rzymskie uosobienie sławy wojennej związane z kultem Marsa. Świątynia H. w Rzymie znajdo­wała się przed Bramą Kapeńską, porta Capena;

często umieszczano wyobrażenia H. na mone­tach rzymskich.



Hopletowie (Hopletes) nazwa jońskiej fyli w Efezie.

hoplici (gr. hoplita/) ciężkozbrojna piechota grecka; uzbrojenie hoplity składało się z meta­lowego hełmu, pancerza, nagolenników, wielkiej tarczy, włóczni i prostego obosiecznego mie­cza; ważyło około 35 kg.

hoplomachia

327


Horatii

hoplomachia (gr. hoplomachia walka bronią) rodzaj konkurencji zapaśniczej, w której obaj przeciwnicy występowali w uzbrojeniu; w Ate­nach w V w. p.n.e. specjalni nauczyciele prowa­dzili ćwiczenia tego rodzaju." Do I w. p.n.e. h. była ważnym elementem w wykształceniu efebów; potem w związku ze zmianą militarnego charakteru efebii na ogólnokształcący zeszła na dalszy plan. W Rzymie wyraz hoplomachus oznaczał gladiatora o pewnym typie uzbrojenia.

Hora zob. Hory.

Horacy (O.uintus Horatius Flaccus) ur. 8 gru­dnia r. 65 p.n.e. w Wenuzji, zmarł 27 listopada r. 8 p.n.e.; jeden z największych poetów rzym­skich. Był synem wyzwoleńca, uczęszczał naj­pierw do niższej szkoły w Rzymie, po czym wyjechał na studia do Aten, W r. 44 p.n.e., po śmierci Juliusza Cezara, przyłączył się do szeregów Brutusa i jako trybun wojskowy otrzy­mał dowództwo legionu w wojskach republi­kańskich. Po klęsce pod Filippi w r. 42 wrócił do Rzymu, gdzie zastał majątek ojca skonfisko­wany na rzecz' weteranów zwycięskiego Okta­wiana; zaczął więc zarabiać na życie jako scriba ąuaestorius, sekretarz kwestora. Równocześnie dał się poznać jako poeta i został wprowadzony przez poetów Wergiliusza i Wariusza do domu Mecenasa, który mu utorował drogę do Okta­wiana i ułatwił oddanie się wyłącznie pracy lite­rackiej. Od Mecenasa H. otrzymał posiadłość wiejską w Sabinum (r. 33 p.n.e.), gdzie naj­chętniej przebywał i którą opiewał w swoich poezjach. Na twórczość poety składają się:

Epodon liber (Epody), powstałe w latach 41 - 30;

Sermones (Satyry), r. 40 - 30; Carmina (Pieśni, ks. I - IID, r. 31-23; Epistulae (Listy), r. 23-14;

Carmen seaculare (Pieśń jubileuszowa), napisana w r. 17, wreszcie IV księga Carmina, powstała w latach 17-13. Epody to utwory krótkie, o charakterze zaczepnym, często o treści poli­tycznej, naśladujące utwory poety greckiego Arehilocha. W Satyrach udoskonala H. gatunek literacki uprawiany już przez Lucyliusza, ko­rzysta także z diatryby Menippa i Biona Bory-stenity; porusza tu tematy z życia rodzinnego, politycznego i osobistego (obfity materiał bio­graficzny poety w Serm. U, 6). Najbardziej jed­nak zasłynął H. jako liryk; wzorując się na Alkąjosie, Safonie i innych lirykach greckich, przyswoił liryce rzymskiej wiele miar wierszo­wych. Tematyka jego pieśni jest bardzo uroz­maicona, są wśród nich pieśni biesiadne, miło­sne, moralizujące, polityczne, filozoficzne, oko­licznościowe. W Listach porusza zagadnienia filozoficzne i literackie, słynny jest zwłaszcza Ul list z II ks. zwrócony do Pizonów, znany pt. De arte poetica, omawiający problemy twór­czości poetyckiej i teorię poetyki; ma on nie­zmiernie doniosłe znaczenie dla literatury euro­pejskiej. Carmen saeculare napisał H. na zamó­wienie Augusta na uroczystości jubileuszowe założenia Rzymu, obchodzone w r. 17 p.n.e. Poezje H; które są szczytowym osiągnięciem klasycyzmu epoki augustowskiej, znalazły wielu naśladowców i były wielokrotnie tłumaczone na wszystkie języki europejskie. Wielu naśladow­ców znalazł H. wśród poetów polsko-łacińskich, z których najwybitniejszym był Maciej Kazi­mierz Sarbiewski, zwany Horatius Swmaticus, oraz Stanisław Konarski. Wszystkie pieśni H. na język polski tłumaczyli: Marceli Motty, Jan Czubek, Józef Zawirowski, Tadeusz Hahn, Lud­wik Hieronim Morstin; Satyry i Listy przeło­żyli: Marceli Motty i Paweł Popiel. Poza tym tłumaczyli poszczególne utwory: Jan Kocha­nowski, Sebastian Petrycy, Adam Naruszewicz, Franciszek Kniażnin, Ignacy Krasicki, Stani­sław Trembecki, Adam Mickiewicz, Lucjan Siemieński, Kazimierz Tetmajer, Lucjan Rydel, Józef Birkenmajer, Julian Tuwim, Tadeusz Bo-' cheński i w.in. (zob. Wincenty Ogrodziński:

Polskie przekłady Horacego, w pracy zbiorowej Commentationes Horatianae, Cracoviae 1935).

Horapollon pisarz egipski z IV w. n.e., autor dzieła o hieroglifach jako piśmie obrazkowym pt. Hieroglyfika.

Horatii Horacjusze, ród rzymski pochodzenia patrycjuszowskiego. 1. trzej bracia Horacjusze, którzy podczas wojny Rzymu z miastem Alba Longa, za króla Tullusa Hostiiiusza (pół. VII w. p.n.e.), mieli swym zwycięstwem, odniesionym w -pojedynku nad trzema przedstawicielami Alby, braćmi Kuracjuszami, zadecydować o zwycię­stwie Rzymu nad Albą. Są oni bohaterami tra­gedii Piotra Comeille Les Horaces. 1. Marcus Horatius Pulyillus, miał brać udział w akcji przeciwko Tarkwiniuszowi Pysznemu i został konsulem po wypędzeniu Tarkwiniuszów z Rzy­mu, tzn. w pierwszym roku republiki (r. 509 p.n.e.); kolegą jego w konsulacie był Publius Walerius Poplikola. 3. Publius H. Pulvillus, syn poprzedniego, brał udział w walkach przeciwko Wciskom i Etruskom; był konsulem w latach 477 i 457 p.n.e. Przypisywano mu zwiększenie

hormos

328


Hory

liczby trybunów ludowych do dziesięciu. 4. Pu-blius H. Cocles, legendarny bohater rzymski;

dał przykład niezwykłego bohaterstwa w czasie wojny Rzymu z Etruskami (koniec VI w. p.n.e.);

walczył na prawym brzegu Tybru, usiłując po­wstrzymać wojska nieprzyjacielskie i czynił to tak długo, aż za nim zerwano most (Pons Sublicius). Wówczas rzucił się do Tybru i przepłynął w pełnej zbroi do swoich. 5. Marcus H. Barbatus Turrinus, konsul z r. 449 p.n.e., wydał wraz ze swym kolegą, Publiusem Yaleriusem Publicolą ustawy, tzw. Leges consulares Yaleriae Hmatiae, mające na celu podniesienie autorytetu zebrań ludowych oraz zapewnienie nietykalności trybu­nów ludowych i edylów. 6. Qumtus H. Flaccus zob. Horacy.



hormos (gr. hormos dosł. łańcuch) taniec, w którym chłopcy i dziewczęta trzymając się za ręce tworzą koło.

horoj (gr. l.mn.; hóros granica) 1. kamienie umieszczane na gruntach zastawionych. Wypi­sywano na nich imiona archonta danego roku, dłużnika i wierzyciela oraz kwotę długu. Odpo­wiadały one do pewnego stopnia dzisiejszym księgom hipotecznym. W Heraklei, Attyce, na Syros i Naksos znaleziono h. pochodzące z IV w. p.n.e., w Priene — z III w. p.n.e.

horologium łac. (gr. horológion, także horoskopźjon; łac. właściwie solarium) przyrząd do mierzenia czasu, rodzaj zegara słonecznego, któ­rego skonstruowanie przypisywano filozofowi Anaksymenesowi (albo Anaksymandrowi). Przy­rząd ten składał się z tarczy o kształcie wycinka kuli lub stożka, rzadziej płaskiej i umieszczonej na niej metalowej wskazówki, od której pada­jący cień służył do dokonywania potrzebnych pomiarów czasu; pierwotnie posługiwano się nim jedynie w celach naukowo-astronomicznych, z czasem wykorzystano go również dla ozna­czenia godzin dnia.



HortensU Hortenzjusze, ród rzymski pocho­dzenia plebejskiego. 1. Lucius Hortensius, trybun ludowy w r. 422 p.n.e., miał oskarżyć konsula Gajusza Semproruusza Atratmusa o nieudolne prowadzenie wojny z Wciskami. 2. Qumtus H. dyktator w r. 287 p.n.e., skłonił do powrotu do Rzymu zbuntowany lud, który uszedł do laniculum. Wydal ustawę Lex Hortensia de plebis-citis, na podstawie której uchwały plebsu głosu­jącego wg tribus miały moc ustawy i nie wy­magały aprobaty senatu. 3. Lucius H., pretor z r. 170 p.n.e., oskarżony o nadużycia w Mace­donii i Tracji. 4. Lucius H., pretor na Sycylii ok. r. 105 p.n.e. 5. Qumtus H. Hortalus, syn poprzedniego, znakomity mówca rzymski, ko­ryfeusz stylu azjańskiego w wymowie (r. 114-50 p.n.e.). W r. 75 był edylem, w 72 pretorem, w r. 69 konsulem. Występował głównie jako mówca sądowy i polityczny, i już jako dzie­więtnastoletni młodzieniec wsławił się wystąpie­niem w obronie mieszkańców prowincji Afryki. W r. 86 w mowie swej poparł Gneusza Pompejusza, od r. 81 zaczął występować jako prze­ciwnik Cycerona; w r. 70 bronił Werresa, w r. 67 zwalczał wniosek Gabiniusza, w r. 66 wniosek Maniliusza, który popierał Cyceron. Od czasów konsulatu Cycerona w r. 63 zaczął ponownie występować jako stronnik Cycerona w wielu procesach: Rabiriusza, Licyniusza Mureny, Sulli, FIakkusa, Sestiusza, Skaurusa, Milona itd. Z mów jego zachowały się przeważnie drobne fragmenty. Wymowę jego cechowała kwiecistość i pompatyczność. Cyceron podkreśla mistrzo­stwo H. w dyspozycji, zapowiedziach i rekapitulacjach. Mowy jego robiły wrażenie na słucha­czach przede wszystkim dzięki żywości ich wy­głaszania; słuchali go chętnie znakomici aktorzy Ezop i Roscjusz. Złośliwi nawet porównywali go do Dionysii, znanej podówczas tancerki w Rzy­mie. H. miał być ponadto autorem dzieła reto­rycznego oraz eposu i drobnych wierszyków, o których bliżej nic nam nie wiadomo. 6. Quin-tus H. Hortalus, syn poprzedniego, odznaczał się rozrzutnością i roztrwonił wielki majątek ojcow­ski. Był zwolennikiem Cezara i w czasie wojny domowej dowodził flotą na wybrzeżu Etrurii, potem został mianowany przez Cezara namiest­nikiem. Macedonii. Po zamordowaniu Cezara w r. 44 p.n.e. znalazł się na liście proskrybo-wanych; zginął w bitwie pod Filippi w r. 42. 7. Marcus H. Hortalus, wnuk mówcy, został senatorem za Augusta. 8. Hortensia, córka mówcy, przemawiała na Forum Romanum w r. 42 p.n.e. w imieniu zamożnych matron, którym triumwirowie wyznaczyli wysoki poda­tek; mowa odniosła skutek i podatek został obniżony.

Hory (gr. Hora!) mit. greckie boginie porządku i ładu we wszechświecie, córki Zeusa i Temidy. Wg Hezjoda było ich trzy: Eunomia—Prawo­rządność, Dike — Sprawiedliwość, Ejrenc — Po­kój. Czczono je również jako boginie pór roku. W Atenach czczono Hory pod imionami: Thallo (Kwitnąca), Aukso (od auksdno powiększam)

hospitium

329


Hybla

i Karpo (od karpós owoc), były to personifikacje natury w trzech porach roku: wiosny, lata i jesieni.



hospitium (łac. dosł. gościnność, gr. kseno-dochia) tennin ten był używany gfównie w za­stosowaniu do cudzoziemców przebywających na obcym terytorium. W Grecji istniała ksenodochia prywatna i publiczna. Pierwsza pole­gała na udzielaniu obcemu gościny i pełnej opieki; osoba gościa była uświęcona, a jego patronem był sam Zeus; przy wyjeździe gość otrzymywał upominek i wymieniał z gospoda­rzem symbol przyjaźni, najczęściej przedmiot przełamany na połowy; w przyszłości, przez zestawienie obu części zarówno oni, jak ich dzieci i dalsi potomkowie mogli się poznać i odwzajemnić za udzieloną w swoim czasie gościnę. Do ksenodochii publicznej należało:

a) prawo azylu, udzielanego zwłaszcza wygnań­com politycznym; b) goszczenie na koszt pań­stwa poselstw zagranicznych; c) wzajemna go­ścina mieszkańców metropolii i kolonii. W Rzy­mie również istniało h. prwatum i publicum, o podobnych formach co w Grecji. W miarę rozwoju państwa wytworzyła się z h. prwatum instytucja patronatu (zob. patronus). H. publi­cum powstawało wtedy, gdy Rzym zawierał z in­nym państwem umowę wzajemnej przyjaźni, zobowiązując się do ochrony obywateli kontra­henta na swoim terytorium.



hospitium militare łac. obowiązek udzielenia schronienia żołnierzowi rzymskiemu, nakładany na mieszkańców państwa wówczas, gdy wa­runki nie pozwalały na założenie obozu lub skoszarowanie wojska.

Hostiiia dziś Ostiglia; miejscowość w Gallia Cisalpina, nad Padem, na drodze między Weroną i Mantuą.

Hosdlii Hostiiiusze, arystokratyczny ród rzym­ski. 1. Hostius Hostiiius, mityczny przyjaciel Romulusa, dziad króla Tullusa Hostiiiusza, do­wódca Rzymian w wojnie z Sabinami (po por­waniu Sabinek), w której poległ. 2. Tullus H. zob. Tullus Hostiiius. 3. Aulus H. Cato, pretor w r. 207 p.n.e., namiestnik Sardynii. W r. 201 na polecenie decemwirów przeprowadził pomiary i podział terytoriów Apulii i Samnium. W r. 187 został oskarżony o oszustwo i otrzymał wyrok skazujący. 4. Lucius H. Cato, brat poprzedniego, piastował wraz z nim wszystkie urzędy. 5. Aulus H. Mancinus, pretor w r. 180 p.n.e., konsul w r. 170, prowadził wojnę z Perseuszem, królem

Macedonii. 6. Lucius H. Mancinus, pretor w r. 148 p.n.e., dowodził flotą rzymską w czasie m wojny punicidej, atakując Kartaginę od strony morza. W r. 145 został konsulem. 7. Caius H. Mancinus, konsul w r. 137 p.n.e., jako na­miestnik Hiszpanii został zamordowany przez Numantyjczyków. 8. Lucius H. Tubulus, pretor w r. 142 p.n.e., przewodniczący trybunału roz­trząsającego sprawy o morderstwa. Oskarżony o przekupstwo, popełnił samobójstwo. 9. autor mimów ośmieszających bogów, wspomniany przez Tertuliana. Czas życia nieznany.



Hostius epik rzymski z n w. p.n.e., autor poematu Bellum Histricum, o walkach Rzymian z illiryjskimi Japygami.

Hunowie (Hunni, Huni) lud rasy mongolskiej, który w ni w. p.n.e. zajął Chiny i przez dłuższy czas nimi władał. W Europie pojawili się w IV w. n.e. Do największej potęgi doszli pod panowa­niem Attyli, który w r. 447 spustoszył cesarstwo wschodnie, w r. 451 naszedł Galię, gdzie został pokonany przez Rzymian, w r. 452 spustoszył Italię.

Hussowski Mikołaj zw. też Hussoyianus, poeta polsko-łaciński z XVI w., autor oryginalnego poematu o żubrze, Carmen de statura, feritate ac venatione bisontis (Pieśń o wyglądzie i dzi­kości żubra oraz o polowaniu na niego, Kra­ków 1523).

Hyady (gr. Hyades) mit. nimfy rozsiewające wilgoć na ziemi, córki Atlasa i Ajtry. Wg jednej z wersji były opiekunkami Zeusa i Dionizosa;

przez wdzięczność Zeus przeniósł je na niebo, umieszczając w konstelacji Byka. Ukazanie się gwiazdozbioru H. zwiastowało porę deszczową.



Hyakinthos, Hyacinthus zob. Hiacynt.

Hyampeja skała w Fokidzie, skąd wypływało źródło Kastalia.

Hyampolis miasto w Fokidzie nad rzeką Assos, dopływem rzeki Kefisos, na drodze z Orchomenos do Beocji; zburzone w czasie wojen perskich przez Kserksesa, zostało odbudowane; ponow­nie zburzył je Filip Macedoński.

Hyas mit. syn Atlasa, brat Hyad, również jak one został zamieniony w gwiazdę.

Hybla (także Hyble) 1. góra na wschodnim wybrzeżu Sycylii, słynąca z kwiatów i obfitości pszczół; stąd też pochodził znakomity 'miód hyblejski sławiony przez poetów. 2. H. Maior, dziś Patemo, miasto w pobliżu Catany, u stóp-Etny, nad rzeką Symajtos (dziś Giarretta). 3. fl. Heraea, dziś Chiaramonte; miasto na

Hyccara

330

Hymettos

drodze z Syrakuz do Akragas. 4. H. ta Megara, miasto na wschodnim brzegu Sycylii, w pobliżu Syrakuz, założone przez Dorów z Megary w r. 729 p.n.e.; od czasów Gelona stanowiło twierdzę Syrakuz. Uległo zniszczeniu w czasie II wojny punickiej (r. 218-202 p.n.e.).



Hyccara miasto na północno-zachodnim wy­brzeżu Sycylii, założone przez Sikionczyków, w r. 415 p.n.e. zniszczone przez Ateńczyków. Odkryto tam ruiny świątyni.

Hydaspes dziś Dzilam; rzeka w północno-za-chodniej części Indii, wypływa z gór Imaus, wpada do rzeki Akesines, dopływu Indu. Alek­sander Wielki założył nad jej brzegami miasta:

Nikaja i Bukefala.



hydra lernejska mit. potwór o dziewięciu gło­wach, zabity przez Heraklesa.

Hydraotes dziś Ravi; rzeka w Indiach, lewy dopływ rzeki Akesines, wypływająca z gór Imaus, znana Grekom od czasów Aleksandra Wielkiego.

hydraulos gr. organy wodne, instrument mu­zyczny skonstruowany przez znakomitego wy­nalazcę i konstruktora z In w. p.n.e., Ktesibiosa z Aleksandrii.

Hydrea maleńka wysepka u wybrzeży Argo-lidy.

hydria (gr. hydria) naczynie na wodę o niskiej stopce, pękatym brzuścu oraz niewysokiej a do­syć wąskiej szyi i trzech imadłach: dwu pozio­mych i jednym pionowym. Kształt ten był bar­dzo rozpowszechniony w naczyniach ceramicz­nych i metalowych.

Hydnis (albo Hydruntum) dziś Otranto; mia­sto w południowo-wschodniej Italii, ważny port w drodze z Rzymu do Grecji, w IV w. n.e. stracił znaczenie na korzyść Brundisium.

Hygieja mit. grecka bogini zdrowia, córka Asklepiosa, czczona wraz z nim na terenie całej Grecji, przedstawiana w sztuce plastycznej najczęściej w towarzystwie Asklepiosa, w postaci młodej kobiety trzymającej w lewej ręce czarę, z której wąż pije mleko.

Hyginus 1. Caius lulius H., rodem z Hiszpanii, wyzwoleniec Augusta (I w. p.n.e./I w. n.e.), za­rządca biblioteki palatyńskiej, autor nie zacho­wanych dzieł o treści gramatycznej, filologicznej i antykwarycznej a także traktatów rolniczych. 2. H. Gromaticus, z czasów Domicjana (koniec I w. n.e.), autor zachowanych częściowo dzieł o sztuce mierzenia gruntu i o obozach wojsko­wych. 3. H; autor Fabularum liber (Podręcznik

mitologii) i Poeticon astronomicw, żył w czasach późnego cesarstwa; pisma się zachowały.



Hyksosi nazwa ludów spokrewnionych z Egip­cjanami, stanowiących mieszaninę zachodnio-azjatyckich szczepów i plemion, które w latach 1720 -1670 p.n.e. przeniknęły do Delty i na okres jednego stulecia opanowały Egipt. Jarzmo ich zrzucili Egipcjanie ok. r. 1570 p.n.e.

Hylas mit. syn króla Dryopów, Tejodamasa i nimfy Menodike, ulubieniec Heraklesa, któ­remu towarzyszył w wyprawie Argonautów po złote runo. W czasie pobytu w Mizji został wciągnięty do źródła Pagaj przez zachwycone jego urodą nimfy, w chwili gdy czerpał wodę. Mieszkańcy Mizji obchodzili na jego cześć świę­to, składając ofiary nad źródłem. Porwanie H. było częstym tematem sztuk plastycznych, m.in. przedstawia tę scenę malowidło ścienne z Her-culaneum, relief w Muzeum Kapitolińskim i na­czynie situla znajdujące się w Ermitażu Lenin-gradzkim.

Hyle stare miasto w Beocji, nad jeziorem Hylike, siedziba (wspomnianych przez Homera) bogacza Oresibiosa i artysty Tychiosa, który sporządził Ajasowi sławną tarczę.

Hyllos1 mit. najstarszy syn Heraklesa; prze­śladowany przez Eurysteusza, schronił się z bra­ćmi do Aten pod opiekę Tezeusza, który dopo­mógł mu zwyciężyć przeciwnika. H. został adop­towany przez króla Tesalii, Ajgimiosa i otrzymał od niego część jego królestwa. Kilkakrotnie sam H., a potem jego potomkowie, Heraklidzi, odbywali wyprawy na Peloponez, aż wreszcie go zdobyli. H. zginął w pojedynku z Echemosem, królem Arkadii. Na jego cześć jedna z fyl w mia­stach doryckich nosiła nazwę /Hylleis.


1   ...   60   61   62   63   64   65   66   67   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna