Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona31/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   27   28   29   30   31   32   33   34   ...   159

Columella (C. Lucius Iwilus Moderatus C.) urodzony w Gades w latach trzydziestych I w. n e., pisarz rzymski i agronom, autor dzieła rol-

nizego w 12 księgach De re rustica, będącego niezwykle ważnym źródłem dla poznania spraw lolniezych Italii w I w. n.e., w szczególności zaś kryzysu w dziedzinie rolnictwa i instytucji ko-lonatu.



Cominianus gramatyk łaciński z IV w. n.e.

Cominii ród rzymski pochodzenia plebejskiego. 1. Lucius Cominius, trybun w armii dyktatora Lucjusza Papiriusza Kursora, uczestnik wojen samnickich (IV w. p.n.e.). 2. Quintus C., oficer Cezara. 3. Caius C; mówca współczesny Cyceronowi, chwalony przez niego dla jasnego stylu. 4. ekwita rzymski z czasów Tyberiusza, autor utworów satyrycznych wymierzonych przeciwko cesarzowi.

Cominium miasto leżące na pograniczu tery­torium Hemików i Samnitów, zdobyte w r. 291 p.n.e. przez konsula Lucjusza Postumiusza Megellusa.

comitium łac. miejsce przeznaczone na zebra­nia lub zgromadzenia ludowe. Termin comitia (l.mn.) oznaczał samo zgromadzenie; c. centuriata, zgromadzenie centurii; c. curiata, zgro­madzenie kurii; c. tributa, zgromadzenie tribus. Comitia nosiły też osobne nazwy zależnie od celu wyborów: c. consularia, gdy wybierano kon­sulów, c. praetoria, gdy odbywały się wybory pretorów.



commentarii łac. kronika, zapiski, notatki:

c. diurni, oficjalny dziennik rzymski zwany też acta diurna; c. pontificum, zapiski prowadzone przez pontyfików, dotyczące głównie spraw kul­towych; c. senatus, protokoły z posiedzeń senatu. Tytuł c. dawano też utworom literackim zawie­rającym wspomnienia, pamiętnikom (np. Pa­miętniki Cezara) lub komentarzom w naszym rozumieniu, a więc pismom objaśniającym utwo­ry dawniejszego autora.



conunercium łac. 1. handel. 2. przysługujące stronom prawo wzajemnego zawierania transak­cji kupna-sprzedaży. 3. zdolność prawna do zbywania i nabywania wg zasad rzymskiego prawa cywilnego (w szczególności w drodze mancypacji).

Commius Gal z plemienia Atrebatów, zwolen­nik Cezara, pomagający mu w zjednywaniu stronników w czasie podboju Galii, potem jego zacięty przeciwnik.

Commodus zob. Kommodus.

Compitalia święto rzymskie obchodzone 2 maja ku czci bóstw Lares compitales, opiekujących się ulicami; na rozdrożach (compitum) stawiano

complinium

160


Considii

im ołtarze i kapliczki. Kapłani zajmujący się tymi obchodami nazywali się compitales.



complimum łac. w domu italsko-etruskim czworokątny otwór w dachu nad atrium, przez który woda deszczowa wpadała do basenu, implmium, znajdującego się pod nim.

Compsa dziś Conza; miasto Hirpinów w po­bliżu źródeł rzeki Aufidus.



Comum dziś Como; miasto w Galii Cyzal-pińskiej nad Lacus Larius (dziś" jezioro Como). Skolonizowane przez Cezara, otrzymało nazwę Novum C.; ojczyzna obu Pliniuszów, słynne z wyrobów żelaznych.

concha łac. 1. naczynie w kształcie muszli, używane jako patera ofiarna lub miska. 2. instru­ment muzyczny dęty, w kształcie muszli; róg. 3. częste tło popiersi w sarkofagach i nagrob­kach rzymskich. 4. puszka lub słoiczek do pachnideł i balsamów.

concilium łac. .1. zgromadzenie ludowe dla wysłuchania relacji urzędnika, w przeciwsta­wieniu do comitia, na których odbywano wybory i przeprowadzano głosowanie. 2. komitet skła­dający się z wybitnych obywateli pod kierownic­twem przewodniczącego, utworzony dla załatwie­nia określonych spraw. 3. zgromadzenie przed­stawicieli plemion sojuszniczych z terenu Italii, jak: Latynowie, Etruskowie, Samnici itd. 4. zgro­madzenie plebejuszów. 5. zgromadzenie czo­łowych osobistości w prowincjach.

Concordia bóstwo rzymskie, uosobienie po­jęcia Zgody opiekującej się stosunkami wewnę­trznymi w państwie. Przedstawiano ją w postaci kobiety trzymającej w lewej ręce róg obfitości, w prawej wagę albo gałązkę oliwną. Święta jej obchodzono 16 stycznia i 30 marca. W r. 367 p.n.e. po wygaśnięciu walk plebsjuszów z patry-cjuszami Marek Furiusz Kamillus wystawił jej pierwszą w Rzymie świątynię. Znajdowała się ona na Forum i często służyła za miejsce posiedzeń senatu.

concordia parrae res crescunt, diseordia maxi-mae diiabuntur zgodą rosną małe sprawy, nie­zgodą największe się rozpadają (Sallustius Bellum ługwthinwn 10, 6).



concubina łac. kobieta wolna żyjąca z wolnym mężczyzną w trwałym związku pozamałżeńskim. W Grecji był to związek nie hańbiący kobiety i uregulowany przepisami prawnymi, lecz niższy od małżeństwa. Mężczyzna mógł mieć jedno­cześnie żonę i c., którą w każdej chwili mógł odesłać do ojca. Dzieci zrodzone z c. nie miały

praw do spadku. W Rzymie konkubinat nie mógł istnieć obok małżeństwa lub drugiego konkubinatu i miał zwykle miejsce, gdy zacho­dziły przeszkody do zawarcia małżeństwa, np. legionista nie mógł się żenić w okresie trwania służby.



Condrusi lud germańskiego pochodzenia, za­mieszkujący Galię Belgijską, na prawym brzegu rzeki Mosy (dziś terytorium Condroz).

confarreatio tac. sakralny akt zawarcia mał­żeństwa, przy którym główny obrzęd polegał na wspólnym złożeniu w ofierze Jowiszowi przez nowożeńców placka z orkiszu (panis farreus);

w czasie tego aktu, dokonywanego w obecności 10 świadków, kapłan Jowisza odprawiał uro­czyste modły. Ta forma c., była dostępna jedynie dla patrycjuszów.

confessio łac. częściowe lub całkowite uznanie powództwa przez pozwanego lub przyznanie się oskarżonego do winy.



congiarium fac. 1. miara (congius) wina, oliwy, pszenicy lub soli albo ich ekwiwalent w pieniądzach, rozdawane jako zasiłek ubogim, a także żołnierzom czy pewnym kategoriom obywateli (np. klientom). 2. naczynie o objętości l congius. 3. zob. largitio.

congius łac. miara objętości płynów wynosząca 6 sextarii (3,27 litra); zachował się jej wzorzec w postaci naczynia o kształcie dwu ściętych stożków stykających się ze sobą podstawami, z pierścieniowatą stopką i płaskim, szerokim krążkiem wylewu. Zob. miary objętości.

conquisitor łac. oficer wzgl. komisarz prze­prowadzający werbunek do armii rzymskiej.

consecratio łac. zob. apoteoza.

Consentes Dii (łac. consentes wspólnie istnie­jący) tak nazywano w Rzymie grup? 12 głównych bóstw (6 męskich i 6 kobiecych): Jowisz i Juno-na, Nsptun i Minerwa, Mars i Wenus, Apollo i Diana, Wulkan i Westa, Merkury i Cerera. Poświęcony był im portyk wiodący z Forum na Kapitol.



Consentia dziś Cosenza; miasto w Bruttium.

Considii ród rzymski pochodzenia plebejskiego.

1. O.wntus Considius trybun ludowy z r. 476 p.n.e.;

razem z drugim trybunem, T. Genuciusem, złożył wniosek w sprawie reformy agrarnej.

2. Quintus C., przyjaciel Werresa, znany z uczci­wości. 3. Publius C., jeden z dowódców Cezara w czasie wojny galickiej. 4. Marcus C. Nonianus, pretor w r. 52 p.n.e., zwolennik Pompejusza w czasie wojny domowej. 5. Całus C. Longus,

Kimały -s

sonvaA»v ••c

isiAopin są a v

^310XSAaV •£

xi vonavi



«V*»» nn»oq'J.3SVa •»• SAJ-ŁV Z

Aanw anishivn3anv •t



uou^«aa VNaXV

ix v3nav-L



TABLICA XII

i. cmcus maximl's.

rekonstrukcja

2. CIRCUS MAXIMUS. plan



Bbiinusuo^ai 'A;n3d

AanVlN33•I



saNaisowaa £

soN3i\navia z



aix v3navŁ

Ebin.nsuoyJ -raSWAZa MOO '9

wniayawmoo •s

Bfa)(n.iisuo](3Ji')oaao woa

»jojuib hisoinSgimouJwa vu SOZIN010

v!ii) 'sodoana vana

B^IBZOUl


'saanin^isola •t

ax v3navi

tiopotuan 3N3»r3 •»•

oaNioa z


aif!i°d soaoJAaoa •c ™"iloaoNSAa i

iax v3navx

Constans

161


Córo

namiestnik Afryki, w r. 47 dowodził dwoma legionami przeciw Cezarowi i zginął zamordowany przez afrykańskich Getulów.



Constans zob. Konstans.

Constanda zob. Konstancja.

Constandna zob. Cirta.

Constantinopolis zob. Bizancjum.

Constandnos zob. Konstantyn.

Constantinus zob. Konstanciusz.

Consualia zob. Consus.

consul zob. konsul.

Consus starożytne bóstwo italskie, niekiedy identyfikowane z Neptunem lub uważane za bóstwo' chtoniczne; imię jego tłumaczono jako „Doradca" (od consulo radzić). Święta na jego cześć, Consualia, obchodzono 21 sierpnia i 15 grudnia; organizacją obchodów zajmowało się kolegium pontyfików. Urządzano wtedy wyścigi koni i mułów.



condo łac. 1. zebranie publiczne zwoływane przez urzędników lub kapłanów dla zreferowania aktualnych spraw, przedstawienia projektów ustaw itd. Zebrania te nie miały kompetencji wyborczych i nie odbywały się na nich głoso­wania. 2. zgromadzenie wojska w obozie dla wysłuchania przemowy wodza. 3. mowa wy­głoszona na zebraniu publicznym, jak również mowa wodza wygłoszona, do zgromadzonego wojska.

contractus fac. umowa, w szczególności umowa rodząca zobowiązanie, uznana przez prawo cywilne i zaskarżalna na podstawie pewnego wy­raźnego formalnego elementu (causa cmits) stanowiącego źródło zobowiązania.



Contrebia jedno z głównych miast Celtyberów w Hispania Tarraconensis (na południo-wschód od Saragossy).

contubernium łac. 1. namiot albo oddział wojskowy mieszkający w jednym namiocie. 2. współżycie wodza z żołnierzami, namiestnika prowincji ze swoją świtą, cesarza z jego orszakiem itd. 3. faktyczny trwały związek płciowy między niewolnikiem i niewolnicą, wolnym i niewolnicą lub kobietą wolną i niewolnikiem w przeciw­stawieniu do uznanego przez prawo małżeń­stwa, nuptiae, matrimonium. W wypadku wyzwo­lenia niewolnika obdarzano niekiedy wolnością również jego towarzyszkę żyda.

contumacia łac. nieposłuszeństwo wobec nakazu urzędnika, sędziego lub przełożonego w wojsku, np. niestawiennictwo w sądzie mimo otrzymania wezwania.

conubium łac. zdolność do zawarcia małżeń­stwa ważnego wg prawa cywilnego (matrimonium iustum). W Rzymie pierwotnie mogli je zawierać tylko obywatele rzymscy tej samej przynależności społecznej, a więc patrycjusze i plebejusze tylko między sobą; później prawo zezwoliło na za­wieranie małżeństw patrycjuszów z plebejuszami oraz obywateli rzymskich z nieKtórymi katego­riami osób nie mających obywatelstwa rzym­skiego.

conyentus tac. zebranie, 1. c. iuridicus. Zebranie ludności prowmcjonalnei dla załatwienia spraw sądowych w terminach wyznaczonych przez na­miestnika, który podczas regularnie odbywanych objazdów prowincji zatrzymywał się w więk­szych miastach i wymierzał sprawiedliwość.

2. c. civium Romanorum stała organizacja oby­wateli rzymskich osiadłych w prowincjach.



conrersio zob. epifora.

cooptatio łac. termin techniczny oznaczający samodzielne uzupełnianie się pewnej organi­zacji, w przeciwieństwie do wyborów lub mia­nowania. C. była stosowana głównie przy uzu­pełnianiu collegia sacerdotum takich, jak: ponti-fices, augures, epulones, decemviri sacris fa-ciundis, Fratres Anrales, oraz przy uzupełnianiu kolegium trybunów ludowych, c. trtbwwrum. W późniejszym okresie pojęcie c. używane jest w znaczeniu adoptatlo, np. c. in patres przy­jęcie do grona patrycjuszów, lub c. luliae gentis, przyjęcie do rodu Juliuszów.

Copa (łac. szynkarka) tytuł krótkiego utworu w dystychach elegijnych. pochodzącego z czasów Augusta i zachowanego wśród utworów Wergi-liusza, dlatego też niekiedy mu przypisywanego.

Coponil Koponiusze, ród rzymski pochodzenia plebejskiego. 1. Copontus uczestnik wyprawy Krassusa przeciw Partom. 2. rzeźbiarz rzymski z I w. p.n.e., twórca rzeźb w teatrze Pompejusza. przedstawiających czternaście podbitych przez niego ludów. Posągi te były najpierw uroczyście niesione w orszaku w czasie triumfu Pompejusza, a później umieszczone w teatrze jego imienia.

3. zarządca Judei po Herodesie, w r. 6 n.e., z tytułem procurator cum iwe fladii (z prawem miecza).



Coptos dziś Coft; miasto w Egipcie na prawym brzegu Nilu, ważny punkt handlowy dla Arabii, Indii i Aleksandrii, za czasów Justyniana nazwany lustiniampoUs.

Córa dziś Cori; starożytne miasto w Lacjum, w kraju Wcisków, wg podania założone przez

11 — Mała encyklopedia kultury antycznej



Corbulo

162


Cornelii

Argiwczyka Korasa, wiele ucierpiało w czasie wojen Rzymian z Wciskami.



Corbulo przydomek rodu Domicjuszów (zob. Domitli).

Corduba dziś Cordoba; ważne i znaczne miasto handlowe w Hispania Baetica, pierwsza kolonia rzymska, założona w n w. p.n.e., póź­niej stolica całej prowincji; ojczyzna obu Seneków i poety Lukana.

Corfinium starożytne warowne miasto Pelig-nów, w pobliżu miasta Atemum w Samnium;

zachowały się ruiny.



Coriolanus zob. Koriolan.

Corioli miasto Wcisków w Lacjum, zwycię­żone (w r. 493 p.n.e.) przez Gajusa Marcjusza, który otrzymał stąd przydomek Coriolanus (zob. Koriolan).

Corippus (Flavius Cresconius C.) z Afryki, epik rzymski z VI w. n.e. Wzorując się na Wer-giliuszu i Klaudianie, napisał dwa poematy:

De laudibus lustini August! libri IV, panegiryk na cześć cesarza Justyna Młodszego (565 - 578), oraz Johamndos swe de bellis Lybicis libri VIII, poświęcony wojnie, którą prowadził Johannes, prokonsul w Afryce w r. 550, przeciw Wanda­lom i Maurom.

Cornelii Koraeliusze, jeden z najstarszych i najznaczniejszych rodów rzymskich; należały do niego zarówno gałęzie patrycjuszowskie z przydomkami: Dolabella, Helvius, Lentulus, Maluginensis, Rufinus, Scipio, Sulla i in., jak i rodziny plebejskie z przydomkami: Balbus, Mammula, Merula i in.—Arvinae: 1. Aulus Comelius Cossus Arvina w r. 349 p.n.e., za dyk­tatury Tytusa Maniiusza Torkwata magister eguitum; konsul w r. 343, odniósł wówczas zwycięstwo nad Samnitami. W r. 332 konsul po raz drugi, w tym samym roku był dyktatorem. 2.Publius C. Arvina, konsul w r. 306 p.n.e., cenzor w r. 304, w r. 288 konsul po raz drugi. — Balbi zob. Balbus. — Cethegi zob. Cethegus. Cinnae: 3. Lucius C. Cinna, konsul w r. 87 p.n.e., wódz stronnictwa demokratycznego, po wyjeździe Sulli na wojnę z Mitrydatesem spro­wadził znów do Rzymu Mariusza i wszystkich proskrybowanych; rozgorzała na nowo walka ze stronnikami Sulli. W r. 84 p.n.e. został zabity przez żołnierzy w Ankonie. 4. Lucius C. Cinna, wnuk poprzedniego oraz Pompejusza, spiskował przeciw Augustowi, został jednak przez niego ułaskawiony i mianowany konsulem; od tego czasu stał się wielkim przyjacielem cesarza. Jest

bohaterem tragedii Piotra Comeille pt. Cinna (1639).—Cossi: 5. Aulus C. Cossus, konsul w r. 428 p.n.e., walczył z Wojami. W r. 426 został trybunem wojskowym o władzy konsu­larnej. 6. Aulus C. Cossus, syn poprzedniego, dyktator w r. 385 p.n.e. — Dolabellae galąź patrycjuszowska: 7. Publius C. Dolabella, konsul w r. 283 p.n.e., odniósł wielkie zwycięstwo nad Bojami i Senonami w bitwie nad Jeziorem Wa-dymońskim. 8. Cnaeus C. Dolabella, konsul w r. 81 p.n.e., odniósł zwycięstwo nad Trakami, był gorącym zwolennikiem Sulli. Jako namiest­nik Macedonii został oskarżony przez Cezara o zdzierstwa, ale uniewinniony. 9. Cnaeus C. Dolabella, pretor z r. 81 p.n.e., namiestnik Cyli­cji, z powodu zdzierstw popełnianych przez sie­bie i podwładnych został pociągnięty do odpo­wiedzialności i skazany na wygnanie. 10. Publius C. Dolabella, mąż córki Cycerona, Tulii, stron­nik Cezara, uczestnik bitwy pod Farsalos i walk w Hiszpanii, konsul w r. 44 p.n.e. Po śmierci Cezara po pewnym wahaniu przeszedł na stronę Antoniusza i otrzymał od niego prowincję Syrię. Gdy Kassjusz, otrzymawszy tę samą Syrię jako prowincję od senatu, wyruszył przeciw niemu i pokonał go w Laodikei, Dolabella . popehiii samobójstwo (r. 43 p.n.e.).—Linia Helwiu-szów zob. Heli/ii,—Lentuli: 11. Lucius C. Lentulus Caudinus, konsul w r. 275, zwycięz­ca w walkach z Lukanami. 12. Publius C. Len­tulus Caudinus, konsul w r. 236 p.n.e., zwy­cięzca Ligurów. 13. Lucius C. Lentulus, namiest­nik w r. 206 p.n.e. w Iberii, wraz z Lucjuszem Maniiuszem Acidinusem kończy podbój Hisz­panii rozpoczęty przez Scypiona. 14. Publius C. Lentulus jako przywódca stronnictwa senackiego uczestniczył w zamordowaniu Gajusza Grak-cbusa w r. 121 p.n.e. 15. Cnaeus C. Lentulus Clodianus, cenzor w r. 70, pragnąc się przypo­dobać Pompejuszowi i Krassusowi, wykreślił z listy 64 senatorów, wśród nich wielu sullańczyków. 16. Publius C. Lentulus Spinter, przy­jaciel Cycerona, jako konsul w r. 57 p.n.e., przyczynił się do odwołania go z wygnania. 17. Publius C. Lentulus Swa, uczestnik spisku Katyliny, stracony 5 grudnia 63 r. p.n.e. — Maluginenses: 18. Lucius C. Maluginensis Uritinus, konsul w r. 459 p.n.e. 19. • Marcus C. Maluginensis, decemwir w r. 450 p.n.e. — Merulae: 20. Lucius C. Merula, konsul w r. 193 p.n.e., zwycięzca Bojów. 21. Lucius C. Merula, flamen Jowisza, wybrany na konsula w r. 87

Comelius Gallus

163

corona


p.n.e., po wypędzeniu Cynny. — Rufini: 22. Pu-blius C. Rufinus, konsul w r. 290 p.n.e., zniszczył ziemię Samnitów, przygotowując ostateczny ich podbój w kilku następnych latach. — Scipiones zob. Scipio. S u Ha e zob. Sulla. Inni;

23. Cnaeus C. architekt rzymski z czasów Augu­sta, wspomniany przez Witruwiusza jako kon­struktor machin wojennych.

Comelius Gallus z Forum Julii (dziś Frejus) w Galii, żył w latach 69-26 p.n.e. Pochodził z rodu plebejskiego, dzięki poparciu Augusta dostał się do stanu ekwitów. Za zasługi poło­żone w czasie wojny z Antoniuszem August mianował go pierwszym prefektem nowo utwo­rzonej prowincji Egiptu. Później jednak popadł w niełaskę i został skazany na wygnanie, wsku­tek czego popełnił samobójstwo. Był pierwszym elegikiem .rzymskim, autorem 4 ksiąg elegii, w których opiewał swą ukochaną pod pseudoni­mem Lycoris. Przyjaźnił się z Wergiliuszem i Azyniuszem Pollionem.



Cornelius Nepos (I w. p.n.e.), rodem z Galii Cyzalpińskiej, historyk rzymski i wydawca, przy­jaciel Cycerona i Attyka; Katullus poświęcił mu księgę swych poezji. Napisał trzy księgi Chronica (chronologiczne zestawienie, pierwsze w litera­turze rzymskiej, dziejów Grecji i Rzymu), Exem-pla (anegdoty historyczne) oraz De Wiś illustrl-bus (życiorysy sławnych mężów). Zachowała się z tego księga życiorysów sławnych wodzów z obcych narodów oraz życiorysy Katona Star­szego i Attyka.

Cornelius Pinus malarz rzymski działający za czasów Wespazjana (69 - 79 r. n.e.). Wraz z in­nym malarzem, Attiusem Priskusem, malował wnętrze świątyni Honoru i Męstwa (Honoris et Yirtutis) w Rzymie.

cornicines łac. trębacze w wojsku rzymskim, grający na metalowych rogach. Tworzyli osobną centurię, która maszerowała przy godłach woj­skowych, znaki na dźwięk rogu ruszały lub zatrzymywały się w marszu. Początkowo byli nieuzbrojeni, za cesarstwa otrzymali miecze i tar­cze, głowę okrywali skórą, która opadała na ramiona.

Corniculum dziś Comicolo; starożytne miasto latyńskie, na północ od Tibur, ojczyzna rodzi­ców Serwiusza Tulliusza.



Comificii Kornificjusze, ród rzymski pocho­dzenia plebejskiego. 1. Comificius sekretarz Wer-resa za czasów jego namiestnictwa na Sycylii. 2. O.umtus C. jeden z sędziów w procesie przeciw

Werresowi. W r. 69 p.n.e. był trybunem ludo­wym, w r. 66 pretorem, w r. 64 współzawodni­kiem Cycerona przy ubieganiu się o konsulat. Popierał stanowisko Cycerona wobec spisku Katyliny. 3. Quintiis C., syn poprzedniego, kwestor w r. 48 p.n.e., w latach następnych delegowany przez Cezara do prowincji Illirii usunął z niej Pompejańczyków, w r. 46 przeby­wał w prowincjach wschodnich, w r. 44 otrzymał namiestnictwo Afryki, gdzie zginął w walkach ze stronnikami drugiego triumwiratu. Był mówcą i teoretykiem wymowy; niektórzy przypisywali mu autorstwo Khetorica ad Heremtum. Pisał również drobne utwory poetyckie. 4. Lucius C., oskarżyciel Milona w r, 52 p.n.e., po starciu pod Bovillae, w którym zginął KJodiusz. 5. syn poprzedniego, dowodził flotą Oktawiana w woj­nie przeciw Sekstusowi Pompejuszowi, w r. 35 p.n.e. został konsulem.



cornu łac. 1. róg, dęty instrument muzyczny. 2. dwa ramiona liry, pierwotnie zrobione z pu­stych rogów i dlatego dające rezonans. 3. zakoń­czenie masztu okrętowego. 4. skrzydło wojska:

c. dextrum, prawe skrzydło, c. sinistrum, lewe skrzydło.

corollarium łac. wieniec ofiarowywany w Rzy­mie artystom i fletnistom, jeżeli ich produkcje podobały się organizatorom widowiska. Najpierw ofiarowywano żywe kwiaty, później sztuczne wieńce robione z barwionego rogu lub z cienko posrebrzanej czy pozłacanej blachy brązowej. Z czasem c. oznacza wszelkie nagrody dołączane do umówionej zapłaty, np. szaty, biżuterię, pie­niądze.

corona łac. (odpow. gr. stefanos, stefdne wie­niec) nie była w starożytności oznaką władzy królewskiej, gdyż rolę tę spełniał diadem (zob.). Najszersze zastosowanie znajdował wieniec w kulcie. Nosili go wszyscy, którzy brali udział w obrzędach. Wieńczono także zwierzęta ofiarne i przedmioty sakralne. Posągi bóstw przybierano w wieńce splecione z roślin specjalnie im poświę­conych, np. wieńcem dębowym zdobiono posąg Zeusa, mirtowym — Afrodyty itp. Specjalne wień­ce, przybrane niekiedy emblematami bóstw, no­sili kapłani i urzędnicy dopełniający obrzędów kultowych. Stąd niektórzy urzędnicy greccy no­sili nazwę stefanefóro). Wieńczono takie zmar­łych przed złożeniem ich do grobu, co było za­pewne symbolem ich ubóstwienia. Poza znacze­niem religijnym wieniec spełniał rolę nagrody oraz uroczystego dopełnienia stroju. W Grecji




1   ...   27   28   29   30   31   32   33   34   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna