Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona22/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   159

Bellerofont (gr. Bellerofon, dop. BellerofŚntos;

także Bellerofontes) mit. syn króla Koryntu Glaukosa, potomek Syzyfa. Zabiwszy niechcący swego brata, uciekł z ojczyzny do króla Argos, Projtosa. Tam zakochała się w nim żona króla, Anteja, która nie znalazłszy wzajemności oskar­żyła B. przed swym mężem o godzenie na jej cześć. Projtos, nie chcąc łamać praw gościnności, wysłał B. do swego teścia Jobatesa, króla Likii, z listem, w którym polecił zabić B. Jobates, chcąc zgładzić B., kazał mu zabić Chimerę. W czasie walki przyszła B. z pomocą Atena, zsyłając skrzydlatego konia. Pegaza. B. dosiadł Pegaza i uśmiercił Chimerę; następne zwycięstwo odniósł nad Amazonkami. Wówczas Jobates oddał mu swą córkę za żonę i uczynił go swoim następcą tronu.



Bellona mit. rzymska bogini wojny, towa-Pi^yszka czy też żona Marsa. W jej świątyni

na polu ' Marsowym senat przyjmował posłów zagranicznych oraz wodzów powracających ze zwycięskiej wojny i ubiegających się o prawo odbycia triumfu. Za czasów Sulli identyfiko­wano B. z kappadocką boginią Maa. W czasach cesarstwa kult rodzimy B. zastąpiono całkowicie orgiastycznym kultem bogini Maa. Jej kapłani doprowadzali się do stanu krańcowego uniesie­nia i ogarnięci szałem zadawali sobie wzajemnie rany; zwano ich świątynnikami (łac. fanatici), skąd powstały wyrazy „fanatyk" i „fanatyzm", używane we wszystkich językach europejskich.



Bellowakowie (Belloyaci) lud belgijski zamie­szkały pomiędzy Sekwaną, Samarą i Isarą; głó­wne miasto Bratuspantium. Zob. Belgica.

Belos1 mit. 1. bóstwo semickie, niekiedy identyfikowane z Baalem. 2. założyciel państwa babilońskiego. 3. syn Posejdona, król Egiptu, ojciec Danaosa (zob.), Ajgyptosa i Kefeusa. 4. protoplasta królów Tym, ojciec Dydony. Niektórzy mitografowie greccy biorą te wszyst­kie postacie^ za jedną.

Belos2 rzeka w Fenicji, wypływa z podnóża góry Karmel i wpada do Morza Czerwonego. Wg tradycji, piasek z jej brzegów służył Fenicja­nom do wyrobu szkła.

Benacus lakus dziś Lago di Garda; największe jezioro w pomocnej Italii, pomiędzy Briksją a Weroną.

Bendis tracka bogini księżyca, utożsamiana przez Greków z Artemidą; w porcie Pireus znajdowała się jej świątynia zw. Bendidejon.

Benedykt z Kożmina zob. Koźmińczyk Bene­dykt.

beneficiarius tac. żołnierz zwolniony przez do­wódcę od pełnienia trudnych obowiązków; była to nagroda za specjalne zasługi. B. służyli w szta­bie wojskowym przy namiestnikach na prowin­cji, byli przydzielani m. in. do prac biurowych.

Benewentum (Beneventum) dziś Benevento; je­dno z najstarszych miast w Italii, leżące w Sam-nium przy ujściu rzeki Sabatus, wpadającej do rzeki Kalor, na wschód od mons Taburnus. Z powodu niezdrowego klimatu miasto nosiło pierwotnie nazwę Maleyentum. Po zwycięstwie nad Pyrrusem w r. 275 p.n.e. zostało nazwane B. dla dobrej wróżby. Za panowania rzymskiego doszło do wielkiego rozkwitu i zostało ozdo-•bione licznymi pięknymi budowlami.



Beocja (gr. Bojotia, łac. Beotia) kraina w Grecji środkowej, granicząca na pomocy z Lo-krydą f Cieśniną Eubęjską, na południu z Zatoką

Beocki Związek

116


Belis

Koryncką, Megarą i Attyką, na wschodzie z Cie­śniną Eubejską. Część północno-zachodnią sta­nowiła kotlina otoczona górami; znajdowało się tam jezioro Kopais. Część południowo-wscho-dnia była górzysta, przecięta licznymi rzekami i dolinami. Z gór należy wymienić pokryty lasa­mi Helikon (na południo-zachód od jeziora Kopais) uważany za siedzibę Muz, obfity w źró­dła Lejbethrion, oraz Kitajron leżący na pogra­niczu Megary i Attyki, odgrywający ważną rolę w mitach cyklu tebańskiego. Najważniejsze rzeki to Ismenos i Asopos oraz słynne w mitologii źródła: Dirke i Hippokrene. Z miast słynęły Teby, stolica kraju i główny ośrodek polityczny i kulturalny, następnie miasta: Orchomenos, Cheroneja, Plateje, Leuktry i in. W dolinach B. uprawiano najlepszego gatunku pszenicę, źród­łem bogactwa była również hodowla bydła i ry­bołówstwo nad jeziorem Kopais, słynącym z wę­gorzy oraz z trzciny do wyrobu fletów. Mimo że kraj ten leżał nad trzema morzami (tritha-lassioś), rozwój jego nie wiązał się z żeglugą i handlem.



Beocki Związek powstał już w okresie archai­cznym (VIII/VII w. p.n.e.). Należało do niego kilkanaście miast-państw, jak: Orchomenos, Che­roneja, Plateje, Leuktry, Aulis, Tespie i in. Teby, jako stolica, stały na czele Związku.

beotarchowie (gr. bojotdrchaf) najwyżsi urzęd­nicy Związku Beockiego, wybierani na rok i re­prezentujący w radzie Związku poszczególne miasta-państwa; w czasie wojny sprawowali również władzę wojskową.

Berekintowie (Berekyntaj, Berekyntes) lud fry-gijski, otaczający szczególną czcią boginię Ky-bele.

Berenike1 1. córka Lagosa, siostra przyrodnia i żona Ptolemeusza I Sotera, matka Ptolemeusza II Filadelfa i jego żony, Arsinoe. 2. siostra Ptolemeusza III Euergetesa, żona króla syryj­skiego Antiocha II, po śmierci męża zabita wraz z synem przez Laodikę (zob.). 3. żona Ptolemeusza III Euergetesa, córka Magasa, króla Kyreny. Gdy mąż jej wybierał się na wyprawę wojenną do Syrii, ślubowała złożyć bogom w ofierze swe piękne włosy na intencję jego powrotu. Po skończonej wojnie i powrocie męża przyrzeczenie spełniła; zawiesiła swój war­kocz w świątyni Aresa, warkocz jednak zniknął. Wkrótce potem nadworny astronom Konon odkrył nieznany gwiazdozbiór i twierdził, że jest to właśnie warkocz B. umieszczony przez

bogów na firmamencie. Astronom nazwał nowo odkrytą konstelację Warkoczem Bereniki, a po­eta Kallimach opisał tę historię w poemacie pod takim tytułem. Fragmenty tego utworu znaleziono w papirusach, lecz znamy go również w całości w parafrazie poety rzymskiego Katulla, pt. Coma Berenices. B. została skazana na śmierć przez swego syna Ptolemeusza IV w r. 221 p.n.e. 4. córka króla Judei Agryppy I, siostra Agryp-py II, ukochana Tytusa, późniejszego cesarza rzymskiego, który zabrał ją ze sobą do Rzymu;

do małżeństwa jednak nie doszło.

Berenike2 nazwa kilku miast w Egipcie, z któ­rych najważniejsze było portem na zachodnim wybrzeżu Kyrenajki; przedtem nazywało się Hesperis (dziś Bengasi).

Bergomum dziś Bergamo; miasto w Gallia Transpadana, pomiędzy Briksją i Comum, od r. 89 p.n.e. kolonia rzymska. Doszło do wiel­kiego rozkwitu za cesarstwa.

Beroja (gr. Berroja, łac. Berrhoea) 1. dziś Verria; miasto w Ematii w Macedonii, poddało się Rzymianom w r. 168 p.n.e. 2. miasto w Tra-cji, za czasów cesarzowej bizantyjskiej Ireny nazwane Irenopolis.

Berosos kapłan babiloński (III w. p.n.e.), na­pisał dla króla syryjskiego Antiocha I po grecku historię Babilonii. Księga I, poświęcona astro­logii chaldejskiej, cieszyła się u Greków szcze­gólną popularnością i rozpowszechniła potem w Rzymie liczby babilońskie, tzn. astrologię. Dzięki S. znany był również wśród Greków zegar słoneczny.

Berytos dziś Bejrut; miasto portowe na wy­brzeżu fenickim.

bes /ac. 2/3 całości, zwłaszcza ^ asa (zob. as 5).

Besowie (Bessoj) lud tracki zajmujący obszar od gór Hajmos do Morza Czarnego.

Bessos satrapa perskiej prowincji Baktriany za panowania Dariusza III Kodomana. Po zwy­cięstwie Aleksandra W. nad Dariuszem pod Arbelą w r. 331 p.n.e. zamordował pokonanego króla, a w swojej prowincji Baktrianie sam ogłosił się królem, przybierając imię Artakser-ksesa IV. Został jednak uwięziony przez Alek­sandra, który skazał go na śmierć w r. 328 p.n.e.



bestiarii łac. skazańcy, których wprowadzano bez broni na arenę z dzikimi zwierzętami; także uzbrojeni gladiatorzy walczący na arenie cyrku z dzikimi zwierzętami.

Betis zob. Baetis.

Bianor

117


biblioteka

Bianor 1. mit. syn Tybru i Manto, mityczny król Etrurii; przypisywano mu "założenie nad rzeką Mincius miasta, które od imienia swej matki nazwał Mantua. 2. B. z Bitymi, poeta grecki (I w. n.e.), autor epigramów z Antologii Palestyńskie].

Bias 1. mit. B. z Argos, syn Amythaona, brat Melamposa (zob.). 2. B. z Priene w Karii (VI w. p.n.e.), zaliczany do Siedmiu mędrców; przypi­suje mu się powiedzenie spopularyzowane bar­dziej w łacińskiej niż w greckiej formie: omnia mea mecum porto.

biblioteka (gr. bibliotheke księgozbiór) pier"-' sze b. świata starożytnego powstały w Egipcie i w Mezopotamii przy świątyniach bóstw;

opiekowali się nimi kapłani, którzy byli też głównymi ich użytkownikami. Wiemy, że już w II tysiącleciu p.n.e. istniały b. w takich mia­stach, jak: Akkad, Babilon, Borsippa, Kutha, Larsa, Nippur i Ur. Dokładne wiadomości posia­damy o b. króla Assurbanipala w Niniwie (VII w. p.n.e.), odkrytej w połowie XIX w. na terenie dzisiejszego Iraku, w okolicy Mossulu. Zacho­wało się z niej wiele ksiąg w postaci glinianych tabliczek oraz bardzo dokładne katalogi. Była ona podzielona na szereg działów stosownie do treści ksiąg. Pierwsze b. w Grecji powstawały na dworach tyranów, począwszy od VI w. p.n.e. (Polikratesa na Samos i Pizystrata w Atenach). £. Pizystrata miała być w czasie wojen perskich wywieziona przez Kserksesa do Persji i po 160 latach przywieziona z powrotem przez Seleukosa Nikatora. Zbierali książki sofiści, miał b. tragik Eurypides i filozof Platon, który umieścił swój księgozbiór w założonej przez siebie szkole w Akademii. Pierwszym, który planowo groma­dził swój księgozbiór i metodycznie go uporząd­kował, był Arystoteles. Po jego śmierci opieko­wał się b. jego uczeń Teofrast, który z kolei przekazał ją swemu uczniowi, Neleusowi ze Skepsis. Część jej zakupiono potem do b. w Per-gamon, część nabył bogaty bibliofil Apellikon z Teos i przywiózł do Aten. W r. 84 p.n.e. Sulla, zdobywszy Ateny, przewiózł b. Apellikona do Rzymu. Korzystał z niej m.in. słynny Tyrannion, przygotowując dla zakładu wydawniczego Attyka (zob. Atticus 1) wzorowe wydania pisarzy grec­kich. Najsłynniejszą b. świata antycznego była B. Aleksandryjska, założona przez Ptolemeusza I Sotera (IV - III w. p.n.e.) i prowadzona dalej przez następnych królów z rodu Lagidów. Pierwszy zbiór był dziełem Demetriosa z Fale

ronu, pierwszym zaś dyrektorem B. Aleksan­dryjskiej słynny uczony aleksandryjski Zeno-dotos. Następnie B. kierowali Eratostenes z Ky-reny, Apollonios z Rodos, Arystofanes z Bizan­cjum, Arystarch z Samotraki. Późniejsi Lagidzi powierzali kierownictwo b. osobom niepowoła­nym, np. oficerom. B. Aleksandryjska składała się właściwie z dwu b.: większa, zwana Bruchejon, łączyła się z muzeum założonym przez pierwszego Lagidę i zawierała około 490000 zwojów; mniejsza b. znajdowała się w dzielnicy egipskiej Rakotis, przy świątyni Serapisa, stąd zwano ją Serapejon. Zawierała 42 000 zwojów. Zbiory aleksandryjskie były doskonale opraco­wane pod względem naukowo-krytycznym i bi­bliograficznym. Dokładny katalog B. Aleksan­dryjskiej sporządził Kallimach. Był to jednocze­śnie rodzaj historyczno-literackiego i bibliogra­ficznego repertorium całego znanego wówczas piśmiennictwa, spisanego na podstawie zasobów B. Aleksandryjskiej. Dzieło to składało się ze 120 ksiąg, nosiło tytuł Pinakes (Tablice) i było ułożone rzeczowo, tzn. nie alfabetycznie, lecz wg działów, stosownie do treści książek. Bru-chejon spłonęło w czasie oblężenia Aleksandrii przez Juliusza Cezara, który zapalił egipskie okręty wojenne stojące w Wielkim Porcie w po­bliżu pałacu królewskiego. Od nich zajęła się cała dzielnica, a wraz z nią spłonął pałac kró­lewski, muzeum i biblioteka. Antoniusz ofia­rował Kleopatrze po zdobyciu Pergamonu tam­tejszą b. jako rekompensatę, w liczbie 200000 zwojów, które umieszczono w Serapejon. Zbiory istniały jeszcze w IV w. n.e.; uległy zniszczeniu prawdopodobnie za Teodozjusza w r. 391. Dzi­siaj uważa się już tylko za legendę wiadomość, jakoby Serapejon spłonął dopiero w r. 641, kiedy Aleksandrię zdobył i zniszczył Kalif Omar. Najsłynniejszą b. grecką po aleksandryjskiej była b. w Pergamon, założona przez Attalosa.I (241 -197 r.p.n.e.). Sporządzono tam podobny katalog Pinakes, jaki wykonał w Aleksandrii Kallimach. Redakcję jego przypisuje się znanemu filologowi i gramatykowi, Kratesowi z Maiłoś (II w. p.n.e.). Pracowali również w Bibliotece Pergameńskiej inni znani uczeni, jak Artemon z Kasandrei i Telefos z Pergamonu (II w. p.n.e.). Mimo że Antoniusz zabrał z B. Pergameńskiej 200000 zwojów dla B. Aleksandryjskiej, nie przestała ona wtedy istnieć, gdyż mamy wiado­mości, że funkcjonowała jeszcze w II w. n.e. Pierwsze b. dostały s;ę do Rzymu jako zdo-

biblioteka

118


Bielski Joachim

bycz wojenna i zawierały tylko książki greckie. Były to: księgozbiór króla Perseusza, przywie­ziony po zwycięstwie pod Pydną przez Lucjusa Emiliusza Paulusa, b. Apellikona z Teos przy­wieziona przez Sullę w r. 84 p.n.e. (zob. wyżej) i umieszczona w Cumae, gdzie m.in. korzystał z niej Cycero, oraz zbiór książek króla Fontu Mitrydatesa przywieziony przez Lucjusza Licy-niusza Lukullusa i umieszczony przez niego w.willi w Tuskulum. Uległ on zniszczeniu w cza­sie wojny domowej, po śmierci Cezara. Piękne b. posiadali obaj Cyceronowie, Marek i Kwintus, oraz Attyk. Obszerny księgozbiór posiadał rów­nież znakomity uczony Marek Terencjusz Warro, który go utracił w czasie proskrypcji Antoniusza w r. 43 p.n.e. Pierwszą b. publiczną w Rzymie zamierzał otworzyć Juliusz Cezar, nie zdążył jednak urzeczywistnić tych planów. Zrealizował je Gaius Asinius Pollio w r. 39 p.n.e., otwierając w tzw. Atrium Libertatis na Forum b. 'dobrze zaopatrzoną w książki łacińskie i greckie, w pię­knie odnowionym i wspaniale przyozdobionym budynku. August otworzył w r. 28 p.n.e. Biblio-theca Palatina przy świątyni Apollina na Pala-tynie oraz Bibliotheca Octawia w portyku Okta-wii (tak nazwanym na cześć siostry Augusta), pod kierownictwem gramatyka i poety, Gajusa Melissusa. Obie b. odnowił i bogato wyposażył cesarz Domicjan (I w. n.e.). Zakładali b. inni cesarze, m.in. Tyberiusz, Wespazjan, Trajan, Hadrian i in. Powstawały b. nie tylko w Rzymie, ale i w prowincjach, np. Pliniusz Młodszy zało­żył b. w Comum. Przy większych b. istniały zawsze pracownie kopistów, sklejaczy i in„ tak iż b. raczej książek nie kupowały, lecz same je* dla swoich potrzeb wytwarzały. Księgozbiory posiadały zawsze starannie opracowane katalogi, podzielone na działy rzeczowe. Zwoje ułożone były w numerowanych szafach i zaopatrzone w tytuły. B. starożytne były to tzw. b. prezen-cyjne, tzn. że książek do domu nie wypożyczano i korzystanie ze zbiorów mogło się odbywać tylko na miejscu. Czytelnicy nie mieli nawet prawa wyjmować książek z szaf, mogli tylko wybierać sobie potrzebne dzieła z katalogu. Do obsługi czytelników byli przeznaczeni specjalni niewolnicy, którzy przynosili im wskazane dzieła na stoły. Kierownikami b. w Rzymie, podobnie jak w Grecji, byli zwykle wybitni uczeni, którzy zajmowali się jednocześnie krytyką tekstu, histo­rią literatury, biografią i bibliografią. Stopniowo .jednak cesarze rzymscy zaczęli wyznaczać na

stanowiska dyrektorów b. publicznych urzędni­ków, którzy z książkami i nauką nie mieli już właściwie nic wspólnego.

biblos zob. książka.

Bibracte stolica plemienia galickiego Eduów, w pobliżu dzisiejszego Autun.

Bibraks (Bibrax) ufortyfikowane miasto Remów w Gallia Belgica.

Bibulus 1. Marcus Calpurnius B. maż córki Katona, Porcji. Był wraz z Cezarem edylem kurulnym w r. 65 p.n.e., pretorem w r. 62 i kon­sulem w r. 59, nie przestając być jego przeciw­nikiem politycznym. Szczególnie ostro zwalczał prawo agrarne wniesione przez Cezara. W r. 51 był namiestnikiem Syrii. W czasie wojny domo­wej stanął po stronie Pompejusza i dowodzif jego flotą. Zmarł w r. 48 p.n.e., jeszcze przed bitwą pod Dyrrachium. 2. Lucius Calpurnius B., syn poprzedniego, stronnik Marka Brutusa, uczestnik bitwy pod Filippi. Później jednak przeszedł na stronę Antoniusza I z jego ramienia był namiestnikiem Syrii w r. 34 p.n.e. oraz po­średniczył w rokowaniach z Oktawianem. Łą­czyła go przyjaźń z Horacym. Zmarł w r. 32 p.n.e.

bidens (łac. dosł. dwuzębny) zwierzę przezna­czone na ofiarę, wg jednych objaśnień mające już pełne dwa rzędy zębów, a więc dorosłe;

wg innych mające już rozwinięte dwa siekacze, a więc dwuletnie.



bidental łac. miejsce, w które uderzył piorun;

uchodziło za święte i nietykalne. Kapłani ogra­dzali je, wznosili tam ołtarz i składali w ofierze dwuletnie zwierzę bidens (zob.).



Bidis małe miasteczko na Sycylii, na pómoco-

-wschód od Syrakuz.



Biel Stanisław (zw. też Atbinus) z Nowego Miasta pod Przemyślem (ok. 1457-1541), hu­manista, magister artium, doktor teologii, jako profesor w Akademii Krakowskiej wykładał Owidiusza i Wergiliusza, interesował się Arysto­telesem. Napisał podręcznik epistolograficzny, który się nie zacHbwał. Mimo mieszczańskiego pochodzenia uzyskał wysokie godności uniwer­syteckie (dziesięciokrotny rektorat w latach 1509 -

• 1532) oraz duchowne (kanonia krakowska w r. 1520).

Bielski Joachim (syn Marcina, urn. w r. 1599) poeta, piszący po polsku i łacinie; zbiór jego wierszy łacińskich pt. Carminum liber wydano w Krakowie w r. 1588. Nowe utwory B. odnalazł W; Bieńkowski.

Bieńkowski Piotr

119


Bitynion

Bieńkowski Piotr (1865 - 1925) pierwszy i naj­wybitniejszy przedstawiciel archeologii klasycz­nej w Polsce. Studiował najpierw historię staro­żytną pod kierunkiem Ludwika Ćwiklińskiego we Lwowie i Teodora Mommsena w Berlinie. Pierwsze swe prace poświęcił wojnie sertoriańskiej. Archeologię klasyczną studiował w Wie­dniu, Rzymie i Atenach. W r. 1893 habilitował się w zakresie archeologii klasycznej w Krakowie i odtąd wykładał ten przedmiot na Uniwersytecie Jagiellońskim. W r. 1905 założył seminarium archeologii klasycznej, pierwszą tego rodzaju placówkę uniwersytecką w Polsce. Odbył rów­nież szereg podróży naukowych dla studiów nad zabytkami greckimi i rzymskimi. W r. 1910 brał udział z ramienia Polskiej Akademii Umie­jętności w kampanii wykopaliskowej w El-Ku-banieh w Egipcie podjętej przez prof. Junkera z Akademii Wiedeńskiej. B. wydał 85 prac nau­kowych, drukowanych w językach: łacińskim, polskim, francuskim, angielskim, niemieckim,. włoskim i hiszpańskim. Główne jego prace do­tyczą rzeźby greckiej i rzymskiej. Pierwszy w nau­ce postawił problem genezy portretów w rzeź­bie, właściwych dla danej epoki, w pracy pt:

Historia kształtów biustu starożytnego (1895). Szereg jego prac dotyczy wyobrażeń barbarzyń­ców w sztuce antycznej, a mianowicie: De simula-cris barbararum gentium apud Romanos (1900), Les Celtes dans les arts mineurs greco-romains (1928 wydane po śmierci autora), O Sarmatach i Roxolanach w sztuce rzymskiej (1900) i in. Pierwszy B. docenił w całej pełni i realizował w praktyce problem inwentaryzacji i naukowego opracowania zabytków sztuki starożytnej w zbio­rach polskich, poświęcając tej sprawie takie prace, jak: De speculis etruscis et cista in Museo Principum Czartoryski Cracoviae asservatis (1912);

O hellenistycznych naczyniach w zbiorach krakow­skich (1922); O popiersiach cezarów rzymskich na zamku w Poznaniu (1923). B. był znakomitym nauczycielem i organizatorem studiów, pierwszy też wysunął postulaty dotyczące organizacji stu­diów archeologii klasycznej w Polsce. Dążył również do zorganizowania Polskiego Instytutu Archeologicznego w Rzymie lub w Atenach.

Bieżanowski Stanisław Józef (1628 - 1693) pro­fesor i historiograf Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor wielu panegiryków w języku łacińskim, specjalista od układania anagramów; w utworze Echo e Polonia Romam tendens (1670) z liter imienia Elżbiety złożył 100 anagramów.

bigae (forma późniejsza biga) łac. wóz dwu­kołowy, bojowy lub wyścigowy zaprzężony w dwa konie.

Bigerra miasto Oretanów w Hispania Tarra-conensis.

Bigerrionowie (Bigerriones) lud galijski w Akwi-tanii (dziś Bigorre w departamencie Hautes-

-Pyrenees).



Biłbilis miasto w Hispania Tarraconensis, oj­czyzna poety Marcjalisa.

Bion 1. B. Borystenita (z Borystenes, III w. p.n.e.), syn wyzwoleńca i hetery, wędrowny filozof, uczeń Teofrasta, potem zwolennik szkoły cynickiej, Formą jego nauk były diatryby pisane stylem żywym i barwnym, pełne dosadnych wyrażeń zaczerpniętych z języka ludowego, za­wierające ostrą, gryzącą satyrę na stosunki ów­czesne. Wywarł wielki wpływ na pisarzy później­szych, m.in. na Horacego. 2. B. ze Smyrny (II w. p.n.e.), grecki poeta bukoliczny, uczeń i naśladowca Teokryta. Jest m.in. autorem poe­matu epicznego o śmierci Adonisa.

Bisaltowie (Bisaltaj) lud tracko-macedoński mieszkający nad brzegami rzeki Strymon.

Bisante (Bisanthe) dziś Rodosto; miasto tra­ckie nad Propontydą założone przez wychodź­ców z Samos.

Bistonowie (Bistones) lud tracki mieszkający nad jeziorem Bistonis (Stagnum Bistonum).

Bithynion, Bithynium zob. Bitynion.

Biton zob. Kleobis.

Bituitus wódz Arwernów pomagający Allo-brogom w wojnie przeciw Rzym&nom w r. 122 -

-121 p.n.e. •



Biturygowie (Bituriges) plemię celtyckie w Akwi-tanii. 1. B. Cubi zamieszkiwali obszar na pót-noco-wschód od rzeki Liger, z miastami Avari-cum, Argantomagus, Noviodunum; wyróżnili się w walkach z wojskami Cezara o niezawisłość Galii. 2. B. Vivisci zamieszkiwali obszary w po-ludniowo-zachodniej Galii nad Garumną, bo­gate w winnice, z głównym miastem Burdigala.

Bitynia (Bithynia) kraina w Azji Mn. między Propontydą a Morzem Czarnym, odznaczająca się wielką urodzajnością, zamieszkiwana przez lud­ność pochodzenia trackiego. Po okresie niepod­ległości A została w 74 r. p.n.e. podbita przez Rzymian i początkowo przyłączona do prowin­cji Azji, za Augusta-stała się osobną prowincją konsularną.

Bitynion (gr. Bithynion, łac. Bithynium), dziś Boli; miasto w środkowej Bitynii, za Klaudiusza

biust

120


Boetos

nazwane Ciaudiopolis, ojczyzna ulubieńca Ha-driana, Antinousa.



biust rzeźba postaci ludzkiej obejmująca gło­wę i część torsu najwyżej do pasa. Pierwsze b. pojawiają się w Grecji w epoce Aleksandra W., wywodzą się z kształtu hermy (zob.). W Rzymie b. stały się ulubioną formą rzeźby portretowej w okresie cesarskim, przechodząc ewolucję kształ­tu od popiersia obejmującego początkowo tylko zarys ramion aż do półpostaci.


1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna