Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona150/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   146   147   148   149   150   151   152   153   ...   159

-3Z3 M {Xq ^UZO^iyrBfBII J)3UIBJ)3)^ 'Q ^7 l

|<^>7/~\7 II—^»^^\7 |/^'~\7<^7 soufiug^SfS ua so/sfHi II sau3i»a whuySifi ,w sia ^gg ?;?/»// ^n^ |m ntua3if[ 'BS3pidAing zsi3i/& CJ3IMBZ einez

-feiA\zoJ a» Bqo •/'ayao^ -Jod '(^^7) [-((ipsp Bn OM03(»WAtt b '(—/~»^) łS3dBire va nwzez

-eimzoj c83[n o^pBZJ q3.

-Q-^7l/^7/^v^^ ||—7^71—7/^7 oa^o UfSfdow^ iffiffp m siStffaJfiu apatii :Qq3i(l) £ 'B t,9 '8-9 'ipO[iq3JV '^od 'f3111??!5 3ido»s /& )S3f



fez P(pBZJ 'f3}teld I f3ZSMJ3ld 3;dO»S M f3p^3Z3

-feu afnd3»sAtt Ai9»i[ '(/-\^^) q3Biq^i» ot

-anezfepttzoJ ?Ai teBom /, op i po Adois •Bzai3ip 9fnd3}sA^ 3[}[^MZ uiai»sui iui3rup o

7 l Q7^77 II Q7^7 l ^7^7 .^nzo.Ąsiaw

-B3( }S3f amwso q3Ai9t3[ z '•; eflam KJ3»Z3 &)fef

-bjsiabz z&iaiA 'iCuzsX)ifaio)0}{ nawowi •)pśni

-wponb snsMA zam&yi idreMAzBU BA-uł(( z n3(

-ZtłAkZ M :OS3UZ3Ą3[3p}t3I 7 rUt3lireJ»3» 033I1(33J8 fe?3B»dBpB BilSUlAZi lS3f JBU3}daS J,BAOZSJ3IA

feJBim eMopni pB»po &is atels i szmysiam /& TOJ(zn z ZSJ3IA i»» izpoq3Att •a-a-d •Ak l M

-qoAiiBMaid? q3Bi»JBd /& i ?iBf 'nSolBip a 00.^9^

-bz {BAodi}sA» aizp8 'o33pisi,reJinqnd3J nsai3[o apBureJp uipismAzJ m uiAreA\Azn o»sSz3 ozpJBq iuazs»iA ^q JOT3}d3s •^ •(Jwas' i(uzMqMof -qoz)

aZJBUaS A 03 'BZSJ31A Bni3Z3(IOyz I q3Aod^SBZ

dpis AMOpnq aoBZ3Ąop CfpiMBJd aiires 3» ai;a a BftizBiMoqo i ^'^70-^7 || q-o-q

l 7 q 7 :n)[tfez30d bu i(ł(t3i5[ napar o nmaiioz.iazs

-ZOJ niU3UZ3;qure(' liAOJBUaS UI91BlU3q33 UlA/AS

»saf ^0^91 JBualdas je 'nzmAł& 33iuo3[ BptdifaJd q3C3S[aiui q3i<» a ipzaf '3isJB f3is9zs od i faiSiup



Od Z3IUA9J ;>BAOdS(S<(A BSOUI Sd33UB Bqt[[^S l

sn}BiH '(pB(?[^ZJd XireAOiA)BZ fazAtt -Jod) snit!q alzaisip a isaf Aurezozsndop (ezsnfouaJaJ, n sia ap) ^nBy n •9pp9.n( Ąnamai? CAp bu



BUBZtlAZOJ ?^q 3ZOIU aiU BZ B}JBAZ3 <Z3J3Ip

OTłBAOdSisAA n3[pwKzJd a\ •B3fefnzfeiAoqo 9ia

-pSi8zAZ3q wo isaf ain ap 'w3J3ip ai^AZ afnd

-StSAA 3ldO)S f»)JBAZ3 OJ •Q l 1^7 l —7 l <^>

'^7ll—7l^>Tl^*7l—^? 'vi3itsout 'owąo awMifMUl soam sini/ ai wonb Jiud :/,9S oi\ns.m^) 'int[d 'los. '(r\^r\-^) ^wosnsiasoid (oi[pbzj ozpJeq) qn[ (rv\~) ^w '(—/^T') ^^^ne '(——) Bfapuods »SBinrez v '(i^\r\^) q3iSJqAii



?BAOdS}SXA 3ZOUI (^»7) Bf3q30Jl }S1iinn2Z OS3Z3 nilIOKA A 'nitlBZfelAZOJ ?B83in feSOUI

Bzai eSn(p tpzt3i i fain»B»so maiiiifepCA z b&ib vpze~a '^/^7cs7Q7 II Q7Q7Q7C!7 :imu3q3S waysz bui zsJa;^ '^119131 OA03(

-zfeiAoqo yez f3uip9is aido»s a 'Bn»5foqo nsczooli uiłpi[SzA pod )S3f cz9) ipBdo»s npsazs q3.tzs

-AJSid ^folIZ3^t3(3IB)B3[ AdOtS f3UI39 I •) d9»S

q3<(a(3d nimpais z iis A)fefepB{i[s 'faiiiStn^zJ ifza

-od a AlBAAzn zsria 'JmualSas •) •g 'Q7<^7 | |Q-^>7||Q7/-^7 Q7/-\- •.o33vz3^9]nsi

-vifsi tu»3uiBJ»3i oSaueAJfzn ifzaod fap(03J3 a opia OAoyinsois m?n[[up3iAOdpo ni;3(suiKzJ isar n3» zsJ3;A\ •AreA^zn {Kq ani niAzsf3inz9d ais

-ar)[o a :Bzsnf3U3J3J, i B»nB[d n q3i(nBA3id^ q3Bi»

-JBd a afnd^s^A Jenoi-io j, •sn)Biq aizaiaip a isar ^apzozsndop Btacid n •-^\7—7<^n^> 9^^^»^11 —/^7—7-^»^>7<^>7 sniaaffn wns sit/w yqt3iiSnp \ aipoi{ uaf snupof xa[Snp wou :It>9 saptifasoff 'ineu -Jod 'ezsisip ai^Az ornd

-5}sA^ aido»s f3(JBAZ3 Oj '(wuatdasf •g •qoz)



3ZJBa3)d3S 7 A 3(Bf 3Z3d^}SBZ ^dO(S 3UTBS 3I3(B1

azJBaoi5(o •; a es 3a{«z3zsndoQ •aireM^zfejAzoJ



Z310A9J 9^q BSOW ^SJy •^ — 7- t^ 7 |] es 7 t^ 7 '^s 7 7^ 7 :Wiuaq3s



3&IA COl ZSJ3IĄ\ai3()9Jl( 9IAp Ba niUBZBIAUOJ

?B3ain fe3oin aaai aii[|Si(zsA faias9 i fauBAza Az3t ui3i3(iBKA z '(07) q3Al(5foqo qo«Z3) o q3

ZSJ3IA ^OUOt^Otł 'W/O/O.l -qOZ ^aZ3i(»3I3IB)B3[

-j JiaalJCp ziu ia(zs)9J-!( ia3iir3[3 aapsf o ui.-z3;aq30J( nzs^alA o 'Q^^7'^>7'^7 utnaMp anbsu Jaiq» uof{ : i 'g i u »uiww^ -Jod A9raq3

-on q3ł((sKz3 q3Kines z Sis cp^s 'falitsfatilea

-oddiq 3;JOJ»s a Kiłtza '081361011 ;(az3.<»3(9[t(B3i



trochej

761


Trofonios

dierezę teza stopy czwartej jest zawsze jednozgloskowa, a więc daktyl w tej stopie jest niedopusz­czalny, por. Seneka, Oedipus 227: gemina Par-nasi nivalis arx trucem fremitum dedit ^^-a^

—L—| _\^'—\-/1| —'^'—'^ | 1.^0. 5. r. tetra-metr kulawy (tetrameter cloudus, czyli skdzon) wiersz o schemacie -iv--'—o | _^_c' || _^>

—9l-l—i»'. Jest to właściwie •tetrametr /. katalektyczny (-'^'-^ | _\^iJ_^i || _\^'_o | _ '^'^i), który na przedostatnim miejscu ma zamiast zgłoski krótkiej zgłoskę długą, stąd jego nazwa „kulawy". Tetrametr kulawy wy­stępuje w poezji greckiej u jambografów Hip-ponaksa i Ananiosa, w poezji rzymskiej tylko u Warrona. Por. Hipponaks, frg. 70,2 (Diehl):



amfWksios gór ejmi kuk fiamartdno kóptón J-^L\»i \ l.\^l-\^ 11 L^L\^ \ 1. L — Warro, Satyry 250 (Bucheler): dulcem aquam bibat salubrem et flebile esitet caepe L\^l\-^ \ _^ ^—|!_^_^|__c;.

trochej (gr. trochdfos, łac. trochaeus) stopa metryczna złożona z dwóch zgłosek, długiej i krótkiej: L\^. Jednostką metryczną w /. greckich jest metrum zawierające 2 stopy trocheiczne, którego zgłoska ostatnia jest pod względem iloczasu obojętna (ancepś): _<^'—^. W związku z tym w parzystych stopach wier­szy trocheicznych może występować spondej:

——. Każdy element długi metrum trocheicz-nego może ulegać rozwiązaniu na dwa elementy krótkie. W wyniku tego /. może być rozwiązany na trybrach ^'^\^>, a spondej, dopuszczalny w stopach parzystych, na anapest >-^^— lub daktyl l'^i\-^. Greckie wiersze trocheiczne nie zawierają jednak wielu rozwiązań, anapesty są w nich dość rzadkie, a użycie daktyli jest jeszcze bardziej ograniczone (zdarzają się one jednak wyjątkowo i w stopach nieparzystych, jak u Arystofanesa, Acharnejczycy 318). W t. grec­kich może zachodzić anaklaza, tj. przestawienie następstwa elementu długiego i krótkiego, w wy­niku której metrum trocheiczne _^-1<^' może przejść w chorijamb 1\-^^— (gdy ulegają przestawieniu elementy drugiego t.) lub w an-tyspast '^'-L-'-v-/ (gdy zostaje przestawiona długa z krótką w t. pierwszym). Por. Eurypides, Orestes 1379: helfsson kyklój chthóna ^1-_'^[^-<^ó (dymetr trocheiczny katalektyczny, czyli lekytion). W greckich trochejach lirycz­nych, zwłaszcza dramatu, dość często zachodzi synkopa, tj. stłumienie elementu krótkiego lub obojętnego lub też obydwu razem. W wyniku

tego metrum trocheiczne l\-^—^i może wy­stąpić w postaci kretyka _^_ (wskutek stłu­mienia obojętnej), palimbakcheja Ll\^ (wsku­tek stłumienia krótkiej), molossusa _—— (gdy krótka ulega stłumieniu, a obojętna wy­pełniona jest zgłoską długą) oraz spondeja — L (w wypadku stłumienia obu elementów słabych). Por. Ajschylos, Agamemnon 179: staże) d'anth' hapnu pro kardfas —— \ L\»iL\J \ J-^l. (try-metr trocheiczny katalektyczny). T. przejęte do poezji rzymskiej przez Liwiusza Andronikusa zostają dostosowane w swej budowie do posia­dającego wiele zgłosek długich języka łacińskiego. Dostosowanie to polega na tym, że długie tezy stają się dopuszczalne również w stopach nie­parzystych. Jako stopy powstałe z rozwiązania /. i zastępującego go spondeja występują trybrach, anapest i daktyl (jak w /. greckich), a nadto proceleusmatyk ^^--v-/v--', którego użycie jed­nak jest bardzo ograniczone. Por. Plaut, Bacchi-des, 968: cepi spolia, is nunc ducentos JL—\ ^ v-^— l -l'^'1-L— (dymetr trocheiczny akatalek-tyczny). Tego rodzaju /., w których jednostką jest nie metrum, lecz stopa, występują w dra­macie rzymskim okresu republikańskiego jako septenary i oktonary oraz jako dymetry (a ra­czej tetrapodie) akatalektyczne i katalektyczne. Od I w. p.n.e. wychodzą one z użycia, a miejsce ich zajmują budowane na wzór grecki z tezami nieparzystymi krótkimi tetrametry i dymetry. Horacy w swej strofie hipponaktejskiej (Car-mina II 18) używa nawet dymetru trocheicznego katalektycznego z wszystkimi tezami krótkimi. Bardziej szczegółowe omówienie greckich i ła­cińskich wierszy trocheicznych zob. trocheiczne wiersze.

trochilos (gr. trocMIos) wyżłobienie na bazie kolumny jońskiej, zob. torus.

Trofonios syn Erginosa, wspólnie z bratem Agamedesem zaliczany do budowniczych okresu wczesnogreckiego. Terenem ich działalności była Fokida i Beocja. W późniejszym okresie uwa­żano ich za twórców najcelniejszych budowli mykeńskich, specjalnie grobów kopułowych, uważanych za skarbce. Przypisywano im nastę­pujące budowle: najstarszą kamienną świąty­nię w Delfach, „skarbiec" Hyrieusa koło Aulis, „skarbiec" Augejasa w Elis, podziemną budowlę sakralną koło Labadei, Thalamos Alkmeny w Tebach oraz najstarszą świątynię Posejdona w Mantinei, budowaną z dębiny. Ze skarbcem Hyrieusa związana była następująca legenda:

Troglodyci

762


trybrach

budowniczowie jego ułożyli luźno jeden z ka­mieni, aby można go było odsuwać, i dostawali się tamtędy do wnętrza. Król, stwierdziwszy kradzież, prosił o radę Dedala. Ten skonstru­ował pułapkę, w którą schwytany został Aga-medes. Towarzyszący mu T. obawiając się wy­dania, obciął Agamedesowi głowę. Wówczas otworzyła się ziemia i pochłonęła mordercę. W lasku lebadejskim pokazywano otwór, w któ­rym miał zniknąć T., oraz stelę z imieniem Aga-medesa. Tam też znajdowała się sławna wy­rocznie T. Wedle innej wersji, śmierć T? była zapłatą, jakiej udzieli mu Apollon za zbudo­wanie świątyni: bóg bowiem nie może ofiarować śmiertelnemu nic większego. Historia T. przy­pomina legendę poświęconą Rhampsinitosowi (zob.) i budowniczemu jego skarbca.



Troglodyci (Troglodytae, dosł. mieszkańcy jas­kiń, od gr. trogle jaskinia) nazwa nadawana przez pisarzy starożytnych różnym ludom o niskim poziomie cywilizacji, a specjalnie mieszkańcom zachodnich wybrzeży Zatoki Arabskiej. Tak nazywano też ludność Mezji nad Dunajem.

Trogus (Pompeius Trogus) zob. Pompei 7.

Troja zw. też Ilion (od imienia legendarnego założyciela, Ilosa, przodka Priama), miasto w Troadzie, pomiędzy rzekami Skamander i Simoeis. Miejsce akcji Iliady Homsra. Rezul­taty wykopalisk na wzgórzu Hissarlik najbardziej odpowiadają opisowi T. w poemacie Homara. Wykopaliska rozpoczęte przez Schliemanna w r. 1870 odsłoniły 9 warstw osadniczych, z któ­rych najstarsza pochodzi z wczesnego okresu brązu. Wcześniejsze osady były, podobnie jak Mykeny i Tiryns, ufortyfikowanymi rezydencja­mi władców. Wg wyników najnowszych badań warstwę nazwaną T. VIIa, zbudowaną na po­przedniej, zniszczonej przez trzęsienie ziemi (7'. VI), identyfikuje się z T. Priama. Jej znisz­czenie przez pożar ok. r. 1200 p.n.e. przypada mn. w. na tradycyjną datę wojny trojańskiej (opierając się na chronologii greckiej przyjmuje się, że T. została zburzona w r. 1184). W okresie hellenistycznym i rzymskim T. była kwitnącym miastem, którego pomyślność trwała aż do cza­sów Konstantyna.

Trojzen stolica Trojzenii, kraju w północno--wschodniej części Argolidy. T., położony nie­daleko Zatoki Sarońskiej, posiadał własny port zwany Pogoń. Wg podań miasto to nazywane było początkowo Posejdonia, ku czci Posejdona, którego kult był w tych stronach szczególnie

rozpowszechniony. Późniejsza nazwa T. miała się wywodzić od Trojzena, jednego z synów Pelopsa.



Trojzenia zob. Trojzen.

Tronion (Throniori) miasto warowne w Lo-krydzie Epiknemidyjskiej, nad rzeką Boagrios, zdobyte w r. 429 p.n.e. przez Ateńczyków;

zniszczone przez mieszkańców Fokai podczas wojny świętej.



tropaion (łac. tropaeum) starożytny symbol zwycięstwa militarnego. Pierwotnie — zbroja ścią­gnięta z pokonanego wroga i zawieszona na drzewie bądź na specjalnym stojaku; później t. wykonywano także w marmurze lub metalu albo też wznoszono specjalne pomniki i obiekty architektoniczne (t. Trajana wzniesione w Adam-klissi po zwycięstwie nad Dakami w 109 r. n.e.).

tropus (łac., gr. trópos, dost. zwrot) wyrażenie w znaczeniu przenośnym, powstałe przez zamianę wyrazów i równocześnie pojęć, które tymi wyra­zami oznaczamy. Do najczęściej spotykanych t. należą: metafora, synekdoehe, metonymia, anto-nomasia, alegoria, ironia, hyperbole, litotes, eufemizm.

trójnóg (gr. i łac. tripus) 1. metalowa trój-nożna podstawa opatrzona obręczą; służyła do ustawienia kociołka lub innego naczynia, które opierało się na obręczy trójnogu albo też przybite było tylko do jego nóg gwoździkami. 2. kociołek gliniany, metalowy lub marmurowy, o dwóch albo trzech imadłach, wsparty na trzech nogach, służący do grzania wody i przechowywania wina. Częsty dar wotywny (szczególnie ku czci Apollina) oraz nagroda dla zwycięzców w agonach poe­tyckich w czasie świąt Apollina i Dionizosa. Do słynnych w historii kultury antycznej trójnogów należą: /. delficki, z którego Pytia wygłaszała przepowiednie; t. platejski (ze złota) ofiarowany przez Greków w Delfach po bitwie pod Platejami w r. 479 p.n.e.; t. umieszczony na Monu­mencie Lizykratesa, wystawionym w Atenach, na ulicy Trójnogów (Tripodes) w r. 334 p.n.e., na pamiątkę zwycięstwa odniesionego przez Lizykratesa jako chorega w zawodach muzycz­nych. Liczne trójnogi rozmaitego typu i o róż­nych dekoracjach (przeważnie z brązu) znalezio­no w Olimpii, Dslfach, na Delos, a także w naj­starszych pokładach Troi i Myken (najwcześniej­sze z nich pochodzą z VIII, VII i VI w. p.n.e.).



trójząb zob. tridens.

trybrach (gr. tribrachys, łac. tribrachys lub tribrachiis, scilieet peś) stopa metryczna skła-

trybun

763


Tryptolemos

dająca się z trzech zgłosek krótkich: ^-a-/^-/, występująca zastępczo zamiast jambu: '^'-i = '^'<^"^-' lub trocheja: -^-'^' == ^'^"^' .



trybun (łac. tribunus, od frtóHJ dzielnica) pierwotnie tytuł przywódców trzech najstarszych tribus rzymskich; głównym z nich był tribunus Celerum, ponieważ jednocześnie miał według tradycji dowodzić tzw. Celeres, przyboczną gwardią Romulusa, złożoną z trzystu jeźdźców, W dalszym ciągu termin ten był używany w nastę­pujących znaczeniach: a) tribuni aerarii, urzęd­nicy skarbowi z warstwy plebejskiej, pomocnicy

'kwestora; zajmowali się rozdziałem pieniędzy skarbowych, w wojsku zaś wypłacali żołd żoł­nierzom; b) tribuni militum, oficerowie, których comitia tributa wybierały po sześciu na każdy legion: dwu z nich dowodziło na zmianę legionem, czterech innych odbywało służbę przy wodzu naczelnym; c) tribuni militum consulari potestate, sześcioosobowe kolegium utworzone w r. 444 p.n.e. w wyniku walk plebejuszy o równoupra­wnienie. Wprowadzone zostało zamiast urzędu dwu konsulów. Trybunem takim mógł zostać plebejusz. Po raz ostatni kolegium takie dzia­łało w r. 367 p.n.e., po czym powrócono do wyboru konsulów; d) tribuni plebis urząd utwo­rzony w r. 494, po pierwszej secesji plebejuszy na Górę Świętą. Najpierw wybierano dwu trybu­nów, potem czterech, wreszcie w r. 457 liczba ich doszła do dziesięciu. Trybunem ludu mógł

•zostać tylko plebejusz; patrycjusz, chcąc zdobyć takie stanowisko, musiał odbyć transitio ad plebem (przejście do stanu plebejskiego), jak to uczynił w r. 59 p.n.e. Publiusz Klodiusz Pulcher.

' Trybunowie bronili interesów warstwy plebejskiej, mieli prawo ingerowania w czynności wszystkich urzędników prócz dyktatora i cenzorów. Mieli również prawo zakładania veta na zgromadzeniu ludowym przeciw wnioskom, które uznali za szkodliwe dla plebejuszy, oraz przeciw uchwa­łom senatu, które wówczas traciły moc uchwal obowiązujących (senatus consultum) i zachowy­wały jedynie znaczenie opinii (senatus auctoritas). Mieli prawo zwoływania comitia tributa i prze­prowadzania uchwał. Osoba trybuna była nie­tykalna (sacrosanctus); winny naruszenia tej nie­tykalności tracił wszelkie prawa i mógł zostać bezkarnie zabity.



Tryfiodor (Trifiodoros) z Egiptu, późny posta grecki (V w. - VI n.e.), autor mitologicznego epyllionu Illlu hdlosis (Zdobycie Ilionu, w 691 heksametrach), znanego z Posthomerica Jana

Tzetzesa z XII w. Według Księgi Suda, T. napisał także poematy o Hippodamii, o Maratonie oraz Odyseję z opuszczaniem liter (Odysseja lejpogrdm-matos), pisaną sztuczną techniką wiersza, polega­jącą na tym, że w każdej pieśni omijano jakąś literę (np. księga bez r, księga bez s itp.); T. na­śladował w tym technikę Nestora z Larandy, pisarza z III w. n.e., autora Iliady z opuszczeniem liter.



Tryfon 1. T. z Aleksandrii, syn Ammoniosa, gramatyk grecki z I w. p.n.e., który zajmował się analogią w pismach fen pathm (O psuciu się wyrazów). Był też autorem prac: O częściach mowy; O figurach retorycznych; O dialektach;

O attyckie] prozodii; O czystej greczyźnie; O na­zwach muzycznych. Z dzieł jego zachowały się jedynie fragmenty. 2. właściwe imię Diodotos;

wódz w Syrii, ubiegał się o władzę i po śmierci Antiocha zawładnął tronem, popierany nawet początkowo przez Rzymian, których udało mu się pozyskać darami. Potem jednak Rzymianie poparli jego przeciwnika; T. musiał opuścić Syrię i szukać schronienia w Armenii, gdzie wkrótce,'w r. 134 p.n.e., umarł.



tryglif (gr. triglifos, łac. triglyphus) element dekoracyjny fryzu doryckiego umieszczony we fryzie na przemian z metopami, płyta podzielona dwoma pionowymi wcięciami na 3 pasma. Przy­puszczalnie stanowi imitację zakończenia belki nośnej z dawniejszej architektury drewnianej.

trylogia zob. tetralogia.

trymetr wiersz zawierający trzy metra (zob. metrum l.). T. częste są w jambach. Najwięcej używanym /. był jambiczny t. akatalektyczny (zob.), wskutek czego ten właśnie wiersz bywa często oznaczany terminem t. bez dodatkowego określenia. Mniej często występowały jambicz­ny t. katalektyczny (zob.) i jambiczny t. kulawy (zob.). W innych miarach /. pojawiają się rzadko.

Tryphon zob. Satylus l.

Tryptolemos (Triptolemos) mit. syn króla Eleuzys, Keleusa i Metanejry, brat Demofoona, z którym bywa niekiedy identyfikowany. Demeter nauczyła go uprawy roli i podarowała mu wóz zaprzężony w skrzydlate smoki, którym ob­jeżdżał ziemię, ucząc ludzi orki, siewu i młócki zboża. Gdy przyjechał do kraju Scytów, król tamtejszy Linkeus, pragnąc uchodzić za wyna­lazcę uprawy zboża, usiłował go zabić, ale został za karę zamieniony w rysia. Po powrocie do Eleusis T. ustanowił ku czci Demstry święta zw. Tesmoforia.


1   ...   146   147   148   149   150   151   152   153   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna