Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona142/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   138   139   140   141   142   143   144   145   ...   159

Tacyt (Publius Cornelius Tacitus) najwybitniej­szy historyk rzymski epoki cesarstwa, jeden z naj­lepszych stylistów rzymskich. Urodził się w r. 55 lub 56 n.e., pochodził ze starej rodziny patrycju-szowskiej. W Rzymie otrzymał bardzo staranne

wykształcenie w zakresie retoryki, prawa i histo­rii. Był uczniem dwóch wybitnych mówców ów­czesnych, Marka Apra i Juliusza Sekundusa, może także Kwintyliana. Około r. 75 zaczął prze­mawiać publicznie i jako adwokat występował w sądach centumwiralnych. W r. 78 ożenił się z córką konsula Agrykoli, który został wówczas namiestnikiem Brytanii. Za panowania Tytusa otrzymał godność kwestora i dzięki temu wszedł do senatu, za rządów Domicjana był tiyhunem ludowym (lub edylem), a w r. 88 członkiem kole­gium kapłańskiego i pretorem. Przez następne cztery lata zarządzał prawdopodobnie jakąś pro­wincją (może była nią Galia Belgijska), a w r. 93 powrócił do Rzymu. W r. 97 za panowania Ner­wy został konsulem, a około r. 112 prokonsulem prowincji Azji; umarł około r. 120. Dzieła T. dzielimy zwykle na dwie grupy: 1) Mniejsze pisma obejmują tytuły: De vita et moribus luli i Agricolae (żywot Agrykoli), Germania i Dialogus cle oratoribus (dialog o mówcach). Pisma te ogłoszone zostały w r. 98. Żywot Agrykoli jest biografią teścia T. Szczególnie obszernie opra­cował w niej autor okres namiestnictwa Agry­koli w Brytanii. Germania jest monografią etno­graficzną. Część pierwsza zawiera szkic geogra­ficzny i historyczny Germanii oraz opis życia publicznego i prywatnego jej mieszkańców; w dru­giej części zajmuje się T. charakterystyką po­szczególnych ludów zamieszkujących Germanię. Dialog o mówcach rozpatruje zagadnienie przy­czyn upadku wymowy w Rzymie. Na ten temat wypowiadają swe poglądy uczestnicy dialogu:

tragik Kuriacjusz Matemus, mówcy Marek Aper i Juliusz Sekundus oraz Wipstanus Messalla. Za istotną przyczynę upadku wymowy uznał T. zmienione warunki polityczne: straciwszy zna­czenie w życiu publicznym, wymowa ograniczyć się musiała do nauki w szkołach i przemówień sądowych; 2) Dzieła historyczne: Historiae (Dzieje) ogłoszone przez T. w latach 104 - 109, obejmujące pierwotnie 12 ksiąg, z których za­chowały się tylko cztery pierwsze i początek piątej. Zachowane księgi obejmują lata od r. 69 do 70; Annale s (Roczniki) pisane przynajmniej do r. 116 n.e. Treścią ich miała być historia Rzymu od śmierci Augusta do początku r. 69, od tego bowiem momentu zaczynały się Histo­riae. Annales obejmowały prawdopodobnie 18 ksiąg. Zachowały się księgi I - IV, fragment V, VI bez początku,' XI - XVI ze znaczną luką na początku XI księgi i przy końcu XVI; zaginęły

Taenarium

723


Talcs

natomiast całkowicie księgi VII - X, obejmujące panowanie Kaliguli i początek rządów Klau­diusza. Zachowane księgi Annales kończą się na połowie r. 66. W kompozycji i budowie dzieł historycznych wzoruje się T; zgodnie z teorią perypatetyczną, na tragedii: wypadki grupuje wokół jednej osoby, wprowadza elementy retar-dujące, budzi w czytelniku uczucia grozy, wstrę­tu, litości lub podziwu. Stara się także wnikać w psychikę opisywanych postaci historycznych i uwydatniać pobudki ich działania. Charakte­ryzując cesarzy przyjmuje, że wskutek swej nie­ograniczonej władzy a także — okoliczności ze­wnętrznych stopniowo ulegali powolnemu upad­kowi lub szałowi. Na pierwszy plan wysuwa się u T. życie cesarzy i dworu cesarskiego oraz ich stosunek do skupionej w senacie arystokracji. Dzieła T. są historią samego Rzymu, nie sły­szymy w nich nic o życiu prowincji. Pisma T. mało doceniane w starożytności, cieszyły się wielką poczytnośeią w epoce nowożytnej. W Pol­sce przełożył je Adam Naruszewicz. Przekład współczesny zawdzięczamy- Sewerynowi Ham-merowi (wznowienie. Warszawa 1957).

Taeoarium, Taenarum zob. Tajnaron.

taenia zob. lenia.

Tafos (gr. Tdfos, tac. Taphos) wyspa na Morzu Jońskim pomiędzy Akarnanią a wyspą Leukas, u Homera państwo Mentesa.

Tagus (dziś Tag, hiszp. Tajo) rzeka w Hisz­panii, biorąca swe źródła w dolinie między gó­rami Orospeda i Idubeda (w kraju Cełtyberów), wpadająca do Atlantyku; według źródeł staro­żytnych niosła złotodajny piasek (w stopniu minimalnym zjawisko to występuje jeszcze dziś). Z dopływów T. wymieniano tylko rzekę Tago-nios (dziś Tajuna).

Tajget (Tuygeton) pasmo górskie w południo­wym Peloponezie, oddzielające Messenię od La­konii, W północnej jego części znajdowały się bogate złoża żelaza i marmuru.

Tajnaron (gr. Tajnaron, łac. Taenarum, Tae­narium) najbardziej na południe wysunięty przy­lądek Peloponezu. Wg legendy miało tu znajdo­wać się jedno z wejść do Hadesu; tędy zszedł do podziemia Herakies. Znajdowała się tu słyn­na świątynia Posejdona, posiadająca prawo azylu.

Takfarinas (Tacfarinas) Numidyjczyk, służył w czasach Tyberiusza w wojsku rzymskim. Zbiegł do Afryki, gdzie zorganizował przeciwko Rzymianom powstanie, stłumione w r. 19. T. już

w następnym roku wznowił walkę i przez dłuż­szy czas nękał wojska rzymskie walką podjaz­dową. Ostatecznie pokonał go Publiusz Dola-bella w r. 24.

Takompso zob. Tachompso.

taksiarch (gr. taksiarches, taksiarchos) urzęd­nik wojskowy w Atenach. Każda spośród 10 fyli ateńskich wystawiała oddział hoplitów (tdk-sis), ekkiezja wybierała dla niego z jego fyli dowódcę zw. t. Było więc 10 /. Wybierano ich na okres jednego roku. Urząd ten został usta­nowiony w czasie wojen perskich. T. czuwał pod kierunkiem stratega nad zaciągiem do swego oddziału i wybierał dla jego pododdziałów (locho]) dowódców (lochagów). Do t. należało również sądownictwo w sprawach o uchylanie się od służby w oddziałach hoplitów oraz o de­zercję z tych oddziałów.

taksis (gr. tdksis) oddział hoplitów wystawio­ny przez jedną fylę. Liczba pododdziałów (lóchoj) i ich siła liczebna zależała od rozmiarów każdo­razowego poboru, a więc była zmienna, sięgaia niekiedy do ponad 1000 ludzi. Hoplici tej samej fyli służyli w tych samych t. Dowódcą /. był taksiarch.

talent (gr. tdlanton, łac. talentuni) jednostka wagi przejęta przez Greków z Babilonii, waha­jąca się od 68 kg do 21 kg, zawierająca 60 min. T. był złoty (królewski ciężki 50,46 kg i lekki 25,23 kg oraz pospolity ciężki 49 kg i lekki 24 kg) i srebrny (królewski ciężki od 67,32 kg do 68,76 kg oraz od 44,87 kg do 47,29 kg, lekki od 33,66 kg do 34,38 kg oraz od 22,43 kg do 23,64 kg, pospolity ciężki 65,49 kg lub 43,66 kg i lekki 32,74 kg lub 21,82 kg).

Tales (Thales) 1. T. z Miletu, jeden z Siedmiu mędrców (zob.), żyjący na przełomie VII/VIw. p.n.e. Wybitny przedstawiciel ówczesnych umie­jętności praktycznych, poiityk, inżynier, kupiec, podróżnik i uczony. Był inicjatorem związku miast jońskich z siedzibą w Tecis. Cyrus wyko­rzystywał jego wiadomości techniczne, polecając mu wykonanie różnych prac hydraulicznych. Jako uczony zajmował się badaniem ciał nie­bieskich. Przepowiedział zaćmienie słońca w r. 585 p.n.e., tłumaczył je jako przesłonięcie słońca przez księżyc (7'. pierwszy twierdził, że księżyc zapo­życza światło od słońca). Zajmował się też filo­zofią. On pierwszy sformułował pytanie doty­czące początku wszechrzeczy. Za ostateczną przy­czynę wszechrzeczy uznał wodę (wyznawał więc jedną materialną zasadę świata). Twierdzenie

Taletas

724


Taprobane

swoje uzasadniał danymi z obserwacji, iż woda pod wpływem temperatury zamienia się zarów­no w ciało stałe (lód), jak i lotne (para). Wiele wiadomości zaczerpnął od uczonych chaldej­skich i egipskich. Nie zostawił żadnego pisma. Nauka jego krążyła w formie powiedzeń, nie­które z-nich przytacza Arystoteles. 2. T. z Kal-latis, sofista i zmanierowany retor grecki z I w. p.n.e. Był to jeden z tzw. mówców azjańskich, przeciwko którym wystąpili attycyści.



Taletas (Thaletas) z Gortyny na Krecie, mu­zyk grecki w.ynw. p.n.e. rywalizujący ze szkolą Terpandra. Wezwany do Sparty podczas zarazy w celu przeblagania bogów muzyką, wprowadził na uroczystość zwaną GyntnopaJdta] (od tańców nagich chłopców, gr. gymnós nagi) peany ku czci Apollina (śpiewane przez tańczące chóry) oraz tańce wojenne. T. nazywano twórcą drugiej epoki muzyki w Sparcie.

Talia (łac. Thalia, Thalea, gr. Thaleja) mit. 1. jedna z 9 Muz, Muza komedii, jej atrybutem była maska komiczna. 2. jedna z Charyt. 3. nim­fa morska, jedna z nereid.

Taoś (Thallos) 1. historyk grecki z I w. n.e., autor (nie zachowanej) historii (w 3 księgach) Syrii od upadku Troi do 167 olimpiady (I w. n.e.). 2. T. s Afiletu, poeta epigramatyczay żyjący w początkach cesarstwa rzymskiego. An-thohgia Graeea przekazuje pięć jego epigra-matów.

Tamasos (gr. Tamasuś) miasto W śroikowsj części Cypru; w pobliżu znajdowały się wielkie kopalnie miedzi. Identyfikowano z T. Temssę, wymienioną w Odysei Homara.

Tamesn (Tamesis) dziś Tamiza; rzeka na wschodnim wybrzeżu Brytanii, nad jej brzegami leżało miasto Londinium (dziś Londyn).

Tamphilus przydomek rodu Bebiuszów (zob. Baebii).

Tamynaj (gr. Tamyna), łac. Tamynas) miasto na Eubei, ze słynnymi świątyniami Zeusa Ta-mynajósa i Apollina. Obchodzono tu święta zwane TamynaJa. W r. 354 p.n.e. Ateńczycy pod wodzą Fokiona zadali w pobliżu T. klęskę woj­skom Kalliasa, tyrana Chalkis.

Tanagra (gr. TSnagra) miasto beockie słynące od końca IV w. p.n.e. z wyrobu terakot, noszą­cych nazwę tanagryjek. Przedstawiały one gtó-wnie postacie kobiece w ruchu i odznaczały się wykwintną kompozycją i precyzją wykonania.



Tanais (gr. Tdnass) dziś Don; rzeka w półn.--wsch. części świata starożytnego, uważana za

granicę pomiędzy Europą a Azją; często błęd­nie utożsamiana z rzeką Jaksartes (zob. Jak-sarteś).



Tanakwil zob. Tanaąuil.

Tanaquil żona Tarkwiniusza Starego (Targui-nius Priscus), pochodziła ze starego rodu etru­skiego, przypisywano jej wpływ na sprawy pań­stwowe i wprowadzenie na tron po śmierci Tarkwiniusza zięcia ich, Serwiusza Tulliusza (zob. Seryius l). W Rzymie miała przyjąć imię Ćma Caecilia; utożsamiono ją z czasem z rzym­ską boginią opiekującą się przędzeniem i odda­wano jej cześć boską.

Tanatos (Thanatos) mit. bóg śmierci, wg Hezjoda syn Nocy (Nyks), brat Hypnosa i Kerów.

Tanos (gr. Tdnas) albo Tanaos (gr. Tdnaos), rzeka we wschodniej części Peloponezu, pomię­dzy Argolidą a Kynurią, wpadająca do Zatoki Argolidzkiej.

Taniałoś mit. król Sipylos w Lidii, syn Zeusa i Pluto, ojciec Pelopsa i Niobe. Bogity i szczę­śliwy, bywał zapraszany przez bogów na uczty. Spożywając boski pokarm stał się nieśmiertelny. Doszedł do takiego zuchwalstwa, że kradł nektar i ambrozję, karmił nimi swój dwór, zaczął też powątpiewać w boską naturę i wszechwiedzę bogów. Zaprosiwszy raz bogów na ucztę podał jako ostatnią potrawę pieczeń z ciała własnego syna. Bogowie nie tknęli potrawy, Zeus przy­wrócił do życia Pelopsa, a T. strącił do Tartaru, gdzie za karę cierpi głód i pragnienie. Postawiono go w sadzawce, nad którą rośnie drzewo obcią­żone owocami. Ilekroć jednak chce się napić, woda znika, gdy zaś sięga po owoce, gałąź od­chyla się. Mękę T. powiększała pochylona nad nim i chwiejąca się nieustannie skała.

Tanusii mało znany ród rzymski. T. Geminus, poeta i historyk rzymski z I w., autor dzieła o spisku Katyliny. Swetoniusz, pisząc żywot Cezara, korzystał z dzieła T. Prawdopodobnie w utworach Katullusa pod imieniem Yolusius kryje się T. Geminus. Z dzieł T. zachowały się jedynie fragmenty.

Taphos zob. Tafos.

Tappulus przydomek rodu Williuszów (zob. V~illn).

Taprobane (gr. Taprobdne) dziś Cejlon; pier­wsze wiadomości o wyspie dotarły do Greków w czasach Aleksandra W. dzięki badaniom Onesikritosa. W czasach Klaudiusza T. wysiała do Rzymu poselstwo, co dato rzymskim geogra­fom okazję do zdobycia nowych wiadomości.

Tapsakos

725


Tarkwinie

Tapsakos (gr. Thapsakos) handlowe miasto w Syrii nad Eufratem, ważny punkt węzłowy dla odbywających podroż do Babilonu i w głąb Azji.



Tapsus (iac. Thapsus, gr. Thapsos) 1. miasto na przylądku o tej samej nazwie, na wschod­nim wybrzeżu Sycylii, w pobliżu Syrakuz, zało­żone w VIII w. p.n.e. przez kolonistów doryckich Z Megary. 2. miasto w Afryce, na wschod­nim wybrzeżu Bizacjum (zob.). Tu w r. 46 p.n.e. Cezar pokonał ostatecznie wojska Pompejusza.

Taras zob. Tarent.

Tarchna zob. Tarkwinie.

tarcza u Greków zazwyczaj wielka owalna lub okrągła z wycięciami bocznymi, na odwro­cie posiadająca uchwyty na przedramię i dłoń. Ten typ tarczy nosił nazwę aspis i stanowił uzbrojenie hoplity. Innym typem tarczy uży­wanej przez Greków była pelta (zob.). U Rzy­mian spotykamy się z dwoma zasadniczymi typami tarcz: clipeus okrągła tarcza, służąca piechocie jako broń obronna. Zastąpiona została w czasie pierwszej wojny samnickiej przez scu-tum dużą, prostokątną /. wygiętą walcowate, sporządzoną z lekkiego drzewa, obciągniętą płó­tnem i wolową skórą. Brzegi górny i dolny były obite blachą, dla lepszej ochrony przed cięciem z góry i dla oparcia o ziemię. Pośrodku z ze­wnętrznej strony znajdowała się metalowa wypukłość (umbo). Umbo nadawało tarczy większą wytrzymałość i służyło do zadawania ciosów.

tarde vcnieniibus ossa łac. przysłowie: późno przychodzącym — kości; por. „kto późno przy­chodzi, sam sobie szkodzi".



Tarent (gr. Taras, łac. Tarentuni) miasto na zachodnim wybrzeżu Kalabrii, kolonia spartań­ska założona w r. 708 p.n.e. Najbogatsze i naj­lepiej rozwijające się miasto Wielkiej Grecji. Wskutek stałych zatargów z sąsiadującymi ple­mionami italskimi mieszkańcy T. musieli nie­jednokrotnie zwracać się o pomoc militarną do różnych państw greckich. Na początku III w. p.n.e. wybuchła wojna T. z Rzymem. Pomimo pomocy, z którą pospieszył wówczas T. król Epiru, Pyrrus, zwyciężyli Rzymianie i zdobyli miasto w r. 272 p.n.e. W r. 213 p.n.e. w czasie II wojny punickiej T. stanął po stronie Hannibala, jednak już w r. 209 znalazł się z powro­tem pod panowaniem Rzymu. Od tego czasu daje się zauważyć pewien upadek znaczenia T. W czasach cesarstwa rzymskiego miasto było

ważnym ośrodkiem handlu. Mieszkańcy T. znani byli z zamiłowania do zbytku.



Tarentini (Terentini) ludi igrzyska obchodzone w Rzymie na Placu Marsowym, na tzw. Taren-tum (Terenium), miejsce to leżało na terenie wulkanicznym, stąd legendy o kontaktach z bó­stwami podziemnymi. Manius Yalesius z Ta-rentu miał podczas panującej w mieście zarazy znaleźć w tym miejscu głęboko pod ziemią ołtarz poświęcony bóstwom podziemia, Ditowi (zob. Dis) i Prozerpinie; złożył im ofiarę i po raz pierwszy urządził igrzyska, na które złożyły się biegi i lectisternium (zob.). Wg innej wersji zapoczątkował T. konsul Waleriusz Poplicola podczas zarazy, i od tego czasu wznawiano je mniej więcej co 100 lat. August wznowił je w r. 17 p.n.e. i poświęcił je Apollinowi i Dianie.

Targelia (gr. Thargelia, dosł. płody ziemi) święta obchodzone w Atenach ku czci Apollina 6-7 dnia miesiąca Targelion. Święta te były połączone z uroczystymi procesjami i korowo­dami młodzieży. Przez długi czas T. zachowy­wały jako pozostałość dawnej religii Apollina krwawą ofiarę z życia ludzkiego, która miała ratować i zabezpieczać życie innych; na ofiarę wyznaczano niewolnika albo skazanego na śmierć wyrokiem sądowym. Z czasem zerwano z tym obrzędem, ograniczając się do symbolicznego palenia kukły. T. obchodzono także w koloniach jońskich i w Massalii, założonej przez Jończy­ków.

Targelion (gr. Thargelion) miesiąc w kalen­darzu ateńskim przypadający mniej więcej na okres maja; poświęcony był Apollinowi, któremu w 7 dniu miesiąca, obchodzonym jako dzień jego urodzin, składano w ofierze pierwsze plony (thargelia płody ziemi; zob. Targelia). Prócz tego w T. przypadało święto kwiatów (Chlóeja) oraz Dafneforia, również ku czci Apollina; ob­noszono wówczas gałązkę oliwną ozdobioną wawrzynem (dafne), wstążkami i kulami wyo­brażającymi słońce, księżyc, gwiazdy. Dzień 19 miesiąca był poświęcony oczyszczeniu świątyni Ateny (Kallynteria), a 25 dnia, podczas Plynteria, obmywano jej stary drewniany posąg.

Tarkwicjusze zob. TarąuWi.

Tarkwime (łac. Targumii, etruskie Tarchna) dziś Tarquinia; miasto w Etrurii nad rzeką Martą, na drodze prowadzącej z Cosa do Rzymu, za-iożone według tradycji przez herosa etruskiego Tarchona. Utraciło znaczenie podczas wojen Etrurii z Rzymem, nie odzyskało go nawet jako

Tarkwiniusz

726


Tarrutenius Paterniis

kolonia Rzymu. Słynęło z wyrobów ceramicz­nych (wazy).



Tarkwiniusz zob. Tarqumius.

Tarpeia westalka, córka Spuriusa Tarpejusza, komendanta Kapitelu podczas wojen Rzymu z Sabinami. Podanie głosi, że wpuściła Sabinów do twierdzy, wg jednej wersji powodowana mi­łością, wg innej — chęcią zysku. Sabinowie, nie chcąc uiścić przyrzeczonej zapłaty, zarzucili ją tarczami, pod którymi poniosła śmierć. Wg innej wersji została strącona z Kapitelu razem z oj­cem. Ta część Kapitelu została nazwana Skałą Tarpejską.

Tarpeius 1. Spurius T.', komendant na Kapi­telu za panowania Romulusa, ojciec Tarpei. W czasie wojny z Sabinami wydał gród w ręce wrogów, za co został, razem z córką, ukarany śmiercią (strącenie ze skały na Kapitelu). 2. Lu-cius T., przeciwnik Romulusa, został strącony ze skały Kapitelu, która może od niego nazywa się Skalą Tarpejską.

Tarpejską Skala (łac. Saxum Tarpeium) strome zbocze południowego wierzchołka Kapitelu (zob. Capitolmus mons). Wg podania miał być stąd strącony za karę przeciwnik Romulusa, Lucjusz Tarpeius. Inna wersja mówi o Tarpei, córce Spuriusza Tarpejusza, która w czasie obrony Kapitelu przed Tacjuszem zdradziła wejście na zamek, za co została wraz z ojcem strącona w przepaść. Stąd miał pochodzić zwyczaj strą­cania zdrajców z T. S.

Tarquinius 1. Lucius T. Priscus (Tarkwiniusz Stary), piąty król rzymski. Wg podania syn uchodźcy greckiego Demaratosa z Koryntu, osiadłego w Tarkwiniach, w Etrurii. Jako cu­dzoziemiec, nie mogąc w Tarkwiniach odegrać większej roli, za radą swej żony, Tanaquil, która przepowiadała mu wielką sławę, przeniósł się do Rzymu. Zmienił pierwotne imię Lucumo na Lucius. W Rzymie zdobył sobie wielkie uznanie, król Ankus Marcius powierzył mu opiekę nad swymi dziećmi. Po śmierci Ankusa T. został jednomyślnie obrany królem. Za jego panowania Rzymianie przeprowadzili zwycięską wojnę z Sa­binami i podbili Lacjum. Walczyli też z Etru­skami. Za czasów T. wzniesiono wiele budowli, m.in. cyrk, założono podwaliny pod świątynię kapitolińską. Wybudowano takża wielki kanał cloaca maxima. T. wprowadził do Rzymu jako symbol władzy pęki rózeg z zatkniętymi w nie toporami. Został zamordowany przez synów Ankusa. 2. Lucius T. Superbus (Tarkwiniiiiz

Pyszny), siódmy i ostatni król rzymski. Władzę w Rzymie osiągnął, zamordowawszy swego teś­cia, Serwiusza Tuiliusza. Okrutnymi rządami wzbudził powszechne niezadowolenie. Kiedy syn jego zhańbił żonę Tarkwiniusza Kollatinusa, Lukrecję (która wskutek tego popełniła samo­bójstwo), wybuchło powstanie zakończone wy­pędzeniem Tarkwiniusza i upadkiem władzy kró­lewskiej w Rzymie. T. szukał jeszcze pomocy u Porsenny i u swego zięcia, Oktawiusza Mami-liusza, ale gdy ten ostatni został w t. 496 p.n.e. definitywnie przez Rzymian pokonany nad je­ziorem Regillus, usunął się do Kyme, gdzie zakończył życie. 3. T. Lucius Collatinus, zob. Collatinus Lucius Tarquinius.



Tarquitii (Tarkwicjusze) ród rzymski, podobno dawni Tarkwiniusze, którzy zmienili formę na­zwiska wobec nienawiści Rzymian do rodu Tarkwiniuszów. 1. Lucius i Marciis T. -wykryli spisek, który miał na celu sprowadzenie do Rzymu wygnanych w r. 500 p.n.e. Tarkwiniu­szów. 2. Lucius Tarąuitius Flaccus, patrycjusz, dowódca jazdy, odznaczył się w walkach z Sa­binami w r. 458 p.n.e. 3. Quintus T., brał udział w walkaeh w Hiszpanii w r. 81 p.n.e., przeszedł na stronę Sertoriusza, dowodził jego konnicą w r. 76 p.n.e., potem jednak brał udział w za­mordowaniu Sertoriusza. 4. Lucius T., jeden ze spiskowców Katyliny, wydał swych towa­rzyszy. 5. Marcus T. Priscus, w r. 52 n.e. był legatem w prowincji Africa, w czasie gdy prokonsulem tej prowincji był Statiłius Taurus, któ­rego T. w następnym roku oskarżył o zdzier-stwa. W r. 61 sam T. został oskarżony przez mieszkańców Bitynii o nadużycia i otrzymał wyrok skazujący.

Tarracina zob. Anxur.

Tarraco (dziś Tarragona) miasto na wschod­nim wybrzeżu Hiszpanii, nad rzeką Tulcis. Wzmocnione przez Scypionów, podczas wojen punickich stało się ważnym punktem obronnym. Jako kolonia rzymska nosiło od czasów Cezara nazwę Colonia lulia Victrix Tarraconensis. Za Augusta stolica prowincji. Zachowane ruiny amfiteatru, cyrku, urządzenia wodociągowe.

Tarruntenus zob. Tarrutenius Paternus.

Tarrutenius Paternus (także Tarruntenus) rzym­ski prawnik za czasów Marka Aureliusza i Kom-modusa, sekretarz Marka Aureliusza; dowodził w r. 170 n.e. w wyprawach przeciwko Marko-manom, których ostatecznie pokonał w r. 179. Autor pracy o wojskowości dz re militari. Zgi-

Tarrutius

727


Taurii lud!

nąl z rozkazu Kommodusa, który czynił go odpowiedzialnym za śmierć swego ulubieńca Anterosa.



Tarrutins albo Tarutios (Lucius T. Firmanus) filozof, matematyk i astrolog piszący w Rzymie po grecku, przyjaciel Warrona i Cycerona. Dzieła jego nie zachowały się. Wg Pliniusza pisał o gwiazdach (de astris).

Tarsos jedno ze znaczniejszych i zamożniej­szych miast Cylicji, ważne miasto portowe. Opa­nowane przez Greków w okresie Seleukidów. Miasto rodzinne apostoła Pawła.

Tartar (gr. Tartaros, łac. Tartarus) mit. syn Ajthera i Gai, ojciec gigantów, Tyfona i Echi-dny. W Iliadzie — miejsce w .głębi ziemi, poło­żone tak.głęboko, jak wysoko nad ziemią leży niebo. Późniejsi poeci opisują T. jako miejsce w świecie podziemnym, gdzie odbywają karę dusze ludzi grzesznych.


1   ...   138   139   140   141   142   143   144   145   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna