Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona132/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   128   129   130   131   132   133   134   135   ...   159

Septimuleius (Lucius S.) przyjaciel Gajusza Grakcha; okrył swe imię hańbą, gdyż przeku­piony znieważył zwłoki Grakcha, odcinając jego głowę. Chcąc zatrzeć wspomnienie tej hańby, starał się, by Mucjusz Scewola zabrał go ze sobą do Azji, jednak prośby jego nie uwzględ­niono.

Septitius 1. Quintus S., wspomniany przez Cycerona w mowie przeciwko Werresowi jako jeden z zamożnych mieszkańców Sycylii, wobec których Werres i jego urzędnicy dopuszczali się nadużyć. 2. S. Clerus, przyjaciel Pliniusza Młod­szego, dowódca przybocznej straży cesarza Ha-driana do r. 121. Pliniusz dedykował mu zbiór swoich wierszy.

Septizonium monumentalny gmach wzniesiony na Palatynie przez Septimiusza Sewera (panują­cego w latach 193-211); zachowane ruiny.

septunx (łac. od septem unciae siedem uncji) ''/12 asa, czyli 7 uncji.



Sequana zob. Sekwana.

Sequaai zob. Sekwamwic:.

Serambos z Eginy, grecki rzeźbiarz działający na przełomie w. Vt i V p.n.e., wykonał w Olimpii posąg Agiadasa z Elidy, zwycięzcy w walce na pięści w konkurencji chłopców.



Serapejon (gr. Serapejon, łac. Serapeum) świą­tynia Serapisa. Największą sławą cieszyło się S. w Aleksandrii, w Egipcie. Za panowania Ptotemeuszów znajdowała się tam bogata biblio­teka, licząca 40-70000 rękopisów, która spło­nęła w czasie zdobywania miasta przez Cezara.

Serapion 1. nieznany, o nieustalonej chrono­logii tragik grecki, z którego dzieł kilka wierszy ocalił Stobajos. 2. wymieniony przez Cycerona geograf z Antiochii, przedstawiciel tzw. geografii matematycznej; żył prawdopodobnie w czasach Eratostenesa (pierwsza połowa Ul w. p.n.e. Z dzieł S. korzystał Pliniusz Starszy. 3. wybitny lekarz z Aleksandrii, założyciel empirycznej szkoły w medycynie, działający w pierwszej po­łowie II w. p.n.e. 4. malarz z I w. p.n.e. wspom­niany przez Pliniusza Starszego. 5. retor wymie­niony wśród nauczycieli cesarza Sewera Ale­ksandra (Scriptores Hist. Aug.). 6. retor z in w. n.e., Porfiriusz zalicza go do uczniów Plotyna.



Serapis jeden z najpopularniejszych bogów starożytnego Egiptu w epoce grecko-rzymskiej, bóstwo o charakterze chtonicznym utożsamiane z Ozyrysem i Apisem. Miejsca kultu, tzw. Sera-pejony zawierały m.in. monumentalne nekro­pole byków.

Serdica (także Sardica), dziś Sofia; miasto w północno-zachodniej Tracji, u stóp góry Sco-mius, na drodze z Naissus do Philippopolis. Przez Rzymian włączone do prowincji Mezji Górnej. Zniszczone przez Attylę.

Serenus 1. zob. Vibii. 2. Amiaeus S; dowódca straży przybocznej Nerona po Tigellinusie, przy­jaciel Seneki, który poświęcił mu swoje trak­taty: Ad Serenwn... de constantia sapientis (O stałości charakteru u mędrca). De Otio (O spokoju). De tranquilfitate animi (O spokoju wewnętrznym). Zmarł przed r. 62 n.e. 3. mate­matyk z Antissy na Lesbos, żył prawdopodobnie w I wieku n.e. Zachowały się dwie księgi jego pracy o ciałach kulistych i cylindrycznych. 4. gramatyk grecki z II w. n.e.; według Księgi Suda autor dramatów. 5. Elius S., ateński gra­matyk, który sporządzał wyciągi z dzieł Filona z Biblos (Per f póleon) i Filoksenosa (Homerika):

może identyczny z S. 4.' 6. f. Sanunonicus,

Sergii

676


Sertorius Quintus

lekarz żyjący za Septimiusza Sewera i Karakalli, w r. 212 stracony z rozkazu tego ostatniego. 7. Quintus S. Sammonicus, być może syn po­przedniego, autor wierszowanego traktatu z dzie­dziny medycyny De mediana praecepta, w któ­rym korzystał m.in. z Historia Natwalis Pliniu­sza. Traktat ten był bardzo popularny w średnio­wieczu. 8. S. z Aminoe w Egipcie, matematyk z IV w. n.e., autor (zachowanych) komentarzy do pism matematycznych Apoloniosa z Perge (zob. Apollonios 2): O przecięciu stożka i O prze­cięciu walca. 9. Aulus Septimius S., poeta z V wieku, autor sielanki, której zachowany frag­ment został wydany wraz z poezjami Rutiiiusa Namatianusa (zob.).

Sergii Sergiusze, dawny rzymski ród patrycju-szowski, znany już we wczesnych latach repu­bliki. Do rodu należały rodziny z przydomkami:

Esguilinus, Fidenas, Orafa, Paulus, Plancus i Silus. 1. Lucius S. Fidenas, pierwszy spośród Sergiu-szów piastował konsulat w r. 437 p.n.e., odniósł zwycięstwo nad Fidenatami i Wejentami. 2. Man-lius S. Fidenas, trybun wojskowy z r. 402 p.n.e., skazany na grzywnę za utracenie na rzecz .Etru­sków rzymskiego obozu wojskowego. 3. Marcus S. Silus, pradziad Katyliny, bohater z czasów II wojny punickiej (218-201 p.n.e.). 4. Lucius S. Catiiina, w. w r. 108 p.n.e., znany w Rzymie utracjusz, wsławił się swą bezwzględnością w cza­sie proskrypcji Sulli; piastował urząd kwestora w r. 77 i pretora w r. 69, następnie zarządzał Afryką w latach 68 - 66. Ubiegając się o konsulat w r. 63, usiłował skupić wokół siebie zbankruto­wanych nobilów i zadłużone możnowładztwo. Występował jako obrońca biedoty rzymskiej, obiecywał zniesienie długów (tabulae nowe) i po­lepszenie sytuacji niższych warstw społeczeństwa stolicy i prowincji. Gdy przepadł w wyborach, postanowił osiągnąć godność konsula drogą za­machu. Zawiązał więc sprzysiężenie, agitował zrujnowanych weteranów Sulli w Etrurii i for­mował tam oddziały wojskowe koło Faesulae, zamyślał także powołać pod broń niewolników. Szukał również poparcia poza granicami pań­stwa, nawiązując kontakt z plemieniem Allo-brogów. Zamierzenia Katyliny pokrzyżował Cy-ceron. W mowach przeciwko Katylinie ujawnił jego plany, opierając się m. in. na informacjach uzyskanych od przedstawicieli Allobrogów. Spi­sek Katyliny zakończył się skazaniem ptsciu schwytanych przywódców na karę śmierci. Kam Katylina, którego nie było wówczas w Rzymie,

zginął w czasie bitwy koło Pistorii w Etrurii, w r. 62, gdy usiłował przedrzeć się wraz ze swą armią do Galii. Pozostałe ogniska spisku, po­rozrzucane po całej Italii, zostały zlikwidowane. Zamierzenia Katyliny skończyły się niepowo­dzeniem, ponieważ nie potrafił pozyskać sobie pełnego poparcia mas ludowych. Fascynującą postać Katyliny barwnie opisał Sallustiusz w mo­nografii De coniuratione Catiiinae.



seria tac. duże naczynie gliniane, o pojem­ności około 7 amfor, służące głównie do prze­chowywania wina, ale także zboża, oliwy, solo­nego mięsa, owoców, a niekiedy pieniędzy i ko­sztownych przedmiotów. Przechowywano je w pi­wnicy, często wkopywano w ziemię. S. kształtem zbliżona była do amfory: pękaty walcowaty brzu-siec zakończony spiczasto, szyjka wąska, krótka, na szyi dwa małe imadła.

Serica (gr. Serike) kraj zamieszkany przez Serów (Seres). Nazwa pochodzi prawdopodobnie od mongolskiego sirkek (jedwab). Wg Ptolemeusza kraj S. graniczył na-zachodzie ze Scytią, na południu i południowym wschodzie z Indiami i Sinaj (Sinae). Aż do początków n.e. nie umiano określić dokładnego położenia geograficznego S; która była znana jedynie jako kraj na dalekim wschodzie, słynny z wyrobu jedwabiu.

Serifos (gr. Serifos, tac. Seriphus) 1. wyspa na Morzu Egejskim, jedna z Cyklad (pomiędzy Kythnos i Sifnos), skolonizowana przez Jończy­ków. Nieurodzajna. 2. miasto tej samej nazwy w poludniowo-wschodniej części wyspy S. Za czasów cesarstwa było miejscem deportacji prze­stępców.

Seriphus zob. Serifos.

Serpens zob. O fis l.

serracum, sarracum łac. ciężarowy wóz rzym­ski, podobny do plaustrum, o nieco niższych kołach bez szprych; używany do przewożenia ciężarów.

Serranus przydomek rodu Atiiiuszów (zob. Atiiii). 1. Caius Atiiius S., pretor w r. 218 p.n.e., brał udział w walkach w czasie powstania Bo­jów oraz w czasie II wojny punickiej wspólnie z Publiuszem Korneliuszem Scypionem. 2. Aulus Atitius S. zob. Atiiii 6. 3. Caius Atiiius S. Ga-vianus, kwestor w r. 63 p.n.e., za konsulatu Cycerona; będąc trybunem, występował w okre­sie, gdy starano się o odwołanie Cycerona z wy­gnania w szeregach jego przeciwników.

Sertorius Quintus z Nursji (w kraju Sabi-nów), wybitny wódz rzymski i polityk z I w.

-paf ^{BiAB}Si(A ip}BAKqo Błzsa-g -iiJlupao oe — 000 n panod iTipBfeui o '•B»Bid bsbi^i 'suniuso 7.Z — 000 SZ pBuod lupfef-BUl o 'b-ubazo issara

-lunłUM OZ — A9?B 000 OS i"ptefBui o 'Bpaz.ii BSBra •3uimrao ^ i3{BiAB}S;(A 'A9SB OOOSZ, luptepBiu o 'BSiup bsb[')i '&pze( mninw gl i A»oq33id luniuso 08 ^lABts/CA b} BSBp[ 'Apse 000 001 faZitAOd {isouaa ^fefBUl ipAiop[ 'apł

-BMXqo iiazaren AsBp( fazsArald Od •nni3joJqzn UL(uo[S3.nio m (luniuao) q3i(A03[sfoA 5[a)sonp3r



3SO[I BUOISaB[0 B^BIA'B}SXA BSBp[ •BpZB-a' •038AO:S[

-łfefciu nsnzuao po psoozaps a sap( g Bn imią Burazsou op qoKn(opz. ipppSifasA aplzpod to i snumiioy snfndod op Azsnf3q3(d nnrazoBjA tu



SUO /{C88(0d '3HZ33(OdS-OUZOK}IIOd AUUOJ8J 3Z

-felA Bfo^pBJł Ulainanui oSaC z •(•a-tt-d ^ - g/,?) pIsmAzJ (9;nt A}S9zs 'sm/inJ, •s 'Z "ai^saln anni ai^smAzJi (?[in(OA3iu snmas po ''ot() sniAJag

g S9lWlfOlllO(J -qOZ S9{».l7fOMO(J

-S •9I "buomo^o zazJd aindSłseu fairezofBAZ Tan

-{oj AABisn yiiffold {isojSz '3'il'd £9 'l z A»\opn{ onqAi» 'snJfny •s sm^tiJ •si •X}so{q3 raplzSp 3(3łiuis bu (reum BsaziaM P^s pazJd umaqii

-ii a AnBAzod •3'Trd 'I A ^"P^S va snunou

-ej z p(suŁfaJ [3}'BAKqo '•s- i'OTtr) •(»i •ulaniu

-myss z z^ja' {teniSz "ezsnirei^ fasyl fewd

-od •(t lapiSSy -qoz) maniuJnfes z zbj^ -a-n-d 001 '1 z -lOłaJd 'wwsjo •s snwy •ei •(feniSz aiuqopodopA'BJd 3izp8 'iddi[ij[ pod (^zo[b^\ •j ^ q3XAOOJBUi A9pi ninp a sora AzsAJald nui jBpBz onqop0j 'IAOJBZ33 ApazJd n^sids a (Bizpn {wg

-3'a-d e^j z AAOpni unqAii 'mso^ •s sm{qnf[;i

-iAozsniuo»av AisazJd 3fefnd5}siA 'buojm^ op 5is f^zofetAzJd pjsiui? oSaf od ;nrez33 ^nmai



-oaz •(uiareza3 z zbja) gt' j a [tisiKn[ '•3-a-d tg i a JOlaJd 'oSanrpaz-idod uXs 'snaunosi •s smiqn^ •n -BurenSKA z ^00.133X3 ui3iire(OApo w: {baoso(o •BJBZ33 ui3p[iouaiOAZ (Xg •^unesi (iqpod i lurBJnasi z •np^ ifzy a {^zsiba •3'trd 8Z, '-i M 'BUliuniBS BunqAii 3(iuAioazJd ni/unosi ^R^A '5' sni[qnd •oi •BHOJ30X3 zazJd ^noia

-w 03[osAA\ •a-n-d 06 '•I A lureayazJann&EJds aż AlfoA aisEzo a '33zp'Bsez a ifeui8z '(!!lfW9y •qoz) uiasnJn'B3(s urazsni[iuig z aindSłSBU b 'luazsniAn niXAOpn( uiannqKJ» z 8JB}Bz a -a-n-d 16 'i a



fl)BdOd 'OSap[SJWAJ nilBIS ABJd B3pOJqO 03[Bf

-BUltuniBs 3(iuAp3ZJd 'oiifap^ •s sniwnQ6



-aha(uis op Sis (Bpn n')(iBfBm SłBJin Btf xhbz

-B3(s i itiBO ifomMOJd a BpAznpBu o X,uozse^sQ

-iuanBpo'a pau A9JquiX3 zaz-id XuBnoi(od {b}soz SOI '.i M '(salinba) itzJaoAl ppJ^ods SAOjod 'ApJO»

-•eaas p/u^ods ouB»iqXA Aęizp&s 5AO(od hiw

Socm •Ba \vuvtMpm xaf) teAopfes SABisn tBpK^

-90t 'l a ui3(nsao3[ (Ag •JunUJł (^4?° ! AonBt^zni {Bao3[od ^,01 '1 A '• '3'n'd 601 '•• Av ^l^lin mwd



-Sfff a io)3Jd •oi(fei>3 •s sniumO 'g •A9nBłAznq

-BZpOA 'bibiji^ pBAOpJOUłBZ 3iad5lSpOd {BZB3[ I

BiaBiXzn-[ z azJsmifizJd jBAJaz '•3-a-d om '•i z (nsaoi[ 'otdap^) •s sn{uinQ •/, •BinopaoB]^ z sniCoA a {Bizpn jBJg •o83p[snop33BOi bio.i?!



'BZSnaSJSd Op 3IAtS[3SOd A AUB(SXA S/,1J A

Sf/,1 •j z JOlSJd '•a'n'd (,l\ i a AuinJn3[ [Aps 'ofdm^) •g siiaouy '9 •iarenuB'g pod fteniSz



-OS8p[SJOUI BZ8ZJqXA (SaZJtS ĄOy 3[3Z3 t^HI8ZS

-niiniirey z zbja uiainsnoi( ^q •3-a-d ^IZ. '1 M-'snmwao 'S snawy 's •uiAz'a ures pod 5is iibis

-opazJd AzJp}^ 'aort) (Kz5roXAZ '•3'u'd 09E 'i z JOtBt^p 'PJmff •s sn)uwQ •p •(t ywi/ao^y •qoz) azsnipiM Bzsnunds (iqBz •a-n-d 6Et' '•i a •ul(a

-opn( mounqAi» o^AraszJd {BAOdS}sXA AzsnfoAn

-Bd 3inia9[OAZ 03fBf o/oi/^ snismis •<; snw^ •{

-ApA^g (AzSpKAz *ai3JO}'Bi3(Xp iSnJp zbj od pBp5q '•3-u-d gtt •J a iaBTOpij oisbuu j/(qopz .'AoipnJig {Baoyd •3-n-d sgt •j a JO}Bii[Ap o-si-et smiaptJ sntan.it snasufs sn)UinQ •; iuibi[s



-iom z sititoA a n(Bizpn biosiza op pn( {iuop[s A9Sn(p ui3iuais3inz nł'Binsno'i{ oSazsAusid gis

-bzo ^ •3-n-d f)Uff \ s(,pi a (nsaoli 'snun^s sna

-"•'cf 'S' śmianoi •i5pireqiB pOJ ajbis \W^9S

•a'H"d ^/, •j a aradSłSpod ^ubaopjotobz (Bui3z •s 0831 n^ruAtt /^ •AzpB(A Bp;(qopz op

^OBZBp 'BU,I8dJ3J SlS fBanSAA •5' A91(ItIAp3Zld OjOZO BU 'p[SBaS3IU 8IS ĄSZOBZ IIUBdZSIH A SlS Ip^OBfnpfeUZ OBlUŁfa-a: pOJSA Apr) -UI3pSSZ3ZS

in^miamiz aż onozpBAOJd Sufo^ •Bzsnfadtaoj Bsnfano azpoA oSapopu nuism ApazJd {b(saa pIsmAzJ }vo3fj •(AoinpSzJn 'icnas) afa^zureSJo B3(suiAzj[ inredzsiH a {Bzp-BAOJdA 'o3ai3[siipB( •i o8appwS B-stAzaf ?Azon Sis Agom paizp f3J9»3l a



'SjO^S BOSO A {^ZO{BZ : A93(KZ3fiQ3qi OBAOZiaCTU

-OJZ (BZJ3IUIBZ •niIB3[AZOUB[[TlS Z S^pAto(S&p

-kaź UI3ZBJ Ulit} —— SIZpBAOJd (BZ3BZ I IiaBdZSIH

op (p9JA 'B5[spBdzsiq psoapni zazid AuBAzaA 'q3B»t( ni([i3( od 'ii['(jjv "P topoapn Sis oba

-OfB.i (Bisniu ^nBU03[od 'inns iurB{Bp;ppo z {
-IBA I 03(SfOA {BAOZIUB3JOZ '.ifSOHAOld A93(IB3I

-zsanu aiqos feupaCz p^oAi[paiABJds faAs i^iza



-IIUBdzSIH UI3I3(!S31UIBH KnBAOUBIUI (BZSnUBI^ A91(IHUOS 3Z SlS X3BfBpBp(S) łBiraS Z3ZJd JB}SOZ

£8 '-i M '('3'ird 88 - 06) nuBauaz.ranuAzJds aż 3iafoA a Sis (Azaauzpo ••BzsniJBi^ iiiuuaiOAz

-uiaJO»S3A3( (;(q £6 'I iA '-(.'yva Lf,i) iroad

-zsih a (KzeiBA faniz9d '(-a-u-d zoi - £01) !UTBJq

-tu<3 z 3iufoA a {Bizpn (BJq psopopu m '3'u'd



servus

678


Sewerus

na centurię. Centurie były nie tylko jednost­kami wojskowymi, lecz i politycznymi. Na zgro­madzeniach obywatele dzielili się na centurie i każda klasa otrzymywała tyle głosów, ile wy­stawiała centurii. Przewagę miała więc zawsze klasa pierwsza. Comitia centwiata uchwalały odtąd prawa, decydowały o sprawach wojny i pokoju, wybierały urzędników, zgromadzenia członków rodu (comitia curiata) straciły więc znaczenie. Reforma ta złamała ustrój rodowy, klasyfikując obywateli wg majątku, nie wg po­chodzenia. Największe znaczenie jednak nadal utrzymali patrycjusze, należeli bowiem na ogół do pierwszej klasy. Poza podziałem obywateli na klasy przypisuje się S. terytorialny podział Rzymu na tribus, dzielnice: 4 miejskie i prawdo­podobnie 16 wiejskich (wg Liwiusza 21). Poda­nie głosi, że po długim panowaniu S. został zamordowany przez swego zięcia, Tarkwiniusza Pysznego. 3. S. Clodius, wykształcony Rzymia­nin ; Cyceron otrzymał w spadku jego bibliotekę 4. S. Ciaudius (Clodius), z II w. p.n.e., razem z Eliusem Stiionem zapoczątkował w Rzymie studia gramatyczne. Zajmował się poezją, pozo­stawił wykaz sztuk Plauta. 5. S. Maurus Hono-ratus, z IV w. n.e., nauczyciel gramatyki i reto­ryki w Rzymie, autor znanego komentarza do dzieł Wergilego.



servus zob. niewolnictwo.

Serwiliusze zob. Servilli.

Serwiusz zob Seryiiis,

Serwiusza mury mur obronny okalający Rzym, wg tradycji rzymskiej wzniesiony przez króla Serwiusza Tulliusza w VI w. p.n.e. Mur biegł wokół siedmiu wzgórz rzymskich, dochodząc z obu stron do Tybru. Zbudowany był z bloków tufu o wymiarach 0,2 m - 0,3 m wys., 0,55 m -- 0,66 m szer. i 0,75 m - 0,90 m dług. Zachowały się resztki.

sescuncia (łac., zamiast sesguincia półtora czę­ści dwunastych nomosa) moneta brązowa równa 11/2 uncji. Kursowała w V - IV w. p.n.e. w mia­stach Apulii.

Sesites rzeka w północnej Italii, wypływająca z Alpes Poeninae, lewy dopływ Padu. Nad S. leżało miasto Vercellae.



sestertius łac. srebrna moneta rzymska war­tości vą denara, 2'/2 asa, wprowadzona w r. 268 p.n.e., wagi początkowo 1,13 g, a w r. 217 p.n.e. 0,97 g. W tymże roku^emisja s. została przer­wana, n wznowiona dopiero w r. 89 p.n.e. Od r. 43 p.n.e. kursował s. brązowy wagi 27,3 g

równy 2 dupondiusom (mosiężnym), 4 asom (miedzianym). S. był w użyciu do czasów Gal-liena (260 - 268).

Sestiu^ 1. Publius S., kwestor z r. 63 p.n.e., uwolnił Kampanię od spiskowców Katyliny. Będąc trybunem ludowym, stał po stronie Cycerona. Starał się o interwencję Cezara w sporze pomiędzy Cyceronem i KIodiuszem. Złożył wnio­sek w sprawie odwołania Cycerona z wygnania. W r. 56 zwalczał kandydaturę Klodiusza na urząd edyla. Oskarżonego (za sprawą Klodiusza) o użycie gwałtu obronił Cyceron. 2. Lucius S., syn poprzedniego, w r. 44 p.n.e. stanął po stro­nie zabójców Cezara i służył w wojsku w Mace­donii pod dowództwem Brutusa. Ułaskawiony przez Oktawiana otrzymał w r. 23 konsulat.

Sestos (gr. Sestós) miasto na wschodnim brze­gu Chersonezu Trackiego, nad Hellespontem, naprzeciw Abydos, założone przez Lesbijezyków. Sławione w poezji jako miejsce miłości Leandra i Hero (zob.). W r. 480 p.n.e. zdobyte przez Persów; Kserkses kazał tu zbudować słynny most pontonowy. W r. 478 odebrane przez Gre­ków, weszło do Związku Morskiego Aten, w r. 404 zdobyte zostało przez Spartan, w r. 387 odebrane przez Ateńczyków, wreszcie w r. 190 zdobyte przez Rzymian. Za Augusta ważna jeszcze placówka handlowa.



Setia (dziś Sezze) miasto italskie w Lacjum, na południo-wschód od Suessa Pometia. W r. 329 p.n.e. kolonia rzymska. Umieszczano tu jeńców kartagińskich. Sławne z handlu winem.

Seyerianus 1. syn cesarza Sewera, skazany na śmierć przez Licyniusa Daka (zob. Licinii 36.) w r. 313 n.e., gdyż podejrzewano go o chęć zdobycia władzy. 2. S. lulius, retor z czasów Hadriana, autor (zachowanego) dzieła Praecepta artis rhetoricae summatim collecta de multis ac syntomata. (Nauka sztuki retorycznej). 3. S. z Gabali w Syrii, przeciwnik Jana Chryzostoma (zob. Jan Ztetousty 1) i jeden ze sprawców jego wygnania z Konstantynopola. Zachowały się przełożone na jeż. staroaramejski kazania i ho­milie egzegetyczne S., w których teksty biblijne rozumiane są dosłownie, bez alegorii, a wykład zawiera inwektywy na pisarzy pogańskich, he­retyków i Żydów.


1   ...   128   129   130   131   132   133   134   135   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna