Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona123/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   119   120   121   122   123   124   125   126   ...   159

Pyteos

630


pytyjskie igrzyska

Pyteos (Pytheos) architekt grecki z IV w. p.n.e., niezwykle utalentowany budowniczy i teo­retyk architektury, działający w Azji Mn. Twór­ca świątyni Ateny Polias w Priene, stanowiącej kanon porządku jońskiego dla okresu helleni­stycznego. Stworzył monumentalną budowlę pię­trową, grębowiec Mausolosa w Halikarnasie.



Pythagoras zob. Pitagoras.

Pytheas zob. Pyteas.

Pytheos zob. Pyteos.

Pythis artysta grecki pracujący w technice mozaikowej w okresie cesarstwa rzymskiego. Sygnatura P. znajduje się na mozaice znalezio­nej w pobliżu Nimes.

Pythodoris zob. Pytodoris.

Pythodoros zob. Pytodoros.

pytia (gr. Pythia, dom. kiereja, pytyjska ka­płanka) kapłanka Apollina w Delfach, która udzielała przepowiedni. P. były wybierane przez kolegium kapłanów i wychowywały się od dzie­ciństwa przy świątyni. W czasie przepowiadania p. zasiadała na trójnogu w adyton świątyni, wg starożytnych nad szczeliną, z której wydoby­wały się wyziewy z ziemi. Prawdopodobniejsze jest jednak, że w adyton spalano odurzające kadzidła, pod których wpływem p. wpadała w rodzaj ekstazy i wypowiadała luźne słowa, wykorzystywane przez kapłanów, zw. profetaj, do Układania tekstu odpowiedzi. Zob. Delfy.

Pytodoris {Pythodoris) żona Polemona I Star­szego, króla Fontu i Bosforu; po śmierci męża przez szereg lat sprawowała rządy.

Pytodoros (Pythodoros) 1. syn Isolochosa, wódz ateński podczas wojny peloponeskiej. Po

klęsce sycylijskiej w r. 425 p.n.e. został wraz z innymi wodzami oskarżony i skazany na wygnanie, w r. 414 powrócił jednak na stanowi­sko wodza. 2. snycerz stempli monet, działający na Krecie w połowie IV w. p.n.e., znany ze srebrnych tetradrachm z Połyrrhenion i di-drachm z Aptera. 3. P. z Teb, rzeźbiarz grecki;

wg Pauzaniasza wykonał dla świątyni w Koronei posąg Hery z syrenami.

Pytokritos (Pythokritos) z Rodos, rzeźbiarz grecki działający w II w. p.n.e., znany z szeregu inskrypcji znalezionych na Rodos (w Lindos) oraz z reliefu przedstawiającego dziób okrętu, zachowanego na Akropolis w Lindos.

Pyton l 1. garncarz attycki z V w. p.n.e., wy­konawca waz w stylu czerwonofigurowym, któ­rego naczynia sygnowali malarze Epiktet i Duris. 2. malarz waz stylu czerwonofigurowego, dzia­łający w drugiej poł. IV w. p.n.e. w Italii połud­niowej. 3. P. z Katany (czy z Bizancjum) wg Atenajosa autor dramatu satyrowego Agen, granego w obozie Aleksandra W. nad Hydas-pem. Z dramatu tego zachował się jedynie 18-wierszowy fragment. Atenajosowi zawdzię­czamy również wzmiankę, że za autora sztuki uchodził sam Aleksander W.



Pyton2 (Pythón) mit. wąż zrodzony przez Gaje, przebywał w jaskiniach w okolicach Par­nasu. Zabił go Apollo i na pamiątkę 'zwycięstwa ustanowił igrzyska pytyjskie. Stąd też pochodził przydomek Apollina: Pythios. Mit wiąże się z przejściem wyroczni delfickiej, pierwotnie zwa­nej Pytko \ poświęconej Gai, do kultu Apollina.

pytyjskie igrzyska zob. igrzyska b.

Q

Q.'zob. Quintus.



Quadi zob. Kwadome.

quadrans /ac. miedziana moneta rzymska:

ćwierć asa (czyli 3 uncje) oraz jednostka wago­wa, wprowadzona w poł. IV w. p.n.e. Jako moneta emitowany był za cesarza Antonina Piusa (138 -161).



quadrantal /ac. zob. miary objętości.

Quadratus ({ac., dosł. czworoboczny) 1. przy­domek Merkurego, ponieważ posągi jego miały często kształt kwadratowy. Wg Plutarcha przy­domek ten miał pochodzić od dnia urodzenia Merkurego (4 dzień miesiąca). 2. przydomek Terminusa, boga granic, ponieważ czczono go przeważnie pod postacią kwadratowego kamie­nia.

quadriga zob. kwadryga.

quadrigarius łac. 1. woźnica kwadrygi. 2. Q. przydomek jednej z gałęzi rodu Klaudiuszów.

quadrireniis zob. flota.

quadruplator /ac. publiczny oskarżyciel rzym­ski w czasach Republiki, któremu w nagrodę za doniesienie należała się czwarta część kary pieniężnej nałożonej na winnego. Za Cesarstwa nazwa ta wychodzi z użycia, zastępuje ją bcch-sator, delator.

quadrussis (łac., od guatfuor cztery) cegiełka miedziana wagi 1208 g, równa 4 librom (fun­tom). Q. kursował od poł. VI w. do poł. V w. p.n.e. W Kampanii i Lacjum w charakterze monety obiegowej, zwanej aes signatum.

quaestiones perpetuae /ac. rzymskie stale sądy kryminalne, składające się z sędziów przysięg-lych. Pierwszy tego rodzaju sąd został utwo­rzony w r. 149 p.n.e. na podstawie przepisów lex Hortensia dla rozpatrywania spraw o wy­muszenia popełniane przez gubernatorów pro­wincji. Takie same trybunały utworzono na pod­stawie późniejszych przepisów dla sądzenia spraw

o rozmaite inne przestępstwa. Leges Corneliae Sulli ujęły tę praktykę w ramy jednolitego syste­mu, ustanawiając siedem stałych sądów krymi­nalnych, z których każdy miał rozpatrywać spra­wy dotyczące jednej określonej kategorii prze­stępstw, a mianowicie: 1) sprawy o przyjmo­wanie podarunków przez osoby sprawujące funkcje publiczne; 2) sprawy o świętokradztwo i sprzeniewierzenie majątku publicznego; 3) spra­wy o morderstwo; 4) sprawy o przekupstwo przy wyborach; 5) sprawy o obrazę majestatu;

6) sprawy o fałszerstwo; 7) sprawy o cięższe przestępstwa spośród oznaczanych terminem iniuria. Prawdopodobnie jeszcze w czasach re­publikańskich utworzono ponadto stałe q. dla sądzenia spraw o gwałt oraz o porwanie, a za czasów Augusta — q. dla sądzenia spraw o cu­dzołóstwo oraz o lichwę zbożową i pieniężną. Sędziami przysięgłymi mogły być osoby ze sta­nu senatorskiego, ekwici i fribuni aerarii, mający kwalifikacje wymagane przez odpowiednie prze­pisy. Przewodniczącym trybunału był z reguły pretor. W niektórych wypadkach przewodniczył jeden z sędziów przysięgłych, wyznaczony przez pretora. Liczebność kompletu orzekającego była określona przez przepisy dotyczące danej ka­tegorii przestępstw. Wynosiła ona od 30 do 70 sędziów. Tworzenie kompletu odbywało się za­zwyczaj w ten sposób, że z listy obejmującej kilkaset nazwisk obywateli uprawnionych do sprawowania funkcji sędziego przysięgłego oskar­życiel i oskarżony w drodze bardzo skompliko­wanego postępowania wyłączali tyle osób, że pozostawał komplet sędziowski wymagany przez odpowiednie przepisy. Z oskarżeniem (accusatio) mógł wystąpić każdy obywatel. Podawał on przewodniczącemu trybunału do wiadomości na­zwisko osoby, którą chciał oskarżyć (nominis delatio), jeżeli zaś przewodniczący uznał, że ist-



quaestor

632


Quinquatrus

nieją podstawy do oskarżenia, wpisywał to na­zwisko na listę oskarżonych. Postępowanie było kontradyktoryjne. Dowody przedstawiali oskar­życiel i oskarżony, a oskarżyciel miał prawo zwracać się do urzędników państwowych o po­moc przy zbieraniu dowodów. Wyrok zapadał w drodze głosowania kompletu orzekającego. Od wyroków q. nie było odwołania. Upadek znaczenia tych trybunałów datuje się od końca n w. n.e., kiedy zostały wyłączone z zakresu ich kompetencji sprawy gardłowe. Ostatnie wzmianki o q. pochodzą z czasów Aleksandra Sewera (222 - 235 n.e.).



quaestor tac., kwestor, w Rzymie — urzęd­nik skarbowy. Urząd kwestora powstał, być może, jeszcze w czasach królewskich. W czasach republikańskich kwestorów mianował począt­kowo konsul, później wybierani byli przez comitia tributa. Do ich kompetencji należało administrowanie różnymi działami finansów pań­stwa. Tak więc kwestorowie zarządzali finan­sami armii, finansami poszczególnych prowincji, w Rzymie urzędowało dwu quaestores urbani. Liczba kwestorów zmieniała się w zależności od aktualnych potrzeb. — W karierze politycznej kwestura była najniższym szczeblem. Kwestorzy nie byli wyposażeni w imperium, nie posiadali też ani liktorów, ani krzesła kuralnego (sella curulis).

quaestoriiim łac. namiot kwestora w obozie rzymskim, umieszczony w sąsiedztwie namiotu naczelnego wodza.

quartariiis łac. zob. miary objętości.

quaternio łac. moneta rzymska równa 4 de­narom lub 4 aureusom; zalicza się do medali. Kursowała do V w. n.e.

quatuorwi (łac., dosł. czterech mężów, od guatuor cztery, vir mąż) 1. czteroosobowe ko­legium w Rzymie, którego pieczy powierzone były sprawy związane z drogami w Rzymie (q. viarum curandum). Nazywali się też viales. 2. obok duunwirów najwyżsi urzędnicy w mu-nicypiach i koloniach.

Querquetulanus mons zob. Caelius mons.

quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentes łac. dosł.: cokolwiek to jest, boję się Danaów (tj. Greków), nawet gdy przynoszą dary. W Eneidzie Wergiliusza (II, 49) słowa te wypowiada Laokoon, przestrzegając Trojan przed wprowa­dzeniem machiny wojennej — konia drewnia­nego — do miasta.

Ouies (łac., dosł. spokój, spoczynek) mit.

rzymska bogini spokoju. Jedna jej świątynia znajdowała się na via Lavicana, druga — za murami, koło bramy kolińskiej (Porta Collina).



quinarius łac. srebrna moneta rzymska war­tości 1/2 denara, czyli 5 asów, bita od III w. p.n.e.

Ouinctii zob. Quintii.

Ouinctiiis zob. Qumtilis.

quincunx (łac. od quinque unciae pięć uncji) 5 f 12 asa, moneta brązowa, kursowała w miastach Apulii w V - IV w. p.n.e.

quincussis (łac. od quinque pięć) cegiełka mie­dziana wagi 1635 g, równa 5 librom (funtom). Kursowała w poł. VI w. p.n.e. w Kampanii i Lacjum w charakterze monety obiegowej, zwa­nej des signatum. Używana do poł. V w. p.n.e.

quindecimTiri (łac., dosł. piętnastu mężów, od guindecim piętnaście, vir mąż) 1. q. sacrorum albo sacris faciundis, kolegium kapłanów usta­nowione prawdopodobnie już w czasach królew­skich, w liczbie dwóch członków, od r. 367 p.n.e. dziesięciu, w czasach Sulli i Augusta powięk­szone do liczby piętnastu. Zadaniem ich było na polecenie senatu badać i wyjaśniać znaczenie Ksiąg Sybillińskich w związku z wypadkami politycznymi. 2. q. agris diyidundis piętnastoosobowa komisja, której zadaniem było przepro­wadzenie podziału ziemi w wypadku uchwalenia reformy agrarnej albo przy zakładaniu kolonii.

Quinquatrus (albo Quinquatria) łac. 1. Q. Maiores święta obchodzone w Rzymie w dniach 19-23 marca, początkowo ku czci Marsa;

z czasem, kiedy zaczęto oddawać cześć Miner-wie jako patronce rzemiosł i kiedy cechy rze­mieślnicze otrzymały miejsce „sakralne" na Awentynie, Q. zatraciły pierwotny charakter i stały się świętem rzemieślników i uczącej się młodzieży, która wtedy składała nauczycielom opłatę za naukę, tzw. mineryal. W pierwszym dniu składano Minerwie ofiary i — podczas wojen — przerywano walki. W dniach następ­nych odbywały się igrzyska gladiatorów, a w dniu piątym w hali szewców (atrium sutorium) odby­wało się poświęcenie trąb — tubilustrium (trąba była instrumentem bogini). 2. Q. Minores (Mi-nusculae) święta obchodzone 13-15 czerwca tak­że ku czci Minerwy. W pierwszym dniu przed świątynią Minerwy zbierali się, z maskami na twarzach, członkowie Kolegium Aulistów, by w pochodzie przejść ulicami Rzymu i zakończyć uroczystości ucztą w. świątyni Jowisza na Ka-pitolu.



quinqueremis

633


quousque tandem

qiiinqueremis zob. flota.

quinquertium zob. pentatlon.

quintana (domyślne: via) łac. droga poprze­czna w obozie rzymskim, nazwana od obozu­jącej przy niej piątej (gulnta) kohorty. Zob. castra.

Quintii (Quinctu) rzymski ród patrycjuszow-ski, rozpadający się na wiele gałęzi, jak: Capi-tolini, Cincinnati, Crispini, Flamini 1. Lucius Quintius Cincinnatus zob. Cincinnatus 1. 2. Lu­cius Q. Cincinnatus zob. Cincinnatus 2. 3. Titus Q. Flamininus zob. Flamininus Titus Quinctius.

Quintilianus zob. Kwintylian.

Ouintiiii stary ród rzymski, patrycjuszowski, wywodzący się z Alby. 1. Publius Quintilius Varus, konsul z r. 13 p.n.e., namiestnik Syrii w r. 7 p.n.e.; w r. 5 n.e. zarządzał Germanią. Jego bezwzględność i chciwość wywołały w r. 9 powstanie szczepów germańskich, które pod wodzą Arminiusza zadały klęskę Warusowi w Lesie Teutoburskim. Legiony rzymskie zostały rozbite, a sztandary ich stały się łupem Germa­nów. Zrozpaczony Warus popełnił samobójstwo. Na wieść o klęsce Oktawian miał wykrzyknąć:

„Warusie, oddaj mi moje legiony!" 2. Sextus Q. Condianus oraz Sextus Q. Yalerius Maximus, konsulowie z r. 151 n.e., autorowie dzieła z za­kresu agronomii, napisanego po grecku i zna­nego nam jedynie z wyciągów zawartych w dziele Yindoniusa (zob. Yindonws Anatolius).



Quintilis (Quinctilis) fac. piąty miesiąc w pier­wotnym kalendarzu rzymskim, lipiec, na cześć Juliusza Cezara nazwany lulius. Zob. miesiące.

Ouintus (łac. dosł. piąty) 1. męskie imię rzymskie, oznaczane skrótem Q. 2. zob. Kwintus.

Quirinalis collis, Kwirynał, jedno ze wzgórz Rzymu, położone na pomocny wschód od Ka-pitolu, obok collis Yiminalis. Trajan oddzielił Q. od Kapitelu, przekopując południową część wzgórza dla wybudowania forum (Forum Tra-jana). Aurelian wybudował na Q. świątynię Słońca, Domicjan świątynię Flawiuszów, a Dio­klecjan i Konstantyn — termy. Zob. Rzym, Septimontium.

Quirinalis flamen fac. kapłan boga Kwiryna, jeden z najwyższych kapłanów w Rzymie, czło­nek kolegium 15 pontyfików, trzeci w grupie flamines maiores (obok flamen Dia ts i Mar-tialis). Godność Q. f. mógł piastować tylko patrycjusz.

Ouirinus zob. Kwirynus.

Quirites zob. Kwiryci.

quod erat demonstrandum łac. czego należało dowieść; formułka z Elementów Euklidesa (gr. hóper edej dejksaj) w thunaczeniu łacińskim (ks. III, rozdz. 4, theorema XIII).

quot homines, tot sententiae łac. ilu ludzi, tyle zdań (poglądów) (Terencjusz, Phormw II, 4,14;

Cyceron, De finibus l, 5,15).



quousque tandem? łac. dosł.: dokądże wresz­cie? Pierwsze słowa słynnej pierwszej mowy Cycerona przeciwko Katylinie, wygłoszonej w se­nacie w r. 63 p.n.e. Cató zdanie brzmiało: Quous­que tandem abutere Catiiińa patientia nostraDokądże wreszcie, Katylino, będziesz naduży­wać naszej cierpliwości?

R

Rabirius 1. Caius R; senator rzymski, zwo­lennik Sulli, jeden z uczestników walki poli­tycznej w r. 100 p.n.e., podczas demokratyczne­go ruchu Satumina. Za sprawą stronnictwa popularów, a właściwie z inspiracji Cezara, sto­jącego wówczas na czele stronnictwa, został R. oskarżony przez trybuna ludowego Tytusa La-bienusa o udział w zabójstwie Saturnina. Oskar­żenie R. było atakiem skierowanym przeciw optymatom i autorytetowi senatu i miało na celu zakwestionowanie prawa senatu do podej­mowania uchwały zw. senatus consultum ultimum. Na mocy takiej uchwały został w r. 100 Satur-ninus wyjęty spod prawa i zamordowany. Obro­ny R. podjęli się Hortensjusz i Cyceron. Do powzięcia wyroku nie doszło, gdyż pretor ze stronnictwa popularów Metellus Celer, prawdo­podobnie obawiając się po przemówieniach obrońców uwolnienia R., w wyniku czego po­średnio zostałaby zalegalizowana senatus consul­tum ultimum, przerwał zgromadzenie pod po­zorem niepomyślnych wróżb. 2. Caius R. Po-stumus, adoptowany syn poprzedniego, finansi­sta. W r. 54 p.n.e. został oskarżony z powodu popełnionych (do spółki z Gabiniuszem) nadużyć w Egipcie. Mimo iż bronił go Cyceron, został skazany na wygnanie; wrócił za dyktatury Ce­zara. 3. Caius R., poeta epik z I w. n.e., pisał o wojnie Oktawiana w Egipcie; prawdopodobnie autor zachowanego w zwojach papirusowych w Herkulanum wiersza o Bellum Actiacum (fragment opisujący bitwę pod Actium i śmierć Kleopatry). 4. R. architekt rzymski z drugiej poł. I w. n.e., twórca pałacu Domicjana, obej­mującego kompleks budynków i ogrodów na Palatynie.



Rabuleius 1. Caius R., trybun ludowy z r. 486 p.n.e. Wg Dionizjusza z Halikarnasu usiłował zażegnać spór, który wybuchł pomiędzy konsu­lami Spuriuszem Kassjuszem, inicjatorem refor­my agrarnej i Prokulusem Wirginiuszem. 2. Ma­muś R., jeden z decemwirów z r. 451 p.n.e.

Racilia żona Lucjusza Cyncynata, dyktatora rzymskiego z r. 458 p.n.e.

Racillius Lucius trybun ludowy z r. 58 p.n.e., zwolennik senatu; występował w obronie Cycerona przeciw Klodiuszowi. W r. 48 p.n.e. towa­rzyszył Kassjuszowi, który był pretorem w His-pania Ulterior. Za udział w spisku przeciw pre­torowi został ukarany śmiercią.



rada zob. bule, geruzja.

Radamantys (Rhadamantys) syn Zeusa i Eu^OPy> przed bratem swoim Minosem uciekł z Krety do Okalei w Beocji, gdzie pojął za żonę Alkmenę. Za życia słynął ze sprawiedliwości, dlatego też po śmierci miał być według mitów sędzią w podziemiu (wraz z Ajakosem i Mi­nosem).

Raecia zob. Recja.

Raecnis (Marcus R.) w r. 208 p.n.e. wysłany przez Senat do Massylii i południowej Galii w celu dostarczenia informacji o pochodzie wo­dza kartagińskiego, Hazdrubala, do Italii.

Raetia zob. Recja.

Rafia (gr. Rdfeja, Rafia, łac. Raphia) dziś er-Rafah; miasto na wybrzeżu Palestyny, na południe od Gazy, znane z klęski poniesionej przez Antiocha Wielkiego w r. 216 p.n.e., w cza­sie wojny z Ptolemeuszem Filopatorem.

Rakotis (gr. Rhacótes, Rhacotis) dawne miasto w dolnym Egipcie; na jego miejscu została zało­żona przez Aleksandra W. Aleksandria.

Rambakia (Rambacid) miasto Oritów w Ged-rozji, niedaleko ujść Indu.

Ramfias jeden z posłów spartańskich prowa­dzących z Atenami rokowania przed rozpoczę­ciem wojny peloponeskiej. W r. 422 p.n.e. do­wodził wojskiem w Tesalii.

Rammius Lucius

635


regia

Rammius Lucius zamożny mieszkaniec Brun-dizjum z potowy II w. p.n.ę. Dzięki swoim bo­gactwom przyjmował w gościnę zagranicznych posłów i rzymskich wodzów. Perseusz próbował podarunkami nakłonić go do zamordowania posłów rzymskich, lecz R. wyjawił te zamiary Rzymianom.

Ramnes jedna z trzech tribus, na które dzie­liło się społeczeństwo rzymskie w czasach kró­lewskich (753 - 509 p.n.ę.). Zdaniem historyków rzymskich R. zamieszkiwali Palatyn i' Eskwilin, reprezentowali element latyński. Zob. Tities, Luceres.

Raphia zob. Rafia.

rapsodowie (gr. rhapsodój) dosłownie „zszy­wacze -pieśni", śpiewacy recytujący utwory epi­ckie, własne lub cudze. Utwory Homera śpie­wali początkowo przy wtórze formingi aojdo-wie (zob.), z czasem śpiew z towarzyszeniem formingi zastąpiono recytacją. Recytowano nie tylko utwory pisane heksametrem, ale również wszystkie utrzymane w epickim tonie, np. jamby Archiloeha i Simonidesa. Rapsodowie występo­wali w odświętnym stroju, trzymając w ręku laskę.

rara avis tac. rzadki ptak; przenośnie przy­słowiowo o czymś rzadko spotykanym (Ju-wenalis. Satyra VI, 516; Horacy, Satyry II, 2, 26).

Raudii Camni równina \y Galia Cisalpina, na lewym brzegu Padu, w pobliżu Vercellae, słynna ze zwycięstwa odniesionego w r. 101 p.n.ę. przez Mariusza nad Cymbrami.'

Rauraci, Raurici zob. Raurykowie.

Raurykowie (łac. Raurici lub Rauraci) lud w Galii, mieszkający na pomoc od kraju Hel-wetów.

Raveima zob. Rawenna.

Rawenna (Ravennd) miasto na wybrzeżu Morza Adriatyckiego w Gallia Cispadana, nad rzeczką Badesis, założone podobno przez greckich ko­lonistów z Tesalii, do czasów' Augusta bez więk­szego znaczenia. W czasach pryncypatu wyzna­czono R. na miejsce postoju dla części floty, w związku z czym zbudowano w sąsiedztwie port, dzięki temu miasto doszło szybko do wielkiego rozkwitu. Znajdowała się tu słynna szkoła fechtunku. Teodoryk Wielki po upadku Odoakra uczynił R. stolicą nowego państwa.

Rea (Rhea, Rheja) mit. bogini grecka, żona Kronosa, matka Hestii, Demetry, Hery, Hadesa, Posejdona i Zeusa. Utożsamiana z Kybele.

Przedstawiano ją na wozie zaprzężonym w lwy, w diademie z; wież obronnych na głowie.



Rea Sylwia (Rea Silvia. Rhea Silvia) zob. Ilia.

Reate (dziś Rieti) miasto w środkowej Italii, w czasach rzymskich aż do panowania Augusta — prefektura, później municipium. Rodzinne mia­sto Marka Terencjusza Warrona.

recitatio (łac. głośne odczytywanie) w Rzymie od czasów Augusta utarł się zwyczaj publicz­nego odczytywania utworów przed ich wyda­niem. R. odbywała się pierwotnie w małym kółku przyjaciół i znajomych autora. Z czasem recitationes stały się obowiązkowe, odbywały się w teatrach, w termach, na forum itd. Za­proszenia wysyłał autor lub też zawiadamiano o r. za pomocą ogłoszeń na murach.


1   ...   119   120   121   122   123   124   125   126   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna