Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona118/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   114   115   116   117   118   119   120   121   ...   159

Polibos (Polybos) mit. 1. król Koryntu, u któ­rego wychowywał się Edyp. 2. król w Tebach w Egipcie; przyjął gościnnie Menelaosa w czasie tułaczki w drodze powrotnej spod Troi. 3. król

Sikionu, dziadek Adrastosa; Adrastos schronił się u niego, gdy został wypędzony z Argos przez Amfiaraosa.



Polichares (Polychares) poeta grecki z IV w. p.n.e., dytyrambista (utwory nie zachowane).

Policharmos (Polycharmos) rzeźbiarz grecki, który wg Pliniusza (Naturalis historia 36,35) wykonał posąg Wenus umieszczony w portyku Oktawii w Rzymie.

polichromia (od gr. polychronws wielobarwny) w starożytności p. zdobiono w najszerszym za­kresie rzeźbę architektoniczną (przyczółki, fryzy, akroteria i in.). Nieco dyskretniej stosowano ją do rzeźb wolno stojących, a także w drobnej plastyce figuralnej wykonywanej w terakocie i kamieniu. Stosowano także malowanie wszel­kich przedmiotów dekoracyjnych i użytkowych. Rozróżnia się p. konwencjonalną, charaktery­styczną dla rzeźby archaicznej, w której uży­wano ostrych barw, najczęściej szafirowej, czer­wonej, czarnej i żółtej, oraz p. tzw. naturalistyczną, charakterystyczną dla okresów później­szych. Malowano wówczas jedynie pewne detale twarzy i stroju, używając barw zbliżonych do rzeczywistego koloru barwionego przedmiotu.

Polidektes (Polydektes) mit. 1. przydomek Hr.desa. 2. król wyspy Serifos, brat Diktysa;

przyjął Danae z Perseuszem uratowanych przez Diktysa. Pragnąc pojąć Danae za żonę, próbo­wał pozbyć się Perseusza, kazał mu więc przy­nieść głowę Meduzy. Perseusz spełnił polecenie P., a po powrocie ukarał go, P. bowiem za­mienił się w kamień na widok głowy Meduzy.



Polideukes (Polydeukes) 1. (łac. Pollux) mit brat Kastora (zob. Kastor). 2. lulius P. zob. Pollux 2.

Polidor (Polydoros) zob. Polimestor.

Poliejdos (Polyejdos) 1. sofista, poeta z IV w. p.n.e., autor dytyrambów (zachowane fragmen­ty). 2. tragik grecki z IV w. p.n.e. Według świa­dectwa Arystotelesa opracowywał dawne tematy mitologiczne, ujmując je w zupełnie nowy spo­sób. 3. poeta grecki, który również zajmował się malarstwem. Działał około r. 400 p.n.e. Dzieła jego zaginęły.

Polien zob. Poliajnos.

Polieuktos (Polyeuktos) 1. P. ze Sfattos, ateń­ski polityk i mówca, przyjaciel Demostenesa, przeciwnik partii macedońskiej. Z mów jego zachowały się tylko fragmenty. Był wmieszany w proces Harpalosa. 2. P. z Aten, twórca (nie zachowanego) posągu Demostenesa z lat 280-



Polifem

603


Polikrates

-270 p.n.e., będącego zapewne prototypem zna­nej kopii rzymskiej (obecnie w Muzeum Waty­kańskim) oraz innych, licznych portretów mówcy.



Polifem (Polyfemos) mit. 1. słynny cyklop, syn Posejdona i nimfy Toosy. Dotarł do niego w czasie swoich wędrówek Odyseusz wraz z dwu­nastu towarzyszami. Sześciu spośród nich P. pożarł, pozostałych uratował Odyseusz, ośle­piwszy podstępnie olbrzyma. P. prześladował swoją miłością nimfę morską Galateę (zob.), a swojego rywala, pięknego Akisa (zob.), zabił blokiem skalnym. 2. syn Elatosa, wg innych— Posejdona i Hippei, jeden z Lapitów z Larissy Tesalskiej, mąż Laonome, siostry Heraklesa, z którym łączyła go przyjaźń. Był jednym z ucze­stników wyprawy Argonautów, a pozostawiony przez nich w Mizji założył tam miasto Kios. Zginął w wojnie z Chałybami.

Polifrasmon (Polyfrasmóri) poeta tragiczny z V w p.n.e. Zwyciężony przez Ajschylosa w r. 467, zajął trzecie miejsce swoją tetralogią o Likurgu. Utwory jego nie zachowały się.

Polignostos (Polygnostos) lokalny historyk gre­cki z III w. p.n.e., autor (nie zachowanej) historii Kyzikos.

Polignot (Polygnótos) 1. P. z Tazos, syn Ag-laofona, najwybitniejszy grecki malarz epoki klasycznej działał w latach 475-445 p.n.e. w Platejach, Atenach i Deliach. Obrazy jego, o treści mitologicznej i historycznej, były ma­lowidłami ściennymi wykonanymi techniką al fresco przy użyciu barw: białej, czarnej, żółtej i czerwonej na białym tle. Cechowały je: mi­strzowski rysunek oraz ugrupowanie postaci umieszczonych zwykle jedna nad drugą i od­dzielonych liniami falistymi; zaznaczone w ten sposób różne poziomy stwarzały wrażenie perspektywy. Najsłynniejszym obrazem P. jest „Bitwa pod Maratonem" w Stoa Pojkile w Ate­nach, malowana wspólnie z Mikonem i Panajnosem (ok. r. 460 p.n.e.). Z licznych dzieł P. nie zachowało się żadna. Pewne pojęcie o jego stylu dają zachowane malowidła na wazach, wykonane pod wpływem sztuki P. 2. malarz waz attyckich stylu czerwonofigurowego, z poł. V w. p.n.e. Wykonana przez niego hydria znaj­duje się w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Polihymnia (gr. Polymnia, łac. Polyhymnia) mit. jedna z dziewięciu Muz (zob. Muzy), opiekunka twórczości poetyckiej, przede wszystkim poezji chóralnej, także — geometrii, w okresie rzym­skim — pantomimu. Niekiedy obok Terpsychory

wymieniana jest jako opiekunka tańca. Matka Erosa, Orfeusza i Triptolemosa z Keleos; obda­rzała zdolnościami naukowymi i pamięcią, utoż­samiano ją często z Mnemozyną. Mit przypi­sywał jej również wynalazek liry oraz rolnictwa. W sztukach plastycznych przedstawiano ją bez atrybutów, otuloną w chiton i himation, nieraz z palcem na ustach.



Polikles (Polykles) 1. P. z Aten, rzeźbiarz brązownik działający na początku IV w. p.n.e., twórca (nie zachowanego) posągu Amyntasa, zwycięzcy olimpijskiego, oraz kilku innych dziel wymienionych przez Pliniusza Starszego. 2. P. z Aten, rzeźbiarz z poł. II w. p.n.e., który wyemi­grował do Rzymu, gdzie pracował na zamówie­nie konsula Metellusa.

Poliklet (Polyklejtos, łac. Polycletus). 1. P. z Argos, słynny rzeźbiarz grecki z drugiej połowy V w. p.n.e. Twórca kanonu, w którym ustalił, pewne proporcje ciała ludzkiego, a który obowią­zywał w sztuce greckiej aż do stworzenia nowego kanonu przez Lizypa. Do najsłynniejszych jego dzieł należy „Diadumenos" (młodzieniec opasu­jący czoło, kopia w British Museum) oraz „Do-ryforos" (niosący włócznię). 2. grecki rzeźbiarz działający w latach 390-340, siostrzeniec i uczeń słynnego rzeźbiarza P. Wykonał dla Argos, Olimpii, Teb i Megalopolis liczne posągi bóstw i atletów. Sygnowany z Lizypem na bazie z czar­nego marmuru znalezionej w Tebach. 3. archi­tekt grecki działający w IV w. p.n.e. Wg Pau-zaniasza — twórca tolosu i wspaniałego teatru w Epidauros. 4. grecki snycerz gemm z okresu wczesnego cesarstwa rzymskiego.

Poliklit (Polyklejtos) z Larissy, historyk gre­cki z IV w. p.n.e., autor jakiejś (nie zachowanej) Historii Aleksandra (Wielkiego).

Polikrates (Polykrates) syn Ajakesa, tyran Samos (537-522 p.n.e.), jeden z najbardziej ambitnych i jednocześnie najbardziej przewrot­nych tyranów Grecji. Opanował Samos przy pomocy braci, Pantagnotosa i Sylonta, z których pierwszego wkrótce zabił, a drugiego wypędził, skupiając w ten sposób władzę w swoich rękach. Był jednym z najpotężniejszych tyranów Grecji VI w. p.n.e. Dzięki silnej flocie panował niepo­dzielnie na Morzu Egejskim. Słynął jako opiekun sztuki i nauki. Miasto ozdobił wspaniałymi bu­dowlami (świątynia Hery, pałac, wodociąg itd.). Na dworze jego przebywali wybitni poeci (Ana-kreont, łbykos), architekci i malarze (Eupalinos z Megary, Rojkos, Teoddros), lekarze (Demo-

Poliksene

604


polis

kedes z Krotonu). Zginął zabity w r. 522 p.n.e. przez Orojtesa, satrapę perskiego, który obawia­jąc się wzrastającej potęgi Samos, zwabił go podstępnie do Magnezji, a następnie — ukrzy­żował. Z imieniem władcy Samos związana jest legenda o „pierścieniu P": życie P. upływało w ciągłym szczęściu i powodzeniu; widząc to, przyjaciel jego i sprzymierzeniec, król egipski Amasis, przestrzegał go przed gniewem bogów, doradzając, aby sobie dobrowolnie zadał jakieś cierpienie. P. rzucił w toń morską ulubiony, drogocenny pierścień. Bogowie jednak nie przy­jęli jego ofiary, bowiem w kilka dni później pierścień odnaleziono w rybie, którą ofiarował P. pewien rybak. Amasis, widząc w tym nie­łaskę bogów, odmówił mu swej przyjaźni. Isto­tnie, P. zginął w kilka lat później.



Poliksene (Polyksene) mit. córka Priama i Hekabe. Wg podania Achilles przyrzekł Priamowi doprowadzić do zawarcia pokoju z Grekami, jeśli zgodzi się oddać mu P. za żonę. Kiedy udał się do świątyni Apollina dla zawarcia umowy w sprawie małżeństwa, został zdradziecko zabity przez Parysa (wg innej wersji Achilles i P. poznali się w czasie, gdy Priam przyszedł do obozu po ciało Hektora). Kiedy Grecy, powracając spod Troi, zatrzymali się u brzegów Tracji, ukazał im się cień Achillesa i zażądał złożenia mu P. na ofiarę. Ofiary dokonał Neoptolemos na gro­bie ojca.

Poliksenos (Polyksenos) filozof grecki współ­czesny Platonowi. Krytykował jego teorię idei w sławnym argumencie zwanym „argumentem trzeciego człowieka": człowiek + idea człowieka wymagają zgodnie z założeniami Platona idei nadrzędnej, a ta łącznie z poprzednią jeszcze wyższej, i tak w nieskończoność.

Polimedes (Polymedes) rzeźbiarz grecki dzia­łający w VI w. p.n.e., należał do szkoły argiw-skiej. Sygnowany na bazie pomnika Kleobisa i Bitona z Delf.

Polimestor (Polymestor) mit. król w Chersonezie trackim, któremu Priam w przewidywaniu upadku Troi powierzył syna swego, Polidora (Polydoros) i liczne bogactwa. Po upadku Troi zabił Polidora, a bogactwa zagarnął. Hekabe, matka Polidora, wraz z innymi Trojankami mszcząc syna zabiła dwoje dzieci P., a jego sa­mego oślepiła. Losy Polidora są tematem tra­gedii Eurypidesa Trojanki.

polimetria używanie w jednym utworze wielu różnych miar wiersz o wych. P. stychiczna—uży­wanie różnych miar, z tym jednak, że w każdym utworze występuje tylko jedna miara.

Polimnestos (Polymnestos) 1. P. z Kohfonu, muzyk (auloda) z poł. VII w. p.n.e.; działał także w Sparcie. Wg pseudo-Plutarcha (De musicis) miał wprowadzić tam tonację frygijską, obok której używał także lidyjskiej i doryckiej. 2. rzeźbiarz ateński z poł. IV w. p.n.e., znany z sygnatury na bazie znalezionej w Olimpii.



Polinejkes (Polynejkes) 1. mit. syn Edypa i Jo-kasty, brat Eteoklesa i Antygeny, zięć Adrastosa. Zob. Eteokles, Adrastos. 2. rzeźbiarz grecki z Afrodyzji, znany z sygnatury na bazie znale­zionej w Rzymie.

Polinik zob. Polinejkes.

Poliochos komediopisarz grecki, zwycięzca w r. 410/9 p.n.e. Utwory jego zaginęły.

Polion1 (Polyori) malarz waz attyckich stylu czerwonofigurowego, działający w latach 430--420 p.n.e.

Polion2 (Póiion) 1. miasto w Troadzie, zw. później Pólisma, kolonia Astypalajów. 2. miej­scowość na Lesbos; znajdowało się tam heroon Tantala.

poliptycha (gr. polyptycha) rodzaj zeszytu zło­żonego z kilku tabliczek woskowych. Zob. tabella, diptycha.

polis (gr. polis) miasto-państwo, powstałe zwy­kle przez połączenie kilku gmin w jeden wspólny organizm państwowy. Proces przejścia od ustroju rodowego do organizacji państwowej, jaką była p; dokonał się w Xn-VIII w. p.n.e. Mantyneja miała powstać z dziewięciu gmin, Patraj z sied­miu, Sparta z pięciu. Legenda przypisuje królowi ateńskiemu Tezeuszowi połączenie dwunastu gmin attyckich w jedną p. ateńską. Był to tzw. synojkizm (zob.). P. stawała się centrum han­dlowym, politycznym, kulturalnym i siedzibą władz, większość ludności nie przestawała jednak zajmować się rolnictwem i w dalszym ciągu mie­szkała na wsi. Społeczność p. stanowili wszyscy wolni obywatele zdolni bronić jej w czasie wojny. Zbierali się oni na zebraniach (na których każdy miał prawo zabierać głos) oraz brali. udział w życiu politycznym i społecznym p. Przy po­wstaniu p. dawne fyle stawały się częścią no­wego organizmu państwowego, wskutek czego jeszcze dłuższy czas miastem-państwem rządziły dawne rody. Walka klas była w poszczególnych miastach-państwach mniej lub bardziej zacięta;

w jednych szybciej zwyciężył ustrój demokraty­czny, w innych (jak w Sparcie) długo zachował

Polistratos

605

Połymedes

się konserwatywny ustrój arystokratyczny. Po­szczególne miasta-państwa łączyły się w związki zw. amfiktioniami. Największy rozwój p. grec­kiej (zwłaszcza Aten) przypada na V w. p.n.e. Utrata niepodległości przez Grecję po bitwie pod Cheroneją w r. 338 p.n.e. oznacza jednocze­śnie upadek instytucji miasta-państwa jako jed­nostki politycznej.



Polistratos (Polystratos) 1. prawdopodobnie uczeń Epikura, objął kierownictwo jego szkoły po Hermarchu; znany z zachowanego w papiru­sach herkulanejskich traktatu Przeciwko niero­zumnym wzgardzicielom mniemań ludu. Wystę­puje w nim przeciwko sofistom, którzy uważają pojęcia moralne za nieobowiązujące, jako wy­nikające z umowy. 2. P. z Ambrakii, rzeźbiarz grecki z VI w. p.n.e.; wg Tatianusa wykonał posąg tyrana Falarisa z Akragas. 3. poeta gre­cki, epigramatysta z II w. p.n.e.; znamy jego epigram na zburzenie Koryntu w r. 146.

Polizelos (Polyzelos) komediopisarz grecki z V w. p.n.e., znany jako zwycięzca w r. 410.

Poa Yipsania zob. Wipsaniusz 3.

Pollianos 1. Grek, któremu Plutarch poświęcił swój traktat Coniugalia praecepta (zob. Plutarch 2). 2. grecki gramatyk i poeta epigramatyczny z II w. n.e. Epigramy jego zachowane są w An­tologii Palatynskiej.

Pollio zob. Asinii 2; Vedius l.

Pollis rzeźbiarz grecki wzmiankowany przez Pliniusza (Naturalis historia 34, 91).

Pollux 1. zob. Polideukes 1. 2. lulius P. (lub Polideukes) z Naukratis w Egipcie, retor i leksykograf grecki z II w. n.e., nauczyciel retoryki w Atenach. Z jego prac zachował się leksykon rzeczowy Onomastikón (w 10 księgach), poświę­cony cesarzowi Kommodusowi. Jest to rodzaj encyklopedii, która obejmuje attyckie nazwy przedmiotów według działów, lecz bez zacho­wania porządku alfabetycznego. Księga IV jest cennym źródłem do poznania urządzeń tea­tralnych w starożytności. P. korzystał w niej z pracy Juby Historia teatru. Jako retor-sofista pisał mowy, deklamacje i diatryby (zob. diatryba). 3. niewolnik i ulubieniec Herodesa Attyka.

polowanie (łac. venatio, gr. thera) było ulu­bioną rozrywką starożytnych Greków i Rzy­mian, o czym świadczą zarówno opowiadania mitologiczne, jak i świadectwa literackie i — kultury materialnej (por. mity o Artemidzie-Dianie, Meleagrze, Hipolicie i .in.). Polowano dla zdobycia pożywienia albo w celu zabezpie­czenia się przed dzikimi drapieżnikami, jak lwy, niedźwiedzie, a także dla przyjemności, traktu­jąc p. jako sport. Łowiono również zwierzęta dla oswojenia ich i praktycznego wykorzystania (np. Słonie). Zamiłowanie do p. doprowadziło Rzymian do urządzania widowisk, na które składały się walki zwierząt (słoni, lwów, dzików, niedźwiedzi) oraz walki ludzi ze zwierzętami. Wielkie widowiska urządzali: Pompejusz (wy­prowadzono wówczas 600 lwów), Cezar, Ka-ligula, Gordian III i Probus. Niektórzy cesarze wydawali zakazy urządzania tych krwawych widowisk.

Połyajnos zob. Poliajnos.

Połybios zob. Poliblusz.

połybolon (gr. połybólon) machina wojenna miotająca strzały, skonstruowana ok. r. 230 p.n.e. przez Dionizosa z Aleksandrii. Działanie jej polegało na wykorzystaniu energii sprężystej skręconych cięciw. Obracając kołowrót, wpro­wadzano w ruch łańcuch, który napinał cięciwy i jednocześnie obracał poziomy walec z wydrą­żeniem na strzałę: walec podawał strzałę cylin­drycznego magazynka do wyżłobienia wyrzutni. Czynność ta powtarzała się aż do wyczerpania zapasu strzał w magazynku. Urządzenie to od­znaczało się wielką celnością, p. to jakby „kara­bin maszynowy" świata starożytnego.

Połybos zob. Polibos.

Połychares zob. Polichares.

Połycharmos zob. Policharmos.

Połydektes zob. Polidektes.

Połydeukes zob. Polideukes.

Połydoros zob. Polimestor.

Połyejdos zob. Poliejdos.

Połyeuktos zob. Polieuktos.

Połyfemos zob. Polifem.

Połyfrasmon zob. Polifrasmon.

Połygnos {Ma.rc.us Domitius P.) wyzwoleniec rzymski pochodzenia greckiego, toreuta, działa­jący w Kampanii w okresie wczesnego cesar­stwa. Sygnowany na srebrnym zwierciadle z Bos-coreale, znajdującym się obecnie w Luwrze.

Połygnostos zob. Pollgnostos.

Połygnotos zob. Polignot.

Połyhyninia zob. Polihymnia.

Połyklejtos zob. Poliklet, Poliklit.

Połykles zob. Polikles.

Połykrates zob. Polikrates.

Połyksene zob. Poliksene.

Połyksenos zob. Poliksenos.

Połymedes zob. Polunedes.

Połymestor

606


Pompei!

Połymestor zob. Polimestor.

Połymnestos zob. Polimnestos.

Połynejkes zob. Polinejkes.

połyptoton (gr. polyptoton, łac. fraductio) wieloprzypadkowość, figura retoryczna polegająca na powtórzeniu tego samego wyrazu w zdaniu w innej formie lub przypadku, np. conservate parenti filium, parentem filio (Cyceron, Divinatio in Q. Caecilium 80): zachowajcie ojcu syna, synowi ojca.

Połysperchon (ur. ok. r. 310 p.n.e.) wódz ma­cedoński. Aleksander W. po bitwie pod Issos mianował go dowódcą oddziału jazdy (taksi-archos). P. odegrał następnie pewną rolę w czasie wojny lamijskiej (321). Antypater polecił go armii jako swego następcę na stanowisko regenta (319). Nie .posiadając większego autorytetu, P. nie był w stanie narzucić swego zwierzchnictwa innym dowódcom Aleksandra ani utrzymać Ma­cedonii. Jako wódz oddziału najemników po­pierał kolejno Antypatra i Kassandra walczą­cych przeciwko sobie. Forma nazwiska niekiedy Polyperchon, Polypercon.

Połystratos zob. Polistratos.

połysyndeton (gr. polysyndeton) wielospójnikowość, figura retoryczna polegająca na nagro­madzeniu łączników wbrew zwyczajnemu uży­ciu, np. his rebus maiores nostri et agris et urbibus et nationibus rem publicam atque hoc imperium et populi Romani nomen auxerunt (Cyceron, Pro Sextio Kością 50): przodkowie nasi tymi rzeczami i rolami, i miastami, i ludami powięk­szyli rzeczpospolitą i nasze państwo i imię na­rodu rzymskiego.

pomcrium (łac., albo pomoerium) w Rzymie linia stanowiąca granicę miasta. Była ona wy­znaczana z towarzyszeniem uroczystych aktów sakralnych związanych z powstawaniem miasta, a pochodzących zapewne z Etrurii: po odbyciu auspicji i złożeniu ofiar bogom założyciel nowej gminy orał bruzdę brązowym pługiem ciągnio­nym przez woła i krowę; bruzda wyznaczała granicę miasta, ziemię odrzucano do środka, na miejscu przyszłych bram pług unoszono do góry. Teren wewnątrz p. zwano urbs, na zewnątrz ager. P. rysowało linię murów miejskich, po obu stronach murów pozostawiano teren nie zabu­dowany zarówno ze względów sakralnych, jak i strategicznych. Wewnątrz p. obowiązywał su­rowy zakaz palenia zwłok i grzebania zmarłych, wyjątki od tej zasady były rzadkie i dotyczyły jedynie wybitnych jednostek (np. Cezara). Cha­rakter władzy urzędników rzymskich zmieniał się z chwilą przekroczenia p.: imperium domi zmieniało się na imperium militiae. Liktorzy przy­wiązywali do rózeg topory, poza granicami p. trybun ludowy tracił prawo intercesji, podob­nie ius provocationem ad populum przestawało obowiązywać. Istniał zakaz przekraczania p. przez oddziały zbrojne, wyjąwszy moment trium­fu, stąd komicja centurialne, wywodzące się ze zgromadzenia wszystkich obywateli noszących broń, odbywały się na Polu Marsowym, leżącym poza p. W praktyce w samym Rzymie p. nie pokrywało się z linią murów. Pierwotne p., wg tradycji wyznaczone przez Romulusa, ulegało zmianom od Sulli, który pierwszy w czasach historycznych nadał sobie prawo zmian w tej dziedzinie. Czynili to później August, Klaudiusz, Wespazjan, Hadrian i Aurelian. Bieg p. był wyznaczony słupkami kamiennymi (cippi). Klau­diusz ustawił ich 142 lub 143 w odległości 71 m jeden od drugiego, umieszczając na nich numer słupka i swoje nazwisko.

Pometia zob. Suessa 1.

Pomona (łac. od pomum owoc) mit. rzymska bogini owoców, żona boga Wertumnusa.

Pompaedius Siło z kraju Marsów, odegrał ważną rolę podczas wojny marsyjskiej (zob. Marsicum helium) z Rzymem, zadając klęskę konsulowi rzymskiemu Kwintusowi Serwiliu-szowi Caepio (zob. Servilii 7) w r. 90 p.n.e. Poległ w następnym roku.

Pompeia Macrina siostra Pompejusza Makra, przyjaciela Owidiusza (prawdopodobnie iden­tycznego z bibliotekarzem Augusta). P. M. za­rzucono crimen laesae maiestatis; brat jej i oj­ciec popełnili wówczas samobójstwo (w r. 33 n.e.).

Pompeii Pompejusze, rzymski ród Plebejski. 1. Quintus Pompeius z Bitymi (Bithynicus), syn Aulusa, mówca; wspomina o nim Cyceron (Brutus 239). 2. Quintus P. Rufus, mówca wspo­mniany przez Cycerona (Brutus 206). 3. P. Silo, słaby mówca współczesny Porcjuszowi Latronowi (zob.). 4. P. Saturninus retor; mowy jego i styl chwali Pliniusz Młodszy (Ep. I, 16). 5. P. Plantu, prefekt Egiptu w r. 98, autor bliżej nam nieznanego dzieła historycznego. 6. Quintus P. Capito, tragik rzymski z I w. p.n.e., którego tra­gedie (nie zachowane) wystawiano prawdopo­dobnie w Atenach. Ateńczycy wznieśli mu w te­atrze Dionizosa (obok pomnika Menandra) pomnik, na którym napis zachował się do dziś. 7. P. Trogus żyt za czasów Augusta, pochodził

Pompei!

607


Pompeii

z Gallia Narbonensis. Dziełem jego były Histo-riae Philippicae w 44 księgach, znane z wyciągu dokonanego przez Justinusa (zob. Justyn l). Oprócz tego był autorem pism z dziedziny botaniki i zoologii. 8. P. Cnaeus Magnus (106--46 p.n.e.), wódz i polityk rzymski, syn wodza Pompejusza Strabona. W r. 90 brał udział pod dowództwem ojca w wojnie ze sprzymierzeń­cami. W r. 83 z dwoma legionami jako jeden z pierwszych przyłączył się do Sulli. Za walki ze zwolennikami Mariusza w Italii i w Afryce otrzymał tytuł imperatora i w r. 81 odbył triumf. W r. 78 jako obrońca konstytucji sullańskiej pokonał M. Juniusa Brutusa, który walczył o jej obalenie po stronie M. Emiliusza Lepidusa. W r. 76 został przez senat wysłany do Hiszpanii dla stłumienia powstania Sertoriusza, z którym jednak nie mógł sobie przez dłuższy czas pora­dzić i dopiero po śmierci Sertoriusza odniósł zwycięstwo nad jego następcą, Perperną. W dro­dze powrotnej brał wraz z Krassusem udział w obławie na rozproszonych niewolników. W r. 70 był konsulem wraz z Krassusem. Na stanowisku tym dla pozyskania sobie popular­ności przywrócił wraz z Krassusem przedsul-łański ustrój polityczny. W r. 67 otrzymał nad­zwyczajne pełnomocnictwa do walki z korsa­rzami, których wytępił w bardzo krótkim czasie. Dzięki poparciu Cezara i Cycerona otrzymał w r. 66 dowództwo w trzeciej wojnie z Mitryda-tesem. Mitrydatesa pokonał po dwóch latach walk, najtrudniejszą jednak część wojny prze­prowadził już przed nim wódz rzymski Lukullus. W r. 62 powrócił do Italii, gdzie uzyskał triumf, ale nie mógł uzyskać pozwolenia na ubieganie się o konsulat, nie zatwierdzono też jego zarzą­dzeń na Wschodzie i nie zezwolono na nadanie gruntów jego weteranom. W r. 60 wraz z Kras­susem i Cezarem zawiązał I triumwirat, odno­wiony następnie w r. 56 na zjeździe w Lukce. P. został konsulem na r. 55 i otrzymał namiest­nictwo Hiszpanii na lat pięć, które sprawował pozostając w Italii, za pośrednictwem legatów. Jednakże już w r. 53 nastąpił faktyczny rozpad triumwiratu. P. nawiązał porozumienie z partią senacką, został w r. 52 consul sine collega i prze­prowadził ustawy niekorzystne dla Cezara. W na­stępnym roku już jawnie stanął po stronie wro­gów Cezara, co doprowadziło do wojny domo­wej. Kiedy Cezar wkroczył do Italii, P. którego główne siły znajdowały się w Hiszpanii, uciekt wraz z większością senatorów do Grecji. W r. 48

początkowo odniósł kilka sukcesów pod Dyrra-chium, wkrótce jednak w decydującej bitwie pod Farsalos poniósł całkowitą klęskę i ratował się ucieczką z pola walki. Początkowo ukrywał się na Lesbos, potem uciekł do Egiptu, gdzie został zamordowany z rozkazu doradców młodocia­nego króla Ptolemeusza. Jako polityk P. był zasadniczo zwolennikiem optymatów. Rozpo­czął karierę jako sullańczyk, skończył pozornie jako obrońca republiki, taką też sławę zyskał sobie po śmierci. W rzeczywistości dążył do jedynowładztwa podobnie jak Cezar, a orienta­cję polityczną zmieniał kilkakrotnie, zależnie od własnych korzyści. 9. -P. Sextus Magnus (75-35 p.n.e.) wódz rzymski, syn poprzedniego. Walczył od młodych lat pod dowództwem ojca, był świadkiem jego śmierci w Egipcie, uciekł począt­kowo na Cypr, potem do Afryki. Po klęsce pod Thapsus uszedł do Hiszpanii, gdzie walczył pod dowództwem brata, Gneusza Pompejusza, następnie — po klęsce pod Mundą — udało mu się ukryć w północnej Hiszpanii. W r. 44 Anto­niusz, idąc na ustępstwa wobec arystokracji senatorskiej, przeprowadził w senacie uchwałę gwarantującą Sekstusowi bezpieczeństwo i zwra­cającą mu majątek. W r. 43, kiedy triumwirowie dokonywali proskrypcji, Sekstus opanował na czele floty i znacznego wojska Sycylię, skąd pustoszył wybrzeża Italii i odcinał za pomocą floty dowóz zboża z prowincji. Po klęsce Brutusa i Kassjusza pod Filippi był ostatnim z wodzów stronnictwa senatorskiego. W r. 40 wszedł na krótko w porozumienie z Antoniuszem przeciw Oktawianowi. Po pogodzeniu się Antoniusza z Oktawianem Sekstus P. nadal zwalczał wszyst­kich trzech triumwirów. Uciekali do niego ary­stokraci, a także niewolnicy, których przyjmował do armii. W r. 39 triumwirowie zawarli z nim w Puteoli ugodę, na mocy której został wodzem naczelnym wszystkich sił morskich, otrzymał we władanie Sycylię, Sardynię oraz Peloponez. Ugoda była nietrwała: P. nadal przyjmował zbiegłych niewolników, jednocześnie traktował despotycznie senatorów ze swego obozu, wsku­tek czego większość z nich wróciła po ugodzie w Puteoli do Italii. Rozpoczął z nim wojnę Oktawian, jednakże po szeregu niepowodzeń zmuszony był zawrzeć pokój w Tarencie w r. 37. W następnym roku M. Wipsaniusz Agryppa na czele nowej floty zadał P. dwie druzgocące klęski: pod Mylae i pod Naulochos. P. uciekł wówczas do Azji, gdzie w następnym roku

Pompeiopolis

608


pontifex

został zamordowany przez stronników Anto­niusza.



Pompeiopolis zob. Soloj.

Pompeje (Pompeii) miasto na wybrzeżu Kam­panii u ujścia rzeki Sarnus, u stóp Wezuwiusza, municipium rzymskie. Częściowo zniszczone w czasie trzęsienia ziemi w r. 63 n.e., zostało w r. 79 razem z sąsiednimi miastami, Herkula-num i Stabie, zasypane popiołem wulkanicznym podczas wielkiego wybuchu Wezuwiusza. Śla­dy po zaginionym mieście odkryto dopiero w XVII w;, a właściwe wykopaliska, prowadzone do dnia dzisiejszego, rozpoczęto w XVIII w. Dostarczają one bezcennych materiałów archeo­logicznych do poznania kultury materialnej, sztuki i architektury.

Pompilius 1. Numa P; drugi z kolei król rzymski (zob. Numa). 1. jeden ze stronników Katyliny. 3. P. Andronikus, gramatyk rzymski syryjskiego pochodzenia, nauczyciel, autor pra­cy o Annales Enniusza, zatytułowanej Elenchoj. Dzieła jego zaginęły.

Pomponia córka Attyka, żona Marka Wipsa-niusza Agryppy (zob. Wipsaniusz l).

Pomponii rzymski ród plebejski. 1. Marcus Pomponius Matho, prowadził jako konsul w r. 231 p.n.e. wojnę w Sardynii. 2. Marcus P. Matho, edyl w r. 207 p.n.e., w r. 204 pretor Sycylii;

prowadził śledztwo w procesie przeciwko Scypio-nowi, i jego legatowi Pleminiuszowi. 3. Lucius P. Bononiensis, jeden z najwcześniejszych twór­ców tzw. fabulae atellanae; nie tylko utrwalał na piśmie poszczególne sceny komiczne, lecz także łączył je w pewną całość i wprowadzał do nich wątek mitologiczny. Znamy 65 tytułów jego atellan (I w. p.n.e.). 4. Cnaeus P., jeden z naj­starszych mówców rzymskich, zginął w r. 82 p.n.e. 5. Lucius P. Secundus, poeta z I w. n.e., consul suffectus (w r. 44 n.e.) za panowania Klaudiusza, walczył z Chattami; był autorem tragedii, których kilka znamy z tytułów. 6. Quin-tus P. Secundus, consul suffectus w r. 41 n.e>;

po śmierci Kaliguli głosował za przywróceniem republiki, co wywołało nienawiść żołnierzy, przed którą ochronił go cesarz Klaudiusz. 7. P. Labeo, namiestnik Moezji za czasów Tyberiusza;

zagrożony procesem popełnił samobójstwo w r. 34 n.e. 8. Sextus P., znany prawnik z czasów Had-riana i Antonina Piusa. Część jego licznych pism z zakresu prawa zachowała się. 9. P. Porphyrio, jeden z najwcześniejszych komentatorów Hora­cego, żył w latach 200-250 n.e. 10. Titus P.



Mela, autor (zachowanego) dzieła geograficz­nego De chorographia (w 3 księgach); dzieło to, napisane w okresie panowania Kaliguli i Klau­diusza (r. 37-54 n.e.), stanowi krytyczne kom­pendium całej ówczesnej wiedzy z dziedziny geografii. 11. Sextus P., wybitny prawnik rzym­ski z czasów Hadriana i Antonina .Piusa (ok. połowy II w.), autor wielu dzieł obejmujących ogółem ponad 300 ksiąg. Z prac jego, które znane są tylko z fragmentów zachowanych w Digestach, należy wymienić trzy obszerne komentarze do dzieł wcześniejszych prawników rzymskich (ad Sabinum; ad Q. Mucium; ad Plautium, wzgl. ex Plautio), komentarz do edyk-tu pretorskiego (ad edictum), krótką historię jurysprudencji rzymskiej i jednocześnie wstęp do nauki prawa (Enchiridium) oraz dwa obszerne zbiory materiałów kazuistycznych (Epistulae i Variae lectiones). 12. Titus P. Atticus zob. Atticus.

Pomptinae paludes zob. Pomptyjskie Bagna.

Pomptyjskie Bagna (łac. Pomptinae paludes) nazwa bagnistej równiny na wybrzeżu Lacjum, pomiędzy Velitrae i Tarracina. W r. 312 p.n.e. cenzor Appiusz Klaudiusz, budując via Appia, starał się osuszyć te tereny, jednakże wysiłki jego, podobnie jak i późniejsze starania Augusta, nie doprowadziły do całkowitego odwodnienia bagien.

pondera zob. odważniki.

pons zob. mosty.

Pont (gr. Póntos, łac. Pontus) kraj w północno--wschodniej części Azji Mn., u wybrzeży Morza Czarnego. Na początku IV w. p.n.e. satrapa perski Ariobarzanes I utworzył w P. królestwo. Największy rozkwit królestwa P. przypada na panowanie Mitrydatesa VI (120-63 p.n.e.), który przez wiele lat prowadził wojny z Rzymem. W r. 64 n.e. P. stał się prowincją rzymską.

pontifex łac. członek kolegium kapłańskiego, które początkowo towarzyszyło najwyższemu urzędnikowi w czasie pełnienia funkcji sakral­nych, a następnie przewodniczyło kultowi pań­stwowemu. Siedzibą p. była Regia. Początkowo było ich 3, później stopniowo powiększano tę liczbę, aż do 16 za czasów Cezara. Od Iex Ogul-nia (r. 300 p.n.e.) połowa kolegium musiała się rekrutować spośród rodów plebejskich. Na czele kolegium p. stał Pontifex Maximus, początkowo prawdopodobnie mianowany przez króla lub wybierany przez innych p. Następnie (przed r. 212 p.n.e., dokładna data nie jest znana) był



Pontinius

609

Porcii

on wybierany na komicjach trybusowych przez 17 tribus wyznaczonych przez losowanie. W okresie cesarstwa funkcję tę zawsze pełnił cesarz, dopiero w r. 375 Gracjan odmówił no­szenia tego tytułu jako pogańskiego.



Pontinius (Caius P.) oficer w stopniu legata w wojsku Krassusa w wojnie z niewolnikami w r. 71 p.n.e.; po złożeniu urzędu pretora, który piastował w r. 71, brał udział w wojnach z Allobrogami jako propretor; towarzyszył Cy-ceronowi jako legat do Cylicji.

Pontfos z Aten, jeden z rzeźbiarzy neoattyków pracujących w Rzymie w I w. n.e. Sygnatura jego zachowana na bazie marmurowej z deko­racją reliefową, znajdującej się obecnie w mu­zeum Palazzo Conservatori w Rzymie.

Pontius architekt rzymski działający w okresie Augusta, zatrudniony przy -ustawianiu jednego z dwóch obelisków przed świątynią Cezara w Aleksandrii. Sygnatura znajduje się na krabie służącym za bazę obelisku.

Pontos 1. zob. font. 2. P. Euksejnos (łac. Pontus Euxinus) dosł. „Morze Gościnne", eufemiczna nazwa Morza Czarnego.

Pontus Euxinus zob. Pontos 2.

popina tac. szynk, garkuchnia, jadłodajnia w Rzymie. Czynne były całą dobę i pozostawały pod nadzorem edylów, korzystali z nich ludzie z najniższych klas społecznych i niewolnicy.



Popławski Mieczysław (1893-1946) profesor filologii klasycznej na Katolickim Uniwersytecie w Lublinie od r. 1928. Zajmował się w swoich badaniach naukowych problemami literatury rzymskiej (Cezar, Salustiusz, Wergiliusz, Cyceron, Horacy i in.) oraz religioznawstwa i prawa antycznego.

popularowie (łac. populares) postępowe stron-nistwo zwolenników reformy rolnej i odrodzenia włościaństwa. Powstało w okresie działalności braci Grakchów, którzy prowadzili w latach 133-121 zacięte walki ze stronnictwem opty-matów. Siła stronnictwa p. przejawiała się rów­nież w kilkakrotnym wyborze Mariusza na konsula. Dyktatura Sulli oznaczała zwycięstwo optymatów nad p. Wbrew jednak nadziejom Sulli, który sądził, iż obdarzył państwo rzymskie trwałym ustrojem, partia p. ponownie się wzmoc­niła, zwłaszcza gdy na jej czele stanął Gajusz Juliusz Cezar, uważający się za politycznego spadkobiercę Grakchów i Mariusza. Zob. opty-maci.

Populonia nadmorskie miasto w Etrurii, przy

via Autelia, zniszczone przez Sullę w czasie wojen domowych.



Porcii rzymski ród plebejski, w czasach re­publiki dzielił się na gałęzie z przydomkami Ca f o i Lictnus. Catones: 1. Lucius Porcius Cato, trybun ludowy w r. 100 p.n.e., przeciwnik Satumina; jako pretor w czasie wojny ze sprzy­mierzeńcami pokonał Etrusków. Zginął w bitwie z Marsami nad jeziorem Fucinus. 2. Marcus P. Cato, zw. Censorinus albo Maior (234-149), wybitny rzymski mąż stanu i mówca, znany i ceniony również jako pisarz. Był najwybitniej­szym i najbardziej typowym wyrazicielem rzym­skich idei konserwatywnych w pierwszej poło­wie II w. p.n.e., fanatycznym zwolennikiem sta­rorzymskiej prostoty obyczajów, wrogiem kultury. greckiej i jej zwolenników. Urodził się w Tus-culum, w rodzinie plebejskiej. Od r. 217 brał udział w wojnie z Hannibalem, początkowo pod dowództwem Pabiusa Maksimusa; od r. 204 jako kwestor pod dowództwem Scypiona Afry­kańskiego walczył na Sycylii i w Afryce. W r. 199 był edylem plebejskim, w r. 198 jako pretor za­wiadywał Sardynią, przy czym odznaczył się jako sumienny administrator, wróg nadużyć i zdzierstwa. W r. 195 jako konsul wygłosił m.in. mowę za utrzymaniem lex Oppia, zakazu­jącej kobietom wystawności w szatach i klejno­tach, a także jeżdżenia powozami po mieście. W r. 194 jako prokonsul stłumił bunt w Hisz­panii, ale zdobył sobie uznanie za sprawiedliwe rządy. W r. 191 brał udział pod dowództwem Scypionów w wojnie syryjskiej, w czasie której się odznaczył. Po powrocie oskarżał Scypionów o nadużycia. W r. 195 osiągnął urząd cenzora, o który się już od dłuższego czasu starał. Na stanowisku tym występował ostro przeciw zdzier-stwom, skreślał poszczególne osoby z listy sena­torów nie tylko za rzeczywiste nadużycia gospo­darcze, ale także za wykroczenia przeciw suro­wości obyczajów, nałożył wysokie podatki na artykuły zbytku, szczególnie kobiecego. Po cen­zurze ograniczył się do działalności w senacie i w sądach, w których występował bardzo często zarówno jako oskarżyciel, jak i oskarżony. W senacie szczególnie często występował przeciw zbytkowi, przeciw wpływom kultury greckiej (m.in. postarał się o uwolnienie i odesłanie do Grecji greckich zakładników, obawiając się, by nie wywarli zgubnego wpływu na młodzież rzymską) oraz przeciw Kartaginie, której zbu­rzenia stale się domagał (słynne: ceterum censeo

39 — Mała encyklopedia kultury antyczne!



Porcii

610

Porinos

Cwthaginem delendam esse). Zmarł w r. 149, na dwa lata przed zburzeniem Kartaginy. Z pism jego zachowała się tylko rozprawa o rolnictwie (De agricultura), która jest jednocześnie pierw­szym zabytkiem prozy w literaturze rzymskiej. Podaje tu autor rady dotyczące pracy na roli, a także wskazówki lekarskie, kulinarne, liczne sposoby zamawiania i czarów. Występuje jako zwolennik intensywnej gospodarki rolnej, opar­tej na maksymalnym wyzysku pracy niewolni­czej, ściśle powiązanej z rynkiem. Dzieło jest odbiciem odbywającego się w tym czasie w Italii procesu kapitalizacji rolnictwa. Drobne frag­menty zachowały się z encyklopedycznego dzieła, które nosiło prawdopodobnie tytuł Praecepta ad filium (Rady dla syna). Zebrać chciał tutaj Katon całokształt dotychczasowej wiedzy, głów­nie z dziedziny retoryki, medycyny, agronomii, prawdopodobnie także sztuki wojennej i prawa. Również tylko fragmenty pozostały z dzieła hi­storycznego Katona, które miało się składać z siedmiu ksiąg. Nie zostało dotychczas ustalone, czy przekazany przez tradycję tytuł Origines (Początki) odnosił się do całego dzieła, czy też do pierwszych trzech ksiąg, które odpowiadają mu treścią.. W opisywaniu wypadków Katon pierwszy zerwał z układem rocznikarskim, pierw­szy też pisał historię po łacinie. Pierwsze trzy księgi zawierały opis powstania miast italskich, pozostałe cztery — dzieje wojen toczonych przez Rzym aż do r. 149. Katon był pierwszym Rzy­mianinem, który ogłaszał w większej ilości swoje mowy. Cyceron znał ich 150. Zachowały się drobne fragmenty z osiemdziesięciu, obejmują­cych okres od r. 195 do roku śmierci Katona — 149. 3. Marcus P. Cato, zw. Minor lub Uticensis (95-46 p.n.e.), polityk i filozof rzymski, jeden z głównych przywódców partii senackiej, nie­przejednany zwolennik ustroju republikańskiego. W r. 72 walczył z powstańcami Spartakusa, w r. 67 był trybunem wojskowym w Macedonii. W 65 był kwestorem, popierał stanowisko Cy-cerona w sprawie Katyliny, głosował za wyro­kiem śmierci dla wszystkich spiskowców, czemu sprzeciwiał się Cezar. W r. 62 oskarżał o prze­kupstwo Licyniusza Murenę (którego bronił Cyeeron). W r. 58 został wysłany na Cypr przez partię Cezara. Po powrocie w r. 56 zwalczał ze wszystkich sił triumwirat. Również jako pretor w r. 54 w dalszy ciągu walczył z obozem ceza-riańskim. W r. 49 stanął po stronie Pompejusza. Powierzono mu obronę Sycylii, nie potrafił jed­nak utrzymać wyspy i zbiegł do Pompejusza, z którym połączył się pod Dyrrachium. Pod Farsalos nie walczył. Po klęsce Pompejusza uciekł do Afryki, gdzie powierzono mu obronę miasta Utyki. Po klęsce pompejańczyków pod Thapsus, nie chcąc być świadkiem upadku repu­bliki, popełnił w Utyce (stąd przydomek) samo­bójstwo. Jako filozof był zwolennikiem stoików, w poglądach swoich był jednak dość ograniczony. Podobnie ograniczony i krótkowzroczny był w swoim bezkrytycznym uwielbieniu dla skaza­nego już nieuchronnie na zagładę ustroju repu­blikańskiego. — Licini: 4. Lucius P. Licinus, edyl plebejski w r. 210 i pretor w r. 207, zarzą­dzał prowincją Gallia Cisalpina. 5. Lucius P. Licinus jako pretor w r. 193 zarządzał Sardynią, w czasie konsulatu w r. 184 prowadził wojnę z Ligurami. 6. P. Licinus, poeta rzymski żyjący przypuszczalnie pod koniec II w. p.n.e. — Inni:

7. Marcus P. Latro, znany retor w czasach Au­gusta, pochodził z Hiszpanii, był przyjacielem starszego Seneki. Jego szkoła cieszyła się wielkim powodzeniem, m.in. jej uczniem był Owidiusz.



Porfiriusz (Porfyrios) ur. w r. 233 lub 232 n.e. w Tyrze, początkowo uczeń Longina, później Plotyna. Po Plotynie najwybitniejszy przedsta­wiciel neoplatonizmu, jeden z ostatnich uczonych. starożytności. Po śmierci Plotyna wykładał w Rzymie jego filozofię, objaśniał pisma Pla­tona i Arystotelesa. Uporządkował i wydał pisma Plotyna. Umarł, mając lat 70, w r. 304. Naj­sławniejszym jego uczniem był Jamblichos. Do najważniejszych pism P. należą: Życie Pitago­rasa (dzieło niedokończone), O życiu, działal­ności i pismach Platyna, Sentencje i aforyzmy, O powstrzymywaniu się od spożywania zwierząt, Scholia do Homera, Objaśnienie Odysei, Do Marceli!, Ęomentarze do „Kategorii" Arystote­lesa. Zajmował się także gramatyką, retoryką, geometrią, arytmetyką i muzyką. Nie pretendo­wał do stworzenia samodzielnej filozofii, był-jedynie komentatorem i egzegetą. Obdarzony ścisłym umysłem, usiłował nauce Plotyna nadać wyraz jaśniejszy i prostszy. Był przeciwnikiem chrześcijaństwa, toteż filozofowie chrześcijańscy odnosili się do P. niechętnie, choć podziwiali jego erudycję.

Porfyrion mit. jeden z gigantów, zabity przez Heraklesa podczas walki gigantów z bogami olimpijskimi.

Porfyrios zob. Porfiriuss.

Porinos architekt ateński działający w okre

-m oSaf &ijozo[ij[ i{JD){zbiMoqo q 'aiMsmS o 'ifatii^a/b o 'i{W{OU3 o '.'•¥•fposoz ipapizp a biabuio &5[i3o3Bpad i &5(i(ł3 'b^oJfJ 'f Sis afnui

-fez n/(f»y o f>inw muszpoMwd^ 3Ą\ •Aopo.ren q3nilsAzsA n far 9nreAOdS}sA mXi o bui y&zs



-pbias 'auozpOJA moizpn( isaf nSipJ eąszJiod •,f AOpB[8od 8AV •(uioMpSui-uioJozo[iJ afnsidKzid psoypni dSisod A[B3 aizp8 'h/ozo/i/ op o;3ya

-OZ — sf^iida^io^) Aim(n3[ !UO}siq '(fzsnp o) n§o[oq3Xsd 'n3oi03t i ifeC '(amoaao o) "JB.tS

-oa8 '(tn8oit>M9i3f\[ 'UMMiaui fMj) q3Aiz3i8o(OJ

-osiam ipiABfz '(apaiMsi/sazsM o — nuiso^ paj)



II30IOOIS031 OUłWOJBZ Ąi(Z3^0p OSsC BpIZQ 'Mp?

-fel3od oSaC if33(nJisao3i3J 3-Bnos(op •biizoui 9ws^s

-pod fai •bu i A9JO»nB 39J3ZS o33iu Ba Sus afnpM

-od i łswuołw af BzoBiAzJd 'Ąu3iu3wJ anzoi(

-aiu 05[i^» Sis ^jBAvoqoBz j- msid z '^sopfBired ^azon 'iuip[sno}'E[d miEtuaniap (i3B3oqzA\ fe')(oiois &uAii')[op Aippt 'fs;5[3iois Ąosizg fainp3J§; pp

-weispazJd Azsfam»iqAttfen 'lyaJg jozo[ij i Xa

-ozon 3;ssi3»oisAiv ()d ^aaoJłsq39zsA faizp.reąfBti '(•a-n-d OS-SEI 'y) lamady zf\ soinoptasoJ •U9zfo^ '.tunisaoJ -qoz Bmoptasoj

•BdAzn Epizp wd03( '^u;3lS^BJ^łB^ uinazn]^ a\ Bqzazł isaf BzsfaiuzBA

-feu •(/ M98fesod ipAiiBMOlpBZ pojs^ •^nsos i {9A 'uiJlap '903( :Ąitq nui auooSiAsod "nuBiz alusisSzJi yBMOpOAOd zbjo 5zinq pBzspn (8901 ui^m 'qteEf9fl id iua»nqAiłV 'aozoazJ i ai')[SJom AlOMł i c^tS9q ai^sAzsA ĄeSalpod za} niuaf ;M9dSi(A\{od i dsA'^su 'zjobi BOpBiM 'Bsnaz ł^-iq 'i8^ ! 'esoBOJ-a u^s •;»i« uoptasoj •asbmuu 'qoz 'iMouop

-i9so\^\ 'BnizoKłs AAO(od op trap

-tuS Aw.o(od po sa.r)[0 Ea A)fefBpBdAzJd uni(syaiB nzrópuatBSi a ofeisanu (u^apfaso/ •J3) uospraso^ •a/.;^0(f vo{S •qoz Aqsa 3[AHOd

a-U •M n Z •rf SBZ3

-ipi(lop XuBuzaiu i(JAui[Bd psizo fampoq3Bz a qi0->[po BUZ3;3oio3q3re •Bfsiui Bi[S[od 6sgi j ay

-a-u'd /,^ j od BłsnSny zazJd o8aueAopnqz 3vi.\vi3Q snaiiM^ KluamSeJJ ain^par "ais ąbmo^o



-bz (qaAiui i 3VWtxoy{ snsitWf 'aoi\rt wsi)

-.toj 'tadiu0({ snsifMJ •du) nniAz-g amaJa) Bn

-d npiM z 'Mpzsmiung npOJ A05[aopa ip9Mp zazid •a-u-d £61 •j a ;(ireAopnqz (Btsoz ann

-AZ^[ A\ •rf UIBU ^UBUZ AzSiBlSCBts[ •q3I:>lsAZJBMOł

yfsjiods t i(azpBq3azJd aosfaiiu (iMonBtS isbiui



-oibu raiuzod 'At\oipuBq Jap[B.reip OA05[}Bzood a5iA\ itiiul '3Aoda[?[s wuazazsanuod jbjbiabz 'iuiBq

-zozj i lurefpiMOlBm ;(uoiqopzo •ani^BiMS zpBq połSo zazid ulĄafBz luasuizpaizp ui/tuzJłauAaA z

-5(oqoJO»z3 Ki3ia5(iuBZ 0} (i(q ApaiiiaiM •oois fai5[

-3aJ8 (BpBfttodpo ninazopz tiiAi[o3o av 'q3Bp q3A)BfBJa!daYi imm[0i( iuiBp5zi Buio-)i[i5( qn( m^apar Xuozooio 'BiBi(0»sOJd amBid Ba ?(anitpnq (aii[Suii(ZJ azJn}5[atiq3JB a (shmiwsob() sjĄJOd

mfti a maz9np( z o3 oubimbis

-pazJj -BiadJals /,i ouozpoq3qo 'mfouni.ioJ mz» 'o3af oi3i»§; •i;iso a nuod op •B}Saiq BSoJp o3aJ9fS[ po 'snpi[qns snod KzJd sis b(ba\op

-fBUZ O3af BtUi(lBIA



1   ...   114   115   116   117   118   119   120   121   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna