Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona108/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   104   105   106   107   108   109   110   111   ...   159

Oligyrtos (gr. Oltgyrtos) warownia w pól-nocno-wschodniej części Arkadii, pomiędzy Stym-falosem a Kafyaj, na górze tej samej nazwy.

Olimp (gr. Ólympos) 1. dziś gr. Ełymbos Vauno, tur. Semavat Evi; łańcuch górski oddzie­lający Macedonię od Tesalii. Zazwyczaj nazwa ta oznacza skrajną część tego łańcucha, ciągną­cą się równolegle do wybrzeża Pierii, od miasta Dion do ujścia Penejosu. Dolina Penejosu oddzie­la O. od Ossy. W mitologii greckiej O. uchodził za siedzibę trzeciej dynastii bogów, wśród któ­rych panował Zeus. Nazw? O. nosiło w strożyt-ności wiele innych gór oraz miast. 2. góra w La­konii obok Sellasji. 3. góra w pobliżu Olimpu.

4. góra w południowej części wyspy Lesbos.

5. dziś Keszisz Dag (KeSis Dag); góra w Mizji, na granicy pomiędzy Frygią i Bitynią. 6. dziś Kardiiz Jajla; masyw górski w Bitynii. 7. miasto w Libii na wzgórzu wulkanicznym zw. dziś Ja-nar Dag.

Olimpia (Olympia) miejscowość w Elidzie

u podnóża Olimpu i wzgórza Kronosa, na pra­wym brzegu Alfejosu, ośrodek słynnych igrzysk, zw. olimpijskimi (zob. olimpijskie igrzyska). O. dzieliła się na dwie części: jedną tworzyła gaj zw. Altu, otoczony od północy wzgórzem Kro­nosa, od południa i zachodu murem, od wschodu krużgankiem, stanowiący krąg poświęcony Zeu­sowi; druga część, nad brzegami Alfejosu i Kla-dejosu, mieściła budowle świeckie związane z igrzyskami. W gaju Zeusa wznosu się szereg budowli: świątynie, teatr, skarbce różnych miast oraz wiele posągów. Pośrodku gaju stała zbudo­wana w stylu doryckim świątynia Zeusa olimpij­skiego (zw. Olympiejon), ze słynnym posągiem bóstwa, dłuta Fidiasza, zaliczanym do siedmiu cudów świata. W drugiej Części O. znajdował się stadion (łączący się ze świętym gajem za pomocą sklepionego tunelu), hippodrom, gim-nazjon, palestra oraz ratusz (buleutwion). Od r. 394, kiedy cesarz Teodozjusz zakazał odbywa­nia igrzysk, O. poczęła stopniowo tracić zna-czeniel W VI w. zniszczyło ją trzęsienie ziemi. W XIX w. rozpoczęto badania archeologiczne;

znaleziska archeologiczne w O. mają wielkie znaczenie dla historii architektury i sztuki staro­żytnej.

olimpiada (gr. olympids) czteroletni okres czasu pomiędzy igrzyskami olimpijskimi. Wg o. liczyli Grecy czas, poczynając od pierwszej za­pisanej o., tj. od r. 776 p.n.e. W historiografii posługuje sif o. po raz pierwszy sycylijczyk Timajos (III w. p.n.e.).

Olimpias (Olympids) 1. początkowo zwana Myrtalis, córka Neoptolemosa z Epiru, żona Filipa II Macedońskiego, matka Aleksandra W. Ze względu na jej zapalczywy charakter Filip rozszedł się z nią około r. 340 i poślubił Kleo­patrę. Posądzano ją o udział w zamordowaniu Filipa. Cieszyła się przywiązaniem i miłością Aleksandra. Gdy Aleksander podjął wyprawę na Wschód, pragnęła sprawować rządy w Ma­cedonii, na co jednak Aleksander się nie zgodził. Usiłowała zdobyć wpływ na sprawy państwowe w Macedonii, a potem w Epirze, dokąd schro­niła się po śmierci Aleksandra. W r. 319 wkro­czyła do Macedonii z wojskiem Molossów, mszcząc się krwawo na swych przeciwnikach. Oblężona przez Kassandra w Pydnie została zmuszona do poddania się, a następnie skazana przez zgromadzenie ludowe na śmierć. 2, grec­ka malarka, wymieniana przez Pliniusza (XXXV, 148); czas życia bliżej nieznany.

Olimpiejon

542


Olimpos

Olimpiejon (gr. Olympiejori) 1. miasteczko w odległości 1500 kroków od Syrakuz, na wschodnim wybrzeżu Sycylii, na południe od ujścia rzeki Anapos. Tucydydes wymienia je często w związku z wyprawą sycylijską Aten-czyków, Liwiusz nazywa je Olympiinn, Diodor — Olympwn. 2. miejscowość na Delos. 3. świą­tynia Zeusa olimpijskiego w Atenach; budowę jej rozpoczął Pizystrat w VI w. p.n.e., a ukończył Hadrian w II w. n.e. Zbudowana w stylu korync-kim, rozmiarami i bogactwem ozdób budziła po­dziw w starożytności. Zachowało się kilkanaście kolumn. 4. świątynia w Olimpu, dzieło archi­tekta Libona z Elidy, zbudowana w stylu do-ryckim, była typowym przykładem stylu tzw. „surowego", o ciężkich proporcjach, panującego w pierwszej poł. V w. Znajdował się w niej posąg Zeusa olimpijskiego, dzieło Fidiasza, zaliczany do siedmiu cudów świata. Zachowały się jedynie ruiny.

olimpijskie igrzyska obchodzone w Olimpii na Peloponezie ogólnogreckie igrzyska ku czci Zeusa. Za inicjatora o. i. uchodzi Herakles, za organizatorów ich — Likurg ze Sparty i Ifitos z Elis. Pierwsze o. i. zanotowane przez Greków przypadają na r. 776 p.n.e. Odbywały się co cztery lata, w czasie letniego przesilenia dnia z nocą. Przed rozpoczęciem igrzysk ogłaszano „święty" pokój, nakazujący zaprzestanie wszel­kich walk i zapewniający bezpieczeństwo wszyst­kim zdążającym do Olimpii. Z całej Grecji oraz z kolonii greckich przybywali zawodnicy, widzo­wie, poselstwa miast i państw, kupcy z towarami. Zawodnikami mogli być tylko wolni i niepo­szlakowani w opinii Hellenowie. Zwyczaj za­braniał kobietom udziału w igrzyskach, nawet w charakterze widzów. Nad przebiegiem uro­czystości czuwali wybrani sędziowiehellanodiko-wie. Sprawdzali oni uprawnienia zgłaszających się zawodników, odbierali od nich przysięgę przestrzegania obowiązujących przepisów, roz­strzygali o zwycięstwie, przyznawali nagrody.. Uroczystości trwały pięć dni. Pierwszego dnia składano ofiary Zeusowi, odbierano przysięgę, segregowano zawodników. Drugiego dnia od­bywały się na stadionie zawody chłopców w bie­gu, mocowanie się i walka na pięści, trzeciego — zawody mężczyzn w biegu, skoku, mocowanie się i walka na pięści oraz pankratwn (połączenie mocowania się i walki na pięści), czwartego wyścigi konne w hippodromie, pięciobój (pen-tatlon) i bieg hoplitów w stadionie. Ostatni

dzień, przypadający na pełnię księżyca, był dniem zwycięzców. Otrzymywali oni wieńce z gałązek świętego drzewa oliwnego (bezpośrednio po zwycięstwie obdarzani byli gałązkami palmo­wymi) i składali ofiary dziękczynne. Zwycięzcy przysługiwało prawo wystawienia swego posągu w gaju Zausa. Ku czci zwycięzców kompono­wano pieśni zw. epinikia. W czasie trwania igrzysk poeci wygłaszali swe utwory, historycy odczytywali wyjątki ze swych dzieł, państwa'po­dawały do ogólnej wiadomości zawarte układy. O. i. obchodzone ku czci Zeusa były uroczystością ogólnogrecką. W historii kultury Grecji odegrały ogromną rolę. Zasadnicze ich znaczenie polegało na budzeniu poczucia jedności narodowej Hel­lenów. Czteroletnie okresy czasu oddzielające poszczególne igrzyska stanowiły podstawowy cykl w chronologii Greków. Kres igrzyskom ' położył zakaz wydany przez Teodozjusza w r. 394 n.e.



Olimpiodor (Olympiódóros) 1. syn Lampona, wódz ateński z okresu wojen perskich. 2. nau­czyciel Epaminondasa. 3. wódz ateński w czasie wojny z Kassandrem w r. 304 p.n.e. i z Demetriuszem Poliorketą w r. 287 p.n.e. Był również archontem ateńskim. 4. O. z Aleksandrii, filozof z czasów Justyniana, komentator Platona, któ­rego naukę wyjaśniał w duchu neoplatońskim. Zachowały się jego scholia do dialogów Pla­tońskich: Filebosa, Fedona, Gorgiasza i pierw­szego Alcybiadesa oraz — Życie Platona. 5. ale­ksandryjski gramatyk i komentator Arystotelesa z VI w. Zachował się jego komentarz do Arysto­telesa Meteorohgica. 6. O. z Teb egipskich, historyk z V w. n.e. działający w Bizancjum, brał udział w poselstwie na Węgry do króla Hunów. Dzieło jego, Historikój logój (Historia), w 22 księgach znamy głównie z wyciągu Focjusza i ekspertów Zosimosa. Jest to historia zachod­niego cesarstwa rzymskiego od r. 407 do 425.

olimpioników listy wykazy zwycięzców na igrzyskach olimpijskich, podobnie jak listy py-tioników (czyli zwycięzców na igrzyskach py-tyjskich) zestawione w latach 340 - 334 p.n.e. przez Arystotelesa przy współudziale jego krewne­go i ucznia, historyka Kallistenesa.

Olimpios (Olympios) grecki rytownik upra­wiający technikę rytowania w kamieniu, dzia­łający w początkach IV w. p.n.e., znany z sygna­tury na kameolu z przedstawieniem Erosa.

Olimpos (Ólympos) 1. mityczny śpiewak i muzyk, uczeń Marsjasza, związany z kultem

Olint

543


Oluros

Wielkiej Macierzy; miał udoskonalić grę na aulosie. 2. muzyk frygijski z VII w. p.n,e. prze­bywający wśród Greków; wywarł wielki wpływ na rozwój muzyki greckiej, wprowadzając do niej grę na aulosie. 3. grecki rzeźbiarz z Sikionu przypuszczalnie z V w. p.n.e., wymieniany przez Pauzaniasza jako twórca posągu Ksenofonta z Achai, zwycięzcy w walce na pięści. 4. lekarz przyboczny Kleopatry, który opisał jej dzieje, jak informuje nas o tym Plutarch.



Olint (gr. Ólynthos, łac. Olynthus) kolonia grecka na półwyspie Chalkidyke, na północ od Potidai, niedaleko od północnego wybrzeża Za­toki Termaickiej. W okresie rozkwitu używało jako portu miasta Mekybema. Najważniejsze miasto greckie na wybrzeżu macedońskim. W okresie wojen perskich dostało się w ręce trackich Bottiajów. Od r. 479 na powrót greckie, początkowo należało do Związku Morskiego Aten, później stało na czele Związku miast Sithonii i długo broniło niezależności przeciw Atenom, Sparcie i Macedonii. W r. 380/79 uległo Sparcie, w r. 375 przyłączyło się do no­wego Związku Morskiego Aten. Zostało zdo­byte i zburzone przez Filipa II Macedońskiego w r. 349/48 p.n.e.

Olisipo (albo Olisippo, Olysipo, Ulysippo) dziś Lizbona; miasto w Luzytanii na prawym brzegu Tagu, w czasach panowania Rzymian municipium nazwane Felicitas lulia. Słynne w starożytności z rączych koni.

olitorium forum (łac. od olus jarzyna) rynek warzywny w Rzymie, położony w dolinie między Kapitelem a Tybrem, za porty Carmentalis.

oliwa (gr. elaja, łac. olea) produkowano o rozgniatając owoce oliwki w kamiennej kadzi kamieniem w kształcie dysku poruszanym za pomocą poziomego drąga; miąższ wyciskano. Najwyżej ceniona była o. attycka, główny produkt eksportu Aten: 39 litrów kosztowało w IV w. p.n.e. 36 drachm; o. italska była gorsza i tańsza: 12 li­trów kosztowało l asa. O. była najczęściej stoso­wanym tłuszczem i przyprawą. Używano jej ró­wnież do oświetlania i do pielęgnacji skóry. Oliwka, pochodząca prawdopodobnie z połud­niowych wybrzeży Azji Mn., uprawiana była na całym wybrzeżu Morza Śródziemnego. Wymagała starannej hodowli; szczepy sadzono w szkółkach, po 5 latach przesadzano je. Zbiór odbywał się w zimie. Owoce oliwki były ulubioną potrawą, spożywano je świeże, smażone na słodko i mary­nowane. Gałązka oliwna była w Grecji emble­matem oczyszczenia i symbolem pokoju, wień­ce — odznakami zwycięstwa.

Olizon (gr. Olizon) miasto na wybrzeżu Mag­nezji (w Tesalii), nad Zatoką Pagazejską (Pelaz-gijską), naprzeciw Artemizjon na Eubei.

Olkadowie (łac. Olcades) lud w Hispania Tar-raconensis, nad górnym biegiem rzeki Anes.

olla łac. pojemne, pękate naczynie gliniane, szklane, brązowe lub kamienne służące Rzymia­nom do przechowywania wina, oliwy, winogron, orzechów. O. były używane także do przechowy­wania prochów zmarłych. Jako urny grobowe miały często wyryte lub wyżłobione na brzuścu imię zmarłego.

ollarium łac. część kolumbarium (zob. cofam' barwni) w formie niszy, w którą wstawiano urny (w kształcie naczyń zwanych olla) z prochami zmarłych.

Ollius (dziś Oglio), rzeka w pomocnej Italii, wypływająca u stóp góry Tonale w Alpach, dopływ Padu.

Olmiaj (gr. Olmid], łac. Olmiae, Holmiae Promontorium) północno-wschodni przylądek w Ko-ryntii, nad Zatoką Alcyońską (sinus Alcyonius).

Olofyksos (gr. Olofyksos, łac. Olophyxus) miasto na półwyspie Akte, w Macedonii.

Oloosson (gr. Ohosson) dziś Elassona; miasto w Tesalii (w okolicy zwanej Hestiajotis). Miasto to nazwał Homer „białym", ponieważ w okolicy znajdują się złoża białej glinki.



Olophyms zob. Olofyksos.

Oloros ojciec Tukidydesa, ze znakomitego rodu trackiego; osiedlił się w Atenach w V w. p.n.e.

Olpaj (także Ólpe) warowne miasto w Akar-nanii, na wschodnim wybrzeżu Zatoki Ambrakij-skiej (sinus Ambracius), miejsce sprawowania są­dów dla Akarnanii.

Ołtos attycki malarz waz działający w ostatniej ćwierci VI w. p.n.e., znany z sygnatury na dwóch czarach garncarza Euksitheosa. Charakterystycz­ny styl (grube, ciężkie proporcje postaci) pozwala przypisać mu ok. 100 nie sygnowanych naczyń stylu czerwonofigurowego, m. in. z podpisami garncarzy Ńikostenesa, Pampajosa i Sikanosa. Część czar zawiera wewnątrz przedstawienia w stylu czamofigurowym. O. był niewątpliwie uczniem malarza pracującego dla garncarza Aridokidesa.

Oluros (gr. Oluros) 1. miasto w Achai, w do­linie Sytasu, na granicy sikiońskiej. 2. miasto w Messenii, na południe od rzeki Neda.

Olyrnpia

544


Oneja

Ołympia zob. Olimpia.

Ołympias zob. Olimpias.

Olyinpiejon (Olympion, Olympwm) zob. Olim-piejon.



Ołympiodoros zob. Olimplodor.

Ołympios (gr. Olympios olimpijski) przydo­mek wielu bogów i bogiń greckich, przede wszystkim Zeusa i bóstw zamieszkujących Olimp.

Olyrnpiosthenes grecki rzeźbiarz z końca V w. p.n.e., któremu Pauzaniasz przypisuje trzy posągi Muz na Helikonie.

Ołympos zob. Olimp, Olimpos.

Olynthos zob. Olint.

ołtarz zob. ara.

Ombrike, Ombrikoj zob. Umbria.

omen łac. pomyślny lub niepomyślny znak wróżebay, szczególnie — słowo przypadkowo wypowiedziane interpretowane jako wróżba;

był to jeden ze sposobów wróżenia u starożyt­nych Greków i Rzymian. Niepomyślne o. można było odwrócić ofiarami i odpowiednimi formu­łami. Zob. wróżby.



Omfale mit. córka Jardanosa, królowa Lidii. Herakles ukarany za zabójstwo Ifitosa był przez trzy lata na służbie u O., która kazała mu spełniać posługi kobiece i ubierać się w strój kobiecy.

Omfalion grecki malarz działający w końcu IV w. p.n.e., niewolnik i uczeń Nikiasza.

omfalos (gr. omfalós, dosł. pępek) 1. spi­czaste wzniesienie na środku tarczy. 2. określe­nie Delf („pępek świata") używane przez poe­tów. Wg mitu dwaj bogowie wysłani jednocześnie przez Zeusa ze wschodu i zachodu spotkali się w Delfach; na pamiątkę tego umieszczono w świątyni Apollina dwa złote orły. Orły te usunął wódz fokijski Filomelos w czasie wojny świętej (polowa IV w. p.n.e.).



omne tulit punctum qui miscuit udle dulci łac. wygrał ten, kto połączył pożyteczne z przyjem­nym (Horacy, Ars poetica w. 343); omne tulit punctum (miał najlepszy rzut) zwrot zaczerpnięty z gry w kostki.

omnia mea meciim porto łac. całe swoje mienie (dosł. wszystko moje) noszę z sobą; powiedzenie przypisywane greckiemu filozofowi Biasowi, który miał je wypowiedzieć uchodząc z ojczystej Priene w chwili, gdy wróg zajmował miasto.

onager (łac., gr. ónagros, także monmkori) machina miotająca kamienne pociski (zob. ma­chiny -wojenne), używana przeważnie przy zdoby­waniu miast. Podstawę jej stanowiła masywna, prostokątnego kształtu rama przesuwana na ko­łach. Między belkami ramy przeciągnięta była wiązka silnych, elastycznych cięciw. W środek skrętu cięciw wciśnięty był drewniany drążek zwany miotaczem, na którego końcu zamoco-wywano pocisk. Miotacz napinano,- odciągając go do tyłu za pomocą sznura nawijanego na poziomy walec. Po zwolnieniu sznura skręt cięciw przywracał miotacz z wielką szybkością do pionowej pozycji, przy czym miotacz uderzał gwałtownie o uchwyt oporowy. Skutkiem wstrząsu kula kamienna wylatywała z wielką siłą w kie­runku celu. O. mógł wyrzucać pociski kamienne o wadze 1,5 kg na odległość do 350 m. Machina ta nie odznaczała się zbyt dużą celnością, co sta­nowiło jej zasadniczą wadę.



Onajthos rzeźbiarz grecki, pochodzenie i czas działania niezane. Wykonał z bratem Fylakosem i jego oraz swoimi synami rzeźbę Zeusa, którą Megarejczycy ustawili w Olimpii.

Onasimedos grecki rzeźbiarz, żyjący prawdo­podobnie ok. r. 300 p.n.e. Pauzaniasz przypisuje mu posąg Dionizosa wykonany w pełnym od­lewie z brązu, stojący w Tebach koło posągu Kadmosa.

Onasimos jeden z epików greckich z I w. p.n.e. Utworów jego nie znamy.

Onatas z Eginy, syn Mikona, grecki rzeźbiarz tworzący w pierwszej ćwierci V w. p.n.e. dla Olimpii, Delf i Aten, jeden z najwybitniejszych artystów pod koniec okresu archaicznego. Wy­konał m. in. brązowy posąg Apollina, który znaj­dował się potem w posiadaniu Attalidów w Per-gamonie i był opiewany w epigramie przez Antypatra z Sydonu, oraz — posąg Hermesa, dar Arkadyjczyków dla Olimpii. Przy posągu tym współpracował Kalliteles, którego Pauza­niasz uważa za syna lub ucznia O. Sygnatura O. zachowała się na. jednej z baz na Akropolis ateńskiej.



Oncae zob. Onkaj,

Onchesmos portowe miasto w Chaonii (w Epi-rze), położone naprzeciw Korkyry.

Onchestos (gr. Onchestós) 1. miejscowość w Beocji na południowo-wschodoim brzegu jeziora Kopais, z gajem i świątynią Posejdona, miejsce sądów amfiktionii beockich. 2. rzeka w Tesalii, przepływająca przez Kynoskefalaj i wpadająca do jeziora Bojbeis; prawdopodobnie ta sama, którą Herodot nazywa Onóchonos.



Oneja (Ónejori) Góry Ośle, pasmo górskie

Onejon

545


Opeconsiva

rozciągające się od Koryntu do Kenchreaj i dalej do Beocji, po Kitajron. Onejon zob. Oneja.



Onejrokritika (gr. Onejrokritika) Sennik, za­chowane dzieło (w 5 księgach) Artemidora z Efezu (II w. n.e.). Jest to kompilacja z da­wnych, nie zachowanych autorów. Zasługuje na uwagę jako przyczynek do historii kultury.

Onesandros (lub Onosandros) 1. dyrektor biblioteki aleksandryjskiej z okresu po r. 89 p.n.e. 2. pisarz rzymski żyjący w poł. I w. n.e, za panowania Klaudiusza i Nerona, autor (zacho­wanego) dzielą w języku greckim Sirategikós (o obowiązkach wodza), dedykowanego konsu­lowi z r. 89, C. Yeraniusowi. Wg Księgi Suda miał jeszcze napisać dzieło o taktyce Taktikd, pismo o fortelach wojennych Peri strategemdton oraz komentarz do Politei Platona, wskutek czego zalicza się O. do platoników.



Onesas grecki rytownik, uprawiał technikę rytowania w kamieniu, działał w okresie hel­lenistycznym; znany z sygnatury na kameolu z głową Heraklesa oraz na szklanym odlewie starożytnym z zaginionej gemmy z przedstawie­niem Muzy z lirą.

Onesikritos z Astypalaja albo Eginy, cynik, uczeń Diogenesa, uczestnik wyprawy Aleksan­dra W., sternik okrętu królewskiego, starszy sternik w wyprawie Nearcha wzdłuż wybrzeży Iranu, autor fantastycznej historii o wychowaniu Aleksandra, Pos Aleksandros whthe, napisanej w latach 323 - 281 p.n.e. w jeż. greckim, zacho< wanej we fragmentach.

Onesimos 1. grecki rytownik w kamieniu, działający w ostatniej ćwierci VI w. p.n.e., znany z inskrypcji na dwóch skarabeuszach ze steatytu, przedstawiających Satyra (obecnie w Bo­stonie) oraz klęczącego wojownika (obecnie w Luwrze). 2. attycki malarz waz działający w pierwszej połowie V w. p.n.e., znany z sygna­tury na czarze czerwonofigurowej (obecnie w Luwrze). Na podstawie analizy stylu przypisuje mu się ponad 40 zachowanych czar czerwono-figurowych.

Onestes z Koryntu (według innej wersji — z Bizancjum), poeta grecki z I w. n.e., autor epigramów (zachowanych w Anthohgia Pala-tina). Onezander zob. Onesandros. Onezykryt zob. Onesikritos. Onka przydomek Ateny czczonej w Beocji, w Onkaj (okolica Teb), gdzie była poświęcona

jej świątynia. Kult Ateny O. miał być przenie­siony przez Kadmosa do Penicji.



Onkaj (łac. Oncae) 1. miasto w Arkadii. 2. miejscowość w Beocji koło Teb, znana z kultu Ateny Onka. Onochonos zob. Onchestos 1. Onomakristos poeta i zbieracz przepowiedni, który żył w Atenach za czasów Pizystrata i jego synów. Wg Arystotelesa O. zebrał i uporządko­wał pieśni mitycznego Orfeusza. Inne źródła in­formują, że O. brał udział w redakcji literackiej eposów homeryckich. Wg Herodota został skło­niony do fałszowania dla celów politycznych przepowiedni Muzajosa, za co go Hipparch wy­pędził z Aten w r. 516 p.n.e. O. miał się udać do Suzy, na dwór perski Kserksesa i tam działać na szkodę Grecji.

Onomarchos 1. przywódca Fokijczyków w tzw. wojnie świętej, prowadzonej w latach 355 - 346 pomiędzy Fokidą a Tebami. O. i brat jego, Filo-inelos, zagarnęli skarby świątyni delfickiej i na­padli na sąsiednie miasta. O. pokonał Filipa Ma­cedońskiego, którego wezwał na pomoc Związek miast tesalskich, a w r. 353/2 — Tebańczyków. U szczytu swej potęgi pokonany przez Filipa Macedońskiego poległ w bitwie pod Tebami. 2. O. z Audros, przedstawiciel drugiej sofistyki w II w. n.e.; działał w Atenach obok Klau­diusza Hadriana i Chrestosa z Bizancjum, skła­niał się raczej do azjańskiego kierunku wymowy (zob. azjanizm). Dzieła jego nie zachowały się.

Onomastos 1. zaufany oficer Filipa V Ma­cedońskiego; miał pod swoim zarządem wybrze­że Tracji. 2. lokalny historyk wyspy Rodos, żyjący w epoce hellenistycznej, wymieniony tyl­ko przez Timachidesa w tzw. Kronice z Lindos z II w. p.n.e.

onomatopeja (łac. onomatopoeia, gr. onomato-pojia; gr. ónoma, dop. onómatos imię i pojeo tworzę) tworzenie wyrazów przez naśladowanie dźwięków charakterystycznych dla zjawisk tymi wyrazami określonych, np. }ac. pipio (piszczeć);

łac. tintino (brzęczeć) lub zestawienie w zdaniu odpowiednich dźwięków naśladujących głosy przyrody, np. wiersz naśladujący głosy żab:



quamvis sint sub aqua, sub aqua maledicere tem-ptant (Owidiusz, Metamorfozy VI 376): chociaż są pod wodą, pod wodą usiłują złorzeczyć. Onosandros zob. Onesandros. Opalia święto ku czci bogini Ops obchodzone w Italii po jesiennych zasiewach.

Opeconsiva (Opiconswia) święto obchodzone

35 — Mata encyklopedia kultury antycznej



Opelius

546


Oppius mons

w Rzymie 25 sierpnia ku czci bogini Ops, mającej przydomek Consivia. Uroczystościom towarzy­szył Ppntifex Maximus i westalki. Zob. Ops.



Opelius (Opilius) zob. Macrinus Marcus Opelius.

Ophis zob. Ofis.

Ophrynium zob. Ofrynejon.

Opici zob. Oskowie.

Opiconsiyia zob. Opeconsiva.

opifices (łac. 1. p. opifex) najniższa kategoria najemnych pracowników fizycznych w Rzymie. Byli to woźni, dozorcy, pracownicy rolni, tra­garze, posłańcy, kucharze itp. Z usług ich ko­rzystali ci, którzy nie mieli niewolników lub nie mogli utrzymać dostatecznej ich liczby. Za­równo prywatny najemca, jak państwo zawie­rali z robotnikiem umowę na dniówkę.




1   ...   104   105   106   107   108   109   110   111   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna