Mała encyklopedia kultury antycznej



Pobieranie 11,54 Mb.
Strona100/159
Data23.10.2017
Rozmiar11,54 Mb.
1   ...   96   97   98   99   100   101   102   103   ...   159

Mylae (gr. Mylą}) 1. (dziś Milazzo) miasto na północnym wybrzeżu Sycylii, założone w koń­cu VIII w. p.n.e. przez Zankle (Messana) jako kolonia. W czasie I wojny punickiej, w r. 260 w pobliżu M. odniósł zwycięstwo konsul Duilius, a w r. 36 p.n.e. Agryppa pokonał flotę Sekstusa. Pompejusza. 2. warowne miasto w Tesalii, w prowincji Histiajotis, na prawym brzegu rzeki Europos.

Mylasa (Mylassd) najpiękniejsze miasto Karii, nad zatoką lassus, oddalone nieco od wybrzeża, słynne z białego marmuru. Siedziba dawnych królów Karii. Portem M. był Fyskos. W okresie rzymskim uznane za wolne miasto, później częściowo zniszczone. Pozostały ruiny stano­wiące bardzo cenny materiał archeologiczny.

Mylitta mit. bogini semicka czczona w Ba­bilonii, utożsamiana przez Greków z Afrodytą.

Myndos dorycka kolonia na wybrzeżu Karii, na północo-zachód od Halikarnasu, dobrze ob­warowana i posiadająca port.

Myon (albo Myonia) miasto w Lokrydzie Ozolis, na północ od Amfissy, słynne z gaju i ołtarza bogów podziemnych, na którym skła­dano nocne ofiary.

Myonnessos (dziś Hypsilobounos) przylądek, wzgórze i miejscowość na wybrzeżu jońskim, na zachód od Lebedos; miejsce zwycięstwa Rzy­mian nad Antiochem w bitwie morskiej w r. 190 p.n.e.



Myos Hormos miasto portowe nad Zatoką Arabską, założone przez Ptolemeusza II Piladel-fa. Przez niektórych badaczy identyfikowane z dzisiejszym portem al-Qusair.

Myra (albo Myron) jedno z głównych miast Likii, w • czasach cesarstwa rzymskiego stolica prowincji. Zachowane ruiny.

Myriandros miasto handlowe w Syrii, nad zatoką Issos.

Myrina 1. (dziś prawdopodobnie Ćandarli) miasto portowe na zachodnim wybrzeżu Mizji;

należało do Związku Etolskiego. Było dwukrot­nie zniszczone w czasach cesarstwa rzymskiego (za Tyberiusza i za Trajana). Miasto rodzinne epigramatysty Agatiasa. 2. miasto na zachod­nim wybrzeżu wyspy Lemnos.



Myrkinos warowna twierdza w Tracji nad Strymonem, na północ od Amfipolis, założona przez tyrana Miletu, Histiajosa. Zdobyli ją Edo-nowie i uznali za stolicę swojego kraju. Następca Histiajosa, Aristagoraś, próbował odzyskać Af., lecz zginął, nie osiągnąwszy celu.

Mynnekion zob. Mirmeki.

Myrmidonowie (gr. Myrmidónes) mit. mity­czny lud achajski zamieszkały w południowej Tesalii; pod wodzą Achillesa brali udział w wy­prawie trojańskiej. Jedni wyprowadzają ich na­zwę od imienia Myrmidona, syna Eurymeduzy, którą uwiódł Zeus, biorąc na siebie postać mrówki (gr. myrmeks), wg innych po zarazie, która nawiedziła Eginę, Zeus na prośby jej władcy, Ajakosa, zamienił mrówki w ludzi. Af. mieli wywędrować z Eginy do Tesalii, chociaż jest bardziej prawdopodobne, że wyspa ta sko­lonizowana została przez Tesalczyków. Źródła historyczne nie wspominają o Af. w czasach póź­niejszych.

Myron 1. jeden z najsławniejszych rzeźbiarzy greckich, ur. ok. r. 480 p.n.e. w Eleuteraj w Beocji, uczeń Ageladasa, współczesny Fidiaszowi;

okres rozkwitu jego twórczości przypada mniej więcej ok. r. 431 p.n.e. Twórczość jego stoi na przełomie okresu archaicznego i klasycznego. Pierwszy zaczął przedstawiać postaci w momen­cie ruchu. Rzeźbił postaci bogów, ludzi, był, jak się zdaje, pierwszym wielkim artystą, który rzeź­bił zwierzęta (sławna krowa Af.); zasłynął przede wszystkim jako twórca posągów przedstawiają­cych zapaśników. Z dzieł jego, wykonywanych przeważnie w brązie, zachowały się w kopiach marmurowych: „Dyskobol" oraz grupa „Atena i Marsjasz". 2. M. z Prieny w Karii, retor i hi-

Myronides

504


Myus

storyk z III w. p.n.e., autor dzieła o Messenii (Messeniakd), z którego korzystał Diodor Sycy­lijski w swej historii pierwszej wojny messeńskiej oraz Pauzaniasz w swoim dziele o tejże wojnie.



Myronides syn Kalliasa, jeden z dowódców ateńskich w bitwie pod Platejami; w r. 457 pokonał Koryntian pod Megarą, następnie pod Ojnofytami (r. 456 p.n.e.);'w Tebach i Orcho-menos przywrócił rządy demokracji, ugruntował przewagę* Aten w Beocji, Lokris i Focydzie. Przedsięwziął wyprawę wojenną do Tesalii, mu­siał się jednak wycofać.

Myrsilos 1. tyran Mityleny na Lesbos, współ­czesny poety Alkajosa (VT w. p.n.e.), który ostro go atakował w swojej poezji, a śmierć jego opie­wał radosną pieśnią. Przeciwnikiem politycznym M. był także jeden z siedmiu mędrców greckich, Pittakos. 2. historyk z Metymny na wyspie Lesbos, żyjący prawdopodobnie za panowania pierwszych Ptolemeuszów, w III w. p.n.e., autor (nie zachowanych) dzieł: Lesbiakd (Historia Les­bos) i Historikd parddoksa (Niezwykłe wyda­rzenia).



Myrtiios mit. syn Hermesa, woźnica Ojno-maosa, króla Pizy, który obiecał oddać swą córkę, Hippodamię, temu, kto go zwycięży w wyścigach. Jednym z ubiegających się o rękę Hippodamii był Pelops; namówił on M. (czy też uczyniła to sama Hippodamia), aby uszko­dził koło rydwanu Ojnomaosa. W czasie wyścigu rydwan jego uległ katastrofie, a król zginął. Kiedy M. domagał się od Pelopsa jako zapłaty połowy królestwa Ojnomaosa, ten zrzucił go do morza, które odtąd nazywano Myrtoum marę. Hermes przemienił swego syna w gwiazdę, a na ród Pelopsa rzucił przekleństwo.

Myrtis z Antedonu w Beocji, poetka liryczna, wg Księgi Suda nauczycielka Korinny i Pin-

dara, z którym miała współzawodniczyć w za­wodach poetyckich. Antypater z Tessaloniki wy­mienia M. w swoim kanonieepigramie poświę­conym największym poetkom greckim. Z twór­czości M. nic się nie zachowało, a tylko na pod­stawie różnych świadectw (np. dzięki Plutar-chowi znamy treść jednego z jej utworów) można wnioskować, że M., podobnie jak Korinnie, zawdzięcza swój rozwój genealogiczno-epicka po­ezja w Beocji pod koniec VI w. p.n.e., oparta w znacznej mierze na lokalnych motywach mi­tologicznych.



Myrtojskie Morze zob. Myrtoum marę.

Myrtos wysepka u południowego cypla Eubei.

Myrtoum marę (Myrtoon pelagos) Morze Myr­tojskie, w węższym znaczeniu — część Morza Egejskiego w okolicy wysepki Myrtos, u połud­niowego cypla Eubei. W znaczeniu szerszym — Morze Egejskie pomiędzy Eubeą i Attyką na północy, Argolidą i Lakoniką na zachodzie, Cykladami na wschodzie, na południu grani­czące z Morzem Kreteńskim (Marę Creticum).

Mys prawdopodobnie z Aten, słynny toreut.a w drugiej poł. V w. p.n.e., podobno wg rysunku Parrasjosa wykonał na tarczy do posągu Ateny Promachos scenę walki centaurów z Lapitami. Ceniony jeszcze w czasach cesarstwa.

Mysia zob. Mizja.

Myson syn Strymona, wymieniany jako jeden z Siedmiu mędrców w kanonach, które opusz­czają imię Periandra. Zob. Siedmiu mędrców.

Mytiiene zob. Mifylena.

Myus miasto w Karii na południowym brzegu rzeki Meander, przy ujściu tej rzeki do morza. Jedno z miast, które Artakserkses podarował Temistoklesowi. W czasach Augusta wyludnione do tego stopnia, że nielicznych mieszkańców uważano za obywateli pobliskiego Miletu.

N

Naarmalcha (dziś Nahr el-Malik) największy z kanałów łączących Eufrat z Tygrysem, przez Greków zw. królewską rzeką (ho bastlejos pota-mós) lub królewskim kanałem (ho basilejos dióryks), przez Rzymian zaś regium flumen.



Nabatejowie (Nabataei) lud w Arabii (w Arabia Petraea, potem także w Arabia Felix), stolicą ich było miasto Petra. Pierwotnie trudnili się pasterstwem, z czasem nabrali znaczenia dzięki korzystnemu położeniu geograficznemu na szla­ku handlowym z Arabii na Zachód.

Nabis tyran spartański (207 -192 p.n.e.), na­stępca tyrana Machanidasa, zamordowanego przez Filopojmena, wodza Związku Achajskiego. Jak podaje Polibiusz, N. oparł swą władzę na niewolnikach, wszelkiego rodzaju wygnań­cach i uchodźcach. Nieubłagany wróg arysto­kracji, skonfiskowane ziemie i bogactwa przy­dzielał swoim zwolennikom, powierzając im sta­nowiska w wojsku i administracji. Polityka N. podważała podstawy ustroju niewolniczego i sprzyjała połączeniu się wszelkiego rodzaju bezpośrednich wytwórców w jedną kategorię posiadaczy ziem państwowych, zależnych od króla lub tyrana, co stanowi pierwszy krok w przejściu od ustroju niewolniczego do feuda-lizmu. Panowanie N. wypełniały walki ze Związ­kiem Achajskim, z królem macedońskim, a wresz­cie z Rzymianami. Z początku Rzym wykorzy­stywał N. jako sojusznika w walce z pozostałymi państwami greckimi i z Macedonią, jednakże arystokratyczna polityka konsula Tytusa Kwin-cjusza Flamininusa, pogromcy Filipa, nie dała się pogodzić z rewolucyjnymi zmianami w Spar-cie i Rzymianie zawarli przymierze z głównym wrogiem N., Związkiem Achajskim. W r. 195 p.n.e. N. został pokonany, władzę jego ograni­czono do Sparty, a w 3 lata później (r. 192) poniósł klęskę w walce z Achajami, po czym

został zdradziecko zamordowany w Sparcie przez Aleksamenesa, wodza Etolczyków. Po śmierci N. Sparta weszła w skład Związku Achajskiego.

naenia zob. nenia.

Naełii Newiusze, dawny plebejski ród rzym­ski. 1. Cnaeus Naevius zob. Newiusz. 1. Quintus N. Crista, w r. 214 p.n.e. pomagał skutecznie mieszkańcom Apollonii w walce z wojskami macedońskimi. 3. N. Sertorius Macro, naczelnik cesarskiej straży przybocznej, następca Sejana w r. 31, ulubieniec Tyberiusza. Kiedy Tyberiusz był bliski śmierci, N. nawiązał porozumienie z Kaligulą: miał na jego rozkaz zgładzić Tybe­riusza. Później sam został przez Kaligulę skazany na wygnanie, a wreszcie zmuszony do samo-. bójstwa.

Nahanaryali (także w formie skróconej — Naharvali) plemię zamieszkujące kraj między rzekami Yiadus i Vistula. Podobno czcili bóstwo zw. Alcis, które Tacyt porównuje z Kastorem i Polluksem.

Naharvali zob. Nahanaryali.

Naisos (Nalsós) miasto w górnej Mezji, nad prawym dopływem rzeki Margus; miasto ro­dzinne Konstantyna W.

najady (gr. Nalddeś) nimfy (zob.).

najemnicy zob. mercenarius.

Naksos (łac. Naxus) 1. (dziś Naxia) wyspa grecka na Morzu Egejskim, największa z Cyklad. Łączy się z nią podanie o Bakchusie, który tu znalazł opuszczoną Ariadnę. N. znana była z wy­robu win. 2. Najstarsza kolonia grecka na Sycylii, założona w r. 735 p.n.e. przez miesz­kańców Chalkis. W r. 403 p.n.e. została zbu­rzona przez Dionizjosa Starszego, tyrana Syrakuz.

Namnetowie (Namnetes) plemię galijskie mie­szkające we wschodniej części Gallia Lugdimen-sis, na północnym brzegu rzeki Liger, w pobliżu

Nanno

506

Nasidius

jej ujścia do Oceanu Atlantyckiego. Stolicą N. było Condiyincum, później Namnetes (dziś Nantes).



Nanno fletnistka opiewana przez Mimner-mosa w jego elegiach miłosnych.

naos (gr. naós) 1. określenie świątyni grec­kiej. 2. obecnie używany w architekturze termin techniczny, synonim celli w świątyni greckiej.

Napaeae łac. (gr. Napoją]) nimfy dolin i lesi­stych parowów, jarów.

Napata miasto w Etiopii, na północ od Meroe nad Nilem, zniszczone przez Rzymian w r. 24 p.n.e. podczas wyprawy Petroniusza (namiest­nika Egiptu) przeciwko królowej etiopskiej Kandake.

Nar dopływ Tybru, wypływający na granicy Umbrii i Picenum. Rzeka znana z białawej barwy wody, wywołanej obecnością siarki.



Naraggara (Naragara) miasto w Numidii, nie­daleko Zamy, w którym odbyło się spotkanie Hannibala ze Scypionem przed bitwą pod Zamą.

Narbo (później Narbona) dziś Narbonne; mia­sto w Gallia Narbonensis, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego nad rzeką Atax. Od r. 118 p.n.e. było kolonią rzymską i stolicą prowincji Gallia Narbonensis.

Narcissus zob. Narcyz.

Narcyz 1. (gr. Ndrkissos, łac. Narcissus) mit. piękny młodzieniec, syn boga rzeki Kefisos i nimfy Lejriope; wzgardził miłością nimfy Echo, za co został ukarany przez Afrodytę w ten spo­sób, że zakochał się we własnym odbiciu w źró­dle. Umarł, nie mogąc oderwać wzroku od swego wizerunku. Przez bogów został zamienio­ny w kwiat poświęcony Hadesowi. 2. Narcissus, wyzwoleniec, ulubieniec i sekretarz cesarza Klau­diusza, posiadał wielkie wpływy na dworze, ce­sarskim. Ujawnił przed Klaudiuszem niemoralne życie Messaliny i jej związek z Siliuszem. Ściąg­nął na siebie nienawiść Agrypiny, która, powzią-wszy decyzję zamordowania Klaudiusza, usunęła N. z Rzymu, a później kazała go zamordować (w r. 54 n.e.). Podobno zgroi.iadził olbrzymi ma­jątek w wysokości 400 milionów sesterców.

Narkissos zob. Narcyz l.

Narnia (dziś Nami) miasto w Umbrii, nad rzeką Nar, przy via Flaminia; od początku III w. p.n.e. kolonia rzymska.

Narona miasto w Dalmacji, ważny punkt handlowy przy drodze do Dyrrachium.

Narses, dowódca działający we wschodniej

części cesarstwa rzymskiego za panowania Ju-styniana. Data i miejsce urodzenia nieznane. Eunuch, cieszył się łaską Justyniana i jego żony Teodory. Pełnił szereg najwyższych funkcji na dworze i w administracji państwowej. Oddał szczególne usługi Justynianowi podczas tzw. buntu Nika (532), gdy udało mu się przeciągnąć na swoją stronę potężną frakcję błękitnych. W r. 537 otrzymał misję załagodzenia sporów religijnych w Aleksandrii, w r. 538 prowadził posiłkowe wojska do Italii podczas wojny Belizariusza z Gotami. W r. 550 dowodził wojskami w Italii przeciwko Gotom, w r. 551 organizował armię w Dalmacji. W latach 552 - 5 kierował decydującą kampanią przeciwko Gotom; poło­żyła ona kres panowaniu gockiemu w Italii, która przeszła odtąd pod panowanie Justyniana. Umarł w r. 568, w przeddzień inwazji Longo-bardów na Italię.



Narthakion 1. szczyt górski w Tesalii, poło­żony na południe od Farsalos i rzeki Apidanos. 2. miasto u stóp N.

Naruszewicz Adam (1733 1796) znakomity historyk, profesor poetyki w szkołach jezuickich, nadworny poeta Stanisława Augusta, liryk i pa-negirysta. Tłumaczył na polski wszystkie dzieła Tacyta (1773 -1783), Anakreonta i Horacego. Jego własne liryki wyrosły z natchnień i nastro­jów horacjańskich.

Narycium zob. Naryks.

Naryks (gr., także Ndrykos, Narykion, łac. Naryx, Narycium, Narycus) miasto w kraju Lo-krów. Wg mitologii stąd pochodził Ajas, syn Ojleusa.



Naryx zob. Naryks.

nascetur ridiculus mus łac. urodzi się śmieszna myszka. Część przysłowiowego powiedzenia: par-turient montes, nascetur ridiculus mus góry ro­dzą, a urodzi się śmieszna myszka (Horacy, De arte poetica 139). Por. „z wielkiej chmury mały deszcz".

Nasidienus Rufus bogaty i niewykształcony dorobkiewicz rzymski, znany z satyry Horacego (11,8). Horacy opisuje wystawną ucztę wydaną przez N., na której ów podejmuje Mecenasa oraz poetów: Fundaniusa, Yariusa i Yiscusa.

-Nasidius l.' rycerz rzymski, zwolennik Pom-pejusza, pokonany przez Brutusa pod Massilią (r. 49 p.n.e.), przeciwnik Antoniusza. 2. Quin-tus N., syn poprzedniego, zwolennik Pompejusza Młodszego; po jego śmierci (r. 39 p.n.e.) prze­szedł na stronę Antoniusza i jako dowódca

Naso

507

Nauplios

jego floty został przez Agryppę pokonany pod Patraj.

Naso zob. Owidiusz.

Nasos 1. mała wysepka na rzece Acheloos, należąca do miasta Ojniadaj w Akarnanii; znaj­dował się na niej zamek warowny. 2. nazywano tak również wyspę Orthygię, która stanowiła najstarszą część Syrakuz (zob. Syrakuzy).



naturalia non sunt turpia łac. to, co wynika z natury (człowieka), nie przynosi hańby (wsty­du). Przekład (z greckiego) powiedzenia Eury­pidesa, zawartego we fragmentach tragedii Hypsipyle.

nauarch (gr. nduarchos) naczelnik floty w Spar-cie, sprawujący władzę w zastępstwie króla.

Naubolos mit. syn Omytusa, ojciec Ifitosa, król Tanagry, jeden z Argonautów.

Naucellius poeta łaciński z IV w. n.e., który według świadectwa Symmachusa (Epistulae, 3, -11) przełożył jakiś utwór historyczny z języka greckiego na łaciński,

Nauklejdas efor spartański, który towarzyszył Pauzaniaszowi królowi spartańskiemu w wypra­wie do Attyki w r. 403 p.n.e. i wraz z nim pro­wadził układy z Atenami.

naukraria (gr. naukraria od mus okręt i krdjnff wykonać, sporządzić) termin z zakresu admini­stracyjnego podziału Attyki; 4 fyle miały razem 50 (ewent. 48) n., tj. niby gmin, z których każda obowiązana była wystawić l okręt i 96 jeźdź­ców. Na czele n. stał ndukraros, niby kapitan. W V w. p.n.e. zastąpiono je trierarehiami.

Naukrates historyk grecki, znany jedynie ze wzmianek u późniejszych pisarzy, uczeń mówcy Isokratesa (TV w. p.n.e.); wg Księgi Suda stanął do konkursu retorycznego (wraz z Teopompem i Teodektesem) urządzonego przez Artemizję (zob. Artemizja1 2) dla uczczenia zmarłego króla Mauzolosa.

Naukratis miasto w Egipcie, w delcie Nilu, założone w końcu VII lub na początku VI w. jako kolonia Miletu. Zamieszkałe niemal wyłącz­nie przez Greków, było przed założeniem Alek­sandrii ważnym ośrodkiem handlowym i prze­mysłowym oraz centrum handlu między Egip­tem i światem helleńskim. Miasto rodzinne Atenajosa. . '



Naukydes 1. brat Polikleta, rzeźbiarz grecki działający pod koniec V w. p.n.e. Współpraco­wał z Polikletem przy odbudowie świątyni Hery w Argos, spalonej w r. 423. Miał wykonać chryzelefantynowy posąg Hebe. 2. N. z Argos, syn

Patroklosa, brat rzeźbiarza Dajdalosa, działa­jący ok. r. 400 p.n.e., współcześnie z młodszym Kanachosem, uczniem Polikleta. Starożytni ce­nili jego posągi: Hermesa, dyskobola oraz posąg mężczyzny ofiarującego barana.



naumachia (gr. naumachia, dosl. walka okrę­tów), widowisko przedstawiające bitwę morską. Pierwszą n. urządził w r. 46 p.n.e. Juliusz Cezar, drugą August w 2 r. n.e. z okazji poświęcenia świątyni Marsa Ultora. Najsłynniejszą n. urzą­dził Klaudiusz w r. 52 na Fucinus lacus. W wi­dowisku tym wzięło udział 100 okrętów i 19000 ludzi. N. urządzali również następni cesarze w Rzymie i w innych miastach. Do walk uży­wano jeńców wojennych i skazańców kryminal­nych. Walczących dzielono na dwie partie i ubie­rano w kostiumy narodowe, np. Ateńczyków i Persów. Podobrie jak w walkach gladiatorów.. walczono aż do wymordowania jednej z grup, chyba że cesarz okazał łaskę. Miejscem (zwa­nym także n.) widowisk mógł być naturalny zbiornik wody lub też — specjalnie wybudo­wany, zaopatrzony w urządzenia amfiteatralne.

Naumachios poeta, lekarz i filozof grecki z II w. n.e. U Stobajosa zachowały się poszcze­gólne heksametry wiersza gnomicznego N. (ogó­łem 73 wiersze) traktujące o obowiązkach ko­biety i stąd zatytułowanego Gamikd parangel-mata.

Naupaktos (dziś Lepanto) miasto portowe w zachodniej części Lokrydy Ozolskiej nad Za­toką Koryncką. Wg tradycji Heraklidzi mieli tu wybudować swoją flotę, aby przeprawić się na Peloponez. Po trzeciej wojnie messeńskiej Ateńczycy osiedlili w N. Messeńczyków, wypę­dzonych z ich ojczyzny przez Spartan. W czasie wojny peloponeskiej N. było jedną z głównych baz operacyjnych floty ateńskiej w Grecji za­chodniej. Po bitwie pod Ajgospotamoj (r. 405 p.n.e.) wróciło do Lokrydy, w r. 191 p.n.e. we­szło w skład państwa rzymskiego.



Nauplia miasto w Argolidzie położone nad zatoką. Dość wcześnie zdobyte przez Argiwów, zostało portem miasta Argos.

Nauplios mit. 1. syn Posejdona i Amymone, sławny żeglarz argiwski, ojciec Projtosa i Dama-stora, założyciel miasta Nauplia w Argolidzie. 2. potomek poprzedniego w piątym pokoleniu;

brał udział w wyprawie Argonautów, był do­świadczonym żeglarzem i astrologiem. 3. król Eubei, mąż Klimene, ojciec Palamedesa, Ojaksa i Nausimedona. Chcąc się zemścić za śmierć



Nauportus

508

Neapolis

Palamedesa, wysłał pozostałych synów do żon wojowników greckich walczących pod Troją, aby przynosząc zmyślone wiadomości o losach mężów, wywołać niepokój kobiet. Kiedy Grecy, wracając spod Troi, przepływali w burzliwą noc koło Eubei, kazał zapalić na Skale Kafarejskiej pochodnie, wskutek czego niektóre okręty gre­ckie rozbiły się na skałach.



Nauportus (dziś Laibach) spławny dla okrę­tów dopływ rzeki Savus w górnej Pannonii;

nad rzeką tą położone było miasto tej 'samej nazwy (zwane też Nauportuni), znane ze stosun­ków handlowych z Akwileją.



Nausifanes z Teos, filozof ze szkoły Demo-kryta, uczeń Pirrona z Elidy (zob.) i później­szy nauczyciel Epikura, którego miał wprowa­dzić w filozofię Demokryta.

Nausikaa zob. Nauzykaja.

Nausikles jeden z czołowych przywódców po­litycznych w Atenach w okresie walki z Fili­pem Macedońskim. Dowodził wojskiem ateń­skim w r. 352 p.n.e. przeciwko Filipowi pod Termopilami, a następnie w r. 346 był jednym z posłów ateńskich wysłanych do Filipa; w r. 338 stronnik Demostenesa. Zmarł przed r. 325/24.

Nausikrates grecki komediopisarz, przedsta­wiciel komedii nowej; ze sztuk N. zachowały się większe fragmenty.

Nausithoos mit. syn Posejdona i Periboji, oj­ciec Alkinoosa i Reksenora, król Feaków, któ­rych wyprowadził z Hyperii na Scherię, aby uciec przed Cyklopami.

Naustathmos 1. miasto portowe na wschod­nim wybrzeżu Sycylii. 2. miasto portowe w Cy-renajce. 3. miasto portowe nad Morzem Czar­nym. 4. port miasta Pokaja w Azji Mn.

Nautii stary rzymski ród patrycjuszowski prawdopodobnie pochodzenia etruskiego. Wg niektórych wersji miał wywodzić się od towa­rzyszy Eneasza. 1. Spurius Nautius, jeden z de­legatów Senatu wysłany do plebejuszy w czasie secessio in mantem sacrum (r. 493 p.n.e.). Konsul w r. 488. 2. Caius N. Riitiius, konsul z r. 475 p.n.e., walczył przeciw Wolskom i Ekwom. W r. 458 wybrany ponownie konsulem dowodził wojskiem w wojnie z Ekwami i Sabinami; tych ostatnich pobił pod Eretum. 3. Spurius N., jako legat konsula Papiriusza Kursora w r. 293 p.n.e. walczył z Samnitami.

nautikon zob. flota.

nautodikowie (gr. nautodikaj) niżsi urzędnicy sądowi w Atenach. Załatwiali spory między ma­rynarzami, kupcami i cudzoziemcami, ponadto prowadzili procesy przeciw tym, którzy bez­prawnie przywłaszczali sobie prawa obywatel­skie (prawdopodobnie chodziło o kupców za­morskich). Za czasów Demostenesa urząd ten już nie istniał.

Nauzykaja (Nausikaa) jedna z bohaterek Ody­sei, córka Alkinoosa i Arete; ją pierwszą spotkał Odyseusz na Scherii, kiedy wylądował na wyspie jako rozbitek.

Nava (dziś Nahe) dopływ Renu wpadający doń koło Bingium.

Nayigius astrolog wspomniany przez Firmi-cusa Matemusa.


1   ...   96   97   98   99   100   101   102   103   ...   159


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna