Lokalna strategia rozwoju lokalnej grupy działania „lider zielonej wielkopolski” na lata



Pobieranie 4,2 Mb.
Strona9/21
Data22.10.2017
Rozmiar4,2 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   21

2) Uwarunkowania geograficzne, przyrodnicze


    1. gleby

Użytki rolne na terenie LGD Dolina Samy zajmują 76,81 % powierzchni. Lasy zajmują natomiast 11,81% całkowitej powierzchni LGD.




Wyszczególnienie 2005

LGD „Dolina Samy”

Struktura %

Użytki rolne

76,81

Lasy i grunty leśne

11,81

Pozostałe grunty i nieużytki

11,38

Wśród gruntów ornych na terenie LGD zdecydowana większość to gleby wysokich klas bonitacji. Przeważają gleby klasy IIIa i IIIb. Niewielki areał stanowią gleby klasy II, gleby klasy I nie występują. W niewielkiej ilości występują także gleby klasy IV, V i VI.




    1. Bogactwo naturalne

Na terenie LGD Dolina Samy występują niewielkie ilości surowców mineralnych. Są nimi utwory czwartorzędowe: szare gliny zwałowe, piaski, żwiry, pospółka, mułki i iły warwowe pochodzenia lodowcowego i wodnolodowcowego.

Jedynie w gminie Tarnowo Podgórne występują złoża kruszywa naturalnego. W gminie Tarnowo Podgórne eksploatuje się kruszywo naturalne w rejonie wsi Batorowo, jako kontynuacja wyeksploatowanych złóż w sąsiedniej gminie Dopiewo.



    1. Lesistość, walory przyrodnicze i ich ochrona

Lesistość poszczególnych gmin przedstawia poniższa tabela:






Kaźmierz

Rokietnica

Szamotuły

Tarnowo Podgórne

Lesistość w %:

15

8

14

7

Lesistość obszaru LGD Dolina Samy wynosi 11,81 %. Jest to wielkość mniejsza niż średnia lesistość województwa wielkopolskiego (25,5%). Największą lesistość na gmina Kaźmierz (15%), natomiast najmniejszą gmina Tarnowo Podgórne (7%).




Grunty leśne

Kaźmierz

Rokietnica

Szamotuły

Tarnowo Podgórne

LGD Dolina Samy

Km2

19,19

6,34

24,57

7,12

57,22

%(w stosunku do powierzchni LGD)

3,96

1,31

5,07

1,47

11,81

Lasy na terenie gm. Szamotuły pod względem administracyjnym należą do Nadleśnictwa Pniewy (obręb Pniewy) oraz Nadleśnictwa Oborniki. Lasy występują najczęściej na siedliskach boru świeżego, boru mieszanego świeżego oraz boru mieszanego. W obniżeniach terenowych występuje bór mieszany wilgotny, las wilgotny oraz olesy. Część lasów obrębu Pniewy należy do lasów ochronnych.
W lasach ochronnych tego obrębu wydziela się:

  1. lasy glebochronne

  2. lasy stanowiące ostoje zwierząt podlegających ochronie gatunkowej

  3. lasy stanowiące drzewostany uszkodzone na skutek działalności przemysłu

  4. lasy znajdujące się na stałych powierzchniach badawczych i doświadczalnych

Na terenie gminy przeważają lasy korzystne dla wypoczynku i rekreacji. Penetracja obszarów leśnych wskazana jest tylko wzdłuż wyznaczonych szlaków turystycznych.


Lasy w gminie Kaźmierz koncentrują się głównie w południowej części gminy. Lasy Bytyńskie są lasami w przeważającej części sosnowymi, we fragmentach dębowo – grabowymi. W lasach Bytyńskich występuje drzewo jarząb brekinia (sorbus torminalis) objęte ochroną rezerwatową. Drzewo to osiąga w Polsce południowo – wschodniej granicę zasięgu. Drzewo brekinii rośnie w rezerwatach dębowo – grabowych. Niewielkie zadrzewienia sosnowe występują w pobliżu rzeki Samy, w Sierpówku i w Radzynach.

Wyjątkowym zasobem przyrodniczym i kulturalnym na terenie Gminy Kaźmierz są parki wiejskie. Jest ich osiem, zajmują powierzchnie 47,1ha.

W rejestrze zabytków gminy Kaźmierz znajdują się następujące parki: Bytyń, Chlewiska, Kiączyn, Komorowo, Młodasko i Nowa Wieś. Zestawienie parków przedstawia poniższa tabelka.





Miejscowość

Rodzaj parku

Powierzchnia
(w ha)





Bytyń

pałacowy

11,08




Chlewiska

dworski

3,37




Gaj Wielki

dworski

3,27




Kiączyn

dworski

7,7




Komorowo

dworski

3,85




Młodasko

dworski

10,98




Nowa Wieś

pałacowy

6,05




Sokolniki Małe

pałacowy

0,8

Na terenie gminy Szamotuły zlokalizowane są parki przedstawione w poniższej tabeli:



Miejscowość

Rodzaj parku

Powierzchnia (w ha)

Szamotuły Park im. Jana III Sobieskiego

Miejski

2,0

Szamotuły Park im. Tadeusza Kościuszki

Miejski

1,0

Szamotuły Park im. Henryka Sienkiewicza

Miejski

1,0

Szamotuły Park Zamkowy

Pałacowy

4,2

Baborówko

Pałacowy

6,0

Gałowo

Pałacowy

16,37

Gąsawy

Dworski

4,1

Lipnica

Dworski

11,07

Myszkowo

Dworski

8,29

Otorowo

Dworski

8,1

Pamiątkowo

Dworski

11,73

Przyborówko

Wiejski

2,12

Parki na terenie Tarnowa Podgórnego:



  • park w Lusowie

  • park w Lusówku z drzewami pomnikowymi

  • park w Jankowicach z drzewami pomnikowymi

  • park w Rumianku

  • park w Sierosławiu

  • park w Chybach

  • park w Swadzimiu

Lesistość gminy Rokietnica jest niewielka. Lasy rozłożone są nierównomiernie. Największe kompleksy występują w dolinie rzeki Samicy Kierskiej – w części środkowej


i północnej odcinka doliny gminy. Dominuje drzewostan sosnowy, sosnowo-dębowy z domieszką brzozy i świerku.

Na obszarze gminy występują zespoły zieleni parkowej o charakterze zabytkowym


we wsiach Napachanie, Rokietnica, Sobota, Żydowo, Mrowino, Cerekwica, Przybroda, Rostworowo. Parki podworskie, oprócz walorów przyrodniczo-historycznych i estetyczno-krajobrazowych stanowią cenne uzupełnienie zieleni wysokiej wsi o dużej wartości biologicznej.

Na obszarze gminy występują prawnie chronione ptaki. Należą do nich :



  • brzęczka występująca w szuwarach na terenie dołów potorfowych w rejonie Jeziora Kierskiego Małego,

  • remiz występuje na północ od Jeziora Kierskiego Małego w okolicy Pawłowic
    i Soboty.

Wśród gęstych trzcin otoczenia jeziora i dna doliny w torfowiskach gnieździ się
m.in. ptak bączek, mewa śmieszka, rybitwy, perkoz dwuczuby, kaczka rdzawogłowa
oraz ptaki będące na przelotach: kaczka białooka, gęgał krzykliwy, trocza oraz nur lodowy, błotniak stawowy.

Na terenie gminy występują pomniki przyrody. Należą do nich:



  • dąb w parku i robinia przy kościele w Cerekwicy,

  • topole, dęby, lipy w parku w Mrowinie,

  • aleja dębowa w Przybrodzie oraz na wzgórzu przy torze kolejowym również
    w Przybrodzie drzewiaste okazy głogów.

Do roślin rzadko występujących i prawnie chronionych na terenie gminy należy kłoć wiechowata występująca nad J. Kierskim Małym.

Zabytkowe parki podworskie są to skupiska zieleni zachowane wokół dawnych obiektów pałacowych czy też dworskich. Obiekty te są zachowane w różnym stanie.
Parki są zaniedbane i wręcz dewastowane, wymagają podjęcia stosownych działań. W 2000r. podjęto uchwałę w sprawie: utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu
w ciągu ekologicznym Samicy Kierskiej obejmującego tereny wyróżniające się krajobrazowo, o cennych walorach przyrodniczych, kulturowych i naukowo-dydaktycznych położonych w ciągu ekologicznym Samicy Kierskiej, obejmujący obszar ok. 1150 ha.

W obrębie gminy Tarnowo Podgórne występuje większy kompleks leśny należący do N-ctwa Konstantynowo, obręb Podłoziny. Lasy te zajmują powierzchnię na południowo-wschodnich brzegach Jeziora Lusowskiego i w południowej części doliny Strugi Jankowickiej. Dominują młode ok. 30-letnie drzewostany sosnowe, niewiele jest starodrzewu. Duży jest udział siedlisk lasów łęgowych i olesów.

Dominuje olsza czarna, brzoza, jesion. Badania roślinności naturalnej w gminie Tarnowo Podgórne wskazują na jej duże bogactwo. Na skraju pól uprawnych, przy brzegach jeziora Lusowskiego duże powierzchnie zajmują tzw. czyźnie, które tworzy głóg i tarnina.

Wśród zbiorowisk bagiennych na szczególną uwagę zasługują zbiorowiska szuwarowe z klocią wiechowatą na torfowisku niskim w Sierosławiu.

Liczne są strefy ekotonowe między lasami i polami uprawnymi czy użytkami zielonymi.

W strefie Obszaru Chronionego Krajobrazu przebadano bogatą florę liczącą 608 gatunków roślin naczyniowych, w tym 47 gatunków chronionych, rzadkich lub zagrożonych w skali regionu.

Roślinność jest zróżnicowana, reprezentuje niemal wszystkie typy zbiorowisk roślinnych regionu./patrz „Studium krajobrazu projektowanego Obszaru Chronionego Krajobrazy w rynnie Jeziora Lusowskiego i w dolinie Samy”

Na obszarze LGD występuje wiele interesujących zbiorowisk roślinnych oraz wiele ciekawych gatunków świata zwierzęcego. Teren objęty działaniem LGD Dolina Samy stwarza wspaniałe warunki dla rozwoju roślinności oraz zwierzyny.

W oparciu o szczątkowe dane terenowe oraz tendencje obserwowane w województwie, można określić rodzaj zwierzyny jako typowy dla Wielkopolski. Na terenie LGD pojawiają się sarny, a reprezentantami zwierzyny drobnej są przede wszystkim zające i lisy.


    1. Zasoby wodne i zanieczyszczenie środowiska

Teren LGD Dolina Samy ma bardzo bogata sieć hydrograficzna. Teren objęty działaniem LGD bogaty jest w liczne jeziora. Należą do nich:



    • Jezioro Lusowskie na terenie gminy Tarnowo Podgórne,

    • Jezioro Kierskie na terenie gminy Tarnowo Podgórne,

    • Jezioro Pamiątkowo na terenie gminy Szamotuły,

    • Jezioro Kierskie Małe na terenie gminy Rokietnica,

    • Jeziory Bytyńskie na terenie gminy Kaźmierz.

    • Rzeka Sama Lisowskie zbiornik retencyjny Raszyny na terenie gminy Kaźmierz,

Jezioro Lusowskie o powierzchni ok. 120 ha, położone między wsiami : Lusowo i Lusówko, w odległości 6 km od Poznania jest typowym jeziorem rynnowym o długości 5,8 km, szerokości zaledwie 500 metrów o średniej głębokości - 8,6 m. Występują w nim takie gatunki ryb jak: węgorz, leszcz, krąp, szczupak, okoń, lin, płoć, karaś, wzdręga, tołpyga. Gospodarkę rybacką na jeziorze prowadzi Gmina Tarnowo Podgórne. Od początku lat 90-tych jezioro jest intensywnie zarybiane. Warunki wędkowania z brzegu, z licznych stanowisk wędkarskich, są bardzo dobre. Jezioro Lusowskie i rynna rzeki Samy to 1010 hektarowy Obszar Chronionego Krajobrazu. Charakteryzuje się on :

  • ukształtowaniem i nachyleniem terenu /różnice wysokości względnych wynoszą od 16 - 24 metrów/,

  • dużą ilością zbiorników wodnych,

  • mozaikowością form użytkowania terenów - łąk, wód, gruntów ornych, lasów,

  • występowaniem torfów, iłów, piasków, żwirów,

  • dużymi walorami przyrodniczymi /608 gatunków rzadkich roślin, w tym 47 chronionych/.

Jezioro Kierskie, malowniczo położone jest wśród lasów i pagórków, w dorzeczu Samicy Kierskiej. Akwen przepływowy obejmuje powierzchnię 310 hektarów, długości 5 km i 2 km szerokości. W najgłębszym miejscu ma 36 metrów głębokości. Jezioro Kierskie ma szereg walorów:

  • stanowi zaplecze rekreacyjne miasta Poznania i gmin przyległych,

  • nad jeziorem znajdują się ośrodki wypoczynkowe i żeglarskie,

  • jest jednym z centrów żeglarstwa w Polsce,

  • może służyć do nawodnień użytków rolnych,

  • jest wykorzystywane do hodowli ryb,

  • jest intensywnie zarybiane przez Polski Związek Wędkarski /występują: sandacze, okonie, amury, karpie, leszcze, płocie, karasie, liny. Wyciągano tutaj szczupaki o wadze do 12 kg, węgorze do 1,5 kg, okonie do 1,6 kg/,

  • ma korzystne cechy mikroklimatu dla lokalizacji szpitali i sanatoriów,

  • jest rezerwowym zbiornikiem wody pitnej dla aglomeracji poznańskiej;

Jezioro Pamiątkowskie ma powierzchnię 76,8 ha. Głębokość średnia wynosi 2,2 m. Dno jest wyrównane na całej powierzchni z łagodnie opadającymi stokami. Brzeg, z wyjątkiem niewielkich przerw, w całości porośnięty jest przez trzcinę pospolitą. Jezioro Pamiątkowskie jest rynnowym, silnie wydłużonym i płytkim zbiornikiem, położonym w zlewni pól uprawnych. Dopływ stanowi rów z pól wsi Przecław, Przecławek i Cerekwica. Na wschodnim brzegu jeziora usytuowano kąpielisko i pole namiotowe.
J. Bytyńskie położone jest w południowo-zachodniej części gminy i otoczone jest polami uprawnymi oraz trwałymi użytkami zielonymi. Jego powierzchnia wynosi 309,80 ha a objętość 11,8 mln m3 co stanowi, że jest największym jeziorem rejonu szamotulskiego, trzecim zbiornikiem wodnym w byłym województwie poznańskim oraz ósmym pod względem powierzchni w obecnym województwie wielkopolskim. Jest akwenem typu wytopiskowego. Długość jeziora wynosi 4160 metrów a szerokość 1490 metrów. Zwierciadło wody położone jest na wysokości 85,40 metra n.p.m. Kształt jeziora określić można jako nieregularny trójkąt. Jego dno jest zróżnicowane o łagodnie opadających stokach. Linia brzegowa jeziora jest bezleśna i urozmaicona a jej długość wynosi 17475 metrów (w tym długość linii brzegowej wysp 5550 m). Wzdłuż linii brzegowej jeziora występuje silnie rozwinięta roślinność wodna wynurzona zdominowana przez trzcinę pospolitą i pałkę wodną. Roślinność ta obejmuje około 90 % długości linii brzegowej oraz 11 % powierzchni zwierciadła wody. O szczególnej wartości przyrodniczej tego jeziora decydują jego wyspy stanowiące częściowy rezerwat ornitologiczny. Łączna powierzchnia wysp wynosi 30,3 ha. W chwili obecnej zasilane jest przez Kanał Lubosiński oraz rowy melioracyjne odwadniające przyległe pola uprawne. Jedynym odpływem jeziora jest Kanał Bytyński wypływający we wschodniej części jeziora i odprowadzający nadmiar wód do rzeki Samy. Najbardziej niekorzystną cechą jeziora jest brak stratyfikacji wód czyli brak mieszania się wód w całej objętości. Mała głębokość ( średnia 3,5 m. i maksymalna 7,0 m. ), wysoki stosunek powierzchni dna do objętości jak również długa linia brzegowa w stosunku do objętości akwenu decydują o niekorzystnej sytuacji oraz znacznej podatności na degradację wód.

Rzeka Sama i zbiornik retencyjny Radzyny

Rzeka Sama jest głównym ciekiem wodnym na terenie gminy Kaźmierz. Jest lewobrzeżnym dopływem rzeki Warty i uchodzi do niej w miejscowości Obrzycko. Źródło rzeki znajduje się na terenie gminy Tarnowo Podgórne, gdyż wypływa ona


z Jeziora Lusowskiego około 18 km na zachód od Poznania. Długość Samy wynosi 44,2 km a powierzchnia jej zlewni to 448,4 km2. Średni spadek rzeki wynosi 1,1%
co daje 1,1 metra spadku na odcinku 1 km. W rocznym przebiegu opadów występuje wyraźne minimum zimowe i maksimum letnie. Pomimo, iż to opady stanowią główne źródło zasilania rzek, to w wieloletnich obserwacjach maksymalnych średnich miesięcznych stanów i przepływów wody maksimum przypada w okresie wczesnowiosennym a minimum w okresie letnim. Właśnie częste niedobory wód opadowych zrodziły pomysł budowy na rzece Samie zbiornika retencyjnego. Program opracowany przez Biuro ,,Hydroprojekt” w Poznaniu rozważał dwa rozwiązania dotyczące planu realizacji zbiornika Kiączyn. Ostatecznie zdecydowano o realizacji innego wariantu – budowy zbiornika retencyjnego Radzyny.

Cały teren LGD Dolina Samy należy pośrednio do zlewni rzeki Warty. Przez teren LGD płynie rzeka Sama, lewy dopływ Warty. Swe źródła ma w gminie Tarnowo Podgórne koło Batorowa. Rzeka Sama ma długość 44,2 km. Sama tworzy rozległe rozlewiska w Jankowicach i Gaju Wielkim. Rozlewiska te porośnięte są sitowiem, trzciną, wikliną i kępami topoli. W okresie międzywojennym w starorzeczu Samy kopano torf na opał. Sama poprzez kanał Bytyński łączy się z Jeziorem Bytyńskim.

Stan sanitarny wód powierzchniowych na terenie LGD zostawia wiele do życzenia. Wody powierzchniowe na terenie Doliny Samy są mocno zanieczyszczone. Stale przekraczają normy klasowe związki biogenne (m.in. bardzo wysokie stężenie wszystkich związków azotu i fosforu), a okresowo substancje organiczne. Wysokie jest zasolenie wód. Na całej długości rzeka ma zły stan bakteriologiczny. Źródłem zanieczyszczeń są wody licznych dopływów. Do rzeki zrzucane są również ścieki z oczyszczalni na terenie gmin, ścieki pohodowlane oraz spływy powierzchniowe z pól.



1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   21


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna