Lokalna strategia rozwoju lokalnej grupy działania „lider zielonej wielkopolski” na lata



Pobieranie 4,2 Mb.
Strona10/21
Data22.10.2017
Rozmiar4,2 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   21

3) Uwarunkowania historyczne i kulturowe





    1. Historia - folklor, produkty tradycyjne (np. żywnościowe)

Prowadzone badania archeologiczne wykazały trwającą około 10 tysięcy lat aktywność osadniczą w dolinie rzeki Samy i okolicach Jeziora Bytyńskiego. Istotną rolę w różnych okresach odgrywała Wyspa Komorowska, która w początkach epoki żelaza oraz w średniowieczu pełniła funkcję centrum osadniczego (rówieśnika słynnego grodu w Biskupinie na Pałukach). Przez tereny gminy Kaźmierz przechodził historyczny szlak wymiany handlowej. Świadczą o tym liczne i cenne znaleziska, na czele z parą miedzianych wołków w jarzmie sprzed 4 tysięcy lat. Z położonym nad Samą Kaźmierzem związane są dzieje Pięciu Braci Męczenników, zamordowanych w nocy z 11/12 listopada 1003 r.

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości Kaźmierz pochodzi z 1298 r., kiedy to biskup poznański Andrzej zaliczył kościół w Kaźmierzu do archidiakonatu poznańskiego większego. Jako miasto Kaźmierz pojawia się po raz pierwszy w roku 1384. Prowadzone badania wskazują na wcześniejszą o około 200 lat metrykę miasta. W 1530 r. Zygmunt Stary zezwolił na urządzenie w Kaźmierzu, jarmarku w dniu św. Reginy (9 września) oraz targów cotygodniowych we wtorki. Miasto prywatne Kaźmierz było własnością Świdwów Szamotulskich, w XVII w. – Niegolewskich, w XVIII w. Moszczeńskich a w XIX w. książąt von Sachsen-Coburg-Gota. Prawa miejskie Kaźmierz stracił na początku XIX wieku.

Pierwsze ślady osadnictwa w rejonie Rokietnicy pochodzą z okresu kultury łużyckiej - ok. 1000 lat p.n.e. W dokumentach najwcześniej pojawia się jednak nazwa wsi Krzyszkowo - tam w 1157 roku książę Bolesław Kędzierzawy złożył hołd lenny cesarzowi niemieckiemu Fryderykowi Barbarossie. Sama Rokietnica pojawia się w dokumentach w roku 1253, kiedy to, książę Przemysł I nadał wieś w posiadanie klasztorowi w Obrze. W okresie od 1253 do 1400 roku w aktach odnotowano istnienie Cerekwicy, Bytkowa, Kiekrza, Napachania, Starzyn i Żydowa. W następnych dwustu latach dowiadujemy się o istnieniu Mrowina i Dalekiego. W latach 1600-1800 pojawiły się wzmianki o Przybrodzie. Najmłodszą osadą jest Rogierówko, które w roku 1830 założył Roger Raczyński. Początkowo Rokietnica nosiła nazwę Rokitnica. Taka nazwa widnieje w "Księdze uposażeń" Jana Łaskiego z XVI wieku. Rokitnica pochodzi od słowa "rokita" (gatunek wierzby). Okoliczne ziemie w większości należały do rodu Nałęczów. W ich posiadaniu były wsie: Cerekwica, Kiekrz, Napachanie, Sobota i Żydowo. Z biegiem czasu posiadłości okolic Rokietnicy przejęli dziedzice Szamotuł: Szamotulscy, Górkowie i Ostrorogowie. Rokietnica rozwój zawdzięcza przebiegającej od 1848 roku linii kolejowej z Poznania do Stargardu i Szczecina. Dzięki niej okoliczne majątki otrzymały możliwości transportu i sprzedaży swoich towarów, a ludność dodatkowe zatrudnienie. Kiekrz należał do rodziny Kierskich, którzy gospodarowali w nim do XVII w. Po II wojnie światowej powstał tam Ośrodek Rehabilitacji dla Dzieci.

Gmina Szamotuły położona jest na Wysoczyźnie Poznańskiej w dorzeczu Warty, w bezpośrednim sąsiedztwie Powiatu Poznańskiego. Miasto, które zamieszkuje 18 700 mieszkańców znajduje się w odległości 35 km na pn. - zach. od Poznania.
Pierwsza wzmianka o miejscowości z terenu gminy Lipnicy znajduje się w "Historii Polski" Jana Długosza z 1170 r. Początki dzisiejszej stolicy gminy i powiatu Szamotuł biorą się z wczesnośredniowiecznego grodu obronnego tzw. Osówki położonej na zachód od dzisiejszej lokalizacji miasta. Jeszcze w XIX w. gołym okiem można było dostrzec pozostałości po tzw. Starych Szamotułach, kolejnej lokalizacji miasta 2,5 km na północ od dzisiejszych Szamotuł. Pierwsze wzmianki o Szamotułach pochodzą z 1231 r. W 1257 r. Przemysław I nadał osadzie prawo odbywania targów. Prawa miejskie Szamotuły otrzymały przed rokiem 1383, a ponowienie praw nastąpiło w latach 1420, 1450 i 1455.
Z historią miasta silnie związane były dwa znamienite rody wielkopolskie: Nałęczów i Górków. Władały one miastem już od wczesnego średniowiecza i w największym stopniu przyczyniły się do rozwoju miasta. Z inicjatywy Sędziwoja Nałęcza powstał na tzw. Świdlinie (w południowej części dzisiejszych Szamotuł) murowany zamek, którego fragmenty wykorzystali franciszkanie przy budowie kościoła i klasztoru w XVII w.

Pozostałością po rodzie Górków jest XVI-wieczny zamek i wieża mieszkalna zwana Basztą Halszki - obecna siedziba Muzeum. W XVI w. Szamotuły były ważnym ośrodkiem reformacji, jednym ze znaczniejszych w Wielkopolsce ośrodków protestanckich; osiedlali się tutaj kalwini, luterani oraz bracia czescy – założyciele jednej z pierwszych w Wielkopolsce drukarni. Między XV i XVII w. miasto było znaczącym ośrodkiem przemysłu olejarskiego, sukienniczego, garncarskiego i powroźniczego.

Z Szamotuł wywodzi się m.in. nadworny kompozytor Zygmunta Augusta - Wacław z Szamotuł, wybitny filozof i przyrodnik Jan Jonston, wielu profesorów Akademii Krakowskiej na czele z Grzegorzem Snopkiem - pierwszym profesorem prawa rzymskiego na tej uczelni i jej rektorem.

W roku 2007 wyrób Państwa Kortusów- kiełbasa "jałowcowa rokietnicka"- została wpisana na Listę Produktów Regionalnych i Tradycyjnych. Tradycja wyrobu wędlin w tej rodzinie miała swój początek w 1912 roku, kiedy to pierwszy jej wytwórca zdał egzamin mistrzowski w Cechu Rzemiosł Wędliniarskich w Poznaniu. Przez lata receptura była ulepszana, co sprawiło, że wędlina jest znana wielu smakoszom.





    1. Zabytki i pamiątki historyczne

Pomimo trudnej i burzliwej historii tych terenów, lista zabytków, które przetrwały do dnia dzisiejszego, przedstawia się całkiem imponująco. Zachowało się sporo pałaców i dworów szlacheckich wraz z parkami, oraz architektury sakralnej – zabytkowych kościołów i kaplic.

Obszar LGD Dolina Samy jest bardzo atrakcyjny pod względem turystyczno rekreacyjnym. Na jego terenie znajduje się wiele ciekawych zabytków, do nich zaliczyć należy m.in.:
Gmina Kaźmierz:


    • Rynek w Kaźmierzu,

    • kościoły w Kaźmierzu,

    • kościoły w Bytyniu,

W gminie Kaźmierz występuje 9 parków krajobrazowych związanych ze szczególnymi wartościami przyrodniczymi i kulturowo-historycznymi tego obszaru, są to parki w: Bytyniu, Chlewiskach, Gaju Wielkim, Kiączynie, Komorowie, Młodasku, Kaźmierzu, Sokolnikach Małych i Stramnicy. Część z nich stanowi również parki zabytkowe (podworskie) ujęte w spisie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu (6 parków zabytkowych wpisanych do rejestru i 3 nie objęte rejestrem).


Gmina Rokietnica:

    • Kościół w Sobocie - fundowany był w 1367 roku, istnieją również wzmianki w dokumentach o pierwszym proboszczu z 1367 roku.

    •  Dwór w Sobocie wzniesiony w 1809 roku.

    • Pałac w Napachaniu - wybudowany w 1897 r. dla Rudolfa Griebla przez berlińską firmę architektoniczną Solf i Wichards.


Gmina Szamotuły

    • Muzeum w Szamotułach – Zamek Górków (XVI wieczny zamek, wieża mieszkalna zwana Basztą Halszki, oficyny zamkowe, spichlerz – muzeum archeologiczne),

    • Zespół pałacowo – parkowy w Gałowie,

    • Kolegiata p.w. Matki Bożej Pocieszenia i św. Stanisława Biskupa,


Gmina Tarnowo Podgórne:

    • Neogotycki pałac z II poł. XIX,

    • Neogotycki kościół z początku XX wieku,

    • Cmentarza, na którym jest grób generała Józefa Dowbora-Muśnickiego, dowódcy powstania wielkopolskiego.




    1. Turystyka

Infrastruktura turystyczna i około-turystyczna obejmuje obiekty i urządzenia świadczące usługi zarówno na rzecz ludności miejscowej jak i turystów. Ważnymi elementami są bazy noclegowe i gastronomiczne, infrastruktura towarzysząca oraz dostępność komunikacyjna.

Baza noclegowa obszaru LGD Dolina Samy składa się przede wszystkim z pokoi gościnnych w gospodarstwach agroturystycznych, schronisk, hoteli i pensjonatów oraz z pól kempingowych.

Nad jez. Lusowskim, na jego północnym brzegu istnieje kilka niewielkich ośrodków wypoczynkowych, kiedyś wyłącznie zakładowych, obecnie głównie dzierżawionych oraz zespół działek zabudowy letniskowej. Po południowej stronie jeziora znajdują się kompleksy kempingowych ogrodów działkowych (Otorowo, Lusowo). Podobne ogrody działkowe znajdują się w Sierosławiu po południowej stronie szosy bukowskiej. Obok nich powstało parę lat temu Centrum Tenisowe, znane z cyklicznych imprez sportowych. Na terenie gminy Tarnowo Podgórne znajduje się również 10 obiektów turystycznych: hoteli, moteli, pensjonatów czy kempingów.

Na terenie gminy Szamotuły znajdują się liczne restauracje, bary, pizzerie w łącznej ilości 23 oraz jeden hotel i jeden obiekt zbiorowego zakwaterowania - Pałac w Baborówku oferujący pokoje agroturystyczne i apartamenty pałacowe dla gości.

W Szamotułach bardzo prężną działalności prowadzi też PTTK, który ma w mieście swoją siedzibę.

Na terenie gminy Kaźmierz znajdują się 3 miejsca zbiorowego zakwaterowania. Dodatkowo na terenie gminy funkcjonują trzy gospodarstwa agroturystyczne:


  • "DOM NAD ZALEWEM" - Violetta Wawszczak, Radzyny

  • Gospodarstwo agroturystyczne "WADERA" Anna Banaszczyk, Brzezno

  • „DWÓR KOMOROWO” w Komorowie

Na terenie gminy Rokietnica oprócz hoteli i obiektów wypoczynkowych na uwagę zasługuje trasa rowerowa biegnąca wzdłuż ciągu ekologicznego Samicy Kierskiej. Rokietnica posiada także inne atrakcyjne tereny do wypoczynku i rekreacji - w okolicach Jeziora Pamiątkowskiego i malowniczo położonego Jeziora Kierskiego Małego. Na terenie położonym w dorzeczu rzeki Samicy funkcjonuje pole golfowe o powierzchni 50 ha. Założeniem istnienia pola golfowego jest popularyzacja sportu. Również z myślą o miłośnikach aktywnego wypoczynku połączonego z kontaktem z przyrodą w miejscowości Pawłowice w obrębie obszaru chronionego krajobrazu wybudowano korty tenisowe.

4) Społeczność lokalna na obszarze LGD





  1. Liczba ludności, gęstość zaludnienia, współczynnik feminizacji, grupy wiekowe

Potencjał ludnościowy regionu stanowi liczbę jego ludności wraz z jej strukturą biologiczną: wieku, płci oraz społeczno zawodową. Dla analizy zjawisk demograficznych poddano analizie kilka parametrów demograficznych, takich jak: gęstość zaludnienia, struktura wieku i płci. Zaprezentowano je na tle powiatu szamotulskiego, powiatu poznańskiego oraz woj. wielkopolskiego.




Wyszczególnienie

Ludność

ogółem

mężczyzn

udział %

kobiet

udział %

Kaźmierz

7 325

3 600

49,15

3 725

50,85

Rokietnica

10 199

4 929

48,33

5 270

51,67

Szamotuły

28 436

13 706

48,20

14 730

51,80

Tarnowo Podgórne

19 530

9 565

48,98

9 965

51,02

LGD Dolina Samy

65 490

31 800

48,56

33 690

51,44

Powiat poznański

301 944

147 219

48,76

154 725

51,24

Powiat szamotulski

86 188

42 081

48,82

44 107

51,18

Województwo wielkopolskie

3 383 007

1 640 710

48,50

1 742 297

51,50

Obszar LGD Dolina Samy zajmuje 484,48 km2, co stanowi 1,62% powierzchni woj. wielkopolskiego.

Łącznie obszar czterech analizowanych gmin zamieszkuje 65 490 osób, co stanowi 1,94% ludności woj. Wielkopolskiego. Najliczniejszą gminą są Szamotuły, która zamieszkuje 28 436 osób, natomiast najmniejszą liczbę ludności – 7 325 osób zamieszkuje gminę Kaźmierz.

Stopień zaludnienia najlepiej ilustruje wskaźnik gęstości zaludnienia. Obszar ten należy do silnie zaludnionych (135 osób na km2) na tle innych terenów kraju, gdyż średnia krajowa wynosi około 122 osoby na km2. Najsłabiej zaludniona jest gmina Kaźmierz, której wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 57 osób na km2 i jest ponad dwukrotnie niższy niż średnia dla woj. wielkopolskiego (113 osób na km2). Gmina Rokietnica ma wskaźnik gęstości zaludnienia 129 osób/km2, gmina Szamotuły 162 osób/km2. Najgęściej zaludniona jest gmina Tarnowo Podgórne która osiągnęła wskaźnik 192 osób/km2 i jest to wynik wyższy niż średnia dla województwa (113 osób/km2).



Struktura płci w analizowanych gminach jest zróżnicowana. W gminie Kaźmierz wskaźnik feminizacji wynosi 103; w gminie Tarnowo Podgórne 104. W Rokietnica oraz Szamotuły wskaźnik ten wynosi 107. Ogółem dla LGD wskaźnik ten wynosi tyle samo co dla województwa wielkopolskiego (106) i wyższy niż powiatach poznańskim oraz szamotulskim w których jest on równy 105.
Strukturę wieku wyszczególniono w tabelce.


Obszar

Przedziały wiekowe

0-19

%

20-39

%

40-59

%

60-79

%

80 i więcej

%

Kaźmierz

1 889

25,79

2 454

33,50

1 961

26,77

902

12,31

162

2,21

Rokietnica

2 656

26,04

3 449

33,82

2 838

27,83

1 147

11,25

213

2,09

Szamotuły

6 810

23,95

9 108

32,03

8 092

28,46

3 927

13,81

800

2,81

Tarnowo Podgórne

4 786

24,51

6 503

33,30

5 654

28,95

2 366

12,11

400

2,05

LGD

16 141

24,65

21 514

32,85

18 545

28,32

8 342

12,74

1 575

2,40

Na uwagę zasługuje fakt małego zróżnicowania struktury wiekowej na obszarze gmin wchodzących w skład LGD Dolina Samy. Procentowa ilość ludności w poszczególnych grupach wiekowych jest na terenie gmin wchodzących w skład LGD bardzo podobna.





  1. Poziom zatrudnienia

Wielkość zatrudnienia wpływa znacząco na sytuację społeczno-gospodarczą w gminach. Im większa jest liczba ludności pracującej, tym większe są dochody gmin, a tym samym poprawia się ich kondycja finansowa.

Stopień aktywności zawodowej liczony jako odsetek zatrudnionych w gospodarce narodowej (poza rolnictwem) na obszarze LGD (57,15 %) jest znacznie wyższy niż w województwie wielkopolskim (36,3 %).



 

Produkcyjni

Pracujący

% pracujących

Rokietnica

6 680

1 640

24,55

Kaźmierz

4 058

1 027

25,31

Szamotuły

18 427

5 871

31,86

Tarnowo Podgórne

15 551

12 987

83,52

LGD

42 152

24 089

57,15

woj. wielkopolskie

2 198 103

796 910

36,30



  1. Stopa bezrobocia

Analiza liczby pracujących i bezrobotnych na obszarze LGD Dolina Samy wykazuję znaczną przewagę pracujących (24 089 osób) nad bezrobotnymi ( 1 591 osób), co jest charakterystyczne dla każdej z gmin wchodzących w skład LGD.







Pracujący

Bezrobotni

Rokietnica

1 640

170

Kaźmierz

1 027

189

Szamotuły

5 871

1022

Tarnowo Podgórne

12 987

210

LGD

24 089

1591


  1. Dostęp do edukacji, bezpieczeństwo publiczne, opieka zdrowotna, pomoc społeczna




  1. Edukacja i wychowanie

Szkolnictwo na obszarze LGD Dolina Samy funkcjonuje w oparciu o dobrze rozwinięta sieć przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjalnych oraz o trzy szkoły średnie. Stosunkowo duża gęstość zaludnienia obszaru LGD powoduje, że gminy muszą zapewnić dostępność do oferty edukacyjnej nie tylko w miejscowościach będących siedzibami gmin, ale również w mniejszych miejscowościach.




Wyszczególnienie

Przedszkola i oddziały "0"

Szkoły Podstawowe

Gimnazja

Szkoły średnie

Kaźmierz

2

4

1

0

Rokietnica

1

2

2

0

Szamotuły

6

9

5

1

Tarnowo Podgórne

8

5

2

1

LGD Dolina Samy

17

20

10

3

Na terenie LGD Dolina Samy działa 17 przedszkoli i oddziałów „0”. Większa część stanowią klasyczne przedszkola. Oprócz tego na obszarze LGD działa 20 szkół podstawowych, najwięcej szkół tego poziomu ma gmina Szamotuły, najmniej gmina Rokietnica. Pod względem ilości gimnazjów przoduje gmina Szamotuły z ilością równą 5. Ogólnie można uznać, że rozmieszczenie placówek przedszkolnych i niższego szczebla szkolnictwa jest równomierne i adekwatny do liczby dzieci i młodzieży na całym obszarze LGD, a dzieci i młodzież maja dobry dostęp do szkolnictwa.

Pod względem wykorzystania obiektów szkolnych sytuacja na całym obszarze LGD jest dosyć dobra. Jest to o tyle ważne, że od racjonalnego gospodarowania zasobami edukacyjnymi zależą koszty ponoszone na oświatę ze strony samorządów gminnych.

Szkolnictwo średnie nie przedstawia się na terenie gmin satysfakcjonująco, jednak młodzież z obszaru LGD może korzystać i korzysta z sąsiedztwa Poznania w tym zakresie. Temat szkolnictwa wyższego kształtuje się analogicznie jak szkolnictwa średniego.




1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   21


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna