Lokalna strategia rozwoju dla obszaru lokalnej grupy dzia



Pobieranie 2,14 Mb.
Strona3/7
Data24.02.2019
Rozmiar2,14 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

4) struktura rady lub innego organu LGD, do którego wyłącznej właściwości

należy wybór operacji zgodnie z art. 62 ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005,

zwanych dalej „organem decyzyjnym”;

Rada LGD liczy 19 osób, z czego 5 osób reprezentuje sektor publiczny czyli 26,35. Pozostałe osoby reprezentują sektor społeczny – 10 osób i sektor gospodarczy – 4 osoby.

Reprezentowane są wszystkie gminy obszaru LGD.

Skład Rady stanowią:




Lp

Imię i nazwisko

Funkcja

Sektor

Gmina

1

Janusz Tomasz Czarnogórski

Przewodniczący

publiczny

Tłuszcz

2

Stanisław Marcinkiewicz

Wiceprzewodniczący

społeczny

Wołomin

3

Bogusława Toma

Sekretarz

społeczny

Tłuszcz

4

Renata Góral

Członek

publiczny

Strachówka

5

Hanna Wronka

Członek

społeczny

Strachówka

6

Piotr Orzechowski

Członek

gospodarczy

Strachówka

7

Bogdan Radzio

Członek

społeczny

Klembów

8

Romuald Gajewski

Członek

gospodarczy

Klembów

9

Kazimierz Rakowski

Członek

publiczny

Klembów

10

Stanisław Żak

Członek

publiczny

Jadów

11

Przemysław Walczuk

Członek

społeczny

Jadów

12

Małgorzata Wielogórska

Członek

społeczny

Jadów

13

Marzanna Zagórska

Członek

publiczny

Poświętne

14

Stanisława Dutkiewicz

Członek

społeczny

Poświętne

15

Zdzisław Górka

Członek

społeczny

Poświętne

16

Jerzy Janiak

Członek

społeczny

Wołomin

17

Maciej Puławski

Członek

gospodarczy

Tłuszcz

18

Andrzej Brzozowski

Członek

gospodarczy

Wołomin

19

Irena Brodowska

Członek

społeczny

Klembów



5) zasady i procedury funkcjonowania organu decyzyjnego LGD;

Rada jest organem decyzyjnym Lokalnej Grupy Działania. Organizację i tryb pracy Rady określa Regulamin Pracy Rady uchwalony przez Radę.


Członków Rady wybiera Walne Zebranie Członków spośród obecnych członków zebrania. Spośród wybranych członków Rady Walne Zebranie Członków wybiera Przewodniczącego, Wiceprzewodniczącego i Sekretarza. Członkowie Rady nie mogą być członkami Zarządu, członkami Komisji Rewizyjnej ani pozostawać z członkami Zarządu, członkami Komisji Rewizyjnej w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości z tytułu zatrudnienia.
Rada może powoływać ze swojego grona Komisje o kompetencjach określonych przez Radę.
Do kompetencji Rady należy wybór operacji oraz typowanie i opiniowanie wniosków
o dofinansowanie z funduszy strukturalnych, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz z innych dostępnych źródeł finansowania projektów zgodnych z Lokalną Strategią Rozwoju.
Członkowie Rady nie mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w Radzie zwrotu uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenia w wysokości wyższej niż określone w art. 8 pkt 8 Ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. Nr 26 poz. 306 z 2001 r. z późn. zm).

Rada liczy od 6 do 21 członków w tym Przewodniczącego, Wiceprzewodniczącego


i Sekretarza. W skład Rady wchodzą:



  1. reprezentanci z poszczególnych Gmin wchodzących w skład Lokalnej Grupy Działania,

  2. członkowie Lokalnej Grupy Działania będący partnerami ekonomicznymi
    i społecznymi Lokalnej Grupy Działania

Co najmniej połowę członków Rady stanowią członkowie Lokalnej Grupy Działania lub ich przedstawiciele będących partnerami ekonomicznymi i społecznymi.


Walne Zebranie Członków może odwołać członka Rady w drodze uchwały podjętej bezwzględną większością głosów. Poza tym członkostwo w Radzie wygasa w razie rezygnacji lub śmierci członka. W przypadku wystąpienia wakatu w składzie Rady, do momentu jego uzupełnienia na zasadach określonych w § 9 pkt. 4 Statutu, pracuje ona
w zmniejszonym składzie.

Przewodniczący Rady reprezentuje ją na zewnątrz. Przewodniczący Rady lub upoważniony przez niego członek Rady może uczestniczyć w obradach Zarządu lub Komisji Rewizyjnej


z głosem doradczym.
Uchwały Rady zapadają zwykłą większością głosów w obecności przynajmniej połowy wszystkich członków w tym Przewodniczącego. W razie równej ilości głosów decyduje głos Przewodniczącego Rady.
Posiedzenia Rady odbywają się w miarę potrzeby nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Posiedzenia Rady przygotowuje i zwołuje Zarząd na wniosek:



  1. Przewodniczącego Rady,

  2. co najmniej trzech członków Rady,

  3. Prezesa Zarządu.

W posiedzeniach Rady uczestniczy Prezes Zarządu. Możliwe jest uczestniczenie


w posiedzeniach Rady innych członków Zarządu oraz zaproszonych osób.
Wykluczenie z dyskusji i głosowania członka Rady
W przypadku, gdy wnioskodawcą projektu jest członek Rady – nie uczestniczy on ani
w dyskusji ani w głosowaniu nad danym projektem. Każdy członek Rady może też zgłosić wniosek o wykluczenie siebie lub innego członka Rady z dyskusji i głosowania nad danym projektem, jeśli ma on przekonanie o tym, że sam lub dany członek Rady nie będzie obiektywny w tej dyskusji i głosowaniu. Przewodniczący poddaje pod głosowanie Rady taki wniosek. Nie można w ten sposób wykluczyć z dyskusji i głosowania nad danym projektem więcej niż połowy członków Rady.


2. Opis obszaru objętego LSR wraz z uzasadnieniem jego wewnętrznej spójności




1) wykaz gmin wchodzących w skład LGD albo będących jej partnerami

Obszar LGD stanowi obszar 6 gmin, których dane podano w tabeli:




Gmina

Kod terytorialny

Typ gminy

Liczba mieszkańców*

Jadów

1142934062

Wiejska

7 686

Klembów

1142934072

Wiejska

8 838

Poświętne

1142934082

Wiejska

5 869

Strachówka

1142934102

Wiejska

3 022

Tłuszcz

1142934113

Miejsko-wiejska

18 557

Wołomin - obszar wiejski

1142934125

Miejsko-wiejska

12 943

Razem







56 915

* liczba mieszkańców zameldowanych na dzień 31 XII 2006 r.


Liczba zameldowanych mieszkańców miasta Wołomin na dzień 31 XII 2006 r. wyniosła 36 710 czyli jest większa od liczby 20 tys. mieszkańców, umożliwiającej społeczności miasta w gminie miejsko-wiejskiej udział w Osi 4 PROW – Leader. Dlatego obszar LGD obejmuje tylko obszar wiejski w tej gminie.
Liczba zameldowanych mieszkańców miasta Tłuszcz na dzień 31 XII 2006 roku wyniosła
7 328 czyli poniżej liczby 20 tys. mieszkańców, umożliwiającej społeczności miasta w gminie miejsko-wiejskiej udział w Osi 4 PROW – Leader.
Łączna liczba zameldowanych mieszkańców obszaru LGD na dzień 31 XII 2006 r. wyniosła 56 915 mieszkańców czyli jest większa od 10 tys. i mniejsza od 150 tys. mieszkańców.
Obszary gmin tworzące LGD przylegają do siebie w taki sposób, że obszar LGD znajduje się w jednym obrysie.

2) uwarunkowania przestrzenne (mapa), geograficzne, przyrodnicze,

historyczne i kulturowe

W tym punkcie wykorzystano informacje zawarte w opracowaniu poświęconym uwarunkowaniom geośrodowiskowym powiatu wołomińskiego powstałym w Państwowym Instytucie Geologicznym w Warszawie na zlecenie Starostwa Powiatowego w Wołominie,


w Planie Rozwoju Lokalnego Powiatu Wołomińskiego na lata 2006-2013 i na stronie internetowej powiatu wołomińskiego oraz w/w opracowaniu „Analiza profilu obszaru Dolina Rzeki Czarnej przy udziale mieszkańców wraz z analizą zasięgu terytorialnego Lokalnej Grupy Działania (LGD) i analizą interesariuszy”.
Powierzchnia i położenie administracyjne oraz mapa
Obszar LGD należy w całości do powiatu wołomińskiego w województwie mazowieckim.

Powierzchnia terenu LGD wynosi 561 km2 co stanowi 58,9 % powierzchni całego powiatu.


Od zachodniej i północnozachodniej części obszar LGD graniczy z innymi gminami powiatu wołomińskiego: Zielonka i Kobyłka (gminy miejskie) oraz Radzymin i Dąbrówka. Od północnej strony graniczy z gminami powiatu wyszkowskiego: Zabrodzie i Wyszków, od wschodniej strony z gminami powiatu węgrowskiego: Łochów i Korytnica, od południowej strony z gminami powiatu mińskiego: Stanisławów i Dobre.
Istotnym uwarunkowaniem dla charakterystyki obszaru jest bliskość miasta stołecznego Warszawy - do Jadowa jest ok. 60,1 km, do Strachówki – ok. 58 km, do Klembowa – ok. 40 km, do Poświętne – ok. 37 km, do Tłuszcza – ok. 47 km, do miasta Wołomina – ok. 23 km (obszar wiejski gminy Wołomin rozciąga się za miastem w kierunku wschodnim dalej od Warszawy).


Położenie geograficzne i ukształtowanie terenu
Zgodnie z regionalizacją fizyczno-geograficzną obszar LGD znajduje się w zdecydowanej większości w mezoregionie Równina Wołomińska i stąd nazwa LGD.

Równina Wołomińska wznosi się łagodnie w kierunku południowo-wschodnim ku Wysoczyźnie Kałuszyńskiej. Wzniesienia nad poziom morza omawianego terenu mieszczą się w granicach od 78 m w części północno-zachodniej (okolice Kuligowa nad Bugiem) do około 100-110 m w części centralnej i 142 m w części południowej powiatu (wschodni kraniec gminy Zielonka). Przez obszar ten z południowego wschodu w kierunku północno-zachodnim i północnym płyną rzeki: Borucza, Cienka, Rynia i Osownica, Rządza, Długa, Czarna. Północno-wschodnią część zajmuje dolina Liwca o szerokości do 3 km. Powierzchnia regionu jest w znacznym stopniu zajęta przez uprawy rolne.


Klimat
Obszar LGD leży w granicach mazowiecko-podlaskiego regionu klimatycznego. Dzielnica ta charakteryzuje się wyraźnie chłodnym klimatem, mało korzystnymi warunkami nasłonecznienia oraz częstymi porannymi mgłami. Wilgotność powietrza jest znaczna,
a przewietrzenie terenu, zwłaszcza zadrzewionego słabe. Opady roczne wynoszą od 550 do 650 mm. W porównaniu z Dzielnicą Środkową, często występują tu opady gradu, a okres wegetacji trwa około 200 dni. Różnice klimatyczne wynikające z rzeźby terenu, różnic poziomu wód gruntowych, stanu i rodzaju zadrzewienia oraz zmiennej szaty roślinnej przyczyniają się do powstania lokalnych mikroklimatów. Średnie temperatury miesięczne kształtują się od około - 4,5°C w styczniu do około 18°C w lipcu, przy średnich rocznych 7,1°C.
Gleby i lasy
Ważny potencjał zasobów środowiska przyrodniczego stanowią tu grunty rolne. Użytki rolne (gleby i łąki) zajmują około 58% powierzchni obszaru. W rolnictwie gospodarka jest nastawiona na uprawy zbożowe i hodowlę zwierząt. W gminach użytkowanych rolniczo uprawiane są głównie zboża, ziemniaki. Znaczną część gruntów stanowią słabe gleby V i VI klasy bonitacyjnej. Wśród gleb dominują gleby średnio- i mało urodzajne: piaskowe i szczerki (piaszczysto-gliniaste), wytworzone z piasków słabo gliniastych i gliniastych oraz glin zwałowych, piaski jałowe i wydmowe oraz bielice i szczerki naglinowe i naiłowe. Jedyne rejony występowania gleb chronionych (klasy IVa i wyższej) to okolice Jadowa: między Jadowem a Nowym Jadowem, w rejonie Starej Wsi i Nowinek oraz wokół Myszadeł oraz
w kierunku południowym – na wschód od Głęboczycy.

W dolinach rzek i mniejszych cieków, występują łąki na glebach pochodzenia organicznego, zagospodarowane jako łąki i pastwiska. Omawiany teren ma charakter typowo rolniczy.


Tereny leśne zajmują około 25,04 % powierzchni obszaru LGD. Zwarte kompleksy leśne znajdują się głównie w południowej części obszaru.
Szlaki komunikacyjne
Główne szlaki komunikacyjne to drogi i kolej z Warszawy przez Tłuszcz do Łochowa. Dobrze rozwinięta jest sieć dróg lokalnych. Najbardziej obciążona ruchem jest droga 634 na odcinku Warszawa – Wołomin – Tłuszcz – Wólka Kozłowska. Tłuszcz jest ważnym węzłem kolejowym. Prowadzi magistrale kolejowe do: Warszawy, Legionowa, Ostrołęki, Małkini oraz Mińska Mazowieckiego.
Surowce mineralne
Obszar LGD nie jest zasobny w surowce naturalne. Głównie rozpowszechniona jest tzw. eksploatacja kruszywa naturalnego. Eksploatacja ma charakter dorywczy, na potrzeby lokalne, ponieważ surowiec pozyskiwany jest dla miejscowego budownictwa indywidualnego, rzadziej drogowego.

Eksploatacja złóż surowców mineralnych wywiera pewną presję na środowisko przyrodnicze. Eksploatacja kopalin przyczynia się do degradacji powierzchni, ponieważ w wyniku tej działalności powstają zmiany w morfologii terenu. Wszyscy użytkownicy złóż mają wskazany kierunek rekultywacji wyrobisk poeksploatacyjnych. Przeważnie zaleca się wykonanie rekultywacji o charakterze rolno-leśnym lub wodnym. Niejednokrotnie prowadzona jest ona na bieżąco: zasypywanie wyrobisk, częściowa niwelacja terenu, zakładanie stawów. Wiele wyrobisk nie jest jeszcze zrekultywowanych. Dotyczy to szczególnie wyrobisk “dzikich”, które najczęściej ulegają samorekultywacji (zarośnięcie, zapełznięcie) lub są wykorzystywane na nielegalne wysypiska śmieci.


Jest kilka obszarów perspektywicznych wystąpień piasków i piasków kwarcowych. Duży teren pomiędzy Klembowem a Wólką Kozłowską zakwalifikowano jako perspektywiczny dla kruszywa naturalnego. Dwa inne obszary prognostyczne piasków wytypowano w gminie Poświętne: w południowo-zachodniej części gminy oraz na południowy-wschód od miejscowości Poświętne. Występujące tu piaski - głównie w formie wałów i rozwianych płatów wydmowych - charakteryzują się zbliżonymi parametrami jakościowymi. Są to przeważnie piaski drobnoziarniste, bądź drobno- i średnioziarniste o miąższości rzędu kilku metrów.
Rzeki i zbiorniki wodne oraz ich stan czystości
Obszar LGD leży w dorzeczu Wisły, zlewni (drugiego rzędu) Narwi. Głównymi rzekami, które wraz ze swymi rozległymi dolinami oddziaływają na system wód powierzchniowych obszaru są Wisła i Bug (lewobrzeżny dopływ Narwi) wraz z Zalewem Zegrzyńskim. Najważniejsze rzeki przepływające przez omawiany teren to: Rządza, Czarna, Fiszor, Długa, Osownica, Cienka i Liwiec (wraz z licznymi dopływami), które płyną w kierunku północno-zachodnim.
Rzeka Liwiec jest lewobrzeżnym dopływem Bugu, uchodzącym do niego w 42,7 km biegu. Długość rzeki wynosi 126,2 km, z czego na teren LGD przypada ok. 17 km (rzeka na części granicy z powiatem węgrowskim). Powierzchnia zlewni Liwca wynosi 2 779 km2 (cała
w województwie mazowieckim). Znaczne tereny tej zlewni charakteryzują się poważnym deficytem wody. Jest to wynikiem małej retencji naturalnej, spowodowanej niewielka lesistością terenu. Rzeka silnie meandruje na całej długości, posiada liczne dopływy (na terenie LGD największy to Osownica).
Rzeka Osownica przepływa przez wschodnią część powiatu z południa na północ. Jest lewostronnym dopływem rzeki Liwiec. Uchodzi do niej Pniewiczanka. Na rzece Osownicy w miejscowości Zawiszyn znajduje się wodowskaz IMiGW, na którym w wieloleciu 1969-1990 zanotowano średni przepływ SSQ=1,07m3/s.
Rzeka Rządza (Struga) jest lewostronnym dopływem Narwi – Jeziora Zegrzyńskiego. Zasilana jest przez liczne, drobne cieki i kanały melioracyjne. Dla rzeki tej wymagana jest III klasa czystości. Na Rządzy zlokalizowanych jest 5 ujęć wód powierzchniowych. W 1996 roku dopuszczalne normy dla III klasy czystości przekroczyły tu następujące wskaźniki: azot azotynowy, fosfor ogólny i żelazo ogólne. W wzdłuż rzeki nie ma zarejestrowanych źródeł zanieczyszczeń. Na jej stan czystości ma wpływ rzeka Cienka, która uchodzi do Rządzy pod Klembowem.
Rzeka Cienka jest prawym dopływem rzeki Rządzy, uchodzącej do Narwi. Rzeka płynie szeroką doliną z dużymi meandrami. W dolinie wyróżnia się piaszczysty taras nadzalewowy
i podmokły taras zalewowy. Dla Cienkiej wymagana jest III klasa czystości. W punkcie pomiarowo-kontrolnym w Tłuszczu w roku 1996 normy III klasy czystości przekroczyły następujące parametry: fosfor ogólny, fosforany rozpuszczone, żelazo ogólne
i miano Coli.

Wizerunek obu rzek – Rządzy i Cienkiej znajduje się w herbie gminy Klembów. Symbolizowane są przez złoty falisty rosochacz umieszczony w zielonym polu.


Rzeka Czarna ma kierunek przepływu z południowo-wschodniego na północno-zachodni. Jest prawostronnym dopływem Kanału Żerańskiego. Uchodzą do niej liczne kanały melioracyjne. Jej dolina jest szeroka, słabo wcięta, z podmokłymi dolinami i licznymi starorzeczami. Rzeka Czarna prowadzi wody pozaklasowe. Wody pobierane są do nawadniania użytków zielonych. Pozwolenia na pobór wody wydawane są na eksploatację okresową 1.04 - 5.06 i 25.06 - 30.08 każdego roku. Wydano je na pobór wody w ilości nie przekraczającej 30 l/s. W miejscach poboru wód podpiętrzenie zwierciadła wody nie przekracza 1 metra.
Obszar LGD charakteryzuje się pewną ilością, głównie małych zbiorników wodnych, które tylko częściowo są zbiornikami naturalnymi. W większości są to starorzecza, stawy
i wyrobiska pokopalniane (glinianki). Z wodami związane jest funkcjonowanie wielu obszarów cennych przyrodniczo. Są jednym z istotnych elementów krajobrazu. Mogą one stać się zasobem dla rozwoju turystyki. Sieć cieków wodnych z najważniejszymi wymienionymi wcześniej stanowi system naturalnych korytarzy ekologicznych warunkujących prawidłowe funkcjonowanie przyrody tego terenu. Przez zachodnią część powiatu wołomińskiego wg systemu ECONET przechodzi międzynarodowy korytarz ekologiczny o znaczeniu międzynarodowym, natomiast w okolicach doliny rzeki Bug znajduje się obszar węzłowy
o znaczeniu międzynarodowym Doliny Dolnego Bugu (24M).
Na omawianym obszarze wody gruntowe w przeważającej części występują na niewielkiej głębokości nie przekraczającej 2 m. Jedynie w północno-wschodniej części charakteryzowanego terenu zwierciadło wód gruntowych występuje na większej głębokości. Na omawianym terenie w dolinach rzek występują liczne podmokłości i źródła.

Obszar LGD położony jest w granicach trzeciorzędowego (paleogeńskiego) głównego zbiornika wód podziemnych Niecka Mazowiecka (nr 215), a w szczególności jego centralnej części nazwanej Subniecką Mazowiecką (nr 215 a). Jakość wód podziemnych jest zazwyczaj dobra. Należy zwrócić uwagę, iż przy braku kanalizacji wody podziemne w wielu przypadkach mogą być zanieczyszczone ściekami bytowymi.


Ochrona przyrody
Na obszarze LGD obszary prawnie chronione stanowią 967,2 ha, co stanowi tylko 1,72 % obszaru LGD, ale jest wiele cennych, nie chronionych prawnie terenów. Ponadto znajduje się tu 48 pomników przyrody.
Najstarszym i największym rezerwatem na terenie LGD jest rezerwat „Dębina” w gminie Klembów utworzony Zarządzeniem nr 179 Ministra Leśnictwa z dnia 12.08.1952 roku,
o powierzchni 53,33 ha, w celu ochrony stanowiska dębu szypułkowego i zachowania fragmentu lasu mieszanego o charakterze naturalnego zespołu dębowo-grabowego z udziałem jesionu, wiązu i lipy. Górne piętro tworzą tu 200 letnie dęby, a w piętrze dolnym gat. dominującym jest grab zwyczajny. W rezerwacie można obserwować wyraźną ekspansję graba. Wyróżniono tu trzy podzespoły grądu subkontynentalnego Tilio- carpinetum: wysoki, typowy i niski.

Innym rezerwatem jest rezerwat „Śliże” w gminie Jadów, utworzony w 1981 roku na powierzchni 44,29 ha. Celem ochrony jest zachowanie dwóch zanikających jezior dystroficznych, stanowiących przykład wtórnego tworzenia się torfowiska wysokiego. Rezerwat leży w zlewni Osownicy – dopływu Liwca, rzeki o dużych walorach krajobrazowych. Drzewostany rezerwatu osiągają przeciętny wiek 80 lat.


Na terenie LGD znajduje się fragment Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, utworzonego w 1993 i kilkukrotnie powiększanego. Jest to 840 ha enklawa parku w północnej części gminy Jadów, w skład której wchodzą prywatne lasy i grunty rolne wsi Strachów i Kukawki.

Park krajobrazowy obejmuje dolinę Dolnego Bugu od ujścia rzeki Tocznej do ujścia Liwca


w okolicy Kamieńczyka, fragment dolnej Narwi oraz rozległe kompleksy leśne położone po obu stronach Bugu. Park wraz z otuliną usytuowany jest w obrębie 20 gmin i 4 miast, a jego powierzchnia wynosi 74136,5 ha, a otuliny 39535,2 ha (Rozp.Nr 3 Woj. Maz. z dnia 15 marca 2005 r., Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 66, poz. 1701).

Na terenie Parku i w jego otulinie istnieje 14 rezerwatów przyrody o charakterze leśnym, torfowiskowym, faunistycznym, florystycznym i krajobrazowym. W otulinie Parku znajduje się rezerwat „Śliże”, położony na obszarze gminy Jadów. W NPK znajduje się wiele obszarów z tradycyjnym wiejskim krajobrazem, drewnianą zabudową, kapliczkami


i krzyżami przydrożnymi.
Na terenie LGD jest część obszaru NATURA 2000: Dolina Liwca – obszar specjalnej ochrony ptaków OSO (PLB 140002).

Powierzchnia obszaru wynosi 23646 ha. Obszar utworzony Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313), obejmuje dolinę rzeki Liwiec, od źródeł do ujścia rzeki do Bugu. W powiecie wołomińskim jest to fragment doliny Liwca na granicy powiatu w gminie Jadów o powierzchni 743,5 ha. Występują tu łąki i zalewowe pastwiska utworzone na zmeliorowanych bagnach, niektóre odcinki rzeki mają charakter naturalny. Miejscami występują lasy łęgowe olchowe i olchowo-jesionowe. Stwierdzono tu co najmniej 20 gatunków ptaków z Dyrektywy Ptasiej i 5 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi. Jest to ważna ostoja ptaków wodno-błotnych w okresie lęgowym, ale również ważne miejsce


w okresie wędrówek wiosennych i późno-jesiennych. Występują tu np: cyranka, cyraneczka, czernica, kulik wielki, rybitwa białowąsa, brodziec piskliwy, czajka, rycyk, perkoz rdzawoszyi, błotniak stawowy, derkacz, sieweczka rzeczna, kszyk, a na przelotach gęś białoczelna i zbożowa.

Na terenie LGD zarejestrowano około 48 sztuk pomników przyrody. Przeważają drzewa – okazałych rozmiarów dęby szypułkowe, modrzewie, lipy, graby i inne w tym także brzoza czarna, chroniona z uwagi na rzadkość występowania. Ochroną są objęte także zabytkowe aleje i inne skupiska drzew, a także głazy narzutowe. Są to obiekty one rozproszone, dlatego jako jeden z kierunków ich lepszego wyeksponowania będzie tworzenie tras turystycznych


i ścieżek edukacyjnych.
Historia
Ziemie, które wchodzą w skład LGD należą do historycznego Mazowsza. Włączone wraz
z nim do państwa Mieszka I pozostawały pod władzą jego następców aż do śmierci Bolesława Krzywoustego, nie licząc krótkiego okresu kiedy po śmierci Mieszka II Mazowszem władał Masław, jego cześnik. W 1526 roku Mazowsze wróciło do Korony by w niej trwać aż do ostatniego rozbioru Polski w 1795 roku.
Najważniejsze wydarzenia historyczne w obszarze LGD i w jego najbliższym otoczeniu to:


  • Rok 1475 - Jadów otrzymał przywilej targowy i prawo odbywania jarmarków. Powstały wtedy również parafie w Klembowie i Jadowie i Kobyłce.

  • W Powstaniu Kościuszkowskim społeczeństwo regionu wykazało patriotyczną postawę. 26 października 1794 r. pod Kobyłką stoczono wielką bitwę z korpusem wojsk rosyjskich dowodzonym przez generała Aleksandra Suworowa. Żołnierze polscy z dywizji gen. Jana Meyena i gen. Stanisława Byszewskiego po zaciętej bitwie ulegli przeważającym wojskom rosyjskim.

  • W wyniku trzeciego rozbioru Polski w 1795 roku region został podzielony między Prusy i Austrię. Po klęsce Prus w wojnie z Napoleonem ziemie zaboru pruskiego na Mazowszu znalazły się w Księstwie Warszawskim. Weszły one w skład departamentu warszawskiego. Taka sytuacja trwała do zwycięskiej wojny z Austrią w 1809 roku.
    W wojnie tej dużą rolę odegrała bitwa pod Radzyminem. Zwycięska bitwa
    o Radzymin zapoczątkowała pomyślną dla Polaków ofensywę na prawym brzegu Wisły, a w dalszej konsekwencji udaną batalię wojsk Księstwa Warszawskiego dowodzonych przez księcia Józefa Poniatowskiego, która doprowadziła do przyłączenia do Księstwa ziem trzeciego zaboru austriackiego.

  • Dzięki staraniom właściciela Jadowa, hrabiego Stanisława Zamoyskiego w 1823 roku otrzymał on prawa miejskie.

  • Powstanie Listopadowe, które wybuchło w Warszawie 29 listopada 1830 roku, a zimą i wiosną 1831 roku przerodziło się w regularną wojnę polsko – rosyjską objęło swoim zasięgiem również część obecnego powiatu, przylegającą bezpośrednio do Warszawy od jej wschodniej strony. Działania wojenne dotykały Marek, Ząbek i Zielonki. Szczególnie Ząbki objęte zostały działaniami wojskowymi podczas sławnej bitwy
    o Olszynkę Grochowską.

  • Na ożywienie gospodarcze duży wpływ miało wybudowanie drogi bitej z Warszawy do Radzymina, która dalej łączyła Warszawę z Wyszkowem i Białymstokiem oraz oddanie do użytku w 1862 roku linii kolejowej Warszawa – Petersburg.

  • W 1869 roku prawa miejskie utracił Jadów. Przeprowadzono też zmiany
    w administracji. W 1867 roku Powiat Stanisławowski, do którego należała większa część naszego regionu podzielono na powiaty radzymiński i nowomiński. Poza Ząbkami i Markami, które pozostały w powiecie warszawskim reszta miejscowości regionu należała do powiatu radzymińskiego. Taki stan administracji przetrwał aż do I wojny światowej. Dzięki pracy Leona Bokiewicza, lekarza z Jadowa mamy dokładne informacje o powiecie radzymińskim sprzed 130 lat. W 1872 roku powiat obejmował 9 gmin: Radzymin (z Kobyłką), Klembów, Małopole, Ręczaje (z Wołominem), Międzyleś, Zabrodzie, Rudzienki, Strachówkę i Jadów. Znajdowało się w nim łącznie 309 wsi i osad, 99 folwarków oraz jedno miasto Radzymin. Ludności w powiecie było wtedy 44.942 osoby, w tym 4.441 Żydów i 3.155 protestantów – kolonistów niemieckich.

  • Na początku sierpnia 1915 roku rejon powiatu znalazł się pod okupacją niemiecką.
    W 1916 roku okupanci niemieccy połączyli powiaty radzymiński i miński w jeden powiat miński. Po odzyskaniu niepodległości w listopadzie 1918 roku przywrócone zostały w dawnych granicach powiaty radzymiński, miński i warszawski. Po odzyskaniu niepodległości w listopadzie 1918 roku przywrócone zostały w dawnych granicach powiaty radzymiński i warszawski.

  • Na mocy dekretu Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego 4 lutego 1919 roku osada Wołomin otrzymała prawa miejskie.

  • W sierpniu 1920 roku tereny powiatu wołomińskiego były miejscem wielkiej Bitwy Warszawskiej.

  • Czasy II Rzeczpospolitej były okresem rozwoju gospodarczo – społecznego.
    W regionie największy rozwój przeżywały miejscowości podwarszawskie,
    a szczególnie Wołomin, gdzie funkcjonowały dwie huty szkła i kilkanaście innych zakładów przemysłowych.

  • Już 1 września 1939 roku nad terenem LGD rozgrywały się walki powietrzne. Zbombardowane zostały Wołomin oraz dworzec kolejowy w Tłuszczu. 11 września Niemcy zajęli Tłuszcz, a 14 września Wołomin. W końcu września przez teren Powiatu z Puszczy Białej przechodził oddział majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. Od 27 października 1939 roku region administracyjnie należał do dystryktu warszawskiego Generalnej Guberni. Od 1942 roku rozpoczęto likwidację gett.
    26 maja zlikwidowano getto w Tłuszczu, we wrześniu w Jadowie. Szczególnie tragiczna była likwidacja getta w Wołominie. Część jego mieszkańców rozstrzelano na miejscu, a pozostałych przewieziono do getta warszawskiego.

  • Od początku okupacji na terenie powiatu zaczął organizować się podziemny ruch oporu. Najpierw była to partyzantka powrześniowa, którą reprezentowała głównie Organizacja Wojskowa „Wilki”. Na początku 1940 roku ukonstytuowały się
    w powiecie struktury Związku Walki Zbrojnej. Siedzibą komendy powiatowej ZWZ był Wołomin.

  • 29 lipca 1944 roku na teren powiatu radzymińskiego wkroczyły wojska sowieckie. Następnego dnia ich czołgi z 3 Korpusu Pancernego 2 Armii zajęły Wołomin, Kobyłkę i Radzymin. Miejscowości te oraz Tłuszcz już nieco wcześniej zostały opanowane przez jednostki Armii Krajowej. Do tej akcji włączył się również oddział specjalny Batalionów Chłopskich. Po „wyzwoleniu” przeprowadzono zmiany
    w administracji państwowej. W regionie warszawskim były one niewielkie. Przywrócono w dawnych granicach Powiat Radzymiński. W 1952 roku siedzibę starostwa przeniesiono z Radzymina do Wołomina.


Zabytki i ważne postacie historyczne
Z wieloma zabytkami wiąże się obecność na obszarze LGD ważnych postaci historycznych – artystów, literatów, polityków, bohaterów walk wyzwoleńczych.


  • Kościół parafialny p.w. Znalezienia Krzyża Świętego w Jadowie - wzniesiono
    w stylu neogotyckim (na miejscu poprzednich drewnianych) w latach 1882-1886 według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego, autora projektów wielu kościołów na Mazowszu i w Polsce. Zniszczony w czasie II wojny światowej, odremontowany został w 1948 roku. Wnętrze zdobią rokokowe organy, a także szafa z miechy, dwie XVIII-wieczne barokowe figury siedzących puttów na cokołach balustrady chóru, pochodzące ze Śląska. Zachowały się osiemnastowieczne szaty liturgiczne. Na plebani przechowywane są księgi metrykalne sięgające 1632 roku.

  • W neogotyckiej kaplicy cmentarza parafialnego w Jadowie , wzniesionej w końcu XIX w., znajduje się obraz Chrystusa w grobie autorstwa Miłosza Kotarbińskiego oraz późnoklasycystyczny nagrobek z piaskowca Fryderyki z Ditzów Kotarbińskiej (zm. 1863).

  • Zespół dworski rodziny Kotarbińskich w Jadowie z II połowy XIX wieku.
    W obecnym kształcie wybudowany został po 1860 roku. Kotarbińcy władali majątkiem do czasu przejęcia przez skarb państwa w 1945 r. Otaczają go zabudowania gospodarcze, oficyna dworska, spichlerz i obora.

  • nagrobki cmentarzy: żydowskiego i osadników szkockich Pod Jadowem znajdują się z XIX wieku.

  • Grodzisko w Zawiszynie - miejsce, gdzie na wyspie otoczonej fosą stał w XVI wieku obronny gród zbudowany przez starostę królowej Bony Mikołaja Zawiszę. W tym miejscu znajduje się kapliczka z początków XIX wieku oraz ośmiorak - pozostałość po zabudowaniach dworskich z końca XIX wieku. Powstanie kapliczki wiąże się
    z miejscową legendą, według której nocą w ruinach dworu widywano męską postać wysypującą złote dukaty ze szkatuły. W obawie przed złym działaniem zjawy postanowiono ufundować kapliczkę.

  • Kościół parafialny p.w. św. Klemensa w Klembowie – murowany, stanął na miejscu drewnianego w latach 1823-1829. Konsekrowany był przez biskupa płockiego Klemensa Pierzchałę w czasach panowania Kazimierza Wielkiego. Zbudowany został dzięki fundacji właściciela dóbr klembowskich gen. Franciszka Żymirskiego.
    W rodzinnej krypcie w świątyni zostały pochowane szczątki generała. W latach 1885-1894 kościół był przebudowywany. Wyposażenie kościoła pochodzi z XVIII i XIX w. Drewniana czworoboczna dzwonnica wzniesiona została w I poł. XIX w.

  • Barokowy pałac w Woli Rasztowskiej - jest rekonstrukcją budowli wybudowanej ok. 1680 r. z fundacji rodziny Łuszczewskich. Był siedzibą letnią króla Jana III Sobieskiego, przekazany rodzinie Chrzanowskich za obronę Trembowli (1675) przed armią turecko- tatarską. W takiej formie przetrwał do czasów II Rzeczpospolitej, kiedy został przebudowany. W czasie II wojny światowej pałac zniszczono. W latach 1951-1953 powojenny właściciel – Centralny Zarząd Radiostacji i Telewizji odbudował go według projektu Jana Wolińskiego. Projekt nawiązywał do jego XVII-wiecznej formy. Piętrowa, prostokątna budowla posiada dwie narożne wieże alkierzowe oraz ryzality na osi fasad, zwieńczone trójkątnymi frontonami. Obecnie w pałacu mieści się szkoła.

  • resztki parku krajobrazowego w Krubki-Górki założonego na przełomie XVIII
    i XIX w. z kolistym stawem, w pobliżu ruin dworu (I poł. XIX wieku) Stanisława Grabowskiego - ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego; w dniach 27-29 września 1939 r. przebywał w Krubkach pułkownik Henryk Dobrzański ps. Hubal – w rocznicę pobytu płk. Henryka Dobrzańskiego odbywają się uroczystości upamiętniające to wydarzenie; w miejscowym lesie znajduje się grobowiec, w którym złożono szczątki ludzkich kości, ofiar II Wojny Światowej;

  • Murowana kapliczka przydrożna w Poświętne zbudowana została ok. połowy XIX wieku. Wewnątrz znajduje się rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego, pochodząca
    z XVIII wieku.

  • grób rodziny Lelewelów, niegdysiejszych właścicieli Woli Cygowskiej na cmentarzu parafialnym w Poświętne; w samej Woli Cygowskiej zasłużonym mieszkańcom: Protowi Lelewelowi (1790-1884) – właścicielowi wsi oraz Joachimowi Lelewelowi (1786-1861) – historykowi, profesorowi Uniwersytetu Wileńskiego i Warszawskiego, politykowi, ideologowi demokracji polskiej, członkowi Rządu Narodowego
    w powstaniu listopadowym, poświęcono w dowód pamięci tablice pamiątkowe.

  • Dworek w gminie Strachówka z I poł. XIX wieku, należący do Hilarii Sobieskiej, prababki Cypriana Kamila Norwida. Poeta przebywał w Strachówce w latach 1825-1829.

  • Pałac w Chrzęsne - późnorenesansowy pałac wzniesiono w 1635 r. Zbudowany został dla Stefana Dobrogosta Grzybowskiego, starosty warszawskiego
    i kamieńczykowskiego oraz kasztelana lubelskiego. W XVIII wieku wnętrza zostały częściowo przebudowane. To budowla jednopiętrowa, z grubymi murami i dwiema basztami. Pomieszczenia na parterze mają kolebkowe sklepienia z lunetami.
    Na piętrze zachowały się belkowe stropy z XVIII w. oraz dwa rokokowe kominki
    z piaskowca. Obok dworu znajduje się budynek administracyjny i spichlerz.
    Budowla związana była z takimi znamienitymi rodami szlacheckimi, jak Kotarbińscy, Karscy, Maszyńscy, Koskowscy. Pałac był wyjątkowym wśród dworów szlacheckich na Mazowszu również ze względu na jego bywalców. Niemal od początku istnienia pałacu, Chrzęsne zamieszkiwali i odwiedzali malarze, pisarze, rysownicy, nauczyciele. Jego właściciele zawsze związani byli ze środowiskiem warszawskich artystów. Tu powstały dzieła takich twórców jak Miłosz Kotarbiński, malarz, nauczyciel rysunku, jeden z założycieli, potem dyrektor Akademii Sztuk Pięknych
    w Warszawie; Julian Maszyński („W ogrodzie”, „Droga do parku”), malarz, rysownik, ilustrator książek. Pod koniec XIX wieku tu również, oraz do pobliskiej Mokrej Wsi, przyjeżdżał na plenery malarskie największy polski impresjonista – Władysław Podkowiński. Tu powstały między innymi takie obrazy jak, „Mokra Wieś”, „Łubin
    w słońcu”, „W ogrodzie”, „Bronisia”, „W agreście”, „Spotkanie”. Do 1944 r. pałac należał do właścicieli folwarku Chrzęsne – rodziny Karskich. Po wojnie, odkąd władze komunistyczne odebrały go właścicielom, budynek niszczał. Służył jako ośrodek wychowawczo-oświatowy, zakład poprawczy, szkoła, internat. Ostatnio mieścił się tam zakład poprawczy dla dziewcząt. W pobliżu pałacu znajdują się resztki parku krajobrazowego z I poł. XIX w.

  • Barokowa przydrożna kapliczka w Miąse z I połowy XVIII w.

  • Kościół parafialny p.w. św. Stanisława Biskupa w Postoliskach - neogotycki, wzniesiony w latach 1913-1919 według projektu Henryka Kudery. Większość wyposażenia kościoła pochodzi z XVIII wieku. Na cmentarzu znajdują się zabytkowe nagrobki klasycystyczne, również z XIX wieku.

  • Zabytkowa wieża ciśnień w Tłuszczu - wybudowana w XIX wieku dla potrzeb kolei żelaznej warszawsko - petersburskiej.

  • Kościół parafialny p.w. Przemienienia Pańskiego w Tłuszczu z 1932 r.
    z cmentarzem poległych obrońców Ojczyzny z 1920 r.

  • Przydrożne kapliczki w gminie Tłuszcz wybudowane w XVIII i XIX wieku.

  • Zespół dworski w Czarnej - drewniany, parterowy dwór „Zosia" zbudowano w II poł. XVIII w. Parterowa budowla na planie prostokąta posiada od frontu ganek
    o czterech kolumnach toskańskich na murowanym cokole, zwieńczony trójkątnym drewnianym szczytem z dwoma okulusami. Mansardowy dach pokryty jest gontem
    i słomą. Zachowały się fragmenty pierwotnej budowli. Resztki parku krajobrazowego pochodzą z I poł. XIX w. Neogotycki spichlerz murowany wzniesiono ok. poł. XIX w. Ozdobą jest przydrożna kapliczka z drewnianą rzeźbą św. Rocha, pochodząca z XVIII w.

  • Drewniana zabudowa w Zagościńcu, ul. Tramwajowa prezentująca ciekawe formy snycerskie

  • Dom nad łąkami” w Wołominie (poza obszarem LGD) - dom rodziny Nałkowskich z 1895 r. Zamieszkiwali w nim geograf i publicysta Wacław Nałkowski z żoną Anną. Tutaj dzieciństwo spędziły ich córki: Zofia Nałkowska (1884-1954), wybitna przedstawicielka XX-wiecznej prozy oraz Hanna Nałkowska (1888-1970), rzeźbiarka. Dom spełniał rolę salonu literackiego, do którego przyjeżdżali przyjaciele Wacława Nałkowskiego: pisarze, uczeni, przedstawiciele inteligencji warszawskiej.
    W 1937 roku z powodu trudnych warunków materialnych dom został sprzedany. Po II wojnie światowej w domu osiedlili się przypadkowi lokatorzy. Od 1992 r. utworzono tu Muzeum Wacława i Zofii Nałkowskich;

  • Spichlerz w Tłuszczu z przełomu XIX i XX wieku. przy ul. Powstańców 22;

  • Drewniana chata w Nowych Ręczajach z XVIII wieku;

  • Dwór w Czerniku wzniesiony około 1860 roku, jako typowa rezydencja dworska;

  • Młyn wodny w Osęce nad rzeką Osownicą z częścią mieszkalną z I poł. XIX w., będący rzadkim przykładem drewnianego budownictwa przemysłowego.

Cenne stanowiska archeologiczne są zgrupowane w sąsiedztwie lokalnych cieków wodnych. Największe skupiska znalezisk archeologicznych znajdują się w okolicach miejscowości: Jadów i Zawiszyn (gm. Jadów). Dokumentowane znaleziska obejmują: grodziska, osady, punkty osadnicze, cmentarzyska, przedmioty codziennego użytku (głównie fragmenty ceramiki, narzędzia). W niektórych miejscach znajdowano ślady osadnictwa z kilku okresów. Najstarsze pochodzą z neolitu i epoki brązu. Świadczy to o wczesnym rozwoju osadnictwa na tych terenach. Wiele znalezisk pochodzi ze starożytności, wczesnego średniowiecza, średniowiecza i nowożytności.


Szczególną wartość w znaczeniu niematerialnym posiada obszar pól Ossowskich, gdzie rozegrała się kluczowa dla dalszego przebiegu obrony Warszawy w 1920 r. bitwa przełamująca natarcie bolszewickie. Jako pierwsze zwycięstwo Polaków na przedpolu Warszawy odegrało ono ważną rolę w późniejszej obronie Warszawy nazywanej „Cudem nad Wisłą”. Na terenie pól Ossowa poległ, osławiony jako symbol walki i późniejsza legenda, ksiądz Ignacy Skorupka. W dzisiejszym krajobrazie wsi odnajdujemy niemalże niezmieniony krajobraz pól, wśród których zostało upamiętnione krzyżem miejsce postrzału księdza oraz jego śmierci, w którym ustawiono kamienny obelisk. Pozostałe miejsca pamięci – cmentarz żołnierzy poległych w walkach 1920 r., znajdują się na terenach gminy Zielonka.
W miejscach tych odbywają się corocznie uroczystości związane z upamiętnieniem historycznego wydarzenia. Oprócz wymienionych miejsc pamięci a także powstałych współcześnie nowych upamiętnień: pomnika ks. Skorupki – przed szkołą, oraz pawilonu
z izbą pamięci i eksponowaną makietą pola walki, brak jest zorganizowanej przestrzeni ekspozycyjnej i odpowiedniego zaplecza technicznego, które umożliwiłoby powołanie stałych programów edukacyjno-turystycznych. Z analizy wartości kulturowych Ossowa, wykonanej przez KOBiDZ na zlecenie gminy w 2005 r. wynika, że najwłaściwszą formą zintegrowanej ochrony w połączeniu z ukierunkowaniem rozwoju miejscowości będzie utworzenie parku kulturowego.



1   2   3   4   5   6   7


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna