Leki betaadrenolityczne (lba) blokują receptory -adrenergiczne znajdujące się w



Pobieranie 165,51 Kb.
Data08.02.2018
Rozmiar165,51 Kb.
UKŁAD ADRENERGICZNY


Receptory:

1 - postsynaptyczne; metabotropowe.

Połączenie z bialkiem Gp pobudza przemiany dwufosforanu fosfatydyloinozytolu (PIP2) do trójfosforanu inozytolu (IP3) który uwalnia Ca2+, diacyloglicerolu (DAG) który aktywuje kinazy bialkowe C i pośrednio zwiększa stęzenie cGMP i cAMP

2 – presynaptyczne i postsynaptyczne;

Połączenie z bialkiem Gi hamują cyklazę adenylową (cAMP) i aktywują kanały K+
1-4– postsynaptyczne;

Połączenie z bialkiem Gs prowadzi do wzrostu stężenia cAMP



Ligandy receptorów adrenergicznych
Noradrenalina: << Adrenalina: , Izoproterenol: >>


Rozmieszczenie i funkcja receptorów adrenergicznych




Efekt poburdzenia receptorów alfa

Efekt poburdzenia receptorów beta

Serce

wzrost pobudliwości (alfa1)

wzrost kurczliwości, przewodnictwa, automatyzmu i pobudliwości (beta1); wzrost kurczliwości (beta2)

Naczynia krwionośne

skurcz (alfa1), powolny skurcz związany z postsynaptycznymi receptorami alfa2 w mięśniach gładkich naczyń

rozkurcz (np. wieńcowe) (beta1); rozkurcz (mm. szkiletowe, wątroba, naczynia obwodowe) (beta2)

Nerki

hamowanie wydzielania reniny (alfa1)

nasilenie wydzielania reniny (beta1)

Oskrzela

skurcz (mm. okrężne) oraz hamowanie wydzielania śluzu (alfa1)

rozkurcz (beta2)

Macica

nasilenie skurczów macicy ciężarnej (alfa1)

rozkurcz (beta2)

Nasieniowody

skurcz, wytrysk (alfa1)




Jelita

skurcz zwieraczy (alfa1)

rozkurcz (beta1 i 2)

Lipoliza

spadek (alfa2)

nasilenie (beta2 i 3)

Glikogenoliza

pobudzenie (alfa1)

nasilenie (beta2 i 3)

Trzustka

hamowanie wydzielania insuliny (alfa2)

wzrost wydzielania insuliny (beta2); wzrost wydzielania glukagonu (beta2 i 3)

Oko

rozszerzenie źrenic (alfa1)




Gruczoły ślinowe

wzrost wydzielania (alfa1)




OUN

procesy aktywacji (alfa1); efekt hipotensyjny oraz sedatywny (alfa2)

wzrost wydzielania ADH (przysadka) (beta1)

Płytki krwi

nasilenie agregacji (alfa2)




Mięśnie szkieletowe




wzrost kurczliwości (beta2)


Sympatykomimetyki

Efekty działania


Noradrenalina - skurcz naczyń, zwolnienie pracy serca, CK, skurcz m.gładkich

Adrenalina – rozkurcz a następnie skurcz naczyń, tachykardia, zwiększenie objętości wyrzutowej przechodzące w bradykardie i zaburzenia rytmu, małe dawki CK, duże CK, skurcz zwieraczy, rozkurcz oskrzeli, macica: skurcz lub rozkurcz w zależności od cyklu.

Izoproterenol - rozkurczowego CK,  skurczowego CK, rozkurcz oskrzeli i m.gładkich.

Agoniści receptora 1


Noradrenalina (norepinefryna), metoksamina (Vasoxyl), fenylefryna

Zastosowanie: wstrząs, podciśnienie, dodatek do leków miejscowo znieczulających, okulistyka

Dz. N. Przyspieszenie akcji serca, zaburzenia rytmu (odruchowa bradykardia), pobudzenie psychoruchowe, zatrzymanie moczu, martwica

Naphazolina, xylometazolina, tetrazolina, oksymetazolina

Zastosowanie: przekrwienie błony śluzowej nosa

Dz. N. tolerancja i zwiększenie przekrwienia, przyspieszenie akcji serca, zaburzenia rytmu (odruchowa bradykardia), pobudzenie psychoruchowe,

Agoniści receptora 2


Klonidyna

Zastosowanie: nadciśnienie tętnicze, farmakoterapia bólu.

Dz. N.: przejściowy wzrost CK, ortostatyczne spadki CK. Efekty cholinolityczne.


Agoniści receptora 2 > 1


Salbutamol, terbutalina, fenoterol (berotec), rhinoterol, pirbuterol, salmeterol, ritodryna (tylko w położnictwie)

Zastosowanie: astma oskrzelowa, stany skurczowe naczyń krwionośnych kończyn dolnych, hamowanie akcji porodowej.

Dz. N.: przyspieszenie akcji serca, zaburzenia rytmu serca, zmiany ciśnienia krwi, drżenia mięśniowe, („down” regulacja 2)

Agoniści receptora 1>2


Izoproterenol, Dobutamina

Zastosowanie: bradykardia, blok serca, operacje kardiologiczne.

Dz. N.: przyspieszenie akcji serca, zaburzenia rytmu serca, zmiany ciśnienia krwi.

Dopamina, fenoldopam, dopeksamina

Agonista receptora D1, D2 i 1, oraz uwalnia NA. W bardzo dużych dawkach działa na 1. Zwiększa siłę skurczu m.sercowego. Zmniejsza opór obwodowy i poprawia przepływ przez nerki. Podana w dużych dawkach powoduje wzrost CK



Zastosowanie: wstrząs, zastoinowa niewydolność serca

Dz. N.: przyspieszenie akcji serca, zaburzenia rytmu serca, zmiany ciśnienia krwi
Efedryna – sympatykomimetyk o działaniu mieszanym

Amfetamina - sympatykomimetyk o działaniu pośrednim

Sympatykolityki



Sympatykolityki ośrodkowe




Klonidyna, metyldopa, guanfacyna, guanabenz


Pobudzenie receptorów 2 w jądrze pasma samotnego w rdzeniu przedłużonym i porzez twór siatkowaty powodują pobudzenie nerwu błędnego (zwolnienie pracy serca) i przestrojenie baroreceptorów (rozszerzenie naczyń krwionośnych, także poprzez pobudzenie receptorów I). Działa uspokajająco.

Zastosowanie: nadciśnienie tętnicze

Dz.N.: Bradykardia, przejściowy wzrost CK, ortostatyczne spadki CK. Efekty cholinolityczne. Osłabia efekty poznawcze. Odstawiać powoli.
Moksonidyna (I1) rilmenidyna (I1, 2). Nie wpływają na czynność serca. Hamują wydzielanie reniny. Minimalne działanie uspokajające. Nie powoduje zatrzymania wody i Na.

Zastosowanie Nadciśnienie tętnicze

Dz.N.: Efekty cholinolityczne, ortostatyczne spadki CK.

Leki sympatykolityczne

Rezerpina, guanetydyna

Blokują magazynowanie NA w zakończeniach synaptycznych



Dz.N.: Przejściowy wzrost CK., ortostatyczne spadki CK. Efekty cholinolityczne. Zatrzymanie wody i sodu w ustroju, tachykardia, nadwrażliwość postsynaptyczna. Odstawiać powoli. Nowotwory

Leki -adrenolityczne


Nieselektywne:

  • alkaloidy sporyszu: dihydroergokrystyna, dihydroergokryptyna, dihydroergokornina (hydergin), dihydroergotamina

  • fenoksybenzamina, fentolamina, tolazolina, azapetyna

Selektywne:

  • 1: prazosyna, doksazosyna – nie wywołują przyspieszenia akcji serca

  • 2: johimbina – podwyższa ciśnienie


Leki betaadrenolityczne (LBA) blokują receptory beta-adrenergiczne znajdujące się w:

  • sercu beta-1

  • naczyniach obwodowych beta-2

  • oskrzelach eta-2

  • trzustce beta-2

  • wątrobie eta-2


Działanie LBA jest wypadkową następujących właściwości w różnym stopniu wyrażonych w poszczególnych lekach:

  • siły działania eta-adrenolitycznego

  • wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (mierne pobudzenie receptorów eta w warunkach spoczynku a w razie wysiłku fizycznego i stresu hamowanie wpływu katecholamin na receptory) – leki te w mniejszym stopniu upośledzają kurczliwość mięśnia sercowego, nie powodują zwolnienia czynności serca i wydłuzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego

  • wybiórczości w stosunku do receptora eta-1 (kardioselektywność). Blokowanie eta-2 może powodować skurcz oskrzeli, nasilać objawy zaburzeń krążenia obwodowego, zwiększać hipoglikemię u chorych na cukrzycę, wzrost stężenia trójglicerydów

  • lipofilność – hydrofilność (LIPOFILNOSC metabolizm w wątrobie, przenikają przez barierę krew-mózg, krótki okres półtrwania, HYDROFILNOSC wydalane przez nerki, nie przenikają przez barierę krew-mózg, dłuższy okres półtrwania, nie podlegają biotransformacji w wątrobie)

  • wpływu na opór obwodowy (blokada receptorów lfa-1, rozszerzanie naczyń i zmniejszenie oporu obwodowego)

  • nieswoistego działania błonowego (ochrona przed arytmogennym wpływem stymulacji adrenergicznej oraz działanie wagotropowe w OUN)


WSKAZANIA

  • zawał serca

  • niestabilna choroba wieńcowa

  • choroba niedokrwienna serca

  • nadkomorowe i komorowe zaburzenia rytmu

  • kardiomiopatia

  • zespół serca hiperkinetycznego

  • nadczynność tarczycy

  • nadciśnienie tętnicze

  • jaskra otwartego kąta przesączania

  • lęk sceniczny

  • migrena


PRZECIWWSKAZANIA

Przeciwwskazania bezwzględne:

  • blok przedsionkowy II i III stopnia u chorych bez stymulatora

  • bradykardia poniżej 50 skurczów na minutę

  • wstrząs kardiogenny

Przeciwwskazania względne:

  • zespół chorego węzła zatokowego

  • blok przedsionkowo-komorowy I stopnia

  • astma oskrzelowa

  • choroby naczyń obwodowych

  • depresja

  • cukrzyca


DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

  1. niewydolność węzła zatokowego

  2. blok przedsionkowo-komorowy

  3. hipotonia

  4. pogorszenie wydolności serca

  5. nasilenie zaburzeń w krążeniu obwodowym

  6. impotencja

  7. na początku leczenia: uczucie zmęczenia, zawroty głowy, bóle głowy, rzadziej zab. psychiczne – depresja, halucynacje

  8. skurcz oskrzeli

  9. hipoglikemia

  10. hiperlipidemia



NIEKORZYSTNE INTERAKCJE Z LEKAMI


  1. antagoniści wapnia (werapamil, diltiazem) – synergizm inotropowo ujemnego działania na m. sercowy - ryzyko bradykardii

  2. leki z grupy chinidyny – zab. automatyzmu i przewodnictwa w ukł. przewodzącym

  3. niektóre leki przeciwcukrzycowe

  4. niesterydowe leki przeciwzapalne – osłabienie działania hipotensyjnego

  5. neuroleptyki

  6. cymetydyna – możliwość zwiększenia beta-blokeró w surowicy krwi

  7. wodorotlenek glinu – zwalnianie wchłaniania

  8. alkohol – zwalnianie wchłaniania, zwiększenie działania depresyjnego

I. NIEWYBIÓRCZE BETA-ADRENOLITYKI
NADOLOL (Apo-Nadolol tabl. 40 i 80 mg; Corgard tabl. 80 mg)

blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

+

-

-

mała

24

nie

tak

OKSPRENOLOL (Coretal tabl. 20 mg; Trasicor tabl. 40 i 80 mg)



Preparaty o zmodyfikowanym uwalnianiu: Slow-Trasicor tabl. 160 mg

Preparaty złożone z lekiem moczopędnym (chlortalidon): Trasitensine

blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

+

0.29

+

znaczna

6-12

tak

nie

bezpieczny u chorych z chorobą niedokrwienną i towarzyszącą niewydolnościa

PINDOLOL (Apo-Pindolol tabl. 5, 10 i 15 mg; Visken tabl. 5, 10, 15 mg,

amp. 1mg/5 ml, 0.4 mg/2 ml)

Preparaty złożone z lekiem moczopędnym (clopamid): Viskaldix


blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

+

0.56

-

pośrednia

8-24

tak

nie

bezpieczny u chorych ze zmniejszoną rezerwą sercową lub rzadkoskurczem

PROPRANOLOL (Propranolol tabl. 10 i 40 mg, amp. 1 mg/ml i 5 mg/ml)



Preparaty o zmodyfikowanym uwalnianiu: Propranolol, Inderal

blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

+

-

+

znaczna

6-24

tak

tak

działanie błonowe powoduje OSŁABIENIE INOTROPIZMU SERCA I PRZEWODNICTWA

SOTALOL (Biosotal tabl. 40, 80 i 160 mg; Darob tabl. 80 i 160 mg,

amp. 40 mg/4 ml; Gilucor tabl. 80 i 160 mg; Sotacor tabl. 80 i 160 mg)

Preparaty złożone z lekiem moczopędnym (hydrochlorotiazyd) – zwiększone ryzyko hipokaliemii): Tiasotal


blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

+

-

-

mała

24

nie

tak

TIMOLOL (Blocarden tabl. 10 mg)



blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

+

-

-

pośrednia

12-24

tak

nie


II. WYBIÓRCZE BETA-ADRENOLITYKI
ACEBUTOLOL (Sectral tabl. 200, 400 i 500 mg)

blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

-

+

-

mała

12-24

tak

tak

ATENOLOL (Atenolol tabl. 25, 50 i 100 mg; Normocard tabl. 50 i 100 mg;

Tenormin tabl. 50 i 100 mg, amp. 5 mg/10ml)

Preparaty złożone z lekiem moczopędnym (chlorthalidon): Tenoret, Tenoretic

Preparaty złożone z antagonistami wapnia (nifedypina): Tenordate, Tenif


blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

-

-

-

mała

24

nie

tak



BETAKSOLOL (Lokren tabl. 20 mg; Betabion, Optibetol krople do oczu 5 mg/ml)

blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

-

-

-

małą

16-22

nie

tak

Jaskra otwartego kąta przesączania, stany podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego. Podawany doustnie: nadciśnienie tt., choroba niedokrwienna serca

Dawkowanie: doustnie 20-40 mg raz na dobę; 2 x 1 kropla do worka spojówkowego

BISOPROLOL (Concor tabl. 5 i 10 mg)




blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

-

-

-

pośrednia

24

tak

tak

blokuje również receptory alfa-2

METOPROLOL (Metocard, Metoprolol tabl. 50 i 100 mg; Beloc, Betaloc tabl. 50 i 100 mg, amp. 5 mg/5 ml)



Preparaty o zmodyfikowanym uwalnianiu:

  1. Metocard prolongatum, Metoprolol prolongatum tabl. 200 mg

  2. Betaloc-S.A. R tabl. 200 mg

  3. Lopresor OROS tabl. 95, 190 i 285 mg

Preparaty złożone z lekiem moczopędnym (chlortalidon):

  1. Logroton retard

blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

-

-

-

pośrednia

8-12

tak

nie

CELIPROLOL (Celectol R tabl. 200 mg; Selectol tabl. 200 mg)



blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

-

-

-

pośrednia

24

nie

tak

działa agonistycznie na -2 (rozszerzenie oskrzeli i naczyń krwionośnych , korzystniejszy wpływ na lipidy krwi, mniejsze ryzyko hipoglikemii)

ESMOLOL (Brevibloc amp. 2.5 mg/1 ml)



blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

-

-

-

mała

10-20 min

nie

tak

III. ALFA- I BETA-ADRENOLITYKI
CARVEDILOL (Dilatrend tabl. 6.25, 12.5 i 25 mg)

blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

+

-

+

znaczna

12-24

tak

nie

blokuje również receptory -1 (rozkurcz naczyń krwionośnych, korzystny wpływ na profil lipidowy

LABETALOL (Pressocard tabl. 100 i 200 mg; Trandate tabl. 100 i 200 mg,

amp. 100 mg/20 ml)


blokuje

-1


blokuje

-2


Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna

Działanie stabilizujące bł. komórkowe

Rozp. w tłuszczach

Czas działania

(h)


KUMULACJA

Ch. wątroby



KUMULACJA
Ch.

nerek


+

+

+

+

pośrednia

12

tak

nie

blokuje również receptory -1 (rozkurcz naczyń krwionośnych, korzystny wpływ na profil lipidowy








©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna