Kurs waluty – to cena jednej waluty wyrażona w drugiej walucie (cena pieniądza zagranicznego). Spełnia on dwie podstawowe funkcje: informacyjną



Pobieranie 247,15 Kb.
Strona3/5
Data01.11.2017
Rozmiar247,15 Kb.
1   2   3   4   5

Wymiana zewnętrzna jest zagwarantowana tylko cudzoziemcom. Oznacza prawo cudzoziemców do wymiany w dowolnym czasie na inną walutę dewiz danego kraju pochodzących z eksportu lub nabytych należności w inny sposób. Może być zawężona tylko do wymiany dla określonych instytucji, np. zagranicznych banków centralnych.

Wymienialność wewnętrzna – najwcześniej wprowadziła ją Jugosławia w grudniu 1989 r. Natomiast od 1.01.1990 r. wewnętrzną wymienialność złotówki wprowadziła Polska. W kolejnym roku Węgry i Czechosłowacja.

Wymienialność ta opiera się na 5 zasadach:

  1. Nie ma ograniczeń dewizowych w bieżących transakcjach cudzoziemców z danym krajem.

  2. Importerzy mają zapewniony dostęp do dewiz dla dokonywania płatności dotyczących bieżących transakcji.

  3. Obcokrajowcy muszą odsprzedać państwu dewizy, które pochodzą z eksportu, nie mogą otwierać rachunków dewizowych.

  4. Do transakcji kapitałowych stosuje się ograniczenia dewizowe.

  5. Zabrania się używania pieniądza dewizowego do fakturowania i płatności w handlu zagranicznym.

Zakres wymienialności wewnętrznej i zewnętrznej w różnych państwach może być różny, co wynika z innego sposobu określania rezydenta i nierezydenta.

W Polsce podstawowym przepisem regulującym te zagadnienia to PRAWO DEWIZOWE, Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 150 z 1998 r.; Dz. U. Nr 83 z 1999 r.). Ustawa ta reguluje zasady obrotu dewizowego, ograniczeń w sytuacji zagrożeń stabilności i integracji systemu finansowego w Polsce oraz zasady kontroli dewizowej. Wyjaśnia również podstawowe pojęcia z zakresu obrotu dewizowego. Ustawa ta również precyzuje kto to jest:



REZYDENT – osoba fizyczna zamieszkała w kraju, osoba prawna, która ma siedzibę w kraju oraz inny podmiot mający siedzibę w kraju, posiadający zdolność zaciągania zobowiązań i używania praw we własnym imieniu (także placówki dyplomatyczne, konsularne).

NIEREZYDENT –

  • osoba fizyczna nie mająca miejsca zamieszkania w kraju oraz osoba prawna nie mająca siedziby w kraju, a także inny podmiot nie mający siedziby w kraju, który posiada zdolność do zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu;

  • osoba fizyczna lub prawna w zakresie w jakim prowadzi ona działalność zagraniczną w formie przedsiębiorstwa, oddziału lub przedstawicielstwa mającego siedzibę za granicą;

  • mająca siedzibę w kraju, oddziały i przedstawicielstwa osób i podmiotów utworzone na podstawie umów międzynarodowych zawartych przez rząd polski.

Zgodnie z prawem dewizowym wartości dewizowe obejmują:

  • zagraniczne środki płatnicze – waluty obce i dewizy;

  • złoto i platynę w stanie nieprzerobionym oraz w postaci sztab, monet bitych po 1850 r., półfabrykatów z wyjątkiem stosowanych w technice dentystycznej, a także wyroby ze złota i platyny;

  • papiery wartościowe (akcje, obligacje) w walutach obcych.

WALUTA OBCA – pieniądz nie będący w Polsce prawnym środkiem płatniczym oraz międzynarodowe jednostki rozrachunkowe (SDR, EURO).

DEWIZA – pełniący funkcję płatniczą weksel, czek, czek podróżniczy, akredytywy, polecenia wypłat, przekazy w walutach obcych.

WYMIENIALNOŚĆ WALUT – cd.

Wymienialność może obejmować wszystkie walory finansowe, które występują w danym kraju, czyli tzw. wymienialność pełna, lub tylko część i jest to wtedy wymienialność ograniczona.



Wymienialność ograniczona może dotyczyć:

  • pewnych obszarów płatniczych,

  • niektórych walut,

  • niektórych płatności,

  • określonej grupy rezydentów.

Wymienialność rynkowa to prawo do wymiany jednej waluty na inne przez osoby fizyczne i prawne.

Wymienialność oficjalna to prawo władz pieniężnych do dokonywania wymiany walut na inne waluty lub na inne aktywa rezerwowe, tzn. poza rynkiem walutowym.

Wprowadzenie i utrzymanie pełnej lub ograniczonej wymienialności walut wymaga spełnienia pewnych warunków ekonomicznych. Poprzez wymienialność danej waluty rozszerza się zakres oddziaływania danego kraju i następuje otwarcie gospodarki wobec rynku światowego i innych państw. Z większego stopnia otwarcia gospodarki płyną korzyści z wymiany międzynarodowej i współpracy przemysłowej. Dla pomyślnych efektów wymienialności walut należy przed jej wprowadzeniem dokonać przekształcenia struktury gałęziowej i branżowej przemysłu. Gdy kraj ma już pożądaną strukturę gałęziowo – branżową przemysłu wówczas dla jej ochrony wystarczą określone środki protekcji takie, jak:



  • cła,

  • podatki,

  • opłaty wyrównawcze,

  • subsydia.

Można wówczas odejść od niewymienialności waluty, która dotąd stanowiła najsilniejszy środek ochrony gospodarki.

Waluta wymienialna pozwala na włączenie się danego kraju w międzynarodowy układ gospodarczy i czerpanie korzyści z wymiany handlowej i współpracy przemysłowej. Gospodarka podlega wówczas silnym wpływom rynku światowego. Występują tendencje do rozwoju nowych dziedzin gospodarki i stopniowej rezygnacji z tych produktów, które nie przynoszą zbytu na rynku światowym.

Waluta wymienialna może być bodźcem do unowocześniania gospodarki. Podstawowy warunek dla wprowadzenia wymienialności waluty to istnienie długofalowej równowagi wewnętrznej gospodarki (bilans handlowy) i zewnętrznej, która objawia się równowagą w bilansie płatniczym.

W produkcji powinny być wykształcone sektory eksportowe dla zróżnicowanego eksportu i konkurencyjnego na rynkach zagranicznych. Jeżeli nastąpi wzrost cen importowych dla danego kraju powinien on mieć możliwość zastąpienia importu produkcją krajową. Zróżnicowana struktura eksportu sprawia, że spadek popytu na część eksportowanych towarów jest kompensowane wzrostem popytu na inne eksportowane towary. Duża konkurencyjność eksportu daje możliwości przesuwania towarów między rynkiem krajowym i zagranicznym. Większa niezależność od importu zapobiega skutkom przenoszenia wzrostu cen za granicą do danego kraju. Istotnym warunkiem wprowadzenia wymienialności walut jest równowaga bilansu płatniczego i ustalenie kursu walutowego na poziomie zapewniającym tą równowagę. Jeżeli występują tylko przejściowe zakłócenia w bilansie płatniczym mogą one stwarzać silniejszą motywację gromadzenia rezerw walutowych.

Gospodarka krajowa po wprowadzeniu wymienialności jej waluty poddana jest wpływom zewnętrznym poprzez ceny światowe, kursy walutowe, przepływy kapitałów, które mają wpływ racjonalizujący alokację zasobów krajowych. Powstaje możliwość specjalizacji produkcji na eksport, wzrostu wydajności pracy, dostosowania produkcji do potrzeb rynku krajowego i światowego. Sprzyja to również podnoszeniu jakości produkcji, zwiększa się udział danego kraju w Międzynarodowym Podziale Pracy (MPP). Wymienialność walut wpływa dyscyplinująco na bilans płatniczy. W warunkach osłabienia waluty krajowej koszt przywracania równowagi może być bardzo wysoki. Wówczas trudniej jest władzom danego kraju przywrócić równowagę tego bilansu, ponieważ są one pozbawione możliwości restrykcji na obroty płatnicze z zagranicą. W warunkach istnienia wymienialności walut pojawia się potrzeba konieczności szerszej współpracy walutowej w skali regionalnej, np. w UE i w skali międzynarodowej (światowej) dla przezwyciężenia napięć w gospodarce niektórych państw, aby im zapobiegać, a gdy wystąpią – udzielać pomocy finansowej tym państwom. Udzielaniem pomocy zajmują się międzynarodowe instytucje finansowe i instytucje regionalne.

Wymienialność walut daje korzyści tym krajom, które mają zróżnicowaną strukturę gospodarki, którą cechuje dynamiczny rozwój, mają stabilne waluty i złagodziły przepisy w zakresie obrotów zagranicznych.

Przed wprowadzeniem wymienialności waluty krajowej należy dokonać analizy korzyści i strat z tego tytułu.

BILANS PŁATNICZY I PRZYWRACANIE JEGO RÓWNOWAGI

Bilans płatniczy to usystematyzowane zestawienie transakcji ekonomicznych dokonanych w określonym czasie między danym krajem, a zagranicznymi podmiotami gospodarczymi. Jest sporządzany za okresy roczne, półroczne, kwartalne, a niekiedy tylko dla obrotów z jednym krajem, jeśli te obroty mają decydujące znaczenie. Wyraża on poziom i strukturę obrotów płatniczych z zagranicą. Wielkość obrotów gospodarczych określa stopień otwarcia gospodarczego danego kraju wobec świata. Struktura obrotów określa powiązania danego kraju z gospodarką światową. We współczesnej gospodarce istnieje duży stopień ingerencji państwa w życie gospodarcze danego kraju, co oznacza, że w bilansie płatniczym mają wyraz oprócz obrotów handlowych wpływy państwa na te obroty.

Saldo bilansu płatniczego określa efekt końcowy działalności kraju w jego stosunkach z zagranicą.



Bilansem płatniczym objęte są 2 rodzaje transakcji:

  1. odpłatne – do których należą:

  • kupno i sprzedaż towarów oraz usług za gotówkę lub na kredyt;

  • zamiana towarów na inne towary oraz usług na inne towary lub usługi;

  • wymiana jednego elementu finansowego na inny np. zakup obligacji zagranicznych za gotówkę ze środków zgromadzonych w banku zagranicznym.

  1. nieodpłatne – do nich zalicza się:

  • nieodpłatne otrzymanie lub przekazanie towaru lub usługi (wysyłki paczek za granicę);

  • nieodpłatne otrzymanie lub przekazanie elementu finansowego (środki płacone przez podmioty na rzecz zagranicznych podmiotów).

Każda transakcja jest ujmowana w bilansie płatniczym w dwóch pozycjach: po stronie Wn i po stronie Ma.

Po stronie Wn zapisywane są transakcje zagraniczne powodujące zwiększenia aktywów rzeczowych i finansowych danego kraju, wartość towarów importowanych (rosną towary zapasów w kraju i powiększają się zobowiązania w przypadku importu na kredyt lub zmniejszają się zapasy dewiz, jeśli ma miejsce import gotówkowy), należności na rachunkach zagranicznych, które powiększają rezerwy walutowe kraju.

Po stronie Ma zapisywane są te transakcje zagraniczne, które powodują zmniejszenie aktywów krajowych, tj. eksport towarów, wartość towarów i usług nabywanych przez turystów przyjeżdżających do kraju, wartość sprzedanego złota monetarnego (zmniejszają się zapasy złota w banku centralnym).

Każdy przyrost składnika majątkowego wiąże się z ubytkiem innego składnika lub ze zwiększeniem zobowiązania, a przy transakcjach nieodpłatnych z transferem nieodpłatnym. Każdy ubytek składnika majątkowego lub finansowego kraju wiąże się ze wzrostem innego składnika majątku lub ze zmniejszeniem zobowiązania, a przy transakcjach nieodpłatnych z odpowiednim transferem nieodpłatnym.



Z formalnego punktu widzenia mogłoby się wydawać, że bilans płatniczy jest zawsze wyrównany (jest dwukrotne sumowanie każdej transakcji). Nie oznacza to zrównoważenia bilansu z ekonomicznego punktu widzenia. W bilansie płatniczym nie wykazuje się osobno każdej transakcji, lecz podlegają one grupowaniu. MFW zalecił swoim krajom członkowskim stosowanie jednolitych pojęć i grupowania tych operacji.

Wg zaleceń MFW transakcje zagraniczne są grupowane w dwóch częściach:

  1. w rachunku bieżącym;

  2. w rachunku kapitałowym.

Rachunek bieżący obejmuje nie finansowe elementy transakcji zagranicznych, tj.: towary, usługi, dochody z pracy i kapitału oraz transfery nieodpłatne. W ramach rachunku bieżącego wyróżnia się 7 głównych transakcji:

  • towary – ich wartość wg wartości celnej;

  • wysyłka towarów: frachty, ubezpieczenia i inne usługi dotyczące wysyłki towarów;

  • inne usługi transportowe: przewozy pasażerów, usługi pocztowe, czarterowanie statków i samolotów;

  • dochody z inwestycji zagranicznych to dochody uzyskiwane przez krajowców z inwestycji dokonanych za granicą i dochody cudzoziemców z inwestycji w danym kraju;

  • inne towary, usługi i dochody – dotyczy to transakcji rządowych i prywatnych (wydatków rządu na placówki dyplomatyczne w innych krajach);

  • transfery nieodpłatne – prywatne i rządowe (przesyłki pieniędzy za granicą przez osoby z innego kraju).

Rachunek kapitałowy obejmuje:

  1. zagraniczne aktywa:

  • należności od cudzoziemców;

  • złoto monetarne;

  • SDR;

  • zagraniczne zobowiązania

Te elementy są wykazywane netto tzn. spadek netto należności zagranicznych lub innych aktywów oraz wzrost zobowiązań zagranicznych występuje po stronie Ma bilansu płatniczego, natomiast wzrost aktywów netto i należności oraz zmniejszenie zobowiązań po stronie Wn.

  1. kapitały – z wyłączeniem rezerw krótko- i długoterminowych. Rezerwy walutowe wykazuje się w oddzielnej pozycji bilansu.

Według tych zasad MFW od 1991 r. sporządza bilans płatniczy także Polska.
Równowaga bilansu płatniczego.
Pojęcie deficytu lub nadwyżki bilansu płatniczego oznacza co innego niż różnice między stroną Wn i Ma bilansu. Próbę sprecyzowania tych pojęć podjął Meade (Mid). Dorobek Meade’a w zakresie prób określenia wielkości deficytu lub nadwyżki bilansu płatniczego zmodyfikował prof. Rączkowski. Podzielił on transakcje zagraniczne na :

  • podstawowe;

  • wyrównawcze.

Do transakcji podstawowych zaliczył:

  • wszelkie obroty bieżące towarowe, usługowe i transfery nieodpłatne;

  • ruch kapitału długoterminowego – okres zwrotu powyżej 1 roku.

Do transakcji wyrównawczych zaliczył:

  • wszelki ruch kapitału krótkoterminowego;

  • ruch złota monetarnego.

Ujemne saldo obrotów podstawowych określa jako deficyt bilansu płatniczego, który zostaje pokryty obrotami wyrównawczymi.

Saldo dodatnie obrotów podstawowych to nadwyżka bilansu płatniczego.

Te określenia są powszechnie przyjęte. W poszczególnych krajach występują różnice w zaliczaniu transakcji do obrotów podstawowych lub wyrównawczych, dlatego różne są pojęcia deficytu lub nadwyżki bilansu płatniczego. Większość państw rozmiary deficytu określa jako sumę netto występujących zmian w obrotach wyrównawczych w zakresie:



  • zmniejszenia zapasu złota i płynnych należności zagranicznych netto banku centralnego;

  • zmniejszenia płynnych należności zagranicznych netto banków komercyjnych;

  • zmniejszenia niewykorzystanej transzy rezerwowej w MFW.

Najwęższy zakres pojęcia deficytu bilansu płatniczego stosują Niemcy i Japonia i określają deficyt jako spadek netto zapasów złota i dewiz w bankach.

Równowaga bilansu płatniczego występuje jeżeli bilans w danym okresie nie wykazuje, ani deficytu ani nadwyżki. W krótkim okresie mogą występować przejściowe deficyty lub nadwyżki bilansu płatniczego. W dłuższym okresie czasu – kompensują się. Istotna jest długookresowa równowaga bilansu płatniczego.



Równowagę bilansu płatniczego mogą zakłócać czynniki:

  • zewnętrzne,

  • wewnętrzne.

Do najważniejszych przyczyn zakłócających równowagę bilansu płatniczego należą:

  • zmiany w rozmiarach i strukturze DN;

  • zmiany w relacji cen krajowych do cen zagranicznych;

  • zmiany wzajemnej relacji światowych cen towarów importowych i eksportowych (czynnik zewnętrzny – ceny „tot”);

  • zmiany w stopie procentowej za granicą w stosunku do krajowej;

  • klęski naturalne – nieurodzaje (susze, powodzie);

  • strukturalne zmiany w popycie zagranicznym na towary eksportowane przez dany kraj;

  • czynniki polityczne.

Środki przywracania równowagi bilansu płatniczego to:

  • procesy przystosowawcze,

  • środki polityki gospodarczej,

  • odcinkowe środki korygowania bilansu płatniczego.

Procesy przystosowawcze – polegają na przywróceniu równowagi bilansu płatniczego za pomocą mechanizmu rynkowego, który wpływa na strumień towarów i usług wytwarzanych w danym kraju na rynek wewnętrzny i zagraniczny.

Środki polityki gospodarczej – należą do nich:

  • zmiana kursu waluty,

  • polityka fiskalna,

  • kontrola dochodów,

  • polityka pieniężno – kredytowa.

Środki te mogą mieć charakter dyskryminacyjny.

Odcinkowe środki korygowania bilansu płatniczego – mogą dotyczyć obrotów bieżących i kapitałowych. Mają różny zakres i zależą od sytuacji gospodarczej danego kraju. Należą tu:

  • subwencje eksportowe – wypłacane ze środków budżetowych dla eksporterów;

  • ograniczenia wydatków na import – np. poprzez podwyżkę ceł, ustalanie kontyngentów ilościowych na import towarów, wprowadzenie obowiązku licencji importowych oraz posiadanie określonej sumy zdeponowanej w banku na rachunku dla zamierzonego importu;

  • bardzo skutecznym środkiem jest reglamentacja dewizowa, która może dotyczyć transakcji towarowych, usługowych i kapitałowych.


Wady i zalety odcinkowych środków korygowania bilansu płatniczego.
Działają szybko i skutecznie, co pozwala na opanowanie spekulacyjnych ruchów kapitału (zalety).

Wadą ich jest opieranie się na arbitralnych decyzjach władz państwowych, co może im nadawać charakter dyskryminacyjny w określonych warunkach rynkowych oraz wpływów zewnętrznych na gospodarkę danego kraju i jego stosunki zagraniczne. W każdym kraju istnieje problem doboru właściwych środków przywrócenia równowagi bilansu płatniczego. Dotyczy to krajów nadwyżkowych, jak i deficytowych. W określonych warunkach często może się okazać, że równowaga bilansu płatniczego nie jest najważniejszym celem polityki gospodarczej państwa a nawet może powodować pewne komplikacje. Procesy przystosowawcze muszą być rozpatrywane w aspekcie konkretnej sytuacji gospodarczej.


Wg prof. Rączkowskiego wyróżniamy 4 sytuacje:

  1. Gdy w kraju występuje bezrobocie i nadwyżka bilansu płatniczego zaleca stosowanie ekspansywnej polityki pieniężnej i skarbowej dla powiększenia dochodów i zwiększenia importu.

  2. Gdy występuje bezrobocie i deficyt bilansu płatniczego nie można stosować ekspansywnej polityki ponieważ pogłębiłoby to bardziej deficyt. Trudno prowadzić politykę restrykcyjną, która zwiększa bezrobocie. Za najlepszy sposób uznaje dewaluację.

  3. Jeżeli w kraju występuje inflacja i deficyt bilansu płatniczego wówczas właściwym środkiem jest polityka deflacyjna, która ogranicza wzrost inwestycji, zmniejsza popyt globalny i w rezultacie zmniejsza import. Jeśli ten środek jest niemożliwy do przeprowadzenia to wtedy wskazuje się na zastosowanie dewaluacji.

  4. Jeżeli występuje inflacja i nadwyżka bilansu płatniczego to wówczas powinno się zastosować rewaluację waluty.


GŁÓWNE STREFY WALUTOWE
Regionalne strefy walutowe wykształciły się w latach 70 i 80-tych w związku z regionalizacją i integracją gospodarczą oraz umacnianiem Japonii. MFW nie stanowił przeszkód w ich powstawaniu. Najbardziej rozwinęła się strefa walutowa Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (UE). Strefa franka francuskiego ma ograniczony zasięg i nie wywiera większego wpływu na międzynarodowe stosunki gospodarcze. W przyszłości może powstać strefa walutowa w Chińskiej Republice Ludowej, Indii, Afryce i Ameryce Łacińskiej.

Strefa dolara amerykańskiego – ma globalny zasięg, nie ogranicza się wyłącznie do krajów Ameryki Łacińskiej, mimo, że związki USA z tymi krajami są rozwinięte poprzez powstanie korporacji amerykańskich w tych krajach. Dolar odgrywał w systemie dewizowo – złotym i wielodewizowym czołową rolę. Dolar amerykański jako waluta rezerwowa, interwencyjna, lokacyjna i transakcyjna jest cenioną i poszukiwaną walutą na całym świecie. Większość operacji na rynku walutowym, kredytowym i eurorynkach dokonywana jest w tej walucie. Mówi się o dolaryzacji gospodarki światowej, która występuje w MSW, w którym jest główną walutą międzynarodową. 39 państw ustaliło swoje kursy w relacji do dolara amerykańskiego, co świadczy o jego globalnym zasięgu. Ponadto zaufanie do tej waluty jaką mają kraje MFW. Globalny zasięg dolara jest związany z tym, że po II wojnie światowej USA są mocarstwem militarnym, ekonomicznym i politycznym oraz mają przewagę technologiczną nad gospodarkami innych państw. Obecnie dla tej waluty nie są zagrożeniem inne waluty państw kapitalistycznych ani też SDR. Obecnie obok złota najważniejszym składnikiem pieniądza światowego o globalnym zasięgu jest dolar amerykański. W latach 70 i 80-tych wzrastała ranga marki niemieckiej, jena japońskiego, walut państw skandynawskich i zaczęły one występować jako waluty rezerwowe, transakcyjne i lokacyjne stwarzając jednocześnie możliwość wyboru walut w transakcjach handlowych, kredytowych i kapitałowych. Wpłynęło to na rozwój powiązań międzynarodowych. Ten stan będzie utrzymywał się dopóki USA będą mocarstwem światowym.
Strefa walutowa EWG (UE) – istotę tej strefy stanowi Europejski System Walutowy (ESW), którego celem jest stabilizacja kursów walutowych oraz tworzenie warunków do rozwoju gospodarczego państw należących do tej Wspólnoty.

ESW składa się z następujących elementów:

  1. europejskiej jednostki walutowej (EURO);

  2. z systemu kursowego;

  3. z systemu interwencyjnego i kredytowego banków centralnych;

  4. Europejskiego Funduszu Współpracy Walutowej (EFWW).


Ad. 1

ECU (EURO) to waluta krajów członkowskich ESW. Jest podstawą wskaźnika odchyleń kursowych, jednostką obrachunkową operacji kredytowych i interwencyjnych, służy do rozliczania i wyrównywania sald między instytucjami walutowymi ESW. Euro obecnie znajduje coraz szersze zastosowanie w operacjach banków komercyjnych.


Ad. 2

Każda waluta, która wchodzi w skład systemu kursowego ma swój kurs centralny w ECU (EURO). Banki centralne wchodzące w skład ESW mają obowiązek dokonywania interwencji dewizowych, aby utrzymać przyjęte marże odchyleń kursowych. Interwencje te są poprzedzone konsultacjami banków centralnych. Wskaźnik odchyleń kursowych informuje o odchyleniach waluty danego kraju w stosunku do EURO. Każdy bank centralny, jeżeli wahania kursowe zbliżają się do górnej lub dolnej granicy marży odchyleń, jest zobowiązany do kupna lub sprzedaży waluty tego kraju. Sprzedaż niedostatecznie występującej waluty zwiększa jej podaż na rynku, a poprzez operacje kupna zmniejsza się podaż waluty, która występuje w nadmiarze. Potrzebne do interwencji kwoty walut każdy bank centralny otrzymuje drogą kredytową od innego banku centralnego.



Ad. 3

Zakup i sprzedaż walut w celach interwencyjnych jest dokonywany w EURO na kontach Europejskiego Funduszu Współpracy Walutowej (EFWW). Przeliczeń EURO dokonuje się wg jego kursu z dnia interwencji. Salda są oprocentowane wg średniej ważonej stóp dyskontowych państw należących do tej Wspólnoty. Zwrot sum interwencyjnych dokonywany jest w EURO, walutach państw członkowskich i w innych walutach rezerwowych. Nie ma ograniczeń w zakresie rozliczeń w złocie. Przyjęto, że bieżące kredyty interwencyjne udzielone dla dokonania interwencji walutowych powinny być spłacone w ciągu 45 dni po zakończeniu miesiąca, w którym dokonano interwencji. Bank centralny dłużnika może uzyskać przedłużenie o dalsze 3 miesiące, a za zgodą banku wierzycielskiego o następne 3 m-ce, czyli łącznie to przedłużenie spłaty wynosi 6 m-cy.



ESW dysponuje 3 rodzajami kredytów:

  1. Kredytami bieżącymi, które są udzielane na interwencje banków centralnych.

  2. Kredytami krótkoterminowymi.

  3. Kredytami średnioterminowymi.

Banki centralne państw członkowskich zdeponowały w EFWW 20% swoich rezerw dolarowych i złota, które zostały jednolicie wycenione i są własnością tych państw. Ponieważ EURO ma zabezpieczenie w złocie i dolarach występuje jako mocna jednostka obrachunkowa i walutowa.

Średnioterminowa pomoc finansowa nakłada obowiązek na państwa, które z niej korzystają w celu przywrócenia wewnętrznej równowagi i zmniejszenia dysproporcji w rozwoju gospodarczym. ESW nie narusza reguł MFW. W ramach ESW były zmieniane kursy niektórych walut poprzez dewaluację i rewaluację, które wcześniej były wspólnie uzgadniane. ESW doprowadził do zbieżności polityk walutowych i gospodarczych państw należących do Wspólnoty. Przyczynił się do rozwoju współpracy między tymi państwami a także do stabilności w sferze walutowej tych państw. Działający w ramach EWG system walutowy był podstawą do utworzenia Unii Gospodarczej. Sytuacja walutowa tej strefy jest obserwowana przez międzynarodowe instytucje finansowe. Ta strefa nie jest zagrożeniem dla funkcjonowania pozostałych stref i MFW. Kraje UE mają możliwość zaprezentowania własnej osobowości i indywidualności w MSW.


Umiędzynarodowienie jena japońskiego, jako zalążek japońskiej strefy walutowej
W latach 70-tych Japonia stała się krajem wysoko rozwiniętym o dużej dynamice rozwoju gospodarczego. Gospodarkę japońską cechuje silna ekspansja eksportowa i importowa. Od wielu lat występują nadwyżki bilansu handlowego, które były wykorzystywane do eksportu kapitału, następował wzrost atrakcyjności tej waluty wchodzącej do międzynarodowego obiegu. Japonia odgrywa znaczącą rolę w decyzjach podejmowanych przez MFW i Bank Światowy.

Proces umiędzynarodowienia jena japońskiego nadal się pogłębia. Wzrasta jego rola jako waluty rezerwowej i lokacyjnej. Małą rolę odgrywa jako waluta transakcyjna, co jest wynikiem stosowania przez dłuższy czas przez Japonię w tej roli waluty dolara amerykańskiego. Tej sytuacji sprzyja również liberalizacja importu japońskiego oraz złagodzenie w tym zakresie przepisów – władze gospodarcze złagodziły restrykcje importowe. Wzrost roli jena japońskiego wystąpił również na rynku kapitałowym w zakresie międzynarodowych obligacji i euroobligacji. Ważnym pożyczkobiorcą, który emitował na rynku japońskim obligacje był Bank Światowy. Japoński rynek kredytowy jest poważnym konkurentem dla rynku londyńskiego i nowojorskiego. Dotychczas władze Japonii nie podejmowały próby utworzenia jena japońskiego. Wzrost atrakcyjności tej waluty i japońskiego modelu gospodarczego, powiązania kapitałowe Japonii z krajami azjatyckimi może spowodować zintegrowanie się tych państw z Japonią i utworzenie nowej strefy ekonomicznej Azji i Pacyfiku o wielkim obszarze. Wówczas wiodącą rolę będzie odgrywał jen japoński.



Strefa franka francuskiego – powstała przed II wojną światową po załamaniu się systemu waluty złotej. Jest najstarszą strefą walutową. Rozpad francuskiego imperium kolonialnego spowodowało zmniejszenie obszaru tej strefy. Waluty państw należących do tej strefy były wymienialne bez ograniczeń po sztywnym kursie urzędowym. Dla pieniędzy emitowanych przez instytucje emisyjne tej strefy skarb francuski przyznał nieograniczone gwarancje. Francja i kraje tej strefy koordynują swoją politykę walutową w stosunku do krajów trzecich i w różnym zakresie stosują ograniczenia dewizowe, które są zbliżone do ograniczeń francuskich. Państwa należące do tej strefy korzystają z pomocy Francji. Przy różnych operacjach dewizowych posługują się rynkiem paryskim. Ta strefa pozwala utrzymać więź Francji z byłymi koloniami, które uzyskały niepodległość. Nie wywiera większego wpływu na międzynarodowe stosunki gospodarcze. Kraje należące do tej strefy łącznie liczą ponad 100 mln ludności.


1   2   3   4   5


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna