Komisja wspólnot europejskich bruksela, dnia […] r



Pobieranie 407,11 Kb.
Strona5/8
Data28.11.2017
Rozmiar407,11 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

PRZEKSZTAŁCENIE regionu morza bałtyckiego
W MIEJSCE DostępnE i atrakcyjnE


Geografia regionu Morza Bałtyckiego, bardzo duże odległości, jak na warunki europejskie (w szczególności do północnych, bardzo oddalonych obszarów), zasięg morza, który łączy, ale także dzieli regiony, rozległe granice zewnętrzne – wszystkie te czynniki stanowią szczególne wyzwanie dla komunikacyjnej i fizycznej dostępności w regionie. W szczególności kontekst historyczny i geograficzny państw członkowskich ze wschodniej części regionu, przy ich wewnętrznych sieciach współpracy zorientowanych w dużej mierze na osi wschód-zachód, sprawia, że znaczne inwestycje w infrastrukturę komunikacyjną, transportową i energetyczną są wyjątkowo ważne.

Ponadto duża rozległość i różnorodność regionu sprawia, że jest on szczególnie atrakcyjny dla turystów i mieszkańców. Wielorakość języków i kultur, które przetrwały przez wieki różnego rodzaju wzajemnych oddziaływań, zakres dziedzictwa miejskiego, krajobrazy lądowe, morskie i dostępne charakterystyczne obiekty kultury stanowią ogromy potencjał pozwalający na stworzenie regionu, który będzie przyciągał turystów. Działania priorytetowe przedstawione w niniejszej sekcji stanowią w związku z tym próbę przeciwdziałania zagrożeniom i podjęcia wyzwań, przy jednoczesnym wykorzystaniu i wzmocnieniu szans regionu.



Przykłady finansowania

Wydatki zaplanowane na lata 2007-2013 w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności na rzecz programów konwergencji i konkurencyjności oraz zatrudnienia w regionie Morza Bałtyckiego w dziedzinach związanych z dostępnością i atrakcyjnością:

Społeczeństwo informacyjne: 1,4 mld EUR

Transport: 23,1 mld EUR

Autostrady (TEN-T) 8,4 mld EUR

Koleje (TEN-T) 4,7 mld EUR

Drogi krajowe 2,8 mld EUR

Autostrady (inne niż TEN-T) 2,1 mld EUR

Inne42 5,1 mld EUR

Energia: 2,6 mld EUR

Ogółem: 27,1 mld EUR

Ponadto finansowanie ważnych projektów zapewnione jest w ramach programu transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) i innych programów wspólnotowych (w szczególności siódmego programu ramowego w zakresie badań, programu LIFE, programów europejskiej współpracy terytorialnej (w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), programów współpracy transgranicznej w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW), Europejskiego Funduszu Rybackiego (wydatków wspólnotowych zaprogramowanych na lata 2007-2013 w ramach Europejskiego Funduszu Rybackiego przyczyniających się do zrównoważonego rozwoju obszarów rybackich w wysokości 316 mln EUR) oraz programu na rzecz konkurencyjności i innowacyjności, jak również środków polityki krajowej, regionalnej i lokalnej. Dodatkowo Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) już teraz udziela pożyczek lub zapewnia współfinansowanie w odniesieniu do dużej liczby projektów i mógłby rozszerzyć swoją działalność na wiele projektów flagowych.



Przykłady projektów (trwających i zaplanowanych, koszt całkowity)43:

  • Łotwa:

  • Projekty w trakcie realizacji: remont torów korytarza kolejowego wschód-zachód (koszt całkowity – 100 mln EUR), który ma się zakończyć do 2010 r.; modernizacja systemów sygnalizacji łotewskiego korytarza kolejowego wschód-zachód (koszt całkowity – 90 mln EUR), która ma się zakończyć do 2010 r.; budowa dróg dojazdowych do terminala portu Ventspils (koszt całkowity – 28 mln EUR), która ma się zakończyć do 2010 r.;

  • Przyszłe projekty: pierwszy odcinek obwodnicy Rygi – Koknese (szacowany koszt całkowity – 291 mln EUR); Rail Baltica, w szczególności przebudowa i realizacja segmentów linii kolejowej TEN-T (szacowany koszt całkowity – 80 mln EUR).

  • Estonia: realizacja Via Baltica, w szczególności budowa obwodnicy Pärnu w Estonii (koszt całkowity – 43 mln); poprawa dostępności wysp Morza Bałtyckiego, usprawnienie infrastruktury portowej i lotniskowej na tych wyspach (koszt całkowity – 46 mln EUR).

  • Litwa: zaprojektowanie i budowa kolei „Rail Baltica” – jak wynika z planów projekt ma być współfinansowany z Funduszu Spójności (2007-2013), przy orientacyjnym koszcie całkowitym wynoszącym 135 mln EUR i orientacyjnej wysokości wkładu z Funduszu Spójności wynoszącej 97 mln EUR. Termin rozpoczęcia prac planuje się na początek 2010 r.

  • Litwa: przebudowa i realizacja segmentów linii kolejowej TEN-T, obejmująca 6 projektów współfinansowanych z Funduszu Spójności (2000-2006), przy koszcie całkowitym wynoszącym 167 mln EUR. Realizacja wszystkich projektów ma zostać zakończona do końca 2010 r.

  • Niemcy: ulepszenia w porcie w Lubece w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn (koszt całkowity – 13,1 mln EUR); promowanie turystyki żeglugowej w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn (koszt całkowity – 5,5 mln EUR); duże inwestycje transportowe, jak w przypadku linii kolejowej Berlin – Rostock (ogólny koszt wynoszący 315 EUR mln EUR) i autostrady A 14 (koszt całkowity – 1,4 mld EUR).

  • Polska: duże inwestycje transportowe w trakcie realizacji obejmują drogę S 22 Elbląg-Grzechotki (116 mln EUR) oraz część linii kolejowej E-65 Warszawa-Gdańsk (1 261 mld EUR). Ponadto planowana jest realizacja następujących projektów: Rail Baltica (połączenie z granicą litewską, 182 mln EUR), kontynuacja prac na linii kolejowej E 65 (Warszawa-Gdańsk, 801 mln EUR), budowa dróg S7 (Gdańsk – Elbląg, 346 mln EUR), budowa Via Baltica (Białystok – granica z Litwą, 511 mln EUR) oraz prace związane lotniskiem w Gdańsku (149 mln EUR), Olsztynie (74 mln EUR), Szczecinie (21 mln EUR) i Koszalinie (analizuje się możliwość budowy lotniska w Zegrzu Pomorskim, 13,82 mln EUR). Powyższe koszty stanowią szacowane koszty całkowite.

  • duże projekty infrastrukturalne finansowane w ramach Programu TEN-T44.

Filar dotyczący przekształcenia regionu morza Bałtyckiego w miejsce dostępne i atrakcyjne obejmuje następujące obszary priorytetowe:

10. poprawa dostępu do rynków energii, ich wydajności i bezpieczeństwa;

11. ulepszenie wewnętrznych i zewnętrznych połączeń transportowych;

12. utrzymanie i zwiększenie atrakcyjności regionu Morza Bałtyckiego, zwłaszcza dzięki edukacji, turystyce, kulturze i zdrowiu.



  1. Poprawa dostępu do rynków energii, ich wydajności i bezpieczeństwa

Koordynowane przez Łotwę i Danię

Prezentacja zagadnienia:

W regionie Morza Bałtyckiego na rynkach energii (energii elektrycznej, gazu, ropy naftowej itp.) brakuje odpowiedniej infrastruktury, ponadto, przy nadmiernym ukierunkowaniu na dany kraj, rynki te nie są wzajemnie połączone i skoordynowane (chociaż rozpoczyna się współpraca w sprawach związanych z energią w ramach Współpracy Energetycznej Regionu Morza Bałtyckiego (BASREC)45). Poziom otwarcia rynku i konkurencji w niektórych państwach członkowskich nie jest wystarczający, aby istniały odpowiednie zachęty do inwestycji. Prowadzi to do większego ryzyka w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz wyższych cen. W szczególności trzy państwa bałtyckie (Estonia, Łotwa i Litwa) są niewystarczająco zintegrowane z większymi sieciami energetycznymi w pozostałej części Unii Europejskiej (jedynym połączeniem jest Estlink, pomiędzy Finlandią i Estonią), co oznacza, że w dziedzinie energii są praktycznie odizolowane.



Punkty krytyczne (główne problemy):

Rozproszone rynki energii elektrycznej są źródłem dalszych problemów: a) słabej płynności na rynku, b) małej ilości zachęt lub okazji do inwestycji w infrastrukturę, szczególnie w dziedzinie energii odnawialnej. Brakuje także współpracy w sprawach związanych z gazem ziemnym, głównie ze względu na brak gazowych połączeń transgranicznych z pozostałą częścią regionu. Taka sytuacja oznacza brak handlu transgranicznego oraz płynności rynku, wyższe ceny i niższy poziom dywersyfikacji źródeł energii.

Wszystkie kraje Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego leżące w tym regionie są częścią wewnętrznego rynku energii elektrycznej i gazu. Rynki energii elektrycznej wciąż znajdują się jednak na różnych etapach liberalizacji. To właśnie z tego powodu, w powiązaniu z brakami w infrastrukturze, fizyczna integracja państw bałtyckich została poważnie zahamowana. Dalsza fizyczna integracja sieci w regionie jest niezbędna, aby uzyskać korzyści dla ogólnej wydajności i zwiększyć bezpieczeństwo dostaw energii poprzez większą dywersyfikację, z uwzględnieniem źródeł odnawialnych. Większe bezpieczeństwo dostaw energii należy wspierać również innymi środkami, np. dzięki efektywności energetycznej.

Wartość dodana dla regionu Morza Bałtyckiego:

Integracja rynku energii zwiększyłaby bezpieczeństwo dostaw energii, szczególnie we wschodniej części regionu Morza Bałtyckiego. Przyczyniłaby się do zmniejszenia cen, ułatwiłaby dywersyfikację źródeł energii oraz umożliwiła wprowadzenie mechanizmów solidarności.



Działania:

Działania strategiczne:

  • Ustanowienie zintegrowanego i sprawnie funkcjonującego rynku energii” poprzez wdrożenie planu działań w zakresie linii międzysystemowych na rynku energii państw bałtyckich (BEMIP), który poza projektami dotyczących infrastruktury obejmuje konkretne działania prowadzące do osiągnięcia pożądanego stopnia integracji i funkcjonowania wewnętrznego rynku energii. Działania te powinny obejmować lepszą koordynację krajowych strategii energetycznych oraz środki wspierające dywersyfikację dostaw i lepsze funkcjonowanie rynku energii.

Działania oparte na współpracy:

  • Większe wykorzystanie energii odnawialnej” poprzez rozszerzenie wykorzystania biomasy, energii słonecznej oraz energii wiatrowej (np. projekt Nordwind II, wspierany przez Radę Nordycką, lub projekt Krieger’s Flak), a w szczególności dzięki badaniom dotyczącym demonstracji i uruchomienia na lądzie i na morzu technologii w zakresie wiatrowej i innej morskiej energii odnawialnej. Region charakteryzuje się wysokim poziomem wiedzy specjalistycznej w zakresie technologii morskich. Należy z tego uczynić lepszy użytek. Należy też w pełni wykorzystywać bazę danych dotyczących bioenergii opracowaną przez Nordycką Radę Ministrów. (Uwaga: należy to rozumieć w powiązaniu z obszarem priorytetowym nr 5 „Adaptacja do zmian klimatu”).

  • Zapewnienie większej współpracy transgranicznej”, której celem jest wymiana doświadczeń i lepsza koordynacja w dziedzinach, takich jak sieć przesyłowa energii elektrycznej oraz planowanie przestrzenne obszarów morskich, praktyki regulacyjne w zakresie inwestycji związanych z liniami międzysystemowymi oraz ocena oddziaływania farm wiatrowych na środowisko.

Projekty flagowe (przykłady):

W ramach TEN-E lub planu działań w zakresie linii międzysystemowych na rynku energii państw bałtyckich (BEMIP) – oraz odpowiednich projektów energetycznych objętych Europejskim planem naprawy gospodarczej – podkreślono następujące propozycje:



  • 10.1. „Monitorowanie wdrażania planu działań w zakresie linii międzysystemowych na rynku energii państw bałtyckich (BEMIP) równolegle z działaniami grupy wysokiego szczebla BEMIP”. Priorytetowo należy potraktować w szczególności „przyłączanie państw bałtyckich do sieci energetycznych w regionie”. Potrzeba monitorowania postępów BEMIP wynika nie tylko z samego planu działań w zakresie linii międzysystemowych na rynku energii państw bałtyckich, lecz także ze strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego. Funkcja monitorowania przypisana jest grupie wysokiego szczebla BEMIP, co oznacza, że celem tego projektu jest lepsza koordynacja celów strategicznych w ramach strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego i BEMIP. Komisja i zainteresowane państwa członkowskie opracowały plan działań w zakresie linii międzysystemowych na rynku energii państw bałtyckich (BEMIP), który określa najważniejsze brakujące elementy infrastruktury w dziedzinie energii elektrycznej i gazu oraz konieczne działania (łącznie z finansowaniem), a także przewiduje mechanizmy koordynacji mające na celu zbliżenie państw członkowskich, uczestników rynku oraz różnych źródeł finansowania. Rozważa się innowacyjne rozwiązania w zakresie linii międzysystemowych polegające na włączeniu do sieci morskich instalacji produkujących energię odnawialną. Projekty wymienione w wytycznych TEN-E mogą być współfinansowane przez instrumenty TEN-E. Ponadto Europejski plan naprawy gospodarczej przewiduje znaczne dodatkowe wsparcie finansowe w odniesieniu do projektów infrastrukturalnych w regionie. (Partner wiodący: Litwa; termin wdrożenia projektów priorytetowych: do ustalenia). PROJEKT PRZYSPIESZONY

  • 10.2. „Demonstracja skoordynowanych rozwiązań w zakresie połączeń morskich farm wiatrowych” (np. w Krieger’s Flak (Dania, Niemcy) lub Södra Midsjöbanken (Szwecja)). (Partner wiodący: Dania; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia). PROJEKT PRZYSPIESZONY

  • 10.3. „Wdrażanie projektu promowania bioenergii w regionie Morza Bałtyckiego”. Celem projektu jest wzmocnienie rozwoju zrównoważonego, konkurencyjnego i zintegrowanego pod względem terytorialnym regionu Morza Bałtyckiego w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania bioenergii. (Partner wiodący: Szwecja; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia).

  • 10.4. „Rozszerzenie nordyckiego modelu rynku energii elektrycznej (NORDEL46)” na trzy państwa bałtyckie w oparciu o podejście krok po kroku z konkretnym harmonogramem wdrażania (plan działania na rzecz integracji rynkowej) w ramach planu działań w zakresie linii międzysystemowych na rynku energii państw bałtyckich (BEMIP). (Partner wiodący: Łotwa; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia).



  1. Ulepszenie wewnętrznych i zewnętrznych połączeń transportowych

Koordynowane przez Litwę i Szwecję


Prezentacja zagadnienia:

W regionie Morza Bałtyckiego transport odgrywa szczególnie istotną rolę ze względu na bardzo duże odległości (wewnątrz regionu oraz w stosunku do pozostałej części Europy i do reszty świata) oraz często trudne warunki ruchu (lasy, jeziora, śnieg i lód zimą, itd.). Region ten, położony na uboczu gospodarczego centrum Europy, jest w znacznym stopniu zależny od zagranicznego handlu towarami i do zapewnienia wzrostu gospodarczego wymaga sprawnie funkcjonującej infrastruktury transportowej. Ponadto Morze Bałtyckie stanowi wrażliwy ekosystem, co sprawia, że względy środowiskowe mają bardzo duże znaczenie w rozwoju infrastruktury transportowej. Uznanie Morza Bałtyckiego za szczególnie wrażliwy obszar morski (PSSA) przez Międzynarodową Organizację Morską (IMO) umożliwia opracowanie określonych i szczegółowych środków dla Morza Bałtyckiego w celu zapewnienia zrównoważonego charakteru transportu morskiego.

Partnerzy w ramach wymiaru północnego zbadali korzyści płynące z partnerstwa na rzecz transportu i logistyki w ramach wymiaru północnego, a następnie postanowili powołać grupę roboczą, która rozpoczęła pracę w styczniu 2008 r. Protokół ustaleń dotyczący stworzenia partnerstwa został podpisany przez 11 państw partnerskich47 oraz Komisję.

Celem partnerstwa jest identyfikacja właściwych priorytetów w zakresie infrastruktury, interoperacyjności oraz ułatwiania przekraczania granic, które mogą wzmocnić system transportowy, przede wszystkim w obszarze Morza Bałtyckiego oraz identyfikacja możliwych źródeł finansowania (fundusze krajowe, fundusze UE, międzynarodowe instytucje finansowe), które mogłyby wesprzeć realizację takich projektów.



Punkty krytyczne (główne problemy):

Największym wyzwaniem w odniesieniu do przyszłego rozwoju transportu w regionie Morza Bałtyckiego jest zmniejszenie oddalenia regionu poprzez poprawę połączeń wewnątrz regionu i z resztą UE. Połączenia wschód/zachód są niezbędne do pokonania braków infrastrukturalnych na wschodnim i południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Część północna jest bardzo oddalona. Niezbędne są lepsze połączenia z Rosją i innymi krajami sąsiednimi. Należy również rozwijać połączenia z Azją oraz regionem Morza Czarnego i Morza Śródziemnego. Dzięki temu może zwiększyć się potencjał regionu jako bramy UE do Azji.



Wartość dodana dla regionu Morza Bałtyckiego:

Warunki geograficzne w regionie Morza Bałtyckiego są powodem szczególnych wyzwań w dziedzinie transportu. Poprawa wewnętrznych i zewnętrznych połączeń transportowych, zwiększenie wydajności systemów transportowych i zmniejszenie ich oddziaływania na środowisko powinno przyczynić się do poprawy konkurencyjności regionu Morza Bałtyckiego oraz zwiększyć jego dostępność i atrakcyjność. Szczególne zagadnienie stanowią połączenia do społeczności żyjących na wyspach i na obszarach oddalonych.



Działania innowacyjne

Działania strategiczne

  • Koordynacja polityki transportowej i inwestycji infrastrukturalnych w poszczególnych krajach”

    • Należy zwiększyć współpracę regionalną w sprawach związanych z transportem, np. w zakresie interoperacyjności systemów transportowych, lodołamania, współmodalności, systemów opłat dla użytkowników, badań i rozwoju w dziedzinie transportu, wprowadzania nowych rozwiązań w szczególności w systemach zarządzania ruchem (powietrznym, drogowym, kolejowym, morskim), promocji wspólnych działań (np. bezpieczeństwo na drogach) oraz wymiany najlepszych praktyk.

    • Uzgodnione projekty priorytetowe w ramach TEN-T powinny zostać wdrożone w wyznaczonym czasie (por. dalej „projekty flagowe (przykłady)”).

    • Należy koordynować długoterminową politykę rozwoju transportu w poszczególnych krajach oraz krajowe strategie inwestycyjne na rzecz poprawy dostępu do regionu oraz połączeń międzyregionalnych. W szczególności zainteresowane strony w regionie Morza Bałtyckiego powinny uzgodnić wspólne stanowisko regionu w sprawie zmian, które mogłyby zostać wprowadzone w ramach przeglądu polityki w zakresie TEN-T oraz zmiany wytycznych TEN-T (wspólna propozycja, wykraczająca poza interesy krajowe).

    • Należy promować żeglugę śródlądową i przyujściową (pełne wdrożenie programu działań „Naiades”48) mając na względzie likwidację wąskich gardeł w zakresie infrastruktury w celu zapewnienia optymalnych połączeń pomiędzy różnymi regionami obszaru Morza Bałtyckiego, np. Odrzańska Droga Wodna (projekt E30) lub połączenie Odry z Wisłą (projekt E70).

    • Zainteresowane strony powinny wspólnie określić braki w infrastrukturze, które mają znaczenie dla całego regionu (np. na osiach północ-południe lub wschód-zachód)49. Należy rozważyć kwestię połączeń z odległymi wyspami i obszarami oddalonymi (w tym połączenia powietrzne).

Działania oparte na współpracy:

  • Poprawa połączeń z Rosją i innymi krajami sąsiednimi”, szczególnie w zakresie głównych połączeń transportowych i logistyki transportu towarowego – poprzez współpracę w ramach polityki wymiaru północnego (partnerstwo na rzecz transportu i logistyki w ramach wymiaru północnego) – oraz wspólnych przestrzeni UE-Rosja. Szczególną uwagę należy poświęcić likwidacji wąskich gardeł niezwiązanych z infrastrukturą, w tym tych dotyczących przejść granicznych. Państwa członkowskie powinny również badać możliwości tworzenia nowych połączeń na Wschód i Daleki Wschód (brama do Azji).

  • Podniesienie wydajności całościowych rozwiązań w zakresie transportu towarowego i logistyki na Morzu Bałtyckim50 poprzez likwidację wąskich gardeł niezwiązanych z infrastrukturą, promowanie połączeń intermodalnych, opracowanie koncepcji zielonego korytarza przez wdrażanie konkretnych projektów, rozbudowę infrastruktury, wspieranie dostawców usług logistycznych, ustanawianie zharmonizowanych elektronicznych procedur administracyjnych, harmonizację procedur kontrolnych, itp.

  • Zwiększanie roli Morza Bałtyckiego w systemach transportowych regionu” poprzez, m.in., określanie i wdrażanie działań w ramach Autostrad Morskich51 i Marco Polo; rozwój portów oraz ich odpowiednich połączeń z terytorium wewnętrznym, szczególnie połączeń kolejowych i wodnych dróg śródlądowych; zwiększanie konkurencyjności i wydajności żeglugi morskiej przez szybkie wprowadzenie europejskiego obszaru transportu morskiego bez barier oraz stopniowe wprowadzanie koncepcji elektronicznego transportu towarowego i elektronicznego transportu morskiego; wspieranie bezpiecznej, energooszczędnej i zrównoważonej żeglugi morskiej bliskiego zasięgu i operacji portowych.

  • Promowanie zrównoważonego transportu pasażerskiego i towarowego oraz ułatwianie przejścia na intermodalność”.

Projekty flagowe (przykłady):

  • 11.1. „Dokończenie realizacji uzgodnionych priorytetów w zakresie infrastruktury”.

W szczególności dotyczy to projektów priorytetowych TEN-T, takich jak:

- poprawa infrastruktury drogowej, kolejowej i morskiej w Szwecji, Finlandii i Danii w multimodalnym korytarzu trójkąta nordyckiego;

- oś kolejowa Rail Baltica – łącząca Polskę, Litwę, Łotwę i Estonię (oraz Finlandię za pośrednictwem promu kolejowego);

- stałe połączenie Fehmarnbelt między Danią a Niemcami z liniami dojazdowymi z Kopenhagi i Hanoweru/Bremy przez Hamburg;

- oś kolejowa Gdańsk-Warszawa – Brno/Bratysława – Wiedeń

- oś drogowa Gdańsk – Brno/Bratysława – Wiedeń

Należy również rozważyć możliwości wdrożenia innych projektów ważnych dla regionu, takich jak:

- Korytarz Botnicki (podzielony na stronę szwedzką i fińską), łączący oś północną z trójkątem nordyckim i Rail Baltica;

- połączenia z regionem Morza Barentsa;

- elementy osi północnej (połączenia wschód-zachód wiodące przez państwa bałtyckie do północnej części regionu);

- połączenie drogowe Via Baltica – Polska, Litwa, Łotwa i Estonia;

- multimodalne (północ-południe) osie transportowe: ze Skandynawii – przez Niemcy/Polskę – do Adriatyku


(Partnerzy wiodący: wszystkie właściwe kraje; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia).

  • 11.2. „Wdrożenie partnerstwa na rzecz transportu i logistyki w ramach wymiaru północnego”, w tym właściwych instrumentów prawnych. (Partnerzy wiodący: państwa partnerskie wymiaru północnego; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia).

  • 11.3. „Rozbudowa sieci bałtyckich autostrad morskich” – łączącej państwa członkowskie położone nad Morzem Bałtyckim z państwami członkowskimi w Europie Środkowej i Europie Zachodniej poprzez trwałe połączenia transportowe, w tym trasę łączącą Morze Północne/Kanał Bałtycki/Cieśniny Duńskie. Należy wdrożyć wybrane projekty dotyczące korytarzy w ramach TEN-T oraz autostrad morskich Marco Polo, takich jak wysokiej jakości intermodalny korytarz nordycki Königslinie, którego częścią jest połączenie Sassnitz–Trelleborg oraz autostrady morskie regionu Morza Bałtyckiego, w tym połączenie Karlshamn–Kłajpeda oraz opracowywać kolejne koncepcje projektów (w tym połączenia w Polsce) poprzez współpracę regionalną. (Partner wiodący: Grupa zadaniowa ds. autostrad Morza Bałtyckiego; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia).

  • 11.4. „Krótsze trasy lotnicze” poprzez ustanowienie funkcjonalnych bloków przestrzeni powietrznej (FAB) w regionie Morza Bałtyckiego (tj. FAB Północnoeuropejskiego, FAB Nordic Upper Area Control oraz FAB Bałtyckiego). Stworzenie systemu współpracy dla krajów regionu Morza Bałtyckiego w celu zapewnienia skutecznego i płynnego przejścia z krajowych mechanizmów zarządzania ruchem powietrznym do bardziej zintegrowanego wymiaru europejskiego, którego realizację przewidziano w terminie do 2012 r. (Partnerzy wiodący: Polska i Litwa; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia). PROJEKT PRZYSPIESZONY

  • 11.5. „Współpraca na rzecz bardziej inteligentnego transportu” poprzez opracowanie i wdrożenie konkretnych inicjatyw pilotażowych, które przyczyniłyby się do poprawy bezpieczeństwa, wydajności logistyki transportu towarowego, przejścia z drogowego transportu towarowego do transportu kolejowego i morskiego oraz minimalizacji oddziaływania transportu na środowisko w regionie (np. projekt zielonego korytarza prowadzącego z portów Szwecji, Danii i Niemiec do portów na Litwie i w Kaliningradzie; projekt „Easy Way” w regionie Morza Bałtyckiego52; szwedzko-fiński projekt transportu ekologicznego oraz wspólne programy promujące bezpieczeństwo ruchu drogowego). (Partner wiodący: Litwa i Szwecja; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia). PROJEKT PRZYSPIESZONY



  1. Utrzymanie i zwiększenie atrakcyjności regionu Morza Bałtyckiego, zwłaszcza dzięki edukacji, młodzieży, turystyce, kulturze i zdrowiu

Koordynowane przez

1) Turystyka: Meklemburgia-Pomorze Przednie (Niemcy)

2) Zdrowie: Partnerstwo na rzecz zdrowia i pomyślności społecznej w ramach wymiaru północnego

3) Edukacja i młodzież: Hamburg



Prezentacja zagadnienia:

W regionie Morza Bałtyckiego jakość życia związana jest wysokim poziomem edukacji (na przykład w regionie tym odnotowuje się najlepsze wyniki w UE, jeśli chodzi o sprawność czytania, wskaźnik ukończenia kształcenia na poziomie średnim II stopnia oraz inwestycje publiczne w edukację), zachowanym dziedzictwem kulturowym, malowniczymi krajobrazami wiejskimi, przybrzeżnymi i miejskimi oraz otwartością społeczeństw. Przedsiębiorczość turystyczna, wypoczynkowa i kulturalna również mogą przyczynić się do rozwoju regionalnego.

Jeśli chodzi o inne dziedziny, strategiczne inwestycje w kulturę oraz w kulturalne i kreatywne sektory przemysłu, szczególnie w MŚP, są kluczowym czynnikiem rozwoju dynamicznego i kreatywnego społeczeństwa w Unii Europejskiej oraz realizacji celów lizbońskich.

Z kolei wyzwaniem w kontekście demograficznym okażą się pierwsze kohorty pokolenia wyżu demograficznego, które przejdą niebawem na emeryturę, co doprowadzi do spadku liczby ludności w wieku produkcyjnym.

Co więcej, bogactwo regionu opiera się na kapitale ludzkim, a zdrowe społeczeństwo jest czynnikiem krytycznym decydującym o zrównoważonym rozwoju gospodarczym przedsiębiorstw i społeczeństw. Region Morza Bałtyckiego jest obszarem charakteryzującym się znacznymi rozbieżnościami w stanie zdrowia ludności. W niektórych częściach regionu problemy społeczne i gospodarcze prowadzą do wysokiego współczynnika umieralności w wyniku chorób niezaraźliwych, przemocy, nadużywania alkoholu i narkotyków oraz rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych. Rosnącemu transgranicznemu przepływowi osób powinny towarzyszyć działania mające na celu eliminacje nierówności w zakresie stanu zdrowia oraz poziomu ochrony zdrowia.

Ten obszar priorytetowy dotyczy w szczególności utrzymania i zwiększenia jakości53 życia obywateli regionu Morza Bałtyckiego, tak aby jego ludność wykazywała dynamikę i wolę angażowania swojej energii na rzecz poprawy sytuacji regionu, a pracownicy byli wykwalifikowani i wydajni, przyczyniając się do większego dobrobytu. Działania w tym obszarze priorytetowym dotyczą również przyciągania turystów, przedsiębiorców, inwestorów, naukowców, itp. do regionu Morza Bałtyckiego, zwiększając tym samym jego kapitał ludzki, fizyczny i finansowy.



Punkty krytyczne (główne problemy):

Główne wyzwania są związane ze zmianami demograficznymi, brakiem usług w niektórych obszarach, odpływem młodych wykształconych ludzi oraz znacznym zróżnicowaniem regionalnym w zakresie zdrowia (dostęp do opieki zdrowotnej i jej jakość, współczynniki śmiertelności i umieralności związane z alkoholem, narkotykami i tytoniem oraz choroby zaraźliwe, takie jak HIV/AIDS lub gruźlica). Ponadto niedostateczne wykorzystanie programów wymiany studentów i pracowników prowadzi do niewykorzystanych szans w wyniku braku kontaktów i świadomości. Ważna jest także tzw. „piąta swoboda”. Możliwy jest dalszy rozwój odczuwalnej jakości życia w regionie Morza Bałtyckiego, systemu edukacji oraz turystycznego potencjału dziedzictwa kulturowego i krajobrazów. Należy również lepiej zbadać potencjał rozwoju w oparciu o kulturę.



Wartość dodana dla regionu Morza Bałtyckiego:

Do wielu problemów oraz wielu szans w regionie Morza Bałtyckiego należy stosować wspólne podejście. Współpracy wyraźnie wymagają kwestie demograficzne. Rozwój rynku turystycznego przynosi większe korzyści, gdy jest to wspólny wysiłek. Ponadto lepsza współpraca w walce ze wspólnymi problemami dotyczącymi zdrowia przyniesie wartość dodaną zarówno dla indywidualnych pacjentów, jak i dla społeczeństwa, przyczyniając się do zmniejszenia niekoniecznych kosztów gospodarczych i społecznych oraz do racjonalizacji wydatków na systemy opieki zdrowotnej. Wynika z tego wyraźnie, że rozwiązanie tych problemów wymaga współpracy na poziomie makroregionu.



Działania:

Działania oparte na współpracy:

  • Edukacja: „Dalszy rozwój programów wymiany w regionie Morza Bałtyckiego” dla uczniów i studentów, placówek zawodowych i organizacji kształcenia dorosłych, w ramach programów organizowanych przez Unię Europejską, instytucje międzynarodowe (takie jak Nordycka Rada Ministrów) lub władze krajowe/regionalne/lokalne. Działania te można również rozszerzyć na przedsiębiorców i specjalistów.

  • Edukacja: „Rozwój bezpośrednich działań międzyludzkich” w celu wspierania codziennej współpracy między obywatelami. Należy na przykład zintensyfikować wymianę szkolną mającą na celu zwiększenie wzajemnego zrozumienia i rozwój nauki języków.

  • Turystyka: „Uwydatnienie i optymalizacja zrównoważonego potencjału turystycznego” regionu Morza Bałtyckiego przez opracowanie przyjaznej dla środowiska strategii dla sektora turystycznego na poziomie regionu Morza Bałtyckiego (włączając Rosję). Strategia może uwzględniać harmonizację norm, przygotowywanie podobnych projektów w różnych regionach, wspólne działania marketingowe na rzecz regionu oraz współpraca nad różnymi projektami.

  • Turystyka: „Tworzenie sieci i klastrów zainteresowanych stron branży turystycznej oraz jednostek kształcenia w dziedzinie turystyki” w oparciu o trwające działania rozpoczęte wraz z pierwszym forum turystycznym państw regionu Morza Bałtyckiego, które odbyło się w październiku 2008 r. Podczas drugiego forum turystycznego państw regionu Morza Bałtyckiego we wrześniu 2009 r. podjęto decyzje o corocznej organizacji tego wydarzenia; następne forum odbędzie się jesienią 2010 r. w obwodzie kaliningradzkim. Uzgodniono sześć obszarów przyszłej intensywnej współpracy, a wśród nich wspólne działania promocyjne, stworzenie wspólnej platformy internetowej oraz rozwój produktów i usług regionu Morza Bałtyckiego.

  • Zdrowie: „Ograniczenie rozprzestrzeniania się HIV/AIDS i gruźlicy” poprzez partnerstwo i międzynarodową współpracę umożliwiającą szybką i odpowiedniej jakości pomoc dla wszystkich, ze szczególnym uwzględnieniem jednoczesnego zakażenia gruźlicą i HIV oraz przy zapewnieniu wczesnej diagnozy zakażenia wirusem HIV i dostępu do leczenia oraz usprawnieniu działań mających na celu ograniczenie podatności, szczególnie w przypadku osób przyjmujących narkotyki dożylnie, więźniów itp.

  • Zdrowie: „Walka z nierównościami w dziedzinie zdrowia poprzez poprawę podstawowej opieki zdrowotnej” na podstawie oceny różnic w dostępności i jakości podstawowej opieki zdrowotnej w regionie, analizy sytuacji pacjentów i specjalistów służby zdrowia, w tym ich rozmieszczenia, mobilności i szkolenia, oraz przez promocję technologii e-zdrowia jako środka zmniejszającego różnice w dostępie do opieki zdrowotnej i jej jakości.

  • Zdrowie: „Profilaktyka chorób niezaraźliwych związanych ze stylem życia oraz zapewnienie dobrego otoczenia społecznego i środowiska pracy” poprzez opracowanie kompleksowej polityki i działań w całym regionie w celu zapobiegania i ograniczania szkodliwych skutków palenia tytoniu, spożywania alkoholu i zażywania narkotyków dla osób indywidualnych, rodzin i społeczeństwa (szczególnie ludzi młodych). Działania w tym zakresie przyczynią się do wdrożenia ramowej konwencji o ograniczeniu użycia tytoniu oraz „Strategii na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy partnerstwa na rzecz zdrowia i pomyślności społecznej w ramach wymiaru północnego54”, zapewniając dobre otoczenie społeczne i środowisko pracy oraz zapobiegając niezaraźliwym chorobom związanym ze stylem życia poprzez wykorzystanie miejsca pracy jako przestrzeni skutecznego promowania zdrowego stylu życia.

  • Zbliżenie władz lokalnych do obywateli” poprzez opracowanie narzędzi (np. w oparciu o podejście LEADER), dzięki którym obywatele poczuliby, że władze lokalne zajmują się ich problemami oraz ważnymi dla nich sprawami.

Projekty flagowe (przykłady):

  • 12.1. Edukacja: „Wzmocnienie współpracy – na zasadach dobrowolnych – między regionalnymi uczelniami regionu Morza Bałtyckiego” w sposób umożliwiający koordynację ich działań (obszarów badań, wymiany studentów/profesorów/naukowców, współpracy z przedsiębiorstwami). Działania takie mogłyby się opierać na przykład na istniejących sieciach uczelni, takich jak „Program Uniwersytetu Bałtyckiego” (Baltic Sea University Programme)55, w którym uczestniczą prawie wszystkie uczelnie regionu, lub „Sieć akademicka regionu Morza Bałtyckiego (Baltic Sea Region University Network)56, do której należy 40 uczelni. Jako rozwiązanie wzorcowe może posłużyć UHI Milennium Institute57. Planowany Instytut Wymiaru Północnego, tworzony przez szereg uczelni tego regionu, może stanowić dodatkową szansę na stworzenie sieci. (Partner wiodący: Program Uniwersytetu Bałtyckiego w koordynacji z Litwą; termin zakończenia: do ustalenia). PROJEKT PRZYSPIESZONY

  • 12.2. Edukacja: „Projekt BSR-Quick”. Celem projektu BSR-Quick jest zapewnienie kwalifikacji właścicieli, absolwentów i pracowników małych i średnich przedsiębiorstw. Projekt obejmuje kształcenie wyższe (podwójne studia licencjackie) i szkolenie zawodowe. Stworzenie sieci uczelni będzie uzupełnieniem brakującego ogniwa między MŚP a środowiskiem akademickim. Poza kształceniem i szkoleniem projekt będzie również źródłem innowacyjnych rozwiązań dla indywidualnych przedsiębiorstw. (Partner wiodący: Hanse Parlament e.V. Hamburg, Niemcy, wraz z 40 partnerami ze wszystkich państw regionu Morza Bałtyckiego, wśród których znajdują się organizacje przedsiębiorców, uniwersytety i politechniki, urzędy publiczne; termin zakończenia: grudzień 2012 r.).

  • 12.3. Edukacja: „Identyfikacja i usuwanie barier hamujących mobilność naukowców i studentów w regionie Morza Bałtyckiego” (tzw. „piata swoboda”). (Partnerzy wiodący: Dania, Litwa i Niemcy; termin zakończenia: do ustalenia).

  • 12.4. Edukacja: „Promocja wymiany szkolnej i rozwój kręgu szkół partnerskich wokół Morza Bałtyckiego” w celu zwiększenia wzajemnego zrozumienia i rozwój nauki języków. (Partner wiodący: Hamburg (we współpracy z niemieckim Ministerstwem Spraw Zagranicznych); termin zakończenia: do ustalenia).

  • 12.5. Turystyka: „Przyciąganie turystów na obszary wiejskie, szczególnie położone na wybrzeżu” poprzez promowanie wspólnych pakietów zrównoważonej turystyki na obszarach wiejskich i przybrzeżnych (na przykład: turystyka w gospodarstwach rolnych, turystyka gastronomiczna, wędrówki, sporty zimowe, turystyka przyrodnicza) oraz współpracę w planowaniu inwestycji turystycznych na obszarach wiejskich i przybrzeżnych. (Partner wiodący: Rada Regionalna Finlandii Południowo-Zachodniej (we współpracy z Turku Touring); termin przeglądu postępu prac: 31 maja 2012 r.).

  • 12.6. Turystyka: „Ułatwienie wprowadzenia przyjaznych dla środowiska promów i statków wycieczkowych na Morzu Bałtyckim” poprzez opracowanie programów zbliżających dostawców usług morskich do pasażerów (np. sektor rejsów wycieczkowych, działalność rekreacyjna na morzu, władze krajowe/regionalne/lokalne, …). (Partner wiodący: do potwierdzenia; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia).

  • 12.7. Turystyka i kultura: „Promowanie dziedzictwa kulturowego i niepowtarzalnych krajobrazów” poprzez tworzenie map głównych interesujących obszarów w celu zachowania i rewitalizacji elementów dziedzictwa kulturowego. (Partner wiodący: Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego; termin przeglądu postępu prac: 31 grudnia 2011 r.). PROJEKT PRZYSPIESZONY

  • 12.8. Turystyka: „Opracowanie strategii dla zrównoważonej turystyki” poprzez wykorzystanie dostępnych źródeł informacji, takich jak baza danych YEPAT58 lub Nordic Culture Point. Ponadto w ramach projektu AGORA59 partnerzy z regionu Morza Bałtyckiego (w tym Białoruś) rozpoczną wdrażanie projektów pilotażowych mających na celu zwiększenie dostępności ich naturalnego, kulturowego i historycznego dziedzictwa dla turystyki oraz stworzenie wspólnej tożsamości regionu Morza Bałtyckiego. (Partner wiodący: Uniwersytet w Greifswaldzie; termin przeglądu postępu prac: 31 grudnia 2011 r.).

  • 12.9. Zdrowie: „Zapobieganie spożywaniu alkoholu i zażywaniu narkotyków wśród młodzieży” – projekt, którego celem jest ograniczenie niebezpiecznego lub szkodliwego używania alkoholu oraz alkoholu i innych substancji w ogóle wśród młodzieży. (Partner wiodący: partnerstwo na rzecz zdrowia publicznego i pomyślności społecznej w ramach wymiaru północnego (NDPHS) wraz z państwami członkowskimi; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia). PROJEKT PRZYSPIESZONY

  • 12.10. Zdrowie: „Poprawa zdrowia publicznego przez promocję sprawiedliwie rozmieszczonych systemów podstawowej opieki zdrowotnej o wysokiej jakości” – projekt, którego celem jest zwiększenie gospodarności publicznego systemu opieki zdrowotnej oraz skuteczniejsza walka z chorobami zaraźliwymi i problemami zdrowotnymi związanymi z czynnikami społecznymi. (Partnerzy wiodący: partnerstwo na rzecz zdrowia publicznego i pomyślności społecznej w ramach partnerstwa północnego (NDHPS) i szwedzki komitet ds. współpracy międzynarodowej w dziedzinie opieki zdrowotnej (SEEC); termin przeglądu postępu prac: połowa 2011 r.). PROJEKT PRZYSPIESZONY

  • 12.11. Edukacja i młodzież: „Stworzenie sieci lokalnych struktur polityki na rzecz młodzieży” w celu zwiększenia wymiany doświadczeń osób pracujących z młodzieżą oraz ośrodków młodzieżowych na szczeblu lokalnym. (Partner wiodący: Niemcy; termin przeglądu postępu prac: do ustalenia).

  • 12.12. Edukacja i młodzież: „Utworzenie młodzieżowego centrum zasobów”. Młodzieżowe centrum zasobów w państwach bałtyckich ma powstać na wzór centrów młodzieżowych w Budapeszcie i Strasburgu, będzie ono jednak zbudowane dla młodzieży i z udziałem młodzieży oraz w większym stopniu ukierunkowane na budowanie kompetencji w zakresie pracy organizacyjnej. Docelowa grupa użytkowników obejmie Radę Młodzieży Morza Bałtyckiego, inne organizacje młodzieżowe, a później również organizacje z Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rosji i ewentualnie Kaukazu. Działalność centrum powinna być koordynowana przez młodzieżowe centrum zasobów dla Europy Wschodniej i Kaukazu z siedzibą w Warszawie, w Polsce. Centrum będzie punktem koordynacji krajowej i międzynarodowej współpracy oraz rozwoju różnych organizacji pozarządowych, powinno też stanowić miejsce spotkań zapewniające odpowiednie warunki pracy i możliwość zakwaterowania. (Partner wiodący: Litewska Rada Młodzieży (Lithuanian Youth Council, LiJOT) we współpracy z krajowymi radami młodzieży z Łotwy, Estonii, Finlandii, Szwecji, Norwegii, Islandii, Danii, Niemiec, Polski, Rosji, Białorusi; termin przeglądu postępu prac: to ustalenia). PROJEKT PRZYSPIESZONY




1   2   3   4   5   6   7   8


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna