Klasyfikacja jaskry



Pobieranie 130,38 Kb.
Data24.01.2018
Rozmiar130,38 Kb.

JASKRA


  1. podwyższone ciśnienie śródgałkowe

  2. zanik tarczy n II

  3. ubytki w polu widzenia


KLASYFIKACJA JASKRY:


  • Pierwotna

  1. z otwartym kątem przesączania = jaskra prosta

  1. z prawidłowym cieśn.

  2. z podwyższonym ciśn

  1. z zamkniętym -//- -//-

  1. ostra (gwałtowne zamknięcie kąta)

  2. podostra

  3. przewlekła (z cechami lub bez neuropatii)

  1. postać mieszana

  • Wtórna – wzrost cieśn. wew gałkowego spowodowany zaburzeniami hydrodynamiki spowodowanymi innymi chorobami oka lub czynnikami zew.

  1. z otwartym kątem

  1. torebkowa

  2. barwnikowa

  3. związana z zapaleniem bł naczyniowej

  4. fakolityczna

  5. erytrocytarna

  6. posteroidowa

Przyczyny:

1) zapalenie przedniego odcinka oka (zaczopowanie beleczkowania, zrosty tylne)

2) sterydy (zmiany w beleczkach)

3) wzrost ciśn. żylnego w splotach nadtwardówkowych (np. wytrzeszcz endokrynny,

guzy pozagałkowe


  1. z zamkniętym kątem

  1. z blokiem źrenicy

Przyczyny:

- nieprawidłowości soczewki( pęcznienie soczewki, podwichnięcie, zrosty tylne)

- zrosty tylne

- zablokowanie źrenicy przez ciało szkliste po usunięciu soczewki



  1. bez bloku źrenicy

Przyczyny:

- rubeoza tęczówki ( np.: DM, NT)

- guzy wew gałkowe


  • Wrodzona

  1. pierwotna jaskra wrodzona (genetyczna) (woloocze) - najczęściej obuoczna

  2. towarzysząca innym wrodzonym anomaliom

  3. wtórna jaskra u dzieci


ROZPOZNANIE:

1 - wywiad + w rodzinny

2 - badanie ostrości wzroku

3 - pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, krzywa dobowa

a) tonometria impresyjna – tonometr Schiotza

b) tonometria aplanacyjna – w lampie szczelinowej

4 - gonioskopia – badanie kąta przesączania

5 - pachymetria – badanie grubości rogówki

6 - perymetria wg Goldmanna – badanie pola widzenia

Ubytki w polu widzenia w jaskrze:

Stadium I

- objaw Seidla = powiększenia plamy ślepej Mariottea

- mroczki Bierruma = w górnej lub dolnej cz pola widzenia → zlewają się → łukowaty mroczek Bierruma

Stadium II

- objaw ogołocenia plamy ślepej

- schodek Ronnego ( od strony nosowej)

Stadium III

- zajęcie ćwiartek nosowych

- wyspa widzenia centralnego

- wyspa w skroniowym polu widzenia



Jaskra dokonana

- zanik widzenia centralnego = ślepota

- często bolesność ( trwałe zniesienie bólu – wstrzyknięcie powyżej 70% etanolu)

- b wysokie ciśn wew gałkowe

- zmętnienie rogówki i tworzenie pęcherzy nabłonkowych

- zaćma


7 - badanie dna oka

1. zagłębienie tarczy n II - c/d = 0.3

2. pierścień nerwowo - siatkówkowy

- grubość

- barwa

- symetria



3. pień naczyniowy siatkówki

8 – lasery:

- GDX (laserowa polarymetria skaningowa) ocena grubości włókien przy wyjściu z tarczy n II

- HRT (laserowy oftalmoskop skaningowy) analiza topografii n II

9 – OCT – bad tomograficzne

LECZENIE:

Cel: zatrzymanie postępu uszkodzeń n. II

(obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego do takiego poziomu przy którym progresja

zmian zostanie zahamowana)


  1. farmakologiczne:

- TIMOLOL 0,25% lub 0,5% (beta-bloker) per oculi - zmniejsz wydzielania cieczy wodnistej

- ACETAZOLAMID (inhibitor anhydrazy węglanowej) per os, iv zmniejsz wydzielania cieczy wodnistej

- PILOKARPINA 2% (parasympatykomimetyk) per oculi

a)otwarcie zamkniętego kąta przesączania

- zwężenie źrenicy

- oddzielenie podstawy tęczówki od beleczkowania

b)otwarty kąt przesączania

-rozluźnienie utkania beleczkowania przez skurcz włókien podłużnych m. rzęskowegoi pociąganie ostrogi twardówki



Działania niepożądane:

- stan czynnościowej krótkowzroczności (skurcz m rzęskowego) – nie występuje u osób starszych (brak zdolności akomodacji)

- pogorszenie ostrości wzroku u osób z centralną zaćmą podtorebkową (zwężenie źrenicy)

- może przyczynić się do odwarstwienia siatkówki w przypadku istnienia zmian zwyrodnieniowych dna oka

- wzmożenie łzawienia (wzrost wydz łez, obkurczenie kanalików odpływowych)

- ślinotok

- skurcze jelit

- biegunka

- SYMPATYKOMIMETYKI – agoniści receptorów α2

a) rozszerzają źrenicę

b) zmniejszają wydzielanie cieczy wodnistej

- POCHODNE PROSTAGLANDYN

a) zwiększenie odpływu cieczy wodnistej drogą niekonwencjonalną

b) brak wpływu na odpływ przez struktury kąta przesączania



2) laserowe:

1. trabeculoplastyka laserem argonowym

- przypalenie tkanki beleczkowania

- ułatwienie odpływu cieczy przez struktury kąta przesączania

2. irydotomia laserowa

-wykonanie w obwodowej części tęczówki otworu ułatwiającego przepływ z komory tylnej do przedniej

- u osób po ostrym ataku jaskry

3) cyklodestrukcja = koagulacja ciała rzęskowego

- częściowa destrukcja niektórych wyrostków ciała rzęskowego, przestają wydzielać

ciecz wodnistą



3) chirurgiczne

1. irydektomia obwodowa

2. trabekulektomia - wytworzenie kanału między komorą przednią a przestrzenią pod torebką Tenona

3. wszczepy drenujące = zabiegi z zastosowaniem sztucznych przetok filtrujących;

wszczepy do komory przedniej pod m prosty

ATAK OSTREJ JASKRY

Objawy

a. podmiotowe

- silny ból oka i głowy,

- nudności, wymioty

- pogorszenie ostrości widzenia

- objaw kół tęczowych wokół źródeł światła

b. przedmiotowe

- przekrwienie mieszane

- rogówka obrzęknięta, zmętniała

- spłycona komora przednia

- źrenica szeroka, sztywna, owalna

- gałka twarda - bardzo wysokie ciśnienie > 60 mm Hg


Przyczyny

1) blok źrenicy (predysponuje do tego mały przedni odcinek oka)

2) częściowe rozszerzenie źrenicy (pobudzenie sympatyczne, np. po podaniu atropiny)

3) pierwote samoistne zamknięcie kąta – rzadko (anatomicznie nietypowe odejście nasady tęczówki od c.rzęskow.)


Leczenie, cel:

1 – ułatwienie odpływu c.wodnistej

2 – zmniejszenie wydzielania

3 – zmniejszenie uwodnienia tkanek oka



1) farmakoterapia

  • Acetazolamid

p.o. 500 - 750 mg

lub i.v. 500 mg



  • Pilokarpina 2%

Krople co 10 min przez pierwszą godz., następnie co godz.

  • leki osmotyczne, gdy brak efektu po 3h

20% mannitol 250ml i.v.

lub 50% glicerol 1.5g/kg p.o.

*leki ii-go rzutu - beta-blokery, miotyki

2) chirurgia lub laser, gdy brak efektu po 6h

- iridektomia (również po opanowaniu ostrego ataku w celu zabezpieczenia przed kolejnymi)

* nacięcie pod powieką

- iridotomia laserowa, jeśli są do tego warunki



Kąt przesączania

  • Budowa:

      1. linia Schwalbego (przejście rogówki w twardówkę)

      2. beleczkowanie

      3. kanał Schlemma

      4. ostroga twardówkowa

      5. ciało rzęskowe

  • Gonioskopia (najczęściej za pomocą trójlustra Goldmanna) – badanie kąta przesączania

  • Rodzaje:

      1. otwarty, szeroki kąt przesączania

- duża odległość lini Schwalbego od nasady tęczówki -widać wszystkie

linie budowy anatomicznej

- duża odległość odblasku rogówkowego od tęczówkowego

2) otwarty, wąski kąt przesączania (dziobiasty)

- linia Schwalbego blisko nasady tęczówki

- mała odległość odblasków

3) zamknięty kąt przesączania = nasada tęczówki zrośnięta z

beleczkowaniem

- nie widać struktur anatomicznych

- odblaski schodzą się


Drogi odpływu cieczy wodnistej:

1 - konwencjonalna = przez beleczkowanie (90%)

2 - naczyniówkowo-twardówkowa (10%)

3 - tęczówkowa


Różnicowanie zapalenia tęczówki z atakiem jaskry:

  1. cechy wspólne :

- silny ból oka

- pogorszenie widzenia

- światłowstręt

- łzawienie

- zwężenie szpary powiekowej

- przekrwienie mieszane

- obrzęk

- zatarcie rysunku tęczówki

- tyndalizacja płynu komorowego

2) różnice :

- twardość gałki ( jaskra – twarda jak kamień, zap tęcz – ok.)

- głębokość przedniej komory (jaskra – b spłycona, zap tęcz – ok.)

- źrenica (jaskra- poszerzona, owalna, brak reakcji na światło; zap tęcz – węższa niż w drugim oku, reakcja na światło słaba ale zachowana)

- rogówka (jaskra – obrzękły nabłonek, który zmniejsza przejrzystość, często podobnie warstwa miąższowa ; zap tęcz – ok. )

- ból (jaskra – ostry + okolica czołowo-skroniowa, zap tęcz – tępy , w głębi oka)

ZAĆMA
Rodzaje:
1) wrodzona

a. istniejąca już w momencie narodzin

b. rozwijająca się po ur.

c. wywołana wrodz zaburz metab



Klasyfikacja morfologiczna zaćmy wrodzonej

a. torebkowa

- przednia

- tylna


b. biegunowa

c. jądrowa

d. warstwowa, okołojądrowa (najczęstsza forma zaćmy wrodzonej)

e. całkowita

f . błoniasta (gdy wchłonięcie soczewki w trakcie życia płodowego)
2) nabyta

a. pierwotna (starcza)

b. wtórna

- patologiczna, związ z chorobami układow (cukrzycowa, tężyczkowa, miotoniczna)

- wikłająca inne choroby oka

- pourazowa

- toksyczna (np.posterydowa, jatrogenna)

- resztkowa



Klasyfikacja morfologiczna zaćmy nabytej

a. korowa (powierzchowne warstwy kory od str równika, szprychy)

b. podtorebkowa czaszowata (ziarniste zmętnienia najczęściej pod tylną torebką)

c. jądrowa (zmętnienie jądra płodowego, następnie jądra płodowego)

* większość zmian starczych – mieszane (korowo-jądrowe)
Objawy:

- ↓ ostrości wzroku zarówno + i -, niemożliwa całkowita korekcja okularami

- „olśnienie” – rozszczepienie światła widoczne wokół jego źródeł (wkurwia nocą), najczęściej w przypadku podtorebkowej tylnej

- zdwojenie konturów obrazu – różniece współczynnika załamania (jednooczne podwójne widzenie), zaćma korowa

- nabyta krótkowzroczność refrakcyjna, zaćma jądrowa -↑ współczynnika załamania soczewki

* chory lepiej widzi wieczorem, bo rozszerzona źrenica


Zaćma resztkowa – zmętniała pozostałość przedniej torebki soczewki po chirurgicznym pozatorebkowym usunięciu zaćmy lub jej samoistnej resorpcji
Zaćma zawodowa – radiolodzy i hutnicy
Leczenie

    1. operacyjne usunięcie zmętniałej soczewki

    2. optyczna korekcja

- soczewka wewnątrzgałkowa (IOL – intraocular lens)

- soczewki kontaktowe

- okulary
Metody operacyjne:

1 – usuwanie zaćmy w całości = wewnątrztorebkowo

- wszczep przedniokomorowy

2 – usuwanie zaćmy pozatorebkowe

- wszczep tylnokomorowy

3 – fakoemulsyfikacja = rozdrobnienie soczewki pod wpływem wibracji ultradźwiękowej (też akustyczna, laserowa, wodna) z następowym wyssaniem mas

* po usunięciu soczewki chory narażony na odwarstwienie siatkówki

ODWARSTWIENIE SIATKÓWKI

oddzielenie części sensorycznej siatkówki od nabłonka barwnikowego
Podział odwarstwień siatkówki


  • Otworopochodne (przedarciowe, regmatogenne, idiopatyczne, pierwotne)

  • Wysiękowe ( wtórne )

  • Trakcyjne ( z pociągania )


Czynniki warunkujące przyleganie siatkówki

  • Właściwości macierzy międzyreceptorowej (IPM)

  • Ciśnienie wewnątrzgałkowe

  • Ciśnienie osmotyczne i onkotyczne w naczyniówce i w przestrzeni podsiatkówkowej

  • Pompa metaboliczna w nabłonku barwnikowym

  • Adhezja ciała szklistego


Rozwój przedarciowego O.S. uzależniony jest od:

- Istnienia otworu obejmującego wszystkie warstwy części sensorycznej siatkówki

- Rozrzedzenia i odłączenia tylnego ciała szklistego

- Przepływu rozwodnionego ciała szklistego i płynu podsiatkówkowego



Ostre tylne odłączenie ciała szklistego (PVD)

- Ciało szkliste = włókna kolagenowe + kwas hialuronowy

- Depolimeryzacja włókien
precypitacja kwasu hialuronowego = powstawanie lakun

- Kurczenie włókien kolagenowych = zapadanie ciała szklistego


Połączenia szklistkowo- siatkówkowe („zrosty” c szklistego z siatkówką)

- podstawa ciała szklistego

- okolica tarczy nerwu II i plamki

- obwodowe naczynia krwionośne

- inne - np.: tylna granica wysepek zwyrodnienia kraciastego, anomalie podstawy ciała szklistego.


Epidemiologia otworopochodnego odwarstwienia siatkówki

- 1 osoba/ 10.000 ludzi/ na rok

- Wiek: 40-70 rok życia

- Płeć: 60% mężczyźni


Czynniki ryzyka

- 40%- 55% O.S. w krótkowzroczności


- 30%- 40% afakia/pseudofakia
- 10%- 20% uraz

- apalenia błony naczyniowej

- wylew do c. szklistego

- przebyte o.s. w drugim oku

- wada wzroku

- zabiegi operacyjne w zakresie przedniego odcinka

- wywiad rodzinny

- leki : Pilokarpina


Objawy

- błyski (z pociągania)

- męty

- amputacja pola widzenia (widzenie „zasłony”)



- spadek ostrości wzroku (jeśli zmiana dotyczy już plamki)

Zmiany usposabiające do odwarstwienia siatkówki

  • Zwyrodnienia szklistkowo siatkówkowe

- zwyrodnienie kraciaste

- zwyrodnienie typu ślad ślimaka

- nabyte rozwarstwienie

- inne („białe z ucisku”, „białe bez ucisku”, skupiska barwnika, rozlany zanik naczyniówkowo siatkówkowy, przynaczyniowe połączenia szklistkowo siatkówkowe)



  • Krótkowzroczność

  • Afakia/Pseudofakia

  • Uraz



Łagodne obwodowe zwyrodnienia siatkówki – nie usposabiające

- Zwyrodnienie drobnotorbielowate

-”Płatki śniegu”

- Zwyrodnienie typu „kamieni brukowych”

- Zwyrodnienie siateczkowate typu „plaster miodu”

- Druzy


- Rąbkowe zwyrodnienie barwnikowe
Badanie

- ostrość wzroku

- biomikroskopia przedniego odcinka

- biomikroskopia soczewki

(zmętnienia centralne, obwodowe)

- biomikroskopia ciała szklistego

*pył tytoniowy,

*odłączenie tylne c. szklistego,

*krwinki

Leczenie


  • Wielokrotne laserowanie na obwodzie

  • Odwarstwienia otworopochodne

- zabiegi wgłabiające

Cel:


a. Zamknięcie otworu przez zbliżenie nabłonka barwnikowego do odwarstwionej części neurosensorycznej

b. Zwolnienie trakcji szklistkowo-siatkówkowej w miejscach wzmożonego przylegania ciała

szklistego do podłoża

c. Tamponada otworu ciałem szklistym

d. Zmiana hydrodynamiki wnętrza gałki ocznej

- tamponada wewnętrzna

polega na blokadzie otworu w siatkówce od strony ciała szklistego

- mikrochirurgia

- łączone
Powikłania odwarstwienia siatkówki

- Zaćma


- Wzmożone ciśnienie śródgałkowe

- Uveitis

- Hypotonia

- Zanik gałki ocznej

*- powikłanie pooperacyjne: PVR- proliferacyjna witreoretinopatia

Występuje w przebiegu O.S. lub jako powikłanie pooperacyjne.Istotą jest rozwój błon na wewnętrznej i zewnętrznej powierzchni siatkówki, które wykazują skłonności do kurczenia się i poziomego pociągania siatkówki.


ODWARSTWIENIE TRAKCYJNE

cukrzyca, wcześniactwo, uraz drążący, wylew do ciała szklistego, przetrwałe o.s.otw.-PVR

ODWARSTWIENIE WYSIĘKOWE

ogólne- nadciśnienie złośliwe, niewydolność nerek, białaczki, LE, toxemia

miejscowe- zap. bł.naczyniowej, MM, ch. Coatsa, Ealsa,retinoblastoma, naczyniaki naczyniówki,AMD, cryopexia, diatermokoagulacja, fotokoagulacja,guzy przerzutowe,

ch.naczyń naczyniówki i siatkówki, ch. n. wzrokowego


UNACZYNIENIE SIATKÓWKI

tętnice

- t środkowa siatkówki (zaopatruje wewnętrzne warstwy siatkówki)

- tt rzęskowe (zewnętrzna warstwa siatkówki)

a. tylne krótkie

b. tylne długie

żyły

- 4 żyły wirowate → żyła oczna górna i dolna → zatoka jamista



WADY REFRAKCJI
Ukł optyczny oka

- rogówka - 2/3 mocy

- komora przednia

-soczewka – 1/3 mocy

-ciało szkliste
Akomodacja - zdolność przystosowania oka normowzrocznego

do ostrego widzenia z bliska


Moc skupiająca – mierzona w dioptriach.

soczewka ma moc 1D, jeśli promienie biegnące równolegle do jej osi optycznej skupiają się

w ognisku obrazowym znajdującym się w odległości 1m
Miarowość (Emmetropia) - krzywizny powierzchni łamiących,

współczynnik załamania ośrodków optycznych i długość osi gałki ocznej są takie, że w stanie spoczynku akomodacji, równoległa wiązka promieni świetlnych zostaje zogniskowana na siatkówce


Niemiarowość (Ametropia) - rodzaje

1. niemiarowości sferyczne:

nadwzroczność (hypermentropia)

krótkowzroczność (myopia)

2. niemiarowości niesferyczne:

niezborność (astygmatyzm)


KRÓTKOWZROCZNOŚĆ (Miopia)

promienie wpadające równolegle ogniskowane są przed siatkówką


Przyczyny:

- zbyt długa oś gałki



krótkowzroczność osiowa

- nieprawidłowa krzywizna – spazm akomodacji



krótkowzroczność krzywiznowa

- wzrost współczynnika załamania np. zaćma jądrowa

krótkowzroczność refrakcyjna
Stopnie krótkowzroczności:

  • niska = szkolna – pojawia się ok. 10r.ż., narasta podczas dojrzewania i stabilizuje się ok. 20r.ż. – na ogół do - 3.0 D

  • średnia – zaczyna się wcześniej, osiąga poziom – 6.0 – 8.0 D

  • wysoka – wczesne dzieciństwo, do kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu dioptrii

(uwarunkowana genetycznie, charakter degeneracyjny i postępujący, zwiększone ryzyko innych chorób oczu: jaskry, zaćmy, odwarstwienia siatkówki)
Korekcja: soczewka rozpraszająca (wklęsła) - znak „-”
* KRÓTKOWZROCZNOŚĆ POZORNA

Przyczyna: stały wysiłek mięśnia akomodacyjnego powoduje skurcz akomodacji doprowadzając do tego, że oko nadwzroczne staje się czynnościowo krótkowzroczne

(wielogodzinna praca przy komputerze)



NADWZROCZNOŚĆ (Hipermetropia)

promienie wpadające równolegle do oka skupiają się w ognisku położonym za siatkówką

- zbyt krótka gałka oczna

Korekcja: soczewki skupiające (wypukłe) znak „+”
NIEZBORNOŚĆ (ASTYGMATYZM)

obserwowany punkt tworzy na siatkówce obraz niepunktowy


Przyczyna: nieprawidłowa krzywizna rogówki

Korekcja: soczewki cylindryczne
STARCZOWZROCZNOŚĆ (Presbyopia)

utrata zdolności akomodacyjnych oka z powodu stopniowego twardnienia i zmniejszania elastyczności soczewki; nie jest patologią

- początek 35 rż
BEZSOCZEWKOWOŚĆ (Aphakia)

- oko jest silnie nadwzroczne (około +10 +12 Dsph)

- pozbawione zdolności do akomodacji
Przyczyny:

- pourazowe - zwichnięcie soczewki do komory ciała szklistego

- pooperacyjne
RÓŻNOWZROCZNOŚĆ (Anizometropia)

znaczna różnica pomiędzy mocą optyczną obu oczu

Różnica refrakcji > 4D uniemożliwia fuzję obrazu widzianego obuocznie
* Widzenie stereopskopowe:

nakładanie obrazu (fuzja) odbywa się w korze wzrokowej - podstawa widzenia trójwymiarowego



ZEZ (Strabismus)

– stan w którym istnieje trwałe odchylenie osi jednego oka od osi oka ustawionego na wprost


ZEZ UKRYTY (HETEROPHORIA)
Przyczyna: zaburzenie równowagi mm ocznych

*Zbaczanie:

- do wewnątrz – ezophoria

- na zewnątrz – exophoria

- ku górze – hyperphoria

- ku dołowi – hipophoria



Przyczyny dekompensacji:

a. różnowzroczność

b. słaba ostrość widzenie jednego oka

c. nadwzroczność z męczącym stałym napięciem akomodacji

d. długotrwałe przysłonięcie jednego oka u małego dziecka

Leczenie:

1 – wyrównanie wady refrakcji

2 – ćwiczenia fuzji

(niekiedy zapisanie szkieł pryzmatycznych w celu umożliwienia fuzji)

3 – lecz operacyjne – gdy przejście zdekompensowanej heterophorii w trwały stan jawnego zeza

ZEZ TOWARZYSZĄCY

- najczęstsza postać

- oko zezujące utrzymuje stały kąt odchylenia w stosunku do oka zdrowego i towarzysza Jagorucham

- kąt zeza pierwotny = kąt zeza wtórny



Podział ze względu na kierunek odchylenia :

- zbieżny

- rozbieżny

- ku górze

- ku dołowi

- skośny



Istota problemu:

- niedowidzenie (amblyopia) oka zezującego – w celu uniknięcia konfuzji dwóch różnych obrazów uruchamiany jest mechanizm korowego tłumienia obrazu pochodzącego z dołeczka środkowego oka zezującego – powstaje czynnościowy mroczek środkowy, a w „nowym” miejscu powstawania obrazu na siatkówce – fiksacja ekscentryczna ( ale nigdy dobra ostrość), nieprawidłowa korespondencja siatkówkowa

*zez naprzemienny – każde oko przejmuje okresowo prowadzenie - nie powstaje niedowidzenie ; ale brak warunków do wytworzenia korespondencji siatkówkowej – niski stopień widzenia obuocznego

Diagnostyka:

- badanie wady refrakcji

- badanie dna oka

- test naprzemiennego zasłaniania

- badanie ruchów gałek ocznych

- badanie kąta zeza ( metoda orientacyjna – badanie odblasków rogówkowych wg Hirschberga )

- badanie fiksacji (wizuskop)

- badanie obuocznego widzenia (synoptofor)



Leczenie:

- korekta wady refrakcji i kontrola co 6 miesiecy

- zapobieganie wytworzeniu się czynnościowego niedowidzenia

a) metoda zasłaniania

b) metoda penalizacji (karanie oka prowadzącego-atropina do oka zdrowego + szkła)

c) metoda pleoptyczna ( pobudzanie obszaru dołeczka bodźcami świetlnymi )

- metody ortoptyczne - pryzmat

- chirurgia


ZEZ PORAŻENNY

Uszkodzenie nn ruchowych – brak lub ograniczenie ruchów mięśni

- nadczynność tegożstronnego (ipsolateralnego) antagonisty

- oko zezujące nie towarzyszy w ruchach oku zezującemu

- kąt odchylenia obu oczu względem siebie jest nie stały.

- podwójne widzenie ( diplopia )

- kompensacyjne ustawienie głowy utrzymywane w celu uniknięcia zdwojenia obrazu

- wtórny kąt odchylenia > pierwotny -//-



Diagnostyka:

- badanie ruchów gałek ocznych

- pomiar kątów zeza na krzyżu Madowa

- badanie podwójnego widzenia (okulary z czerwonym i zielonym filtrem)



Leczenie:

- przyczynowe – neurolodzy

- naprzemienne zasłanie oka

- szkła pryzmatyczne

- chirurgia


OCZOPLĄS

Występowanie niezamierzonych , rytmicznych ruchów oczu



Podział ze względu na kierunek ruchu

- poziomy

- rotacyjny

- pionowy



Typy:

- wahadłowy

- skaczący

Oczopląs fizjologiczny

- optokinetyczny

- nastawczy (fiksacyjny)

- przedsionkowy

- błędnikowy

Oczopląs patologiczny

- wrodzony

- nabyty np. zawodowy – oczopląs górników

Leczenie:

- chirurgiczne ustawienie oczu

- szkła pryzmatyczne

ABERRACJE OPTYCZNE
wada pojedynczej soczewki, układu optycznego, obiektywu a także zwierciadła niepłaskiego; polega na deformacji uzyskanego obrazu, w szczególności zniekształceniu jego kształtu, ostrości lub kolorów. Aberrację zmniejsza się stosując zamiast pojedynczej soczewki zespół soczewek wykonanych z różnych gatunków szkła.
Rodzaje


  • Aberracja komatyczna – wada dotycząca wiązek skośnych, czyli nierównoległych do osi optycznej instrumentu, która sprawia że obraz obiektów nie leżących w centrum pola widzenia jest zniekształcony.

  • Aberracja chromatyczna - cecha soczewki lub układu optycznego, polegająca na odmiennych odległościach ogniskowania (wartościach współczynnika załamania) dla różnych barw widmowych światła (różnych długości fali światła). W rezultacie występuje rozszczepienie światła, które powoduje, że jasne fragmenty obrazu na ciemnym tle będą miały dodatkowe barwne obwódki oraz obwódki (pomarańczowe i niebieskie) wokół ciemnych przedmiotów na jasnym tle.

  • Aberracja sferyczna - cecha soczewki, układu optycznego, polegająca na odmiennych długościach ogniskowania promieni świetlnych ze względu na ich położenie pomiędzy środkiem a brzegiem urządzenia optycznego - im bardziej punkt przejścia światła zbliża się ku brzegowi urządzenia (czyli oddala od jego osi optycznej), tym bardziej uginają się promienie świetlne.

  • Astygmatyzm

  • Dystorsja – wada optyczna układu optycznego polegająca na różnym powiększeniu obrazu w zależności od jego odległości od osi optycznej instrumentu.

  • Krzywizna pola - wiązka promieni świetlnych wychodząca z punktu położonego poza osią optyczną tworzy po przejściu przez układ plamkę zogniskowaną zamiast na płaszczyźnie obrazowej, na czaszy wklęsłej lub wypukłej. Stopień zniekształcenia jest tym większy, im dalej od osi optycznej układu znajduje się źródło światła.


Przyczyny obrzęku tarczy nerwu wzrokowego

  • wzrost ciśnienia śródczaszkowego (tarcza zastoinowa)

  • IV stopień NT

  • zapalenie nerwu II w odcinku wewnątrzgałkowym

  • zakrzep ż. środkowej siatkówki

  • AION – ostra niedokrwienna neuropatia n II

Zespół Credego – Fostera

W przebiegu guza przedniego dołu czaszki; obj:

a. po stronie guza: brak objawów lub zanik tarczy n II

b. po stronie przeciwnej: obj tarczy zastoinowej (spowodowany ↑ ciśnienia śródczaszkowego)

* mogą towarzyszyć zaburzenia węchu

Źrenica

- w trakcie zapalenia słabo reaguje na światło, bo dochodzi do podrażnienia zapalnego zwieracza źrenicy
Wrodzona beztęczówkowość (aniridia)

należy do zaburzeń rozwojowych powstających między 13 a 26 tygodniem życia. Malformacja, związek z mutacjami w kilku genach; obecność w zespołach genetycznych WAGR i Gillespie. Zwykle jest związana z innymi defektami, m.in.:

- hipoplazja n II

- albinizm

- ekotopowa soczewka

- samoistne przemieszczenie soczewki

- zaćma

- jaskra


- oczopląs

- zez
Leukokoria biały refleks ; nie jest patognomoniczna dla żadnej choroby; występuje m.in. w siatkówczaku (późny objaw), zaćmie wrodzonej, chorobie Coatsa, przetrwałym hiperplastycznym pierwotnym ciele szklistym.


Stożek rogówki (keratoconus) – rodzaj dystofii rogówki, postępujące cieńczenie środkowej cz rogówki i jej stożkowate uwypuklenie, a w końcowym stadium zmętnienie; najczęściej obustronnie, choć niesymetrycznie.

Leczenie: w pierwszych stadiach korekcja wady refrakcji, a gdy już zmętnienie – przeszczepienie rogówki


NASTRZYK (przekrwienie spojówek)

  • powierzchowny

- widoczny przebieg rozszerzonych naczyń spojówkowych

- najsilniejsze przekrwienie na obwodzie worka spojówkowego

- poszerzone naczynia przesuwają się wraz ze spojówką

- zblednięcie spojówki po ucisku pałeczką szklaną

- szybkie zwężenie naczyń po adrenalinie


  • głęboki (rzęskowy)

- przekrwienie wokół rogówki

- jednolite sinawo-czerwone zabarwienie (bo śródtwardówkowy przebieg naczyń rzęskowych); poszczególne naczynia niewidoczne

- nieprzesuwalne

- nie zmienia się po adrenalinie



  • mieszane


JĘCZMIEŃ

  • zewnętrzny – ostre zapalenie przyrzęsowego gruczołu łojowego Zeissa

- obrzęk powiek i spojówki

- zaczerwienienie

- silny ból

* po kilku dniach przebicie ropy na zewnątrz i gojenie

* czasem jęczmienie mnogie

Leczenie:

- kompresy rozgrzewające

- maść z atb

- gdy jęczmienie mnogie – atb ogólnie

- przy uporczywych jęczmieniach wykonaj bad w kierunku cukrzycy


  • wewnętrzny (rzadszy)- zapalenie gronkowcowe gruczołu tarczkowego Meiboma

- organiczne zgrubienie powieki bez odczynu zap skóry

- ogniskowe przekrwienie spojówki tarczkowej widoczne po odwróceniu powieki

- przebicie i opróżnienie jęczmienia rzadko

- często forma przewlekła



GRADÓWKA

- przewlekłe zap gruczołu tarczkowego

-najczęściej następstwo zamknięcia przewodu gruczołu, zalegania w nim treści i wtórnego rozdęcia

- skóra nie zmieniona

- od str spojówki widoczne żółtawe wypukłe ognisko, otoczone przekrwioną spojówką

Leczenie:

- zawsze chirurg! – po 2-3 mies – pojawia się torebka ułatwiająca wyłuszczenie

- u dzieci może ulegać samoistnemu wchłonięciu (przyspieszają sterydy)


PODZIAŁ OKA NA ODCINKI


  • przedni

rogówka, przednia cz twardówki, tęczówka, c rzęskowe, przednia cz naczyniówki,

  • tylny

od soczewki w tył

*GRANICĄ JEST RÓWNIK!


CZERWONE OKO

Silne przekrwienie, występuje w stanach patologicznych przedniego odcinka oka

- przyczyny zapalne, np. zap spojówki, rogówki, tęczówki, c rzęskowego, przedniego odcinka naczyniówki – najczęściej zap nieziarninujące

- w ostrym ataku jaskry

- przyczyny niezapalne, np. samoistne przekrwienie podspojówkowe w wyniku pęknięcia naczynia podspojówkowego (podczas wysiłku fiz, kaszlu, itp.)
BIAŁE OKO

- gdy patologia dotyczy tylnego odc oka

- zapalenie bez nastrzyku (np. przewlekłe naczyniówki w sarkoidozie lub zap. stawów)

NAUKA WIDZENIA PRZEZ DZIECKO

- po urodzeniu dziecko nie ma:

a. zdolności prawidłowego widzenia obuocznego

b. wyrobionego centralnego widzenia każdym okiem osobno

- dziecko uczy się:

a. w.w. zdolności

b. kojarzenia ruchów obu oczu

c. koordynowania widzenia z lokalizacją przestrzeni i wykonywania celowych działań motorycznych



Widzenie centralne (dołeczkowe) rozwija się intensywnie w 1 r.ż., czemu towarzyszy rozwój mózgowej cz ukł wzrokowego

Widzenie obuoczne rozwija się w ciągu kilku pierwszych lat życia

* warunki widzenia obuocznego:

1 – jednoczesna percepcja obrazu na siatkówce każdego z oczu

2 – fuzja (nakładanie się i zlewanie w ośrodkach korowych dwu jednakowych obrazów siatkówki w jeden)

3 – stereopsja (widzenie przestrzenne i spostrzeganie głębi, które wynika z fuzji dwóch obrazów powstających w nieznacznie różnych punktach siatkówki)



* punkt fiksacji wzrokowej – punkt, na który skierowane są osie obu oczu, widziany

pojedynczo



* dwojenie fizjologiczne – praktycznie niedostrzegalne, powoduje jedynie, że punkty oddalone od punktu fiksacji widziane są mniej wyraźnie

* horopter – geometryczne miejsce wszystkich punktów w przestrzeni, które padając na korespondujące punkty siatkówek obu oczu są widziane pojedynczo

* przestrzeń Panama – wąska przestrzeń dopuszczalnej tolerancji za i przed horopterem (położone w niej punkty widziane są również pojedynczo, mimo że nie padają na ściśle korespondujące miejsca siatkówek)

PRZYCZYNY NAGŁEGO ZANIEWIDZENIA

- zakrzep ż śr siatkówki

- zator t śr siatkówki

- obrzęk tarczy n II

- zap n II

- ostry napad jaskry

- ślepota korowa

- itp.

LASERY
Najczęściej używane badania diagnostyczne:


  • Skaningowe oftalmoskopy laserowe:

    • HRT (Heidelberg Retina Heidelberg) – monitorowanie jaskry

    • Topss (Topographic Scanning System)

używane do trójwymiarowej analizy topograficznej tarczy nerwu II, zmian
w obrębie plamki, nowotworów siatkówki

  • GDx - Laserowy Polarymetr Skaningowy - analizator grubości włókien nerwowych w poszczególnych kwadrantach tarczy nerwu II

  • OCT - Optical Coherence Thomography – tomograficzny obraz siatkówki


Lasery w jaskrze stosowane są do:

  • poprawy odpływu i krążenia cieczy wodnistej

  • zmniejszenia produkcji cieczy

Laser wykonywany jest w razie nieskuteczności leczenia farmakologicznego
Zabiegi laserowe stosowane w jaskrze:

  • irydotomia – laser YAG Q-switch 1064 nm, wskazania:

    • ostry napad jaskry

    • jaskra przewlekła zamykającego się kąta

    • blok źreniczny

  • plastyka podstawy tęczówki - wskazania:

    • iris plateau

    • nanophthalmus

    • jaskra ostra zamkniętego kąta

  • trabeculopunktura i trabeculectomia - wskazania:

    • jaskra pierwotna otwartego kąta

    • jaskra barwnikowa

    • jaskra w zespole PEX

  • koagulacja ciała rzęskowego stosowana, gdy nieskuteczne są inne metody leczenia, o oko ma niską ostrość wzroku lub jest ślepe


Zastosowanie laserów w leczeniu zaćmy:

  • kapsulotomia tylna – YAG Q-switch – do leczenia zaćmy wtórnej

  • śródoperacyjna emulsyfikacja soczewki – laser neodymowy, erbowy, półprzewodnikowy YAG, protonowy – w badaniach

Lasery w chorobach tylnego odcinka:

Fotokoagulacja laserowa siatkówki - laser argonowy - 514 nm, II harmoniczna lasera neodymowego - 532 nm, laser diodowy – 810 nm

Fotokoagulację wykonuje się w celu:

  • wytworzenia aseptycznych zrostów naczyniówkowo-siatkówkowych

  • zamknięcia patologicznych naczyń krwionośnych

  • wytworzenia martwicy tkanek



Wskazania do fotokoagulacji laserowej (FL):

- degeneracja kraciasta

- retinopatia cukrzycowa

- zakrzep żyły środkowej siatkówki

- retinopatia wcześniacza



- AMD postać wysiękowa
Terapia fotodynamicza (PDT) – terapia stosowana w wysiękowej postaci degeneracji plamki związanej z wiekiem celem zamknięcia błon neowaskularnych położonych w centrum plamki lub w pęczku tarczowo-plamkowym. Polega na podaniu Visudyne dożylnie i naświetleniu błony światłem lasera diodowego. Pod wpływem procesów wywołanych przez Visudyne i laser w patologicznych naczyniach błony dochodzi do miejscowego stanu zapalnego i zamknięcia naczyń.

ZAPALENIE SPOJÓWEK
Rodzaje:

1 – niezakaźne

a. proste (czynniki che, fiz, wady refr, suche oko, itp.)

b. alergiczne

2 – zakaźne

a. bakteryjne

b. wirusowe

c. grzybicze


Objawy:

- czerwone oko

- surowicza lub śluzowo-ropna wydzielina

- obrzęk spojówki

- uczucie swędzenia, pieczenia, piasku pod powiekami

- triada irytacyjna (światłowstręt, łzawienie, zwężenie szpary powiekowej)




KERATITIS HERPETICA

Rodzaje:

1 – powierzchowne – objaw drzewka po wybarwieniu fluoresceiną

a. proste

b. owrzodzenie

2 – głębokie

a. tarczowate

b. martwicze

ATROPINA – DZIŁANIA NIEPOŻĄDANE

- tachykardia

- gorączka

- zaczerwienienie



- suchość skóry i śluzówek



©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna