Kilka kontrowersji na temat przedmiotu logistyki



Pobieranie 77,08 Kb.
Data25.12.2017
Rozmiar77,08 Kb.


Grzegorz Jokiel

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu


KILKA KONTROWERSJI NA TEMAT PRZEDMIOTU LOGISTYKI
Streszczenie

W artykule zawartych jest kilka uwag dotyczących rozmycia granic pojęcia logistyki. Trudności ze sprecyzowaniem znaczenia terminu logistyka mają swoje początki w genezie tego obszaru wiedzy, przejawiają się w definicjach tego pojęcia oraz sposobach jej nauczania.


Słowa kluczowe: granice dziedziny logistyki, istota logistyki
1. Wstęp
Miejsce logistyki w literaturze dotyczącej zarządzania oraz szkolnictwie w naszym kraju, jak również i w innych, wydaje się mocno ugruntowane. Jest to dziedzina wiedzy, którą uznaje się czasem jako subdyscyplinę zarządzania, podobnie jak zarządzanie projektami czy procesami. Na podstawie prowadzonych przez kilka lat badań w sferze zaopatrzenia przedsiębiorstw oraz zajęć dydaktycznych ze studentami można jednak zauważyć pewne trudności w zrozumieniu istoty logistyki. Zadaniem artykułu jest zidentyfikowanie głównych problemów jakie wiążą się z definiowaniem obszarów oraz pojęć związanych z logistyką. Z trudnościami opisanymi poniżej autor boryka się ciągle w toku pisania artykułów, opieki nad pracami dyplomowymi czy recenzjami prac studenckich. Zasygnalizowanie tych problemów może być przyczynkiem do dyskusji nad doprecyzowaniem obszaru zainteresowania logistyki, czy pojęć z nią związanych.

Logistyka to ostatnio modne pojęcie. Świadczyć o tym mogą powstające nowe kierunki, czy specjalności studiów z terminem logistyka w tytule, które są zapewne odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie zgłaszane przez kandydatów na studia1. Powstaje więc pytanie czego studenci, chcą się nauczyć na tych kierunkach, czy specjalnościach? Jakie są ich wymagania, oczekiwania? Prowadząc zajęcia dydaktyczne, w szczególności seminaria dyplomowe, autor zauważył niepokojące zjawisko. Dotyczy ono problemu ze zrozumieniem istoty logistyki, a przejawia się to następującymi czynnikami:



  1. Nieumiejętnością odróżnienia co jest logistyką a co nią nie jest, np. wskazania na przykłady procesów logistycznych i nielogistycznych.

  2. Trudnością określenia zagadnień, którymi rzeczywiście zainteresowany jest student.

  3. Problemami w formułowaniu tematów prac i planu badań empirycznych w przedsiębiorstwach.

Coraz częściej można też spotkać opinie o wyborze studiowania logistyki podyktowanym modą, reklamą szkoły, czy motywem wspólnego studiowania z kolegami, czy koleżankami. Wina jednak nie leży tylko po stronie studentów. Przyglądając się problemowi głębiej należy wskazać na analogiczne problemy wśród badaczy i znawców tematu. Identyfikacja obszaru logistycznego w przedsiębiorstwie może przysporzyć czasami dużych problemów, które zostaną szczegółowo rozpatrzone poniżej.
2. Problemy definicyjne
Pojęcie „logistyka” ma swoją historyczną konotację, wywodzi się z greckiego słowa logos oznaczającego słowo, rozum, rachunek. W XVII wieku terminem tym określano praktyczne liczenie za pomocą liczb (w odróżnieniu od arytmetyki jako nauki teoretycznej). Później logistyka oznaczała formalną, bądź matematyczną, logikę wyodrębnioną z logiki tradycyjnej2. Oprócz tych znaczeń pojęcie logistyki miało i ma zastosowanie w terminologii militarnej, niektórzy autorzy etymologię słowa logistyka wywodzą od francuskiego słowa lager – kwaterować3. Inni wskazują na kroniki Cesarstwa Bizantyjskiego gdzie cesarz Leon VI (nie jak w powszechnych w internecie ściągach „Leontos”) w swym dziele pod nazwą “Sumaryczne wyłożenie sztuki wojennej” wyróżnił obok strategii i taktyki jako trzecią naukę wojenną logistykę4 czy A.H. Jomini’ego, który w swoim dziele „Zarys sztuki wojennej” porusza problemy, którymi zajmuje się współczesna logistyka (lokalizacja i zaopatrywanie magazynów, planowanie i realizacji marszów, przygotowanie środków transportowych, urządzanie dróg komunikacyjnych i zaopatrywanie oddziałów)5.

W świetle tych historycznych definicji należy zauważyć, że znaczenie terminu logistyka ewoluowało na przestrzeni wieków. Zatem można spodziewać się, że w dzisiejszych burzliwych czasach ewolucja ta nadal trwać będzie, nawet w przyspieszonym tempie. Można z tego wywnioskować potrzebę ciągłej redefinicji pojęcia logistyki, jednak nie należy też dopuścić do rozproszenia znaczeniowego tego terminu.

W literaturze fachowej można znaleźć wiele sformułowań definicji logistyki6 w biznesie. Na potrzeby artykułu zostaną przytoczone trzy – wybrane ze względu na powszechność cytowań.


  1. Logistyka to proces strategicznego zarządzania zaopatrzeniem, przechowywaniem i transportem materiałów, części oraz gotowych produktów (wraz z odpowiednią dokumentacją) w ramach organizacji oraz poprzez jej kanały marketingowe, zapewniający maksymalizację obecnych i przyszłych zysków oraz najbardziej efektywną realizację zamówień7.

  2. Logistyka to jednolity proces, na który składa się przedmiot zaopatrywania (materiały, urządzenia, sprzęt), czynności (określenie potrzeb, dostawa, rozdział) oraz funkcje (organizowanie, planowanie, wykonawstwo, kontrola)8.

  3. Logistyka jest terminem opisującym proces planowania, realizowania i kontrolowania sprawnego i efektywnego ekonomicznie przepływu surowców, materiałów do produkcji, wyrobów gotowych oraz odpowiedniej informacji z punktu pochodzenia do punktu konsumpcji w celu zaspokojenia potrzeb klienta9.

Generalnie definicje powyższe koncentrują się na przepływie dóbr materialnych.
W świetle tych definicji nie można więc mówić o logistyce usług ze względu na ich niematerialna postać. Jednak w powszechnym odczuciu istnieje miejsce na rozpatrywanie logistyki w transporcie, turystyce, służbie zdrowia itd. Dopiero definicja wg Council of Logistics Management: logistyka jest procesem planowania, wdrażania i sterowania skutecznym i efektywnym przepływem i przechowywaniem towarów, usług i odpowiednich informacji od miejsca wytworzenia do miejsca konsumpcji w celu spełnienia wymagań klientów10, rozszerza zakres o usługi oraz informacje związane z tym przepływem. Otwiera to możliwość wyodrębnienia logistyki w usługach.

3. Wyodrębnienie obszaru logistycznego


Jednym ze sposobów wyodrębnienia logistyki w przedsiębiorstwie jest określenie jej zadań ograniczające się do obsługi procesów podstawowych. W przypadku przedsiębiorstwa produkcyjnego zakłada się, że same operacje produkcyjne są zdeterminowane technologią wytwarzania. Natomiast logistyka zajmuje się przepływem dóbr - dostarczaniem na miejsca przetwarzania surowców, materiałów i narzędzi, odbiorem przetworzonych komponentów i transportem ich na inne miejsca przetwarzania czy składowania, składowaniem zapasów (wyrobów gotowych, półproduktów, materiałów, surowców i towarów). W obszarze zainteresowania logistyki powinno być również zapewnienie wykwalifikowanych pracowników obsługujących procesy logistyczne – jako wykonawców czynności logistycznych, czyli organizacja ich czasu pracy, koordynacja zmian itp. W tym sensie logistykę produkcji należałoby rozumieć jako obsługę procesu podstawowego – produkcji.

Powyższe rozgraniczenie logistyki od procesów podstawowych (wytwórczych) ułatwiłoby jasny podział na to co logistyka jest a to co nią nie jest. Przykładowo transport, czy składowanie byłyby zawsze wpisane w zakres czynności logistycznych. Niestety istnieją również inne przedsiębiorstwa niż produkcyjne, gdzie procesem podstawowym może być właśnie transport lub składowanie. Trudno zarzucić firmie transportowej, że nie stosuje koncepcji logistycznej w zarządzaniu, można wręcz powiedzieć, że firma taka zajmuje się prawie samą logistyką. Podobnie sprawa ma się z przedsiębiorstwami turystycznymi, kurierskimi itp. Zatem rozróżnienie logistyki za pomocą wyodrębnienia procesów podstawowych i pomocniczych nie wydaje się sensowne, chyba że inaczej zdefiniujemy logistykę w przedsiębiorstwach produkcyjnych, a inaczej w usługowych co również jest nieuzasadnione.

Przy okazji rozpatrywanych przedsiębiorstw usługowych, gdzie procesami podstawowymi jest przemieszczanie dóbr i ludzi wraz z dotyczącymi ich informacjami, powstaje pytanie o adekwatność pojęcia logistyki usług. Zwłaszcza w kontekście często używanego pojęcia: usług logistycznych. Na przykład porty świadczą usługi przeładunkowe, które bez wątpienia należy uznać za logistyczne. Czy w takim razie miało by sens określenie: „logistyki usług logistycznych”?

Usługi można dzielić na logistyczne (związane z przepływem dóbr lub ludzi) i nielogistyczne (np. księgowanie operacji gospodarczych i sporządzanie sprawozdań finansowych, czy telekomunikacja). Jako logistykę tych drugich usług można byłoby rozumieć przygotowanie zaplecza (system informatyczny, nośniki danych, aplikacje, czy wieże przesyłowe). Natomiast pierwsze z określonych usług są same w sobie logistyczne i pewnie nie wymagają dodatkowej logistyki.

Podobny konstrukt myślowy można zastosować do procesów gospodarczych. Jedne procesy są logistyczne ze swojej natury (przyjęcie dostawy surowców, wydanie materiałów z magazynu), a inne nielogistyczne (procesy negocjacji kontraktów, oceny pracowników, rachuby płac). Dla procesów nielogistycznych można zastanawiać się nad ich wsparciem logistycznym (w postaci organizacji sali do rozmów, przepływu arkuszy oceny pracowników między działami itd.). W przypadku procesów logistycznych trudno jest wyodrębniać z nich sztucznie jakieś specyficzne zadania logistyczne. Również w przypadku projektów gospodarczych, które niektórzy autorzy11 dzielą na logistyczne i nielogistyczne, można pytać o rolę logistyki. O ile logistyka projektu (przedsięwzięcia) jest terminem nie budzącym kontrowersji tak „logistyka projektu logistycznego” może czytelnika zdezorientować.

Powyższe przykłady w sposób trochę prowokacyjny naświetlają problem z precyzyjnym definiowaniem obszaru logistyki. Jeżeli pojęcie to jest niedookreślone, nawet w ramach dyskusji akademickiej, musi mieć to wpływ na rozumienie pojęcia „logistyka” przez studentów. Dlatego należałoby przyjąć konsekwentnie określanie obszaru logistycznego w ramach przedsiębiorstwa, projektu, usługi itd. (logistyka w przedsiębiorstwie, w projekcie, w usługach)


4. Rola logistyki w organizacjach
Wielkie znaczenie logistyka osiągnęła w przedsiębiorstwach dużych o masowym charakterze produkcji. Przy udziale nowych technologii udało się znacznie obniżyć koszty obsługi klienta przy jednoczesnym wzroście jej jakości. Wprowadzenie nowych rozwiązań w postaci:

  • systemów informatycznych,

  • elektronicznej wymiany informacji,

  • automatycznej identyfikacji towarów za pomocą kodów kreskowych czy RFID,

  • nadzoru nad transportem przy użyciu systemów nawigacji satelitarnej (np. GPS)

  • automatyzacji operacji przeładunkowych, magazynowych itd.

spowodowało usprawnienie procesów logistycznych, znacząco obniżyło koszty wielu operacji oraz umożliwiło prowadzenie działalności na masową skalę. Ilustruje to rysunek X
Rysunek X Rola logistyki w zależności od kryteriów wielkości organizacji oraz skali produkcji




Duże przedsiębiorstwa / przedsięwzięcia (projekty)

Małe przedsiębiorstwa / przedsięwzięcia (projekty)

Masowa skala produkcji

Rola decydująca
Analizy ABC, XYZ

Metody MRP, JIT, Kanban

Automatyczna identyfikacja towarów kody kreskowe (np. EAN) chipy radiowe RFID

Infrastruktura manipulacyjna, magazynowa i transportowa

Współpraca w ramach łańcuchów dostaw, koncepcje ECR, CPFR


Praktycznie nie występuje



Produkcja jednostkowa

Rola bardzo duża
Harmonogramy, analizy sieciowe CPM, PERT, koncepcja łańcucha krytycznego

Rola względnie duża
Harmonogramy, koncepcja łańcucha krytycznego

Źródło: opracowanie własne
Czym mniejsze przedsiębiorstwo, albo mniejszy, prostszy projekt tym mniejsze pole do stosowania wyrafinowanych narzędzi zarządzania. Przejawia się to również w postaci małej ilości pozycji literaturowych traktujących o logistyce w małych firmach. Większość rozwiązań logistycznych w małych firmach jest stosowana w sposób intuicyjny lub uproszczony. Nie wymaga to korzystania ze specjalistycznej wiedzy ani oprogramowania wspierającego podejmowanie decyzji w obszarze logistycznym. Do planowania harmonogramu, budżetu, procesów wystarczy kartka i ołówek, kalendarz, ewentualnie powszechne aplikacje biurowe. Wiele planowanych zadań nie jest formalizowane, istnieją w pamięci menedżera (właściciela) małej firmy, czy kierownika małego projektu. Dopiero gdy skala problemów czy poziom ich skomplikowania wykracza poza możliwości objęcia go intuicyjnym wglądem, zaczyna się ujawniać potrzeba zarządzania logistycznego. Koordynacja operacji w procesach przechodzących przez wyspecjalizowane komórki przedsiębiorstwa jest trudna pod względem:

  • technicznym - wiele czynników determinujących przepływ np. drogi, pojazdy, składy, manipulatory,

  • organizacyjnym - wiele ośrodków kierowania, zróżnicowane kompetencje

  • politycznym – sprzeczne interesy komórek organizacyjnych, ludzi tam zatrudnionych, oportunizm, resentymenty.

Złożoność problemów z jakimi spotykają się więc logistycy w dużych przedsiębiorstwach wymaga więc dość wysokiej pozycji w hierarchii firmy, znacznych uprawnień decyzyjnych, ale i szerokiej wiedzy. Zarówno wiedzy praktycznej o konkretnym przedsiębiorstwie jak i wiedzy teoretycznej o ekonomice przedsiębiorstwa, controllingu itd. Z niniejszego spostrzeżenia wynikają dwie przeszkody w nauczaniu logistyki.

  1. Trudno jest nauczać logistyki młodych ludzi bez doświadczenia zawodowego oraz bez znajomości realiów konkretnego, dużego przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji, która dotyczy najczęściej studentów dziennych, ciężko jest uświadomić studentom znaczną rolę logistyki w takich organizacjach,

  2. Większość ze studentów pracowała, pracuje lub pracować będzie w przedsiębiorstwach małych. W takich firmach odbywała też często staże, praktyki, na podstawie których to doświadczeń mają napisać prace dyplomowe (licencjackie, magisterskie). W tym przypadku obserwuje się często trudności ze sformułowaniem przez studentów problemu badawczego z obszaru logistyki w małej firmie, gdyż nie widzą oni możliwości, ani potrzeby zastosowania nowoczesnej technologii w doskonaleniu obszaru logistycznego tych firm.

Trudności te przezwyciężone mogą być zaangażowaniem studentów logistyki w organizację większych projektów takich jak organizacja imprez okolicznościowych na uczelni, konferencji, wolontariat przy organizacji koncertów, wystaw, współpraca z organizacjami studenckimi przygotowującymi obozy, szkolenia itp.
5. Pojemność pojęcia logistyka
Logistyka jest pojęciem dobrze brzmiącym, sprawiającym wrażenie konkretnej dziedziny wiedzy oraz specyficznej koncepcji zarządzania. Jednak mnogość zastosowań koncepcji logistycznej może sprawiać wrażenie odwrotne. Wielość odmian logistyki powodują trudność z ustaleniem charakterystycznych elementów specyficznych dla tej koncepcji zarządzania. Mikro-, mezo-, makrologistyka, euro logistyka, logistyka zaopatrzenia, produkcji, dystrybucji, magazynowania, opakowań, transportu, zwrotów, recyclingu, utylizacji, logistyka usług, miejska, wojskowa te wszystkie odmiany pojęcia logistyki nie sprzyjają sprecyzowaniu jej granic. Wielość obszarów i aspektów rozpatrywania koncepcji logistyki powoduje trudność określenia jej kluczowych charakterystycznych cech. W sumie główny akcent położony jest na przepływ raz dóbr materialnych, czasem usług, innym razem ludzi (np. pasażerowie komunikacji miejskiej) wraz z dotyczącymi ich informacjami. Celem jest optymalizacja tego przepływu wg wielu kryteriów: czasu, kosztów, jakości, ilości, miejsca itd. Znalezienie optimum łącznie dla tych wszystkich parametrów nie jest zadaniem łatwym, zwłaszcza, że nie istnieją obiektywne poziomy docelowe (referencyjne) tych parametrów. Pozostaje poszukiwanie ogólnie sformułowanej harmonii przepływu na skalę przedsiębiorstwa, łańcucha dostaw, czy gospodarki. Dążenie do harmonii przepływu jest interesującym sformułowaniem gdyż zakłada możliwość osiągnięcia równowagi, przynajmniej dynamicznej ale zawsze stabilnej. Ponadto zakłada się milcząco, że harmonia ta, a więc i równowaga, przełoży się na poprawę wyników ekonomicznych organizacji. Oba te założenia wyglądają kusząco jednak nie można ich dowieść na gruncie nauk organizacji i zarządzania. Głównie ze względu na niemożność przeprowadzania porównywalnych eksperymentów w warunkach ceteris paribus, gdyż zarówno obiekt badany np. przedsiębiorstwo jak i jego otoczenie zmienia się dynamicznie i niepowtarzalnie. Oznacza to że uzyskana harmonia przepływu w warunkach początkowych okaże się zawodna w niedalekiej przyszłości, np. optymalna w zadanych warunkach wielkość produkcji może okazać się zbyt mała lub zbyt wielka przy zmianie popytu na dany produkt. Rozważania powyższe niebezpiecznie przybliżają koncepcję logistyki do zarządzania strategicznego. Niebezpieczeństwo to wynika z pokrywania się obszarów zainteresowania logistyki i innych przedmiotów zarządzania, którego efektem może być przekonanie, że „wszystko jest logistyką”.
6. Zbieżność obszaru logistyki z innymi przedmiotami z zarządzania
Trudności ze ścisłym ustaleniem granic zainteresowania logistyki jako przedmiotu wynikają również z wielu „nakładek”, czyli wykorzystaniu tych samych metod, technik i narzędzi zarządzania jako specyficznych dla wybranej koncepcji zarządzania. Logistyka ma wiele wspólnego z zarządzaniem procesami, zarządzaniem projektami, badaniami operacyjnymi, zarządzaniem operacyjnym i wieloma innymi przedmiotami wykładanymi na uczelniach. Na potwierdzenie tej tezy można wskazać na standardy kształcenia dla kierunku zarządzanie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego obowiązujące w naszym kraju. W tabeli X zestawiono standardy dla takich przedmiotów jak logistyka, zarządzanie procesami, badania operacyjne, dowodzenie operacyjne, zarządzanie projektami, zarządzanie operacyjne.
Tabela X Standardy kształcenia wg MNiSW z wybranych przedmiotów na kierunku zarządzanie

Przedmiot

Treści kształcenia

Logistyka

II. stopień



Pojęcie logistyki.

Istota i rola procesów logistycznych w funkcjonowaniu organizacji.

Kategorie logistyki.



Obowiązujące procedury logistyczne.

Czynniki determinujące sprawność procesów logistycznych.



Zarządzanie procesami logistycznymi.

Planowanie i organizacja procesów logistycznych w organizacji.

Wsparcie logistyczne zgrupowań (zespołów) zadaniowych.

Zarządzanie procesami

II. stopień



Orientacja funkcjonalna i procesowa w zarządzaniu organizacjami.

Podejście procesowe w wybranych koncepcjach zarządzania.

Definicja i klasyfikacja rodzajowa procesów.



Modele i standaryzacja procesów.

Istota i cele zarządzania procesami.

Metodyka zarządzania procesami gospodarczymi (bezpieczeństwem).

Identyfikacja i odwzorowywanie procesów.

Projektowanie procesu i wdrażanie zmian.

Kierowanie procesami.

Metody i techniki usprawniania procesów i zarządzania nimi.

Wdrożenie podejścia procesowego w organizacji.

Formy organizacji procesowej.



Badania operacyjne

II. stopień



Istota badań operacyjnych – ich geneza.

Programowanie liniowe.

Programowanie całkowitoliczbowe w problematyce optymalizacji działań operacyjnych.



Programowanie nieliniowe.

Metody programowania sieciowego.

Wielokryterialna analiza porównawcza w zagadnieniach optymalizacyjnych.



Zarządzanie projektami

I. stopień



Miejsce i rola projektów w zarządzaniu.

Istota i rodzaje projektów.

Dojrzałość projektowa.

Cykl życia projektów.

Inicjowanie i definiowanie projektów.

Ocena wykonalności projektów.

Analiza ryzyka projektów.

Określanie struktury projektów.



Planowanie przebiegu i zasobów projektu.

Budżetowanie projektu.



Sterowanie przebiegiem projektu.

Organizacja zespołu projektowego.

Instytucjonalne formy zarządzania projektami.

Informatyczne narzędzia zarządzania projektami.

Prezentacja zarządzania projektami na przykładzie praktycznym.



Zarządzanie operacyjne

I. stopień



Pojęcie i rodzaje działań i technik operacyjnych.

Cele i zasady działań.



Siły i środki wykorzystywane do działań.

Planowanie operacji (działań).

Zasady organizowania i sposoby przygotowania zespołów (zgrupowań) zadaniowych do działań operacyjnych i taktycznych.

Akcje sił porządkowych.

Akcje ratownicze.

Działania porządkowe i ratownicze.

Rola i zadania komponentów zgrupowań w operacjach.

Współpraca i współdziałanie różnych sił.

Planowanie i organizacja działań zgrupowań i zespołów zadaniowych.

Kierowanie zgrupowaniami i zespołami zadaniowymi w operacji i w walce (w czasie akcji sił porządkowych i ratowniczych).

Taktyka działań sił zadaniowych.



Źródło: http://www.bip.nauka.gov.pl/_gAllery/24/33/2433/116_zarzadzanie.pdf stan na dzień 10.09.2011
Pogrubioną czcionką zaznaczono treści kształcenia poszczególnych przedmiotów, które pokrywają się z treściami przedmiotu logistyka.

a) Logistyka a zarządzanie projektami. W ramach zarządzania procesami rozpatruje się również procesy logistyczne, ale nie tylko. Natomiast warto zauważyć mocny nacisk na podejście procesowe w treściach kształcenia przedmiotu logistyka, 4 z 8 zdań mówi wyraźnie o procesach logistycznych. W tej sytuacji należałoby ściśle koordynować programy tych dwóch przedmiotów, aby nie doszło do powtórzeń treści, przykładów, zadań. Taka sytuacja najwyraźniej zachodzi, gdyż coraz częściej można usłyszeć opinie studentów, że na kolejnych przedmiotach przerabiane są te same rzeczy. W tym przypadku warto przytoczyć jedną z uznanych definicji logistyki, która wyraźnie wskazuje że jest ona odmianą zarządzania procesami: Logistyka obejmuje planowanie, koordynację i sterowanie przebiegiem, zarówno w aspekcie czasu jak i przestrzeni, realnych procesów, w których realizacji organizacja jest uczestnikiem, w celu efektywnego osiągania celów organizacji. W szczególności dotyczy to koordynacji i sterowania przestrzennego i czasowego: rozmieszczenia (gdzie?), stanu (ile czego?) i przepływu (skąd dokąd?) dóbr będących składowymi tych procesów, a więc ludzi, dóbr materialnych, informacji i środków finansowych12.

b) Logistyka a badania operacyjne. Choć powtórzenia nie wynikają bezpośrednio z sformułowań treści nauczania to jednak występują często w postaci wykorzystania tych samych metod czy narzędzi optymalizacyjnych. Sztandarowe przykłady logistyczne to np. problem komiwojażera, trasa mleczarza, czy problem listonosza, które są przykładami programowania nieliniowego, podobnie przy tworzeniu harmonogramów korzysta się z w logistyce z analiz CPM czy PERT, które są metodami programowania sieciowego.

c) Logistyka a zarządzanie projektami. Na obu przedmiotach zatem mogą pojawić się analizy sieciowe (CPM, PERT), harmonogramy, reakcje na odchylenia od zaplanowanych wielkości itp.

d) Logistyka a zarządzanie operacyjne. Jak widać w tabeli znakomita większość tematów w standardach kształcenia przedmiotu zarządzanie operacyjne ściśle związane jest z koncepcją logistyki. Jedynym wyróżnikiem jest tu specyficzna sytuacja zagrożenia, która nie wyklucza przecież takich zadań z obszaru zainteresowań logistyki.

Podobna sytuacja choć nie ujęta w tabeli dotyczy relacji logistyki i marketingu w zakresie dystrybucji. Zarządzanie kanałami dystrybucji jest w kręgu zainteresowań obu dziedzin i często tego typu treści pokrywają się na obu przedmiotach.

Nakładanie się tych samych treści na różnych przedmiotach dotyczących zarządzania ma również wpływ na zacieranie się granic obszaru logistycznego, przynajmniej w oczach studentów.
7. Podsumowanie
W artykule wykazano na wybranych przykładach rozmycie granic obszaru logistycznego. Omówiono trudności z doprecyzowaniem definicji pojęcia logistyki, jej zakresu i specyficznych wyróżników w postaci metod, technik czy narzędzi zarządzania. Na bazie tych przemyśleń można zaproponować nowe ujęcie definicyjne dla tego pojęcia - logistyka to dynamiczna koordynacja przepływu dóbr materialnych osób czy usług wraz z dotyczącymi ich informacjami w systemach. Ujęcie to obejmuje szeroko dobra materialne ale również ludzi czy usługi tworząc przestrzeń dla rozwoju takich gałęzi logistyki jak: logistyka w usługach, logistyka w projektach, turystyce, akcjach ratunkowych, logistyka w mieście (choć tu chyba bardziej powszechne jest określenie logistyka miejska co niestety łamie zalecenie konsekwentnego stosowania formuły logistyka w …). Powyższą propozycję definicji chciałbym oczywiście poddać szerszej dyskusji. Pomimo wielu problemów w doprecyzowaniu pojęcia: logistyka nie ulega jednak wątpliwości, że jest to ważna dziedzina wiedzy. Świadczyć o tym może wiele faktów z życia codziennego, choćby niezamierzone uczestnictwo w korku ulicznym przed rondem, który tworzy się trochę z winy braku nieumiejętności kierowców poruszania się po takim skrzyżowaniu a trochę z winy projektantów tego rozwiązania. Powszechniejsza wiedza na temat z ruchu, przepływu – czyli logistyki mogłyby rozładować niejeden zator w naszym kraju.
Literatura

Abt S., Zarządzanie logistyczne w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 1998

Beier F.J., Rutkowski K., Logistyka, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1995

Christopher M., Logistyka i zarządzanie łańcuchem podaży, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1998

Kortschak B.H., Co to jest logistyka?, Instytut Wspierania Rozwoju Gospodarczego Federalnej Izby Gospodarczej, Wiedeń 1992

Krawczyk S., Logistyka w przedsiębiorstwie http://www.wiedzainfo.pl/wyklady/102/logistyka_w_przedsiebiorstwie.html

Lysons K., Zakupy zaopatrzeniowe, PWE, Warszawa 2004

Podstawowe zagadnienia współczesnej logistyki red. Kozłowski R., Sikorski A., Wydawnictwo Oficyna, Kraków 2009

Procesy i projekty logistyczne red. Nowosielski S., Wyd. AE Wrocław 2008

Rzeczyński B., Trendy i strategie w logistyce 2000 +, ,,Logistyka” 2000, nr 6.

Witkowski J., Rodawski B., Pojęcie i typologia projektów logistycznych, ,,Gospodarka Materiałowa i Logistyka” 2007, nr 3

www.bip.nauka.gov.pl/_gAllery/24/33/2433/116_zarzadzanie.pdf

www.clm1.org/about/purpose.asp#definitions

http://pl.wikipedia.org/wiki/Logistyka


Summary

Several controversies on subject of logistics matter


The article offers a handful of remarks regarding the definition of logistics and the difficulties in defining it. The problem of precise definition goes back to the roots of logistics and is present both in the definitions of the term logistics and in the ways that logistics is taught.

1 Podstawowe zagadnienia współczesnej logistyki red. R. Kozłowski, A. Sikorski, Wydawnictwo Oficyna, Kraków 2009 s. 11.

2 B.H. Kortschak, Co to jest logistyka, Instytut Wspierania Rozwoju Gospodarczego Federalnej Izby Gospodarczej, Wiedeń 1992, s. 14.

3 K. Lysons, Zakupy zaopatrzeniowe, PWE, Warszawa 2004, s. 96.

4 http://pl.wikipedia.org/wiki/Logistyka stan na dzień 10.09.2011

5 F.J. Beier, K. Rutkowski: Logistyka, SGH Warszawa 2005 s.15

6 Analizę porównawczą większej ilości definicji logistyki i zarządzania logistycznego można znaleźć w Procesy i projekty logistyczne red. S. Nowosielski Wyd. AE Wrocław 2008 s. 11-12

7 M. Christopher, Logistyka i zarządzanie łańcuchem podaży, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1998, s. 11.

8 S. Abt, Zarządzanie logistyczne w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 1998, s. 15.

9 F.J. Beier, K. Rutkowski, Logistyka, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1995, s. 16.

10 Definicja według Council of Logistics Management z roku 1985, za B. Rzeczyński, Trendy
i strategie w logistyce 2000 +,
,,Logistyka” 2000, nr 6. Warto jednak zauważyć, że definicja logistyki według CLM od tego czasu ewoluowała w kierunku uwzględnienia przepływów w łańcuchu dostaw, zob. www.clm1.org/about/purpose.asp#definitions.


11 Zob. J. Witkowski, B. Rodawski, Pojęcie i typologia projektów logistycznych, ,,Gospodarka Materiałowa
i Logistyka” 2007, nr 3, str. 3

12 S. Krawczyk http://www.wiedzainfo.pl/wyklady/102/logistyka_w_przedsiebiorstwie.html stan na dzień 10.09.2011





©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna