Jan Maria Szymański



Pobieranie 1,99 Mb.
Strona3/26
Data23.10.2017
Rozmiar1,99 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26

Maj 2002 Jan Maria Szymański



Część I

Przyczynek do podejścia systemowego

Rozdział 1

DROGĄ PRÓB I BŁĘDÓW
Nauka współczesna nie zna pojęcia błędu absolutnego. Wszelki przedmiot poznania można określić, zdefiniować, zawsze i tylko przez porównanie z czymś innym, czyli przez odniesienie do jakiegoś przedmiotu. Taki przedmiot nazywamy układem odniesienia (reference point) lub ramami odniesienia (frame of reference). Układ odniesienia zawiera na ogół zbiór przedmiotów wiary lub przedmiotów poznania, opinii, ocen itp. Jeśli składa się z pojęć pierwotnych i aksjomatów nazywamy go założeniami (assumptions) lub przesłankami (presumptions).Jeśli jest to zbiór podstawowych zasad i idei przyjęto używać nazwy Intellectual commitments, która w języku polskim nie ma dobrego odpowiednika; możemy mówić tutaj o założeniach intelektualnych lub o założeniach ideowych (danego zbioru decyzji działania).

Sieć Naukowa i Medyczna (Scientific and Medical Network), którą w skrócie nazywać będziemy w dalszych rozdziałach SMN zrzesza kilkadziesiąt tysięcy uczonych i lekarzy z całego świata, jej Biuletyn NETWORK ukazujący się trzy razy w roku dyskutuje doniosłe i mało znane problemy i odkrycia naukowe jak również przełomowe wydarzenia w intelektualnym życiu świata. W Biuletynie nr.59 z grudnia 1995 na s. 29-30 czytamy sprawozdanie z Forum Sytuacji Światowej (State of the World Forum), San Francisco, 27 września – 1 października 1995, oto fragment tego sprawozdania:



„Ta konferencja została zorganizowana przez Fundację Gorbaczowa z USA, z siedzibą w San Francisco...W konferencji uczestniczyło 420 osób z całego świata w większości polityków, uczonych włącznie z kilkunastoma laureatami Nobla, intelektualistów, przedstawicieli ruchu New Age, przywódców duchowych, autorów i artystów. Wśród uczestników i zaproszonych gości byli George Bush, Margaret Teatcher, Ted Turner, George Schultz oraz liczni prezydenci i premierzy......Konferencję otworzył i wygłosił wprowadzenie Michaił Gorbaczow. Temat: „Narodziny pierwszej cywilizacji globalnej” Głównym problemem konferencji było: jakie zasady, wartości i działania byłyby właściwe dla najbliższej fazy rozwoju ludzkości?....Margaret Thatcher i George Bush przypisywali mniejszą rolę Narodom Zjednoczonym, niż to czynił Gorbaczow, który widział konieczność wzmocnienia roli ONZ. Jego wizja nowego porządku światowego obejmowała rozwiązanie problemu bezpieczeństwa ekonomicznego, potrzebę rozwoju nowych systemów informacyjnych a także rozwiązanie problemu przestępczości i terroryzmu.......krótko mówiąc, Gorbaczow wierzy w nową rolę ONZ po ich zreorganizowaniu i zreorganizowaniu Rady Bezpieczeństwa”.

Jak wytłumaczyć zjawisko, że ostatni przywódca Związku Sowieckiego, od dziecka wychowany w duchu dogmatycznej ideologii, który jeszcze nie tak dawno, podczas swej pierwszej oficjalnej wizyty w USA doradzał prezydentowi Raeganowi aby „skorzystał z doświadczeń radzieckich” przesiedlając obywateli czarnoskórych, pochodzenia portorikańskiego i pochodzenia polskiego(?!) do odrębnych stanów zaczął głosić idee otwartego społeczeństwa światowego , chroniącego prawa człowieka i środowisko naturalne, jakie są przyczyny tak głębokiego przełomu? Myślę, że można to wyjaśnić następująco:

Cała przyroda rozwija się metodą prób i błędów (by trial and error).Teza powyższa nie kwestionowana już w biologii została rozciągnięta przez „ojca” współczesnej metodologii nauk Karla Raymonda Poppera na całą sferę intelektualnej i praktycznej działalności człowieka. Zazwyczaj pierwsza próba przynosi niepowodzenie. Druga próba korzysta już z doświadczenia pierwszej. Czasem potrzebna jest jeszcze trzecia próba, czwarta i dalsze.

W czasach nowożytnych Wielka Rewolucja Francuska była pierwszą próbą przekształcenia stosunków społecznych opartych na samowoli jednych a niewoli drugich w świat „wolności, równości i braterstwa”. Załamała się, a postulowana przez nią „powszechna republika” nigdy nie powstała.

Następną historyczną próbą stała się ideologia socjalistyczna, najpierw utopijna i naiwna, przywdziała wkrótce dogmatyczny pancerz teorii opartej na myśleniu dedukcyjnym, wyprowadzanym z przyjętych założeń. W XIX wieku metodologia marksistowska, nosząca nazwę materializmu dialektycznego i historycznego oraz oparta na niej „teoria socjalizmu naukowego” była jedyną znaną teorią dedukcyjną usiłującą wyjaśnić zjawiska rozwoju społecznego i wskazać drogę przezwyciężenia sprzeczności rozwojowych ze sprzecznością między pracą a kapitałem na czele. Marksizm był szczytowym osiągnięciem nie tylko doktryny socjalistycznej ale i filozofii „scjentyzmu”. Postulowane społeczeństwo sprawiedliwości społecznej nigdy nie powstało; wyłonienie się totalitaryzmu, jego tyranie i ludobójstwo należy w szerokim kontekście historycznym rozumieć jako załamanie się ideologii komunistycznej, czyli jako niepowodzenie drugiej próby. Próba ta zakładała racjonalność człowieka oraz że własność prywatna jest żródłem przemocy; mówiąc językiem Poppera, obydwa te założenia zostały praktycznie sfalsyfikowane, okazały się niewątpliwie fałszywe.

Michaił Gorbaczow jest wybitnym intelektualistą i odważnym politykiem. Zrozumiał, że skoro ostatnia historyczna próba przekształcania świata w duchu wolności i miłości nie powiodła się, musimy dokonać nowej, wykorzystując nabyte tą drogą doświadczenie dla ratowania ludzkości we wciąż pogarszającej się sytuacji. Jego znana książka o nowym myśleniu z lat 80-tych stanowi w istocie rozstanie się z komunistyczną ideologią, nawet, jeśli autor sobie tego nie uświadamiał. Nie znalazł jednak zrozumienia w narodzie rosyjskim, który wpadł w historyczną lukę między utopią a wyzwaniami współczesnej cywilizacji. Jak wyciągnąć z tej luki jednostki i narody świata postkomunistycznego, którego piętno- jak uczy doświadczenie- odcisnęło się na sposobie myślenia wszystkich, także tych, którzy uważają się za wrogów totalitaryzmu i obrońców „wiary ojców”.



Karol Darwin, twórca teorii ewolucji biologicznej mówił, że przeżywa najlepiej przystosowany – survived the fittest. I choć nie zawsze tak się dzieje, tezy tej nie można ignorować. Sztuka przystosowania, zwana także adaptacją lub uczeniem się w świecie zwierzęcym przejawia się w raczej pasywnych formach, jedynie człowiek przystosowuje się przekształcając swoje otoczenie naturalne w porządek społeczny. Karol Marks był pierwszym filozofem, który postawił pytania:

  1. Czy porządek społeczny jest nam narzucony przez naturę lub Boga czy też możemy go zmienić?

  2. Co w tym celu należy zrobić?

Mimo falsyfikacji filozofii marksistowskiej przez bankructwo realnego socjalizmu pytania te zachowują nadal aktualność, jakkolwiek wyrażamy je w nieco innym języku:

  1. Jak głęboko możemy wkraczać w procesy życia biologicznego? W jakim stopniu procesy życia są dla nas identyfikowalne i przewidywalne? Czy i jak możemy się zmienić i zmienić nasze stosunki społeczne?

  2. W jakich językach powinniśmy opisywać i badać procesy ewolucji biosfery, obejmujące świat człowieka, zwierząt i roślin? Co powinniśmy uczynić, aby uniknąć skutków nadchodzących zagrożeń globalnych jak masakry, katastrofy ekologiczne i barbaryzacja narodów? Jak mamy sobie radzić z rzeszami migrującymi z terenów zabieranych przez ocean w wyniku ocieplenia globalnego, jak zapewnić ludziom w świecie coraz bardziej ciasnym i uboższym w zasoby harmonijne wzajemne przetrwanie?

Niewątpliwie wymaga to nowego systemu poglądów, czyli nowego paradygmatu opartego na osiągnięciach wielkiej rzeszy uczonych i praktyków społecznych. Wiek nieomylnych wodzów i nauczycieli skończył się. Dziś musimy opierać się na doświadczeniu całego świata, który dzięki wymianie gospodarczej i sieciom łączności stał się jedną „globalną wioską”. Ta książka jest próbą stworzenia przez autora paradygmatu Nowego Społeczeństwa żyjącego trwale w harmonii z naturalnym środowiskiem (Environmentally Sustainable Development) oraz opartego na tym paradygmacie podręcznika praktycznego działania. Nie mam wątpliwości że takie książki powstają w różnych punktach świata, z ich konkurencji narodzi się duchowy, intelektualny i społeczny system Nowego Społeczeństwa. Ale musicie się uczyć, nie traktować sprawy powierzchownie bo znów doprowadzicie do jakiejś katastrofy. Uczyć się oznacza pracować a potem aplikować nabytą wiedzę praktycznie, decydując metodą prób i błędów o sposobach jej zastosowania.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna