Jan Maria Szymański



Pobieranie 1,99 Mb.
Strona18/26
Data23.10.2017
Rozmiar1,99 Mb.
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   26

Przykład zastosowania metody BS

Promować eksport sprzedaż warunki strukturalne:prawne ramy elastycznego

============== ======= przedsiębiorstwa, rynek kapitałowy,banki kredyt

rozwój know-how dewizy podatki,cła, łączność transport

==================================

stabilna polityka rządu

zapotrzebowanie na inwestycje zapotrzebowanie na import

====================== materiałów i narzędzi

podaż inwestycji ===================

trudności importowe




Fig.4
5.Predykcja i prognozowanie

Jest to najtrudniejsza i najbardziej zaniedbana dziedzina wszelkiej inżynierii systemów, ponieważ przyszłość jest w zasadzie niemożliwa do przewidzenia, jak tego dowiódł K. R. Popper. Dlatego to, co możemy dziś zobaczyć, jest pewnym rodzajem schizofrenii: Autorzy tacy jak Alvin Toffler przewidują szybki rozwój cywilizacji postindustrialnej ( Toffler & Toffler 1995), inni zapowiadają globalną katastrofę wojen i zamierania życia. Niektórzy autorzy jak Paul Ehrlich ostrzegają przed zapaścią ekologiczną, wywołaną prezeludnieniem i zniszczeniem środowiska naturalnego.( Ehrlich & Ehrlich). Inni, zaślepieni przez swoje wyznaniowe dogmaty zachęcają do dalszego, nieograniczonego rozmnażania się, nie świadomi skutków..

To na co tutaj możemy wskazać, jest to jedynie kilka wiodących zasad, mianowicie:

(1) Zasada zależności pośredniej: musimy brać pod uwagę zmiany globalne, od których zależne są wszystkie zmiany lokalne. Świat zamkniętych społeczeństw, gospodarek i ekosystemów już przeminął.



(2) Cego musimy unikać w przewidywaniu: w całej biosferze, obejmującej przyrodę i cywilizację nie istnieją liniowe trendy rozwojowe. Nie istnieją także monotonicznie rosnące lub malejące wartości. Niema innych inwariantów za wyjątkiem sił miłości i współczucia (solidarności) oraz samoorganizacji, obejmującej nowości w rozwoju zarówno świata ducha jak i technologii.

(3) Jest niemożliwe utrzymywanie nieskoñczonego wzrostu materialnego, zarówno demograficznego jak i technologii zużywających zasoby, na planecie będącej skończonym zbiorem zasobów.

(4) Musimy brac pod uwagę potrzebę istnienia stanów równowagi systemów życia zarówno ludzkiego jak i pozaludzkiego, tworzonych przez wielką ilość nierównowagowych istot żyjących, jako struktur dyssypatywnych. Życie może przetwać jedynie jako system środowiskowy różnorodnych istot żyjących, wzajemnie konkurujących i kooperujących.

(5) Rozwój cywilizacji osiągnął już planetarny (ponadnarodowy) poziom współzależności, lecz nasze plemienne i narodowościowe zwyczaje są bardzo mocne. Jeżeli chcemy przystosować się do osiągniętego poziomu rozwoju, musimy rozwijać struktury wielonarodowe, jako krok pośredni ku przyszłej organizacji planetarnej świata istot żyjących, ludzkiegi i pozaludzkiego.

(6) Jeżeli nie wydarzy się jakis cud, musimy być przygotowani na spotkanie z częściową zapaścią ekologiczną, globalnym ociepleniem i wojnami z rozpaczy. Jeżeli zamierzasz przewidywać przyszłość Twojego kraju, regionu, przedsiębiorstwa i rodziny, powinieneś brac pod uwagę powyższe tezy.
6. Projektowanie i przeprojektowywanie struktur i procesów

Wyniki analizy systemowej mogą służyć do sformułowania założeń dla projektowania systemów. Mówiąc o projektowaniu systemów w pierwszej kolejnoœci trzeba ostrzec przed możliwymi błędami. Jak możemy wywnioskowaæ z wielkich klęsk politycznych i handlowych, główne niebezpieczeństwo wynika z ignorancji odnośnie istniejących ograniczeń projektowania i działania (Winkworth). Dlatego główną wskazówką dla projektanta systemów jest nieustannie uczyc się i nie dowierzać panującej opinii. W szczególności wymaga to powiększania swej wiedzy w zakresie:

(1) nowych trendów rozwojowych w technice, jak przechodzenie od technologii przestrzennych bulk technologies- do technologii molecularnych – nanotechnologies ( Drexler),

(2) nowych teorii matematycznych, modernizujących matematyczny pogląd na wszechświat, jak przykładowo geometria fraktali Mandelbrota lub teoria chaosu deterministycznego Gleick’a. Musimy być świadomi zjawisk chaotycznych, pojawiających się równolegle do porządku w systemach społecznych ( Schuster).

(3) metodologii systemowej i nauk systemowych, jak teorii eko-technologicznego bezpieczeństwa, nauki o zmianach globalnych i polityce globalnej itp.

Sam proces systemowego projektowania można krótko opisać jak następuje:



1. Co jest do zaprojektowania

1.1 projektowanie i przeprojektowywanie strategii decyzyjnych,

1.2 przeprojektowywaniue istniejących struktur,

1.3 projektowanie nowych struktur


2. Kontekst projektowania

2.1 założenia i informacja o warunkach początkowych,

2.2 kryterium tego, co chcemy osiągnąć,

2.3 przyjęta skala czasowa.


3.Logika procesu projektowania

Proces projektowania może być rozwijany pionowo, od idei abstrakcyjnej do prototypu, i horyzontalnie, obejmując zakres róznych aspektów zadania, jak: interakcje wewnętrzne i zewnętrzne, adaptacja do warunków naturalnych społeczeństwa i środowiska pozaludzkiego, struktury myślowej i zwyczajów użytkowników itp.

Możemy wyróżnić następujące fazy w procesie projektowania:

3.1 założenie postulatów pierwotnych,

3.2 określenie języka projektowania,

3.3 wyrażenie postulatów (3.1 ) w języku (3.2),

3.4 określenie modelu zadania i rozwinięcie projektu idealnego,

3.5 weryfikacja projektu idealnego i jego przekształcenie w projekt techniczny, powiązany z odpowiednimi bilansami systemowymi: fizycznymi, finansowymi, ekologicznymi, organizacyjnymi, psychologicznymi itp.,

3.6 zwykle model techniczny wymaga uszczegółowienia jako model technologiczny, który jest ostatnim krokiem wypełnienia programu. Ta faza, obok fazy pierwotnego projektowania jest wrażliwa na popełnianie nieodwracalnych błędów.
Manipulacja

Manipulacja podobnie jak sterowanie nadwymiarowe (Szymañski, 1988) jest sztuką zmuszania ludzi do podejmowania tzw. decyzji sterowanych, lub sterowanych wyborów, stymulujących ich podświadomość, maskowaną ich świadomym przekonaniem, , że podejmują decyzje “z własnej woli”. Manipulacja towarzyszy ludzkoœci zawsze, w prymitywnych strukturach społecznych wyrażajją ją rytuały szamanizmu, w społeczeństwach rozwiniętych - propaganda polityczna i reklama handlowa. Manipulacją nazywamy przekonywanie, odnoszące nie do argumentów logicznych, lecz do naszych podświadomych lęków i fobii, a w szczególności do:

- lęków przed rzeczywistymi lub urojonymi zagrożeniami,

- nienawiści i pogardy do innych ludów lub kultur,

- chciwości, prowadzącej do łatwej kariery lub majątku,

- oczekiwań seksualnych,

- dogmatów ideologicznych, tradycyjnie głęboko zakorzenionych w ludzkich umysłach, skłaniających do ksenofobii i ludobójstwa dla “wyższych celów”.

W roku 1937, gdy ideologia nazistowska i komunistyczna osiągały swoje apogeum, pewien amerykañski filantrop, nazwiskiem Filene stworzył Instytut Analizy Propagandy dla demaskowania metod manipulacji. W krótkim czasie jednakże okazał się “wrogiem publicznym” rządu, wielkiego biznesu i Kościołów, oskarżany przez wszystkich o uczenie młodzieży sceptycyzmu i cynizmu. Ta historia o demaskowaniu “kapitalistycznej manipulacji” , przytoczona została przez Konrada Lorenz’a w jego książce Abbau des Menschlichen, przetłumaczonej i wydanej w komunistycznej Polsce w 1986r. pt. Regres społeczeństwa. Jednakże prawda odniesiona do wrogów komunizmu okazała się niebezpieczna także dla samego komunizmu, ponieważ ta krótka historyjka została dwukrotnie jeszcze skrócona przez interwencję cenzury, na str. 177 i 178.

Szczerze mówiąc nie mam pewności, czy współczesne społeczeństwo jest dość dojrzałe do zrozumienia istoty manipulacji i do utraty związanych z tym iluzji. Może współczeœni ludzie, wciąż sterowani przez instynkty i odruchy, powinni być manipulowani? Być może dla zdezorientowanych w sferze wartosci ludów epoki kryzysu globalnego w momencie zbliżających się katastrof środowiskowych i demograficznych - sceptycyzm i cynizm jest większą przeszkodą dla przeżycia niż umiarkowana ksenofobia? Z tego powodu zdecydowałem się przerwać temat w tym miejscu. Mogę jedynie doradzić, jak się bronić przed manipulacją. Musisz odpowiadać na następujące własne pytania:

1. Dlaczego robię to co robię i dlaczego robię to w taki sposób?

2. Dla kogo jest korzystne a dla kogo niekorzystne to, co robię?

3. Wyobraź sobie, że jesteś sterowany. Pomyśl: przez kogo (instytucjonalnie jak i osobiście) i po co?

4. Czy możesz osięgnąć swoje cele w inny sposób?

Niezależnie od wspomnianego już NLP do demaskowania manipulacji może być także użyteczna memetyka, rozwijana przez Ryszarda Brodie z Microsoft’u (Brodie).


Programowanie działania

Podobnie do wykonywania analizy systemowej na modelu sytuacji, dla organizowania działań tworzymy model działania, zwany programem. Rozmaitość tworzonych programów zależy od przyjętych założeń. Najprostszy model, jaki możemy przedstawić, składa się z następującego zbioru założeń:

1. zbiór celów do osiągnięcia,

2. zbiór metod (strategii, technologii) działania,

3. zbiór kryteriów oczekiwanych skutków działania,

4. zbiór kryteriów drugiego stopnia, sprawdzających spełnienie kryteriów pierwszego stopnia


Jeżeli brak kryteriów 1, 2, 3 - system działania jest wadliwy,

jeżeli brak kryteriów 1,2 system jest niepraktyczny,

jeżeli brak kryteriów 3,4 , system jest nieefektywny.
Formalizacja programów działania

Możemy porządkować i upraszczać programy działanmia posługując się takimi narzędziami jak sieci grafów zorientowanych, tablice decyzyjne i diagramy przepływu. Graficzne programy działania mogą być łatwo przekształcane w programy komputerowe ( patrz rozdz. 10 i 15).



Zastosowania programów działania

Niema ogólnej koncepcj stosowania programów działania, różnorodność zjawisk naturalnych uniemożliwia to. Możemy przedstawić tylko uproszczony schemat:

1. należy wciąż weryfikować nasze cele stosownie do zmieniającej się sytuacji;

2. należy określić stronę przeciwną (współpracowników i konkurentów) w kategoriach idei, konstrukcji symbolicznych, struktury myślowej i organizacji;

3. należy określić swoje siły i środki;

4. należy określić strategię wykonywania decyzji.

Nigdy nie wolno zapominać, że:

a/ niema uniwersalnych struktur ani stylów działania (stylów kierowania),

b/ ponieważ wszystko jest w ruchu, należy antycypować, szukać tego, co niesie przyszłość, w szczególności zjawisk niekorzystnych,

c/ wszelka ocena jest zależna od przyjętych założeń, jeśli zmieniamy założenia, w szczególności obniżamy poziom wymagań, zmieniamy efekty działania,

d/ ponieważ wszystkie struktury bronią się (jako najprostsza forma życia), najgorszym z rozwojów jest rozwój ku przestarzałości, maskowany zwykle takimi nazwami jak: “konserwatyzm”, “tolerancja”, “tradycja”, “szacunek dla praw legalnie nabytych”, “humanitaryzm” itp. Powinniśmy być odporni na taką, w istocie ideologiczną argumentację.

Część Trzecia

Pierwsza rewolucja globalna

Rozdział 17

ZMIANY I ZAGROŻENIA GLOBALNE


  1. POZALUDZKIE ZAGROŻENIA GLOBALNE

My ludzie, zarówno wykształceni jak i prości mamy wspólną własność psychiczną: uważamy zwykle, że pojawiające się zagrożenie globalne ukierunkowane jest na kogoś „innego” a nie na nasze własne gniazdo. Można tym wytłumaczyć zjawisko, że publikowane od lat sześćdziesiątych studia i przewidywania odnośnie zagrożeń globalnych mają znikomy wpływ na motywacje i decyzje światowych elit. Pierwszą więc myślą, którą chciałbym przekazać czytelnikowi jest: jeśli nie wiesz, w kogo jest skierowane zagrożenie globalne, jego celem jesteś Ty i Twoi bliscy!

Po raz pierwszy w czasach pisanej historii żyjemy w łonie potężnej bifurkacji, obejmującej zarówno cywilizację jak i środowisko naturalne, brzemiennej w nadzwyczajne zmiany, prowadzącej ku wyższemu poziomowi samoorganizacji życia na planecie lub ku jego wymarciu. W takiej sytuacji traktowanie przyszłości jako powtórki z przeszłości może być tylko dziecinną iluzją.

We współczesnej opinii naukowej funkcjonuje cały szereg klasyfikacji zagrożeń globalnych, jak przykladowo „cztery P”: pollution, poverty, proliferation, population ( skażenie środowiska, nędza, zbrojenia, przeludnienie), lecz żadna z nich nie obejmuje satysfakcjonująco pełnego zbioru procesów i zjawisk. Szukając bardziej trafnego kryterium zmian globalnych, musimy na pierwszym miejscu wyróżnić przyczyny pochodne od człowieka i pozaludzkie („naturalne”).

Zagrożenia uwarunkowane pozaludzkimi przyczynami wynikają z położenia naszej planety w środowisku kosmicznym. Możemy tu wymienić: kolizję z ciałem niebieskim, spotkanie z istotami pozaziemskimi, zmianę biegunów magnetycznych, oraz długoterminowe zmiany globalne, jak okresy lodowcowe i międzylodowcowe występujące periodycznie co 40 000 lat.



Kolizja z asteroidem lub kometą


Stosownie do niedawnych odkryć naukowych, spotkanie z asteroidem lub kometą jest tylko kwestią czasu. Takie potężne kolizje występowały w przeszłości co 50-100 milionów lat, wywołując katastrofy globalne podobne do zimy nuklearnej: pyły ziemskie podniesione do atmosfery nie dopuszczały światła słonecznego przez długi czas. Eksperci NASA oszacowali, że około 1000-4000 orbit asteroidów przecina orbitę Ziemi. Zidentyfikowano przy pomocy radaru tylko orbity około 150-200 względnie wielkich asteroidów (o średnicy ponad 1km). Niestety wczesne ostrzeganie jest bardzo trudnym problemem dla współczesnej nauki.

Pewna ilość komet okresowo nawiedza nasze ścisłe otoczenie kosmiczne. Niektórzy mieszkańcy Ziemi żyją w lęku przed kometą Tempel-Tuttle, która wraca do nas co 33 lat. Ten rodzaj zagrożenia globalnego poznaliśmy stosunkowo niedawno, toteż jesteśmy nie przygotowani na spotkanie z kosmicznym gościem. Siły lotnictwa wojskowego USA dopiero przygotowują pierwszy program „obrony planetarnej”.

Jak się mamy bronić? Jedynie przez zmianę trajektorii lotu obcego obiektu, prawdopodobnie przy pomocy rakiet z głowicami nuklearnymi. Lecz to nie jest proste: asteroidy składają się z rozsypującej się materii i uderzenie nuklearne może przekształcić wielki asteroid w deszcz małych asteroidów bombardujących planetę. Uczeni zaledwie zaczynają studiować ten problem. Specjaliści od problemów kosmicznych omawiają wszelkie możliwe programy. Uważny Czytelnik może zapytać w tym miejscu: A co z rozbrojeniem nuklearnym? Czy mamy zrezygnować z głowic nuklearnych?
Spotkanie z inteligencją pozaziemską ( Extraterresrial Intelligence - ETI)

Przed dwudziestu laty to zabrzmiałoby jak żart, ale nie dzisiaj. Astrofizycy szacują, że nasza galaktyka zawiera od 1 do 3 miliardów planet i że na 4% z nich może być życie biologiczne. Dla 1 miliarda oznacza to 40 milionów planet, liczba przekraczająca granice naszej wyobraźni. Nic dziwnego, że uczeni z NASA poszukują „drugiej Ziemi” równolegle z rozwijaniem przez NASA Instytutu Astrobiologii.

Są to wszystko konsekwencje odkryć naukowych ostatnich dekad. Przede wszystkim – zgodnie z opinią wybitnych uczonych, życie biologiczne jest strukturalną własnością całej przyrody. Równolegle do tego teoretycznego korzenia nauki pojawił się empiryczny: w ostatnich dekadach znaleziono mnóstwo przejawów życia jednokomórkowego. Głęboko pod powierzchnią planety, pod lodowcem polarnym i na dnie oceanu, znajdowano życie biologiczne istniejące bez dostępu do tlenu i innych gazów atmosferycznych. Pozwala to wnioskować, że różne przejawy życia mogą zostać odkryte na innych planetach, że życie jest zjawiskiem kosmicznym.

Jeżeli życie w przestrzeni kosmicznej jest możliwe, bardzo prawdopodobne wydaje się spotkanie z jakimiś istotami zwanymi ETI (Extra Terrestrial Intelligence – pozaziemska inteligencja). Mogą one mieć jednak niewyobrażalne, nieludzkie, być może nawet odrażające postaci. Jak nie ulec impulsom strachu lub agresji? Jak rozwijać dialog z nimi? Nasza planetarnie ograniczona mentalność, nasze międzyludzkie uprzedzenia, mogą być raczej złym doradcą. Jesteśmy całkowicie nie przygotowani na takie doświadczenie.





1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   26


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna