Instytut chemii



Pobieranie 1,33 Mb.
Strona15/15
Data14.02.2018
Rozmiar1,33 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

T

C

F

O

Xi Xn

N




Odczynnik

Postać

Oznaczenia

Zagrożenia R

Bezpieczeństwo S

metanal (formaldehyd)

roztwór

T

23/24/25 34 40 43 68/20/21/22

26 36/37/39 45

Pb(NO3)2

roztwór

T N

61 20/22 33 50/53 62

53 45 60 61

HNO3

stężony

O C

8 35

1/2 23 26 36 45

H2SO4

roztwór 20%

C

35

1/2 26 30 45

HCl

roztwór

Xi

36/37/38

26 45

CuSO4

roztwór 5%

Xn N

22 36/38 50/53

2 22 60 61

NaOH

roztwór 20%

C

35

1/2 26 37/39 45

aceton




F Xi

11 36 66 67

2 9 16 26

etanol




F

11

7 16

benzyna




F Xn N

11 45 38 51/53 65 67

9 16 23 24 33 61 62


Uwaga: W doświadczeniu należy użyć próbek odzieży wykonanej z jednego rodzaju włókien.
Pokazy oraz wszelkie czynności opisane w instrukcji drukiem pochyłym, wykonuje personel CCKP dla całej grupy

NOTATKI

VI-1. POKAZ: Badanie właściwości wybranych polimerów syntetycznych: polietylenu (PE), polichlorku winylu (PVC) i polistyrenu (PS)

Sprzęt:




Odczynniki:

- 2 zlewki 50 cm3

- szkiełko zegarkowe

- szczypce metalowe

- palnik

- wata

- tryskawka




- próbka polietylenu

- próbka poli(chlorku winylu)

- próbka polistyrenu

- benzyna

- aceton

- 20% roztwór H2SO4

- 20% roztwór NaOH


a) Niewielką próbkę każdego tworzywa spróbuj zapalić, wprowadzając ją do płomienia palnika, trzymając metalowymi szczypcami. Zwróć uwagę, czy próbka gaśnie po wyjęciu z płomienia, czy pali się dalej.

Do świeżo wyjętej z płomienia próbki zbliż zwilżony wodą papierek wskaźnikowy.

Obserwacje:__Wnioski:__VI-3._Identyfikacja_włókien_za_pomocą_próby_płomieniowej'>Obserwacje:__Wnioski:__VI-2._POKAZ:_Otrzymywanie_pianki_mocznikowo-formaldehydowej_(UF)'>Obserwacje:____b'>Obserwacje:


b) Próbkę każdego tworzywa potrzyj watą zwilżoną benzyną, a następnie acetonem. Zwróć uwagę na rozpuszczalność tych tworzyw w podanych rozpuszczalnikach (co dzieje się z powierzchnią tworzywa?)

Obserwacje:


c) Próbkę każdego tworzywa zanurz w 20% roztworze kwasu siarkowego, a następnie i ogrzewaj przez chwilę. Doświadczenie powtórz, stosując 20% roztwór NaOH. Porównaj efekty działania kwasów i zasad na każde z tworzyw.

Obserwacje:

Wnioski:

VI-2. POKAZ: Otrzymywanie pianki mocznikowo-formaldehydowej (UF)

Sprzęt:




Odczynniki:

- probówka duża z korkiem

- bagietka

- łaźnia wodna




- nasycony roztwór mocznika

- wodny roztwór metanalu (formalina)

- stężony kwas solny

- szampon do włosów


W dużej probówce umieść 2 cm3 nasyconego roztworu mocznika i dodaj do niego taką samą objętość wodnego roztworu metanalu oraz kilka kropli szamponu do włosów. Składniki wymieszaj, po czym zanurz w nich bagietkę zwilżoną kwasem solnym. Probówkę zatkaj korkiem i energicznie wstrząśnij do uzyskania piany, po czym wyjmij korek i umieść ją w gorącej łaźni wodnej na kilka minut.
Obserwacje:__Wnioski:___VI-6._Badanie_odporności_włókien_na_czynniki_chemiczne'>Obserwacje:

Wnioski:

VI-3. Identyfikacja włókien za pomocą próby płomieniowej

Sprzęt:




Odczynniki:

- szczypce metalowe

- palnik


- parowniczka porcelanowa




Próbki materiałów tekstylnych:

- bawełna

- wełna

- jedwab naturalny



- nylon

- wiskoza

- elana



Uwaga: W doświadczeniu należy użyć próbek odzieży wykonanej z jednego rodzaju włókien.
Kawałki różnych materiałów za pomocą szczypiec wprowadź w płomień palnika. Sprawdź palność, obserwuj rodzaj płomienia, zapach oraz pozostałość po spaleniu.


Badana próbka

Palność

Barwa płomienia

Produkty spalania

Bawełna










Wełna










Jedwab naturalny










Nylon










Wiskoza










Elana











Obserwacje:

Wnioski:

VI-4. Badanie składu i właściwości wełny owczej

Sprzęt:




Odczynniki:

- 4 probówki

- zlewka 100 cm3

- palnik





- próbka wełny owczej

- stęż. roztwór HNO3

- 20% roztwór NaOH

- 5% roztwór CuSO4

- 5% roztwór PB(NO3)2

Do dwóch probówek wrzuć po kawałku nie barwionej owczej wełny. Do pierwszej probówki dodaj 2 krople stężonego HNO3 i obserwuj barwę wełny.


Obserwacje:
Do drugiej probówki dodaj 2 cm3 stężonego roztworu NaOH, a następnie ogrzewaj do wrzenia. W czasie ogrzewania trzymaj u wylotu probówki zwilżony papierek uniwersalny. Wstaw probówkę do zlewki z zimną wodą.

Zimny roztwór podziel na 2 porcje (rozlej do dwu czystych probówek). Do pierwszej dodaj 2-3 krople roztworu CuSO4 i wstrząśnij, a do drugiej porcji roztworu dodawaj po kropli (wstrząsając) roztwór Pb(NO3)2. Obserwuj co dzieje się z roztworami w obu probówkach.


Obserwacje:

Wnioski:
VI- 5. POKAZ: Identyfikacja włókien i materiałów pochodzenia zwierzęcego za pomocą reakcji ksantoproteinowej


Sprzęt:




Odczynniki:

- pipeta

- taca

- szalki Petriego




- próbki materiałów tekstylnych (białe):

bawełna, wełna, len, jedwab naturalny, jedwab sztuczny, wiskoza, elana, poliester, akryl

- próbki skóry:

juchtowej, chromowej, ekologicznej

- pióra ptasie (pierze)

- stężony HNO3


Na tacy umieść próbki tkanin z tworzyw naturalnych oraz sztucznych, piórka, kawałki skóry.

Na każdą próbkę nanieś kroplę stężonego HNO3. Obserwuj zabarwienie produktów. Które z próbek zawierają białko?
Obserwacje:

Wnioski:


VI-6. Badanie odporności włókien na czynniki chemiczne

Sprzęt:




Odczynniki:

- 4 probówki

- łaźnia wodna






- 20%roztwór NaOH

- bawełna

- wełna

- jedwab naturalny



- nylon

W czterech probówkach umieść kolejno kawałki bawełny, wełny, jedwabiu i nylonu. Do każdej probówki dodaj po 2 cm3 10% roztworu NaOH. Probówki włóż do łaźni wodnej i ogrzewaj 10 min. Obserwuj zmiany w wyglądzie próbek.


Obserwacje:
bawełna

wełna


jedwab

nylon


Wnioski:

Projekt Innowacyjny

Chemia – wiem, umiem, rozumiem”



Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Priorytet III. Wysoka jakość systemu oświaty

Działanie 3.3 Poprawa jakości kształcenia

Nr Projektu WND-POKL.03.03.04-00-081/10

Nr umowy dofinansowania UDA-POKL.03.03.04-00-081/10-01

Materiały opracowane przez Zespół w składzie:



Grażyna Barcińska, Małgorzata Krasnodębska, Barbara Kwiatkowska, Magdalena Mamrot, Joanna Przybyłek, Bożena Walenciej, Małgorzata Wieczorek, Grażyna Zdunek,

Iwona Kiersztyn, Barbara Pezler.

Opracowując instrukcje do ćwiczeń korzystano z następujących źródeł:

W. Danikiewicz, Chemia. Podręcznik do kształcenia rozszerzonego w liceach. Część III. Chemia organiczna + DVD, Wydawnictwo Oficyna Edukacyjna Krzysztof Pazdro, Warszawa 2012.

H. Gulińska, K. Kuśmierczyk, Po prostu chemia, WSiP Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2012.

R. Hassa, A. Mrzigod, J. Mrzigod, To jest chemia Zakres podstawowy Podręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych + CD, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2012

J. Kulig, J. Bednarczyk, Wybrane doświadczenia dla licealistów, Wydawnictwo MAC EDUKACJA S.A., Kielce 2003.

M. Litwin, Sz. Styka-Wlazło, J. Szymońska, Chemia ogólna i nieorganiczna. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym i rozszerzonym. Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2005.

K. Pazdro, Chemia. Podręcznik do kształcenia rozszerzonego w liceach. Część II, Wydawnictwo Oficyna Edukacyjna Krzysztof Pazdro, Warszawa 2009.

M. Poźniczek, Z. Kluz, Wybieram chemię I, Wydawnictwo Zamkor, Kraków.

R. Piosik, E. Kowalik, Chemia środków czystości, Chemia w szkole Nr 4/2009.

K. Łopata, Chemia a środowisko – zbiór ciekawych doświadczeń, WSiP Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1994.

Z. Matysik, B. Lenarcik, A. Bujewski, Zbiór doświadczeń z chemii organicznej, PZWS, Warszawa 1969.



CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA





1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna