Inny świat



Pobieranie 196,98 Kb.
Strona1/11
Data26.03.2018
Rozmiar196,98 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

- - Inny świat - notatki

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat. Zapiski sowieckie (1953 – I. wyd. polskie)

Biogram autora


Gustaw Herling-Grudziński (1919-2000) – to jeden z najwybitniejszych pisarzy polskich XX wieku. Po wydostaniu się z łagru sowieckiego w Jercewie wstąpił w szeregi armii polskiej gen. Władysława Andersa, z którą przemierzył szlak bojowy od Persji po Monte Cassino. Po wojnie pozostał na emigracji. Przez kilka lat żył w Anglii, po czym przeniósł się do Włoch. Zamieszkał na stałe w Neapolu. Był nie tylko znakomitym prozaikiem, autorem opowiadań, powieści i utworów autobiograficznych, ale także publicystą, krytykiem literackim, wybitnym znawcą literatury XIX- i XX-wiecznej (szczególnie rosyjskiej) oraz eseistą. Przez wiele lat współpracował z Jerzym Giedroyciem, redaktorem naczelnym „Kultury” paryskiej. W Polsce Ludowej twórczość autora Innego świata długi czas była objęta zapisem cenzury z powodów politycznych. Pierwsze oficjalne wydanie opowiadań Herlinga-Grudzińskiego ukazało się dopiero w połowie lat 80. nakładem dominikańskiego wydawnictwa W drodze. Dopiero w ostatnich 10 latach życia doczekał się należnego mu uznania i sławy. Po 1989 r. kilkakrotnie odwiedził Polskę, a na spotkania z nim przychodziły tłumy czytelników. Herling-Grudziński był człowiekiem bezkompromisowym, wielkim moralistą, który od siebie i od innych wymagał bardzo wiele. Jego twórczość jest pokrewna ideowo literaturze egzystencjalnej. Inne ważne dzieła: proza: Żywi i umarli (1945), Inny świat (1951), Skrzydła ołtarza (1960), Drugie przyjście... (1963), Wieża i inne opowiadania (1988), Dziennik pisany nocą (t. 1-5), Gorący oddech pustyni (1996); eseistyka: Upiory rewolucji (1969), Godzina cieni (1991).

Inny świat. Zapiski sowieckie.


W 1950 r. Herling-Grudziński drukuje w londyńskich „Wiadomościach” fragmenty Innego świata po polsku.

W 1951 w Londynie I wyd. (w j. ang.”A World Apart”) z przedmową wybitnego filozofa Bertranda Russella. W przedmowie tej podkreślono znaczenie powieści dla zrozumienia istoty zła i przemocy, jakie zrodziły XX-wieczne totalitaryzmy: sowiecki i hitlerowski. W 1953r. –I wydanie polskie (Londyn). Wydanie I krajowe: Warszawa 1989 (dopiero!).



Motto. Interpretacja tytułu.


Powieść Inny świat. Zapiski sowieckie opatrzona została znamiennym mottem z Zapisków z martwego domu Fiodora Dostojewskiego, w którym to dziele autor opisał życie katorżników z czasów carskiej Rosji (Dostojewskiego zesłano na katorgę do Omska, gdzie przebywał z pospolitymi przestępcami):

Tu otwierał się inny, odrębny świat, do niczego nie podobny; tu panowały inne, odrębne prawa, inne obyczaje, inne nawyki i odruchy; tu trwał martwy za życia dom, a w nim życie jak nigdzie i ludzie niezwykli. Ten oto zapomniany zakątek zamierzam tutaj opisać”.



Powyższy fragment stanowi uzasadnienie tytułu książki; zapowiada też jeden z jej głównych wątków – próbę ukazania sowieckich łagrów jako następstwa tradycji zsyłek w carskiej Rosji, której dzieje naznaczone były piętnem fizycznego cierpienia i duchowego zniewolenia milionów ludzi.

Fragmenty dzieła Dostojewskiego pojawiają się jako motto w kilku rozdziałach: Ręka w ogniu, Krzyki nocne, Na tyłach „Otieczestwiennoj wojny”. Kulminację wspomnianego wątku stanowi rozdział 3. części II, zatytułowany Zapiski z martwego domu (zob. też - Problematyka ideowa).

Martwy dom wymieniony w motcie to oczywiście to Rosja, zaś „inny świat” to świat beznadziejności i braku litości, życie w pancerzu obojętności w świecie odwróconych wartości moralnych. W takim to właśnie świecie znalazł się Gustaw Herling-Grudzinski.



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna