Inhaltsverzeichnis



Pobieranie 1,56 Mb.
Strona12/13
Data23.10.2017
Rozmiar1,56 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13
PARTNERSTWA

UE/NATO

108. stwierdza, że UE i NATO, związane strategicznym partnerstwem potwierdzonym na szczycie w Chicago, są zaangażowane w wiele wspólnych przedsięwzięć, np. działając w Kosowie, Afganistanie czy w ramach walki z piractwem w Zatoce Adeńskiej i na Oceanie Indyjskim; przypomina w tym kontekście o znaczeniu dobrej współpracy między Unią Europejską a NATO;

109. jest zdania, że wzmocnienie zdolności cywilnych i wojskowych Unii Europejskiej przyniesie korzyści również NATO oraz przyczyni się do powstania synergii między obiema organizacjami;

110. zauważa, że blokada związana ze sporem turecko-cypryjskim nie uniemożliwia obu organizacjom prowadzenia w odpowiedni sposób dialogu politycznego, współpracy dzięki kontaktom na poziomie „staff-to-staff” oraz wzajemnej koordynacji; niemniej jednak wzywa do rozwiązania wspomnianego sporu w celu udoskonalenia współpracy między obiema organizacjami;

111. przyjmuje z zadowoleniem współpracę między UE a NATO w dziedzinie zdolności wojskowych, mającą na celu w szczególności uniknięcie wszelkich powieleń w ramach, z jednej strony, inicjatywy łączenia i udostępniania zdolności wojskowych UE, a z drugiej strony – inicjatywy Smart Defense NATO;

112. zwraca uwagę na znaczenie praktycznej współpracy związanej z bezpieczeństwem cybernetycznym i obroną cybernetyczną w oparciu o istniejącą komplementarność w sferze rozwoju zdolności obronnych oraz podkreśla potrzebę ściślejszej koordynacji, zwłaszcza w dziedzinie planowania, technologii, szkoleń i wyposażenia w tym zakresie;

113. wyraża rozczarowanie rozwijaniem cywilnych struktur zarządzania kryzysowego w ramach NATO, stanowiącym niepotrzebne powielanie zdolności już obecnych i dobrze rozwiniętych w UE;

UE/UA

114. przyjmuje z zadowoleniem współpracę między UE a UA, mającą na celu utrzymanie pokoju i stabilności na kontynencie afrykańskim; zauważa, że UE przyczynia się do budowania pokoju i bezpieczeństwa w Afryce i w tym kontekście popiera wysiłki na rzecz pokoju podejmowane przez UA oraz afrykańskie organizacje regionalne, takie jak ECOWAS, w celu zapewnienia stabilności, bezpieczeństwa i przeciwdziałania zagrożeniu terrorystycznemu na obszarze od Rogu Afryki po Sahel;

115. przypomina o tym, że UE w dalszym ciągu wnosi największy wkład do budżetu AMISOM, i podkreśla konieczność opracowania strategicznej wizji dotyczącej przyszłości tej operacji;

UE/ONZ

116. wyraża zadowolenie z dobrej współpracy, jaka została nawiązana między ESDZ a Departamentem ds. Operacji Pokojowych ONZ; zauważa, że UE dzięki swoim grupom bojowym mogłaby zapewnić siły szybkiego reagowania na potrzeby nadzwyczajnych operacji utrzymywania pokoju, do czasu przejęcia działań przez siły ONZ;



UE/OBWE

117. podkreśla znaczenie współpracy UE i OBWE w regionach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz w sprawach takich jak: zapobieganie konfliktom, zarządzanie kryzysowe, odbudowa pokonfliktowa, a także wspieranie i wzmacnianie praworządności; wyraża zadowolenie z tego, że zakres tej współpracy rozszerzył się i pogłębił w ciągu ostatnich lat, ale wzywa do ściślejszej koordynacji i synergii w rozwiązywaniu kryzysów i konfliktów, unikania powielania działań i opracowywania oszczędnych metod;



Unia Europejska/państwa trzecie

118. podkreśla wciąż ważne znaczenie silnych więzi transatlantyckich i przyjmuje z zadowoleniem współpracę między UE a Stanami Zjednoczonymi w ramach operacji zarządzania kryzysowego, w tym EUTM Somalia, Atalanta, EULEX KOSOWO i EUPOL AFGANISTAN;

119. wyraża zadowolenie z umów ramowych podpisanych dotychczas przez UE z dwunastoma państwami trzecimi w celu umożliwienia im udziału w operacjach cywilnych i wojskowych prowadzonych w ramach WPBiO;

o

o o



120. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wysokiej przedstawiciel Unii ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa/wiceprzewodniczącej Komisji, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu NATO, przewodniczącemu Zgromadzenia Parlamentarnego NATO, sekretarzowi generalnemu ONZ, urzędującemu przewodniczącemu OBWE i przewodniczącemu Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE.

P7_TA-PROV(2012)0456

Klauzule UE o wzajemnej obronie i solidarności: wymiar polityczny i operacyjny

Komisja Spraw Zagranicznych

PE492.839

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie klauzul wzajemnej obrony i solidarności UE: wymiaru politycznego i operacyjnego (2012/2223(INI))
Parlament Europejski,

– uwzględniając art. 42 ust. 7 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i art. 222 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

– uwzględniając art. 24 i 42 ust. 2 TUE, art. 122 i 196 TFUE oraz 37. Deklarację odnoszącą się do art. 222 TFUE,

– uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych, w szczególności postanowienia jej rozdziału VII i art. 51,

– uwzględniając europejską strategię bezpieczeństwa przyjętą przez Radę Europejską w dniu 12 grudnia 2003 r. oraz sprawozdanie na temat jej wdrażania zatwierdzone przez Radę Europejską w dniach 11–12 grudnia 2008 r.,

– uwzględniając strategię bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej zatwierdzoną przez Radę Europejską w dniach 25–26 marca 2010 r.,

– uwzględniając strategię Unii Europejskiej w dziedzinie walki z terroryzmem przyjętą przez Radę Europejską w dniach 15–16 grudnia 2005 r.,

– uwzględniając art. 4 i 5 Traktatu Północnoatlantyckiego,

– uwzględniając strategiczną koncepcję obrony i bezpieczeństwa członków Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, przyjętą podczas szczytu NATO w Lizbonie w dniach 19–20 listopada 2010 r.,

– uwzględniając decyzję w sprawie rozwiązania Unii Zachodnioeuropejskiej,

– uwzględniając konkluzje Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram w zakresie zapobiegania katastrofom na terytorium UE,

– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 października 2010 r. zatytułowany „Wzmacnianie europejskiej zdolności reagowania w przypadku klęsk i katastrof: rola ochrony ludności i pomocy humanitarnej” (COM(2010)0600),

– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 listopada 2010 r. zatytułowany „Strategia bezpieczeństwa wewnętrznego UE w działaniu: pięć kroków w kierunku bezpieczniejszej Europy” (COM(2010)0673),

– uwzględniając zarys koncepcji zatytułowany „Uzgodnienia dotyczące koordynacji działań w sytuacjach nadzwyczajnych i kryzysowych na szczeblu politycznym UE”, zatwierdzony przez Coreper w dniu 30 maja 2012 r.1,

– uwzględniając swoje rezolucje: z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie strategii bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej2, z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie wpływu kryzysu gospodarczego na sektor obrony w państwach członkowskich UE3, z dnia 27 września 2011 r. w sprawie wzmacniania europejskiej zdolności reagowania w przypadku klęsk i katastrof: rola ochrony ludności i pomocy humanitarnej”4 oraz z dnia 23 listopada 2010 r. w sprawie współpracy cywilno-wojskowej i rozwoju potencjału cywilno-wojskowego5,

– uwzględniając plan działania UE w obszarze CBRJ z 2009 r.6 i swoją rezolucję z dnia 14 grudnia 2010 r. w sprawie poprawy bezpieczeństwa chemicznego, biologicznego, radiologicznego i jądrowego w Unii Europejskiej – plan działania UE w obszarze CBRJ7,

– uwzględniając art. 48 Regulaminu,

– uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych i opinie Komisji Spraw Konstytucyjnych oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A7-0356/2012),

A. mając na uwadze, że bezpieczeństwo państw członkowskich UE jest niepodzielne, a wszyscy obywatele Europy powinni mieć jednakowe gwarancje bezpieczeństwa oraz równy poziom ochrony zarówno przed zagrożeniami tradycyjnymi, jak i niekonwencjonalnymi; mając na uwadze, że obrona pokoju, bezpieczeństwa, demokracji, praw człowieka, praworządności i wolności w Europie, które są niezbędnymi warunkami dobrobytu narodów europejskich, musi pozostać kluczowym celem i obszarem odpowiedzialności państw europejskich oraz Unii;

B. mając na uwadze, że obecne wyzwania w dziedzinie bezpieczeństwa obejmują liczne złożone i zmienne zagrożenia, takie jak międzynarodowy terroryzm, rozprzestrzenianie broni masowego rażenia, państwa w stanie rozkładu, zastałe i niekończące się konflikty, przestępczość zorganizowana, cyber-zagrożenia, ograniczoność źródeł energii, degradacja środowiska naturalnego i związane z nią zagrożenia bezpieczeństwa, klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, pandemie i inne;

C. mając na uwadze, że UE uznaje porządek międzynarodowy oparty na skutecznym multilateralizmie i na prawie międzynarodowym oraz że w ten sposób wyraża się przekonanie Europejczyków, iż żadne państwo nie może samotnie stawiać czoła nowym zagrożeniom;

D. mając na uwadze, że bezpieczeństwo i walka z międzynarodowym terroryzmem uznawane są za priorytet UE; mając na uwadze, że konieczne jest wspólne reagowanie i strategia wspólna dla wszystkich państw członkowskich;

E. mając na uwadze, że klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, zwłaszcza te związane z klimatem, w ostatnich dziesięcioleciach przybierają na sile i dochodzi do nich coraz częściej, a należy się spodziewać, że ich liczba będzie dalej rosnąć w wyniku postępującej zmiany klimatu;

F. mając na uwadze, że stopniowe określanie wspólnej polityki obrony, która ma na celu wspólną obronę, wzmacnia tożsamość europejską i strategiczną autonomię UE; mając jednocześnie na uwadze, że silniejsza i sprawniejsza obrona europejska jest nieodzowna dla utrwalenia związku transatlantyckiego w obliczu strukturalnych zmian geostrategicznych przyspieszanych przez globalny kryzys gospodarczy, zwłaszcza w dobie następującej zmiany strategicznego stanowiska USA względem regionu Azji i Pacyfiku;

G. mając na uwadze, że 21 państw członkowskich UE będących również członkami NATO może się konsultować ze sobą w razie, gdy zagrożona jest ich integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo, oraz mając na uwadze, że są one w każdym wypadku zobowiązane do zbiorowej obrony w razie ataku zbrojnego;

H. mając na uwadze, że choć państwa członkowskie nadal ponoszą główną odpowiedzialność za zarządzanie sytuacjami kryzysowymi na własnym terytorium, poważne i złożone zagrożenia dla bezpieczeństwa, począwszy od napaści zbrojnych, terroryzmu do klęsk żywiołowych lub katastrof CBRJ i ataków cybernetycznych, mają coraz częściej charakter transgraniczny i mogą z łatwością przerosnąć możliwości reagowania danego państwa członkowskiego, dlatego też konieczne jest zobowiązanie państw członkowskich do solidarności i skoordynowanej reakcji na tego rodzaju zagrożenia;

I. mając na uwadze, że w Traktacie z Lizbony wprowadzono art. 42 ust. 7 TUE („klauzula wzajemnej obrony” lub „klauzula wzajemnej pomocy”1) oraz art. 222 TFUE („klauzula solidarności”), dążąc do przeciwdziałania takim zagrożeniom, jednak niemal trzy lata po wejściu w życie traktatu nadal brakuje przepisów wykonawczych, by wprowadzić te klauzule w życie;

Uwagi ogólne

1. wzywa państwa członkowskie, Komisję oraz wiceprzewodniczącą/ wysoką przedstawiciel do pełnego wykorzystywania potencjału wszystkich istotnych postanowień Traktatu, zwłaszcza klauzuli wzajemnej obrony i klauzuli solidarności, aby zapewnić wszystkim obywatelom Europy jednakowe gwarancje bezpieczeństwa zarówno przed zagrożeniami tradycyjnymi, jak i niekonwencjonalnymi, w oparciu o zasadę niepodzielności bezpieczeństwa i zasadę wzajemnej solidarności między państwami członkowskimi oraz z uwzględnieniem potrzeby zwiększonej efektywności kosztowej oraz sprawiedliwego podziału obciążeń i kosztów;


2. ponownie zaznacza, że państwa członkowskie i Unia powinny opracować politykę, której podstawę stanowią zapobieganie, gotowość i reagowanie w przypadku wystąpienia jakichkolwiek poważnych zagrożeń dla bezpieczeństwa, zwłaszcza w znaczeniu, jakie nadano im w europejskiej strategii bezpieczeństwa, strategii bezpieczeństwa wewnętrznego, a także w regularnych sprawozdaniach składanych Radzie przez Koordynatora UE ds. Zwalczania Terroryzmu;

3. podkreśla potrzebę systematycznego prowadzenia przez państwa członkowskie i Unię wspólnych ocen zagrożeń i ryzyka w oparciu o wspólną analizę wspólnych danych wywiadowczych, przy pełnym wykorzystaniu struktur istniejących w UE;

4. odnotowuje nową koncepcję strategiczną NATO, w ramach której obok roli sojuszu wojskowego zamierza ono zbudować zdolność do działania jako wspólnota polityczna i bezpieczeństwa, współpracując na zasadzie partnerstwa z UE; odnotowuje uzupełnianie się celów NATO i celów ustanowionych w art. 43 TUE; ostrzega w związku z tym przed kosztownym dublowaniem wysiłków przez obie organizacje i wynikającym stąd marnotrawieniem zasobów oraz nalega na o wiele ściślejszą i bardziej systematyczną współpracę polityczną między wysokim przedstawicielem Unii i sekretarzem generalnym NATO w zakresie oceny ryzyka, zarządzania zasobami, planowania polityki oraz prowadzenia zarówno cywilnych, jak i wojskowych operacji;

5. ponownie stwierdzając, że ochrona integralności terytorialnej i obywateli pozostaje kluczowym elementem polityki obrony, nalega na Radę, aby naśladowała podejście NATO, które przewiduje nieuniknione okoliczności, w których niezbędne jest przeciwdziałanie zewnętrznym zagrożeniom w celu wsparcia interesów bezpieczeństwa sojuszników i konieczne jest zademonstrowanie siły;

6. ponownie stwierdza, że UE i państwa członkowskie mogą użyć siły jedynie w prawnie uzasadnionych przypadkach, w oparciu o Kartę Narodów Zjednoczonych; podkreśla w związku z tym nieodłączne prawo do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony; raz jeszcze podkreśla wagę, jaką przywiązuje do przestrzegania wytycznych z Oslo dotyczących wykorzystania zagranicznych zasobów wojska i służb ochrony ludności do niesienia pomocy w przypadku klęsk żywiołowych lub katastrof; zwraca uwagę, że lepiej zapobiegać konfliktom, atakom i katastrofom niż radzić sobie z ich skutkami;

7. wskazuje na szeroki wachlarz instrumentów, jakimi dysponuje Unia i państwa członkowskie, w zakresie radzenia sobie z nadzwyczajnymi wydarzeniami w duchu solidarności; przypomina przydatność podstaw prawnych, jakimi są art. 122 TFUE w odniesieniu do pomocy gospodarczej i finansowej dla państw członkowskich doświadczających poważnych trudności oraz art. 196 TFUE w odniesieniu do środków w zakresie ochrony ludności;

8. przypomina o zobowiązaniu do systematycznego rozwijania wzajemnej solidarności politycznej w zakresie polityki zagranicznej i polityki bezpieczeństwa na podstawie art. 24 TUE; zauważa możliwości stworzone przez Traktat z Lizbony dotyczące wzmocnionej współpracy w zakresie WPZiB, w tym przypisywanie konkretnych zadań i misji grupom państw, jak również koncepcję stałej współpracy strukturalnej w kwestiach wojskowych;

9. podkreśla, że celem klauzul wzajemnej obrony i solidarności nie jest zastąpienie któregokolwiek z tych instrumentów, lecz stworzenie parasola w obliczu sytuacji, w których występują nadzwyczajne zagrożenia lub straty, zwłaszcza, jeśli reakcja na nie będzie wymagała koordynacji politycznej na wysokim szczeblu oraz zaangażowania sił zbrojnych zgodnie z zasadami konieczności i proporcjonalności;

10. nalega, by przed końcem 2012 r. Komisja i wiceprzewodnicząca/ wysoka przedstawiciel przedstawiły zgodnie z przepisami art. 222 ust. 3 TFUE wspólny wniosek dotyczący decyzji Rady określającej warunki stosowania klauzuli solidarności, precyzując w szczególności rolę i uprawnienia różnych podmiotów; wzywa, w trosce o spójność, Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa oraz Stały Komitet Bezpieczeństwa Wewnętrznego do przedstawienia wspólnej opinii w sprawie zastosowania klauzuli solidarności z uwzględnieniem politycznego i operacyjnego wymiaru obu klauzul, w tym związku z NATO; zauważa, że Rada powinna decydować większością kwalifikowaną w kwestii innych niż militarne aspektów wzajemnej pomocy i wsparcia; podkreśla w związku z tym konieczność pełnego informowania Parlamentu;

Klauzula wzajemnej obrony

Zakres

11. przypomina państwom członkowskim o ich jednoznacznym obowiązku udzielania pomocy i wsparcia przy zastosowaniu wszelkich dostępnych im środków, w sytuacji gdy jakiekolwiek z państw członkowskich stanie się ofiarą zbrojnej agresji; podkreśla, że choć w najbliższej przyszłości ewentualność napaści na dużą skalę na któreś z państw członkowskich wydaje się mało prawdopodobna, zarówno tradycyjna obrona terytorialna, jak i obrona przeciwko nowym zagrożeniom nie mogą utracić swojego istotnego znaczenia w programach politycznych; przypomina również, że w Traktacie ustanowiono, iż zobowiązania i współpraca w zakresie wzajemnej obrony muszą być zgodne ze zobowiązaniami w ramach NATO, które dla państw UE będących jego członkami pozostaje podstawą ich zbiorowej obrony i forum dla jej wykonywania;

12. wskazuje jednocześnie, że równie istotna jest konieczność przygotowania się na sytuacje dotyczące państw członkowskich UE niebędących członkami NATO lub państw członkowskich UE, których terytoria znajdują się poza obszarem NATO i które z tego powodu nie są objęte Traktatem Waszyngtońskim, bądź na sytuacje, w których nie udało się osiągnąć zgody w NATO co do podjęcia działań zbiorowych; w związku z tym podkreśla również, że niezbędna jest możliwość korzystania z potencjału NATO przewidziana w porozumieniu Berlin Plus;

13. jest zdania, że nawet napaści niezbrojne, np. ataki cybernetyczne na infrastrukturę krytyczną, których celem jest wywołanie poważnych strat i zakłóceń w państwie członkowskim oraz co do których ustalono, że odpowiedzialny za nie jest podmiot zewnętrzny, mogą kwalifikować się do objęcia postanowieniami klauzuli – z pełnym poszanowaniem zasady proporcjonalności – jeśli ich konsekwencje poważnie zagrażają bezpieczeństwu danego państwa członkowskiego;

Potencjał

14. podkreśla potrzebę posiadania przez państwa europejskie wiarygodnych zdolności wojskowych; zachęca państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków, jeśli chodzi o rozwój współpracy w zakresie potencjału wojskowego, zwłaszcza poprzez uzupełniające inicjatywy UE i NATO „łączenia i udostępniania zdolności wojskowych” oraz „inteligentnej obrony”, które są niezwykle istotnym krokiem naprzód w czasach zmniejszania wydatków na obronność, faworyzując synergię na poziomie europejskim i regionalnym zamiast krótkowzrocznego podejścia krajowego; ponawia w związku z tym swój apel o wykorzystywanie w pełni i uwzględnianie przez ministrów obrony państw członkowskich prac Europejskiej Agencji Obrony oraz zachęca państwa członkowskie i ESDZ do kontynuowania debaty w celu ustanowienia stałej współpracy strukturalnej przewidzianej w Traktacie z Lizbony;

15. uważa, że w celu zacieśnienia współpracy zarówno NATO, jak i UE powinny skoncentrować się na wzmocnieniu swoich podstawowych zdolności, zwiększeniu interoperacyjności i skoordynowaniu swoich doktryn, planowania, technologii, wyposażenia i metod szkoleniowych;

16. ponownie wzywa do systematycznego ujednolicenia wymogów wojskowych oraz ujednoliconego planowania obrony UE oraz procesu nabywania, dostosowanego do poziomu dążeń Unii oraz skoordynowanego z procesem planowania obrony NATO; uwzględniając zwiększony poziom gwarancji bezpieczeństwa, który zapewnia klauzula wzajemnej obrony, zachęca państwa członkowskie do rozważenia wielonarodowej współpracy w zakresie rozwoju zdolności oraz, w stosownych przypadkach, wyspecjalizowania, będących najważniejszymi zasadami planowania obrony;

Struktury i procedury

17. zwraca się do wiceprzewodniczącej/ wysokiej przedstawiciel, aby zaproponowała praktyczne ustalenia i wytyczne w celu zapewnienia efektywnych działań w odpowiedzi na powołanie się przez którekolwiek z państw członkowskich na klauzulę wzajemnej obrony, a także analizę roli, jaką odegrać powinny instytucje UE w sytuacji powołania się na tę klauzulę; jest zdania, że zobowiązanie do zapewnienia pomocy i wsparcia, będące wyrazem politycznej solidarności między państwami członkowskimi, powinno pozwolić na szybkie podjęcie w Radzie decyzji dotyczącej wsparcia zaatakowanego państwa członkowskiego; uważa, że konsultacje zgodnie z wymogiem zawartym w art. 32 TUE mogą służyć temu celowi, bez uszczerbku dla przysługującego każdemu państwu członkowskiemu prawa do równoległego organizowania własnej obrony;

18. jest zdania, że w sytuacji podjęcia działań zbiorowych mających na celu obronę zaatakowanego państwa członkowskiego, w stosownych przypadkach powinno być możliwe wykorzystanie istniejących struktur zarządzania kryzysowego UE, a zwłaszcza należy przewidzieć możliwość uruchomienia kwatery głównej operacji UE; podkreśla potrzebę stworzenia w pełni sprawnej, stałej kwatery głównej operacji UE, która zapewni właściwy poziom gotowości i szybkość reakcji, oraz ponownie wzywa państwa członkowskie do utworzenia tego rodzaju stałej zdolności, bazując na uruchomionym niedawno centrum operacyjnym UE;



Klauzula solidarności

Zakres

19. przypomina, że jeśli państwo członkowskie padnie ofiarą ataku terrorystycznego bądź wydarzy się w nim klęska żywiołowa lub katastrofa spowodowana przez człowieka, Unia i państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia wspólnych działań w duchu solidarności i do pomocy, na wniosek władz politycznych tego państwa, a także, że Unia w takich przypadkach powinna zmobilizować wszystkie instrumenty, jakimi dysponuje, w tym zasoby wojskowe udostępniane przez państwa członkowskie; przypomina również, że Unia zobowiązana jest do zmobilizowania wszystkich instrumentów, jakimi dysponuje, by zapobiegać zagrożeniom terrorystycznym w UE oraz by chronić demokratyczne instytucje oraz ludność cywilną przed wszelkimi atakami terrorystycznymi;

20. zwraca się o zapewnienie odpowiedniej równowagi między elastycznością a spójnością, jeśli chodzi o podejście do rodzajów ataków oraz katastrof, których wystąpienie może uruchomić działanie klauzuli, aby nie dopuścić do przeoczenia jakichkolwiek poważnych zagrożeń, takich jak ataki cybernetyczne, pandemie czy niedobory energii; zwraca uwagę, że klauzulą powinno się również objąć poważne zdarzenia mające miejsce poza Unią, które wywierają bezpośredni i znaczny wpływ na jedno z państw członkowskich;

21. podkreśla, że państwa członkowskie muszą inwestować we własne zdolności w zakresie bezpieczeństwa i reagowania na klęski i katastrofy, zamiast nadmiernie polegać na zasadzie solidarności ze strony innych członków; podkreśla, że to przede wszystkim państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność za ochronę ludności i bezpieczeństwo na swoich terytoriach;

22. jest zdania, że na klauzulę solidarności należy powoływać się w sytuacjach, które przerastają możliwości reagowania danego państwa członkowskiego, bądź gdy wymagana jest reakcja wielosektorowa, angażująca liczne podmioty, jednak uważa, że gdy państwo członkowskie zdecyduje się powołać na tę klauzulę, pomoc ze strony innych nie powinna być przedmiotem debaty; podkreśla, że solidarność oznacza również zobowiązanie do inwestowania w adekwatne zdolności krajowe i europejskie;

23. uważa, że klauzula solidarności może stanowić impuls do zwiększenia pozytywnego postrzegania UE przez europejskich obywateli, dając namacalne dowody na korzyści zacieśnionej współpracy UE w zakresie zarządzania kryzysowego i zdolności reagowania w przypadku klęsk lub katastrof;

Potencjał i zasoby

24. podkreśla, że realizacja klauzuli solidarności powinna stanowić integralną część stałego, przyjętego w UE systemu reakcji na sytuacje kryzysowe, zarządzania kryzysowego i koordynacji w sytuacji kryzysowej, stworzonego w oparciu o istniejące instrumenty i zdolności sektorowe oraz zapewniającego ich skuteczną mobilizację, by w razie potrzeby możliwa była skoordynowana, wielosektorowa reakcja; podkreśla, że jego realizacja nie powinna z zasady prowadzić do doraźnego tworzenia narzędzi;

25. wskazuje na fundamentalną rolę, jaką odgrywa mechanizm ochrony ludności, stanowiący kluczowy instrument oparty na zasadzie solidarności, umożliwiający szybką reakcję na szczeblu europejskim na szeroki zakres sytuacji kryzysowych; wspiera główne idee wniosku Komisji na rzecz wzmocnienia mechanizmu1, w oparciu o komunikat Komisji z 2010 r. pt. „Wzmacnianie europejskiej zdolności reagowania w przypadku klęsk i katastrof: rola ochrony ludności i pomocy humanitarnej”, a także czerpiąc inspirację ze sprawozdania Barniera z 2006 r.;

26. odnotowuje prace prowadzone na rzecz wdrożenia strategii bezpieczeństwa wewnętrznego, zwłaszcza w obszarze walki z terroryzmem, przeciwdziałania cyberprzestępczości oraz zwiększania odporności na sytuacje kryzysowe i katastrofy; podkreśla, że wdrożenie klauzuli solidarności nie polega tylko na ustaleniu procedur na wypadek wystąpienia poważnej sytuacji kryzysowej, lecz przede wszystkim oznacza budowanie potencjału, działania zapobiegawcze i gotowość; przypomina o znaczeniu ćwiczeń w zakresie zarządzania kryzysowego, dostosowanych do określonych ewentualności, o których mowa w klauzuli;

27. odnotowuje, że stworzenie dobrowolnych rezerw zaangażowanych wstępnie środków ochrony ludności znacznie poprawiłoby stopień gotowości UE i umożliwiłoby określenie istniejących luk, które należy wyeliminować; podkreśla znaczenie, jakie ma skuteczne ukierunkowanie wspólnych analiz luk na wysiłki wszystkich stron oraz zadbanie o sprawiedliwy wkład ze strony każdego państwa członkowskiego;

28. uważa, że w przypadku środków generujących wysokie koszty, zwłaszcza dotyczących zagrożeń o niższym prawdopodobieństwie wystąpienia, wydaje się ekonomicznie rozsądne, by państwa członkowskie poszukały rozwiązań w zakresie wspólnych inwestycji i wspólnego stworzenia tego rodzaju koniecznych narzędzi, szczególnie w kontekście trwającego obecnie kryzysu finansowego; w związku z tym przypomina o potrzebie korzystania z wiedzy eksperckiej i doświadczeń zarówno Komisji, jak i Europejskiej Agencji Obrony, a także innych agencji UE;

29. podkreśla, jak ważne jest zadbanie o to, by podstawę solidarności stanowiły odpowiednie mechanizmy finansowania na szczeblu UE, które oferują dostateczny poziom elastyczności w sytuacjach nadzwyczajnych; z zadowoleniem przyjmuje propozycję zwiększonego współfinansowania w ramach mechanizmu ochrony ludności, szczególnie w odniesieniu do kosztów transportu; odnotowuje postanowienia dotyczące pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych wynikające z proponowanego Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego;

30. przypomina, że pomocy finansowej z Funduszu Solidarności udziela się w przypadku poważnej klęski lub katastrofy; przypomina również, że dodatkowa pomoc finansowa Unii może zostać przyznana przez Radę na podstawie art. 122 ust. 2 TUE, jeśli państwo członkowskie znajdzie się w trudnej sytuacji lub jest poważnie zagrożone pojawieniem się poważnych trudności spowodowanych klęskami żywiołowymi lub wyjątkowymi wydarzeniami, nad którymi nie ma kontroli;

31. przypomina, że na podstawie postanowień art. 122 ust. 1 TUE Rada może podjąć decyzję o środkach mających na celu przeciwdziałanie trudnej sytuacji gospodarczej w duchu solidarności, zwłaszcza jeśli wystąpią poważne trudności w dostawie określonych produktów, szczególnie w dziedzinie energii; podkreśla znaczenie postrzegania tego postanowienia jako części całościowego zestawu narzędzi w zakresie solidarności, jakimi dysponuje Unia, przeznaczonych do przeciwdziałania nowym poważnym zagrożeniom dla bezpieczeństwa, takim jak wyzwania w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego oraz bezpieczeństwa dostaw innych istotnych produktów, zwłaszcza w sytuacji zastosowania blokady ze względów politycznych;

Struktury i procedury

32. podkreśla, że UE potrzebuje sprawnych struktur reagowania kryzysowego, z prowadzonym non-stop monitoringiem oraz zdolnościami reagowania, które mogą zapewnić wczesne ostrzeganie oraz na bieżąco informować wszystkie istotne podmioty o rozwoju sytuacji; zauważa, że istnieje szereg ośrodków monitorujących na szczeblu UE, a także, że budzi to pewne zastrzeżenia co do skutecznej koordynacji w przypadku wystąpienia złożonej, wielowymiarowej sytuacji kryzysowej; odnotowuje ustanowienie centrum operacyjnego w ramach Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, a także istnienie szeregu sektorowych ośrodków monitorowania w departamentach Komisji oraz wyspecjalizowanych organach UE; zwraca szczególną uwagę na centrum monitorowania i informacji w DG ECHO, centrum analiz strategicznych i zdolności reagowania w DG HOME, instrument operacyjny w nadzwyczajnych sytuacjach zdrowotnych DG SANCO, a także centrum operacyjne FRONTEX-u;

33. ponownie zwraca uwagę na konieczność unikania niepotrzebnego powielania działań oraz zapewnienia spójności i skutecznej koordynacji działań, która jest jeszcze bardziej odczuwalna w obliczu bieżącego niedoboru zasobów; odnotowuje różne poglądy na temat metod racjonalizacji wielu zdolności monitorowania, biorąc pod uwagę, że niektóre z nich działają na zasadzie centralnego pojedynczego punktu kontaktowego, podczas gdy inne preferują tworzenie lepszych powiązań między wyspecjalizowanymi instrumentami;

34. jest zdania, że szerokie spektrum potencjalnych sytuacji kryzysowych, począwszy od powodzi a skończywszy na atakach bronią CBRJ lub katastrofach CBRJ, bezwzględnie wymaga szerokiego wachlarza wyspecjalizowanych usług i sieci, a ich połączenie nie musi koniecznie prowadzić do zwiększonej efektywności; sądzi jednocześnie, że wszystkie usługi specjalistyczne na szczeblu UE należałoby zintegrować w ramach jednego bezpiecznego systemu informacyjnego, oraz zachęca Komisję i wiceprzewodniczącą/ wysoką przedstawiciel do podjęcia prac nad wzmocnieniem wewnętrznej platformy koordynacji ARGUS;

35. zaznacza potrzebę koordynacji politycznej w Radzie w razie wystąpienia poważnych sytuacji kryzysowych; odnotowuje przegląd uzgodnień UE dotyczących koordynacji działań w sytuacjach nadzwyczajnych i kryzysowych (CCA) i z zadowoleniem przyjmuje zgodę, jaką osiągnięto w Radzie w kwestii nowych ram pojęciowych CCA, przy wykorzystaniu regularnie stosowanych procedur Rady, a zwłaszcza COREPER, bez tworzenia doraźnych struktur; podkreśla, że reagowanie na szczeblu politycznym UE w spójny i skuteczny sposób i w odpowiednim czasie w obliczu sytuacji kryzysowych takich rozmiarów i o takim charakterze wymaga jedynie pojedynczego zbioru ustaleń; dlatego uważa, że w nowych CCA należy również zapewnić wsparcie dla klauzuli solidarności;

36. zachęca do wysiłków na rzecz racjonalizacji i lepszej integracji różnorodnych platform internetowych do prowadzenia komunikacji i dzielenia się informacjami w zakresie sytuacji nadzwyczajnych, w tym strony internetowej CCA, ARGUS, wspólnego systemu łączności i informacji dla sytuacji krytycznych (CECIS) oraz systemu informacji o zagrożeniach zdrowotnych i chorobach (HEDIS), by umożliwić niezakłócony, swobodny i skuteczny przepływ informacji między granicami sektorowymi i instytucjonalnymi; odnotowuje decyzję podjętą w Radzie o udoskonaleniu strony CCA w taki sposób, by w przyszłości wykorzystywać ją jako internetową platformę w razie wystąpienia sytuacji kryzysowych wymagających koordynacji politycznej na szczeblu UE;

37. wzywa do wypracowania systemu wspólnej orientacji sytuacyjnej, gdyż jest to niezbędne podczas reagowania na poważne, wielosektorowe sytuacje kryzysowe, gdy władze polityczne muszą szybko otrzymywać wyczerpujące i aktualne informacje; z zadowoleniem przyjmuje to, że podczas przeglądu CCA położono nacisk na rozwój zintegrowanej orientacji i analizy sytuacyjnej (ISAA) dla instytucji UE i państw członkowskich oraz wzywa Radę do dopilnowania wdrożenia tego systemu we właściwym czasie; wskazuje, że uzyskanie wspólnej orientacji sytuacyjnej jest praktycznie niemożliwe bez wprowadzenia kultury dzielenia się informacjami, a także, iż stworzenie takiej kultury jest praktycznie niemożliwe bez wyraźnego podziału ról;

38. z zadowoleniem przyjmuje planowane udoskonalenie polegające na przekształceniu ośrodka monitoringu i informacji w Europejskie Centrum Reagowania Kryzysowego, podkreślając, że powinno ono stanowić jeden z filarów połączonego systemu szybkiego reagowania UE; uważa, że odpowiedzialność za koordynację w przypadku wielosektorowych sytuacji kryzysowych powinna być ustalana indywidualnie dla każdego przypadku, w myśl zasady „środka ciężkości”;

39. wskazuje, iż w obecnym globalnym otoczeniu, które cechuje rosnąca liczba wzajemnych zależności, poważne sytuacje kryzysowe, których skala uzasadniałaby uruchomienie klauzuli solidarności, będą prawdopodobnie wielowymiarowe i będą miały międzynarodowy charakter w odniesieniu do obywateli państw trzecich, którzy zostali przez nie dotknięci, bądź międzynarodowych działań niezbędnych do reakcji na nie; podkreśla istotną rolę, jaką w takich przypadkach odegrać może ESDZ;

40. zachęca państwa członkowskie do zwiększania własnych zdolności udzielania i otrzymywania pomocy, a także do wymiany najlepszych praktyk w zakresie sposobów usprawniania krajowych procedur koordynacji kryzysowej oraz współdziałania krajowych ośrodków koordynacji kryzysowej z UE; stoi na stanowisku, że zaplanowanie i przeprowadzenie odpowiednich ogólnounijnych ćwiczeń z zakresu reagowania na sytuacje kryzysowe, angażujących krajowe struktury reagowania kryzysowego oraz odpowiednie struktury UE, jest również sprawą wymagającą rozważenia;

41. uważa, że sprawą kluczową jest stworzenie niezbędnych proceduralnych i organizacyjnych powiązań między służbami państw członkowskich, by zapewnić należyte funkcjonowanie klauzuli solidarności po jej uruchomieniu;

42. podkreśla, że wszelkie procesy decyzyjne w Radzie po wpłynięciu wniosku o pomoc na podstawie klauzuli solidarności nie mogą wywierać negatywnego wpływu na zdolności reagowania UE, zaś rozpoczęcie reagowania kryzysowego przy użyciu istniejących mechanizmów, takich jak mechanizm ochrony ludności, powinno następować bezzwłocznie, niezależnie od jakiejkolwiek decyzji politycznej; wskazuje, iż korzystanie ze środków wojskowych w celu wsparcia operacji ochrony ludności jest już możliwe na szczeblu operacyjnym bez uruchamiania klauzuli solidarności, o czym świadczy owocna współpraca pomiędzy Komisją a Sztabem Wojskowym UE w podjętych operacjach w Pakistanie i w Libii;

43. zwraca uwagę na konieczność sprecyzowania procedury demokratycznej, która byłaby stosowana w przypadku odwołania się do klauzuli solidarności i która powinna również gwarantować odpowiedzialność za podjęte decyzje oraz uwzględniać odpowiednie zaangażowanie parlamentów narodowych i Parlamentu Europejskiego; podkreśla znaczenie, jakie ma zapobieganie wszelkim przypadkom nieproporcjonalnego korzystania z klauzuli kosztem praw podstawowych;

44. zauważa, że Parlament i Rada jako prawodawcy i władze budżetowe UE powinni być stale informowani o aktualnej sytuacji w przypadku klęski lub katastrofy bądź ataku, które powodują zastosowanie klauzuli solidarności, a także o ich przyczynach i ewentualnych konsekwencjach, aby można było przeprowadzić szczegółową i bezstronną ocenę opartą na aktualnych i konkretnych informacjach, której wyniki będzie można wykorzystać w przyszłości;

45. przypomina, że na mocy klauzuli solidarności Rada Europejska jest zobowiązana do regularnej oceny zagrożeń, przed którymi stoi Unia; jest zdania, że taką ocenę należy skoordynować z NATO i przeprowadzić przynajmniej na dwóch odrębnych poziomach, tj. z perspektywy bardziej długoterminowej – w Radzie Europejskiej, podczas której należy również podjąć refleksję strategiczną, która znajdzie odzwierciedlenie w przyszłych modyfikacjach europejskiej strategii bezpieczeństwa oraz strategii bezpieczeństwa wewnętrznego, a także poprzez częściej przeprowadzane kompleksowe przeglądy bieżących zagrożeń;

46. uważa, że oceny zagrożeń należy uzupełnić ocenami ryzyka zawierającymi analizę zagrożeń pod kątem istniejących słabych stron i dzięki temu określić najbardziej palące luki w zdolnościach i zaradzić im; przypomina, że w ramach realizacji strategii bezpieczeństwa wewnętrznego UE powinna do 2014 r. ustanowić spójną politykę zarządzania ryzykiem łączącą oceny zagrożeń i ryzyka z mechanizmami podejmowania decyzji; przypomina również, że do końca 2012 r. Komisja powinna przygotować, w oparciu o krajowe analizy ryzyka, międzysektorowy przegląd głównych zagrożeń klęskami żywiołowymi i katastrofami wywołanymi przez człowieka, w obliczu których UE może stanąć w przyszłości; zachęca państwa członkowskie do dzielenia się swoimi krajowymi ocenami ryzyka oraz planami zarządzania ryzykiem, co umożliwi dokonanie wspólnej oceny sytuacji;

47. podkreśla, że wynikające z tego wspólne oceny różnego rodzaju zagrożeń należy sporządzać przy wykorzystaniu zdolności Centrum Sytuacyjnego Unii Europejskiej, bazując na wspólnych danych wywiadowczych oraz uwzględniając informacje otrzymane od wszystkich organów UE zaangażowanych w ocenę zagrożeń i ryzyka, takich jak stosowne departamenty Komisji (w tym DG HOME, DG ECHO i DG SANCO) oraz agencje Unii (Europol, FRONTEX, Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób i inne);

o

o o



48. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej/ wysokiej przedstawiciel, Radzie, Komisji, parlamentom państw członkowskich, Zgromadzeniu Parlamentarnemu NATO oraz sekretarzowi generalnemu NATO.

P7_TA-PROV(2012)0457

Cyberbezpieczeństwo i obrona

Komisja Spraw Zagranicznych

PE489.358

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony (2012/2096(INI))
Parlament Europejski,

– uwzględniając sprawozdanie na temat wdrożenia europejskiej strategii bezpieczeństwa zatwierdzone przez Radę Europejską w dniach 11 i 12 grudnia 2008 r.,

– uwzględniając Konwencję Rady Europy o cyberprzestępczości przyjętą w Budapeszcie dnia 23 listopada 2001 r.,

– uwzględniając konkluzje Rady w sprawie ochrony krytycznej infrastruktury teleinformatycznej z dnia 27 maja 2011 r. oraz wcześniejsze konkluzje Rady dotyczące bezpieczeństwa cybernetycznego,

– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 maja 2010 r. zatytułowany „Europejska agenda cyfrowa” (COM(2010)0245),

– uwzględniając dyrektywę Rady 2008/114/WE z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie rozpoznawania i wyznaczania europejskiej infrastruktury krytycznej oraz oceny potrzeb w zakresie poprawy jej ochrony1,

– uwzględniając niedawny komunikat Komisji w sprawie ustanowienia Europejskiego Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością jako priorytetu strategii bezpieczeństwa wewnętrznego (COM(2012)0140),

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie wdrażania europejskiej strategii bezpieczeństwa oraz wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony2,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 maja 2011 r. w sprawie rozwoju wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony po wejściu w życie Traktatu z Lizbony3,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie strategii bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej4,

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 września 2011 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1334/2000 ustanawiającego wspólnotowy system kontroli eksportu produktów i technologii podwójnego zastosowania5,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 czerwca 2012 r. w sprawie ochrony krytycznej infrastruktury teleinformatycznej „Osiągnięcia i dalsze działania na rzecz globalnego bezpieczeństwa cyberprzestrzeni”1,

– uwzględniając rezolucję Rady Praw Człowieka ONZ z dnia 5 lipca 2011 r. pt. „Promowanie, ochrona i korzystanie z praw człowieka w internecie”2, w której podkreślono znaczenie ochrony praw człowieka i swobodny przepływ informacji w internecie,

– uwzględniając konkluzje przyjęte na szczycie w Chicago w dniu 20 maja 2012 r.,

– uwzględniając Tytuł V Traktatu UE,

– uwzględniając art. 48 Regulaminu,

– uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A7-0335/2012),

A. mając na uwadze, że w dzisiejszym zglobalizowanym świecie UE i jej państwa członkowskie stały się w dużym stopniu uzależnione od bezpiecznej przestrzeni cybernetycznej, od bezpiecznego korzystania z technologii informacyjnej i cyfrowej oraz od odpornych i wiarygodnych usług informacyjnych i związanej z nimi infrastruktury;

B. mając na uwadze, że technologie informacyjne i komunikacyjne są także wykorzystywane jako narzędzia represji; mając na uwadze, że kontekst, w jakim wykorzystywane są technologie, w ogromnym stopniu determinuje wpływ, jaki mogą one wywierać jako siła napędowa zmian pozytywnych lub represji;

C. mając na uwadze, że cybernetyczne wyzwania, niebezpieczeństwa i ataki rosną w dramatycznym tempie i stanowią podstawowe zagrożenie dla bezpieczeństwa, obrony, stabilności i konkurencyjności państw, jak i sektora prywatnego; mając na uwadze, że w związku z tym nie należy traktować takich zagrożeń jako kwestii dotyczących przyszłości; mając na uwadze, że większość znacznie widocznych i zakłócających incydentów cybernetycznych jest coraz częściej umotywowana politycznie; mając na uwadze, że choć znaczna większość incydentów cybernetycznych okazuje się mieć podstawowy charakter, to zagrożenia dla kluczowych elementów infrastruktury stają się coraz bardziej wyrafinowane i uzasadniają potrzebę dogłębnej ochrony;

D. mając na uwadze, że cyberprzestrzeń, z blisko dwoma miliardami połączonych ze sobą użytkowników na świecie, stała się jednym z najsilniejszych i najskuteczniejszych sposobów przekazywania demokratycznych idei i organizowania ludzi, którzy starają się zrealizować swoje aspiracje dotyczące wolności i walczyć z dyktaturami; mając na uwadze, że wykorzystywanie cyberprzestrzeni przez niedemokratyczne i autorytarne rządy stanowi coraz większe zagrożenie dla indywidualnego prawa do wolności wypowiedzi i zrzeszania się; mając na uwadze, że podstawowe znaczenie ma w związku z tym dbanie o to, by cyberprzestrzeń pozostała otwarta na swobodny przepływ idei, informacji i wypowiedzi;

E. mając na uwadze, że w UE i jej państwach członkowskich istnieją liczne przeszkody natury politycznej, ustawodawczej i organizacyjnej dla rozwoju kompleksowego i jednolitego podejścia do cyberobrony i bezpieczeństwa cybernetycznego; mając na uwadze, że w sensytywnym i podatnym na zagrożenia obszarze bezpieczeństwa cybernetycznego brakuje wspólnej definicji oraz wspólnych norm i środków;

F. mając na uwadze wciąż niewystarczający stopień dzielenia się informacjami i koordynacji w instytucjach UE, z państwami członkowskimi, a także z partnerami zewnętrznymi, oraz między nimi;

G. mając na uwadze, że brakuje jasnych i jednolitych definicji „bezpieczeństwa cybernetycznego” i „cyberobrony” na szczeblu unijnym i międzynarodowym; mając na uwadze, że w różnych krajach różnie pojmuje się bezpieczeństwo cybernetyczne i inne kluczowe terminy;

H. mając na uwadze, że UE nie opracowała jeszcze własnej spójnej polityki w zakresie ochrony krytycznej infrastruktury i informacji, która wymaga wielodyscyplinarnego podejścia, zwiększając tym samym bezpieczeństwo przy jednoczesnym poszanowaniu praw podstawowych;

I. mając na uwadze, że UE zaproponowała różne inicjatywy służące zwalczaniu cyberprzestępczości na poziomie cywilnym, w tym utworzenie nowego Europejskiego Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością, lecz brakuje jej konkretnego planu działania na poziomie bezpieczeństwa i obrony;

J. mając na uwadze, że budowanie zaufania między sektorem prywatnym a organami ścigania i obrony oraz innymi kompetentnymi instytucjami ma ogromne znaczenie w walce z cyberprzestępczością;

K. mając na uwadze, że wzajemne zaufanie w stosunkach między podmiotami państwowymi i niepaństwowymi jest warunkiem wstępnym solidnego bezpieczeństwa cybernetycznego;

L. mając na uwadze, że większość incydentów cybernetycznych w sektorze publicznym i prywatnym nie jest zgłaszana z uwagi na sensytywny charakter informacji i ewentualne szkody dla wizerunku odnośnych przedsiębiorstw;

M. mając na uwadze, że wiele incydentów cybernetycznych wynika z braku odporności i solidności publicznej i prywatnej infrastruktury sieciowej, słabo chronionych lub zabezpieczonych baz danych i innych wad krytycznej infrastruktury i informacji; mając na uwadze, że jedynie nieliczne państwa członkowskie uważają ochronę systemów informacyjnych i związanych z nimi danych za element spoczywającego na nich obowiązku należytej staranności, co tłumaczy brak inwestycji w nowoczesną technologię bezpieczeństwa, szkolenie i opracowanie odpowiednich wytycznych; mając na uwadze, że wiele państw członkowskich jest uzależnionych od technologii bezpieczeństwa z krajów trzecich i powinno nasilić starania na rzecz zmniejszenia tego uzależnienia;

N. mając na uwadze, że większość sprawców wysoko wyspecjalizowanych ataków zagrażających bezpieczeństwu krajowemu lub międzynarodowemu oraz obronie nigdy nie zostaje zidentyfikowana ani postawiona przed sądem; mając na uwadze, że brak jest uzgodnionej na poziomie międzynarodowym formy reakcji w przypadku wspieranego przez państwo ataku cybernetycznego na inne państwo, oraz brak jednoznacznej odpowiedzi, czy należy traktować taki atak jako casus belli;

O. mając na uwadze, że Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji angażuje się po stronie państw członkowskich, pomagając im w wymianie dobrych praktyk w obszarze bezpieczeństwa cybernetycznego i zalecając, jak opracować, wdrożyć i utrzymać strategię bezpieczeństwa cybernetycznego; agencja ta odgrywa również rolę wspierającą w zakresie krajowych strategii bezpieczeństwa cybernetycznego, krajowych planów na wypadek zagrożenia, przy organizacji paneuropejskich i międzynarodowych ćwiczeń dotyczących ochrony krytycznej infrastruktury teleinformatycznej oraz przy opracowywaniu scenariuszy ćwiczeń krajowych;

P. mając na uwadze, że do czerwca 2012 r. tylko 10 państw członkowskich UE oficjalnie przyjęło krajową strategią bezpieczeństwa cybernetycznego;

Q. mając na uwadze, że cyberobrona jest jednym z priorytetów EAO, która utworzyła w ramach planu rozwoju zdolności zespół projektowy ds. bezpieczeństwa cybernetycznego, w obrębie którego większość państw członkowskich współpracuje przy gromadzeniu doświadczeń i formułowaniu zaleceń;

R. mając na uwadze, że inwestycje w działania badawczo-rozwojowe w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony mają podstawowe znaczenie dla osiągania postępów i dla utrzymania wysokiego poziomu bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony; mając na uwadze, że wydatki z tytułu obrony na badania i rozwój zmniejszyły się zamiast osiągnąć poziom 2% całkowitych wydatków z zakresu obrony;

S. mając na uwadze, że uświadamianie i kształcenie obywateli w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego powinno stanowić podstawę każdej kompleksowej strategii bezpieczeństwa cybernetycznego;

T. mając na uwadze, że należy ustanowić wyraźną równowagę między środkami bezpieczeństwa a prawami obywateli wynikającymi z TFUE, jak prawo do prywatności, ochrona danych i wolność wypowiedzi, nie poświęcając jednego kosztem drugiego;

U. mając na uwadze rosnącą potrzebę lepszego szanowania i ochrony praw jednostki do prywatności zapisanych w Karcie praw podstawowych UE i w art. 16 TFUE; mając na uwadze, że konieczność zabezpieczenia i ochrony cyberprzestrzeni na szczeblu krajowym, w odniesieniu do instytucji i organów obrony – choć jest ważna – nie powinna usprawiedliwiać jakiegokolwiek ograniczania praw i swobód w przestrzeni cybernetycznej i informatycznej;

V. mając na uwadze, że globalny i nieograniczony charakter internetu wymaga nowych form współpracy międzynarodowej i zarządzania z udziałem wielu zainteresowanych stron;

W. mając na uwadze, że rządy coraz bardziej polegają na prywatnych podmiotach w celu zapewnienia bezpieczeństwa krytycznej infrastruktury;

X. mając na uwadze, że Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) nie włączyła jeszcze aktywnie aspektu bezpieczeństwa cybernetycznego do swoich relacji z krajami trzecimi;

Y. mając na uwadze, że Instrument na rzecz Stabilności jest jak na razie jedynym unijnym programem opracowanym w celu reagowania na nagłe kryzysy lub globalne/transregionalne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa, w tym na zagrożenia cybernetyczne;

Z. mając na uwadze, że wspólna reakcja – za pośrednictwem grupy roboczej UE-USA ds. bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberprzestępczości – na zagrożenia cybernetyczne jest jednym z priorytetów w stosunkach UE-USA;

Działania i koordynacja w UE

1. odnotowuje, że zagrożenia cybernetyczne i ataki na rząd oraz organy administracyjne, wojskowe i międzynarodowe są coraz bardziej niebezpieczne dla UE, jak i całego świata, i zdarzają się coraz częściej, oraz że istnieją poważne powody do obawy, iż publiczne i niepubliczne podmioty, w szczególności organizacje terrorystyczne i przestępcze, mogą zaatakować krytyczne systemy i infrastruktury informacyjne i komunikacyjne instytucji i państw członkowskich UE i wyrządzić poważne szkody, w tym wywołać reakcję łańcuchową;

2. podkreśla zatem konieczność przyjęcia globalnego i skoordynowanego podejścia do tych wyzwań na szczeblu UE poprzez opracowanie kompleksowej unijnej strategii bezpieczeństwa cybernetycznego, która powinna zapewnić wspólną definicję bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony oraz cyberataku z nią związanego, wspólną wizję działań, a także uwzględnić wartość dodaną istniejących agencji i organów oraz dobre praktyki tych państw członkowskich, które posiadają już krajowe strategie bezpieczeństwa cybernetycznego; podkreśla kluczowe znaczenie koordynacji i utworzenia synergii na poziomie Unii, aby wspomóc łączenie różnych inicjatyw, programów i działań o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym; kładzie nacisk na fakt, że taka strategia powinna zapewniać elastyczność i być regularnie uaktualniana celem dostosowania jej do szybko zmieniającego się charakteru cyberprzestrzeni;

3. nalega, aby Komisja i wysoka przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa rozważyły w swojej przyszłej propozycji dotyczącej warunków stosowania klauzuli solidarności (artykuł 222 TFUE) możliwość poważnego ataku cybernetycznego przeciwko któremukolwiek państwu członkowskiemu; jest ponadto zdania, że choć ataki cybernetyczne zagrażające bezpieczeństwu narodowemu nadal należy definiować przy użyciu wspólnej terminologii, mogłyby zostać objęte klauzulą wzajemnej obrony (artykuł 42 ust. 7 Traktatu UE), bez uszczerbku dla zasady proporcjonalności;

4. podkreśla, że we WPBiO należy zagwarantować, że jednostki przeprowadzające unijne operacje wojskowe i misje cywilne będą chronione przed cyberatakami; podkreśla, że cyberobrona powinna stać się aktywną zdolnością WPBiO;

5. podkreśla, że wszystkie dziedziny unijnej polityki bezpieczeństwa cybernetycznego powinny zmierzać do zapewnienia maksymalnego poziomu ochrony i zachowania swobód cyfrowych oraz poszanowania praw człowieka w internecie, a także opierać się na tych zasadach; uważa, że polityka zagraniczna i bezpieczeństwa UE powinna obejmować internet i ICT, by pogłębić wysiłki w tym zakresie;

6. wzywa Komisję i Radę, by jednoznacznie uznały swobody cyfrowe za prawa podstawowe oraz za niezbędne warunki korzystania z powszechnych praw człowieka; podkreśla, że państwa członkowskie powinny zmierzać do sytuacji, w której nigdy nie zagrożą prawom i swobodom swoich obywateli przy opracowywaniu reakcji na zagrożenia i ataki cybernetyczne, a także że powinny dokonywać legislacyjnego rozróżnienia między cywilnym i wojskowym poziomem incydentów cybernetycznych; wzywa do rozważnego stosowania wszelkich ograniczeń dotyczących korzystania z narzędzi komunikacyjnych i informacyjnych przez obywateli;

7. wzywa Radę i Komisję oraz państwa członkowskie, by opracowały białą księgę w sprawie cyberobrony, w której ustanowią jasną definicję i kryteria dokonujące podziału poziomów cyberataków w dziedzinie cywilnej i wojskowej, zgodnie z ich założeniami i skutkami, a także poziomów reakcji, w tym śledztwa, wykrywania i ścigania sprawców;

8. odnotowuje wyraźną potrzebę zaktualizowania europejskiej strategii bezpieczeństwa w celu ustalenia i znalezienia sposobów wykrywania i ścigania indywidualnych, sieciowych bądź wspieranych przez państwo sprawców cyberataków;

Szczebel UE

9. podkreśla znaczenie horyzontalnej współpracy i koordynacji w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego w instytucjach i agencjach UE i między nimi;

10. podkreśla, że nowe technologie stanowią wyzwanie dla sposobu realizacji przez rządy ich podstawowych, tradycyjnych zadań; ponownie potwierdza, że polityka obrony i bezpieczeństwa ostatecznie jest w rękach rządu, przy należytej demokratycznej kontroli; zauważa coraz większą rolę podmiotów prywatnych w realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa i obrony, co odbywa się często w braku przejrzystości, odpowiedzialności lub mechanizmów demokratycznej kontroli;

11. podkreśla, że rządy powinny stosować się do podstawowych zasad wynikających z międzynarodowego prawa publicznego i humanitarnego, takich jak poszanowanie suwerenności państwowej i praw człowieka, przy stosowaniu nowych technologii w ramach polityki bezpieczeństwa i obrony; wskazuje na cenne doświadczenie państw członkowskich UE, takich jak Estonia, w definiowaniu i opracowywaniu polityki bezpieczeństwa cybernetycznego oraz cyberobrony;

12. uznaje konieczność dokonania oceny ogólnego poziomu ataków cybernetycznych przeciwko unijnym systemom i infrastrukturze informacji; podkreśla w tym kontekście konieczność ciągłej oceny stopnia gotowości instytucji UE do reagowania na potencjalne ataki cybernetyczne; podkreśla w szczególności konieczność wzmocnienia krytycznej infrastruktury informatycznej;

13. podkreśla też konieczność udostępniania w ramach systemów informatycznych informacji na temat słabych punktów, a także alarmów i ostrzeżeń dotyczących nowych zagrożeń;

14. odnotowuje, że niedawne ataki cybernetyczne przeciwko europejskim sieciom informacji i rządowym systemom informacji spowodowały znaczne szkody dla gospodarki i bezpieczeństwa, których zakres nie został odpowiednio oceniony;

15. wzywa wszystkie instytucje UE do jak najszybszego opracowania strategii bezpieczeństwa cybernetycznego i planów awaryjnych w odniesieniu do ich własnych systemów;

16. zwraca się do wszystkich instytucji UE o włączenie do ich analiz ryzyka i planów zarządzania kryzysowego kwestii zarządzania w sytuacji kryzysu cybernetycznego; ponadto apeluje do wszystkich instytucji UE o zapewnienie wszystkim swoim pracownikom szkoleń uświadamiających dotyczących bezpieczeństwa cybernetycznego; sugeruje przeprowadzanie raz w roku ćwiczeń cybernetycznych podobnych do ćwiczeń reagowania w nagłych wypadkach;

17. podkreśla znaczenie skutecznego rozwijania działalności unijnego zespołu reagowania na incydenty komputerowe (EU-CERT) i CERT krajowych, jak również znaczenie opracowywania krajowych planów awaryjnych na wypadek konieczności podjęcia działań; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że do maja 2012 r. wszystkie państwa członkowskie UE powołały krajowe CERT; nalega na dalsze rozwijanie krajowych CERT i unijnego CERT, które będą w stanie w razie konieczności podjąć działania w przeciągu 24 godzin; podkreśla konieczność rozpatrzenia możliwości utworzenia partnerstw publiczno-prywatnych w tym obszarze;

18. uznaje, że „Cyber Europe 2010” – pierwsze europejskie ćwiczenie w zakresie ochrony krytycznej infrastruktury teleinformatycznej, które przeprowadzono z udziałem różnych państw członkowskich i pod przewodnictwem Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji – okazało się być przydatnym działaniem i przykładem dobrej praktyki; podkreśla także potrzebę jak najszybszego utworzenia sieci ostrzegania o zagrożeniach dla infrastruktury krytycznej na szczeblu europejskim;

19. podkreśla znaczenie ogólnoeuropejskich ćwiczeń w procesie przygotowania do reagowania w przypadku zakrojonych na szeroką skalę ataków zagrażających bezpieczeństwu sieci, a także zdefiniowania jednolitego zestawu norm oceny zagrożeń;

20. zwraca się do Komisji o zbadanie konieczności i możliwości utworzenia stanowiska ds. unijnej koordynacji cybernetycznej;

21. uważa, że z uwagi na wysoki poziom umiejętności wymagany zarówno w odpowiedniej obronie cybernetycznych systemów i infrastruktury, jak i w ataku na nie, należy rozważyć możliwość opracowania strategii „białych kapeluszy” między Komisją, Radą i państwami członkowskimi; zauważa, że w takich przypadkach wysoki jest potencjał „drenażu mózgów” oraz że zwłaszcza niepełnoletni skazani za takie ataki mają duży potencjał do zrehabilitowania się i uzyskania zatrudnienia w agencjach i organach obrony;



Europejska Agencja Obrony (EAO)

22. z zadowoleniem przyjmuje ostatnie inicjatywy i projekty dotyczące cyberobrony, zwłaszcza w zakresie gromadzenia i klasyfikowania odnośnych danych dotyczących bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony oraz związanych z tym wyzwań i potrzeb, oraz wzywa państwa członkowskie do szerszej współpracy z EAO w dziedzinie cyberobrony, także na szczeblu wojskowym;

23. podkreśla znaczenie bliskiej współpracy państw członkowskich z EAO przy rozwijaniu krajowych zdolności cyberobrony; jest zdania, że tworzenie synergii, gromadzenie zasobów i dzielenie się nimi na szczeblu europejskim mają podstawowe znaczenie dla skutecznej cyberobrony na poziomie europejskim i krajowym;

24. zachęca EAO do zacieśnienia współpracy z NATO, krajowymi i międzynarodowymi centrami doskonałości, Europejskim Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością w ramach Europolu, przyczyniającym się do szybszych reakcji na cyberataki, a zwłaszcza z Centrum Doskonałości ds. Współpracy w Dziedzinie Obrony, oraz do skoncentrowania się na budowaniu zdolności i szkoleniach, jak również na wymianie informacji i praktyk;

25. z niepokojem odnotowuje, że do 2010 r. tylko jednemu państwu członkowskiemu udało się przeznaczyć 2% wydatków na badania i rozwój z zakresu obrony i że pięć państw członkowskich nie wydało w 2010 r. żadnych środków na badania i rozwój; nalega, aby EAO wraz z państwami członkowskimi zgromadziła zasoby i poczyniła skuteczne inwestycje we wspólne badania i rozwój, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony;

Państwa członkowskie

26. apeluje do wszystkich państw członkowskich o niezwłoczne opracowanie i uzupełnienie ich krajowych strategii bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony oraz o opracowywanie solidnej polityki i zapewnienie trwałego otoczenia regulacyjnego, kompleksowych procedur zarządzania ryzykiem i odpowiednich środków i mechanizmów przygotowawczych; wzywa Europejską Agencję ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji do wspierania państw członkowskich; wyraża swoje wsparcie dla Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji przy opracowywaniu przewodnika dobrych praktyk zawierającego dobre praktyki i zalecenia na temat tego, jak opracować, wdrożyć i utrzymać strategię bezpieczeństwa cybernetycznego;

27. zachęca wszystkie państwa członkowskie do utworzenia w swoich strukturach wojskowych specjalnych działów zajmujących się bezpieczeństwem cybernetycznym i cyberobroną w celu współpracy z podobnymi organami w innych państwach członkowskich UE;

28. zachęca państwa członkowskie do tworzenia na poziomie regionalnym wyspecjalizowanych sądów mających na celu skuteczniejsze karanie ataków na systemy informatyczne; podkreśla konieczność zachęcania do wprowadzenie zmian w przepisach krajowych, aby zapewnić ich dostosowanie do postępu technicznego i zastosowań;

29. zwraca się do Komisji, aby nadal pracowała nad spójnym i skutecznym europejskim podejściem pozwalającym uniknąć zbędnych inicjatyw, zachęcając i wspierając państwa członkowskie w ich staraniach na rzecz rozwijania mechanizmów współpracy i zintensyfikowania wymiany informacji; jest zdania, że należy ustalić minimalny poziom obowiązkowej współpracy i dzielenia się informacjami między państwami członkowskimi;

30. nalega, aby państwa członkowskie opracowały krajowe plany awaryjne i włączyły do planów zarządzania kryzysowego i analiz ryzyka zarządzanie w razie kryzysu cybernetycznego; podkreśla także znacznie odpowiedniego przeszkolenia wszystkich pracowników podmiotów publicznych w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego, a w szczególności zapewnienia członkom organów sądowych i organów bezpieczeństwa dostosowanych szkoleń w placówkach szkoleniowych; wzywa Europejską Agencję ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji i inne stosowne organy do wspierania państw członkowskich w zapewnianiu gromadzenia zasobów i dzielenia się nimi oraz w unikaniu powielania działań;

31. apeluje do państw członkowskich o uczynienie badań i rozwoju jednym z podstawowych filarów bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony oraz o wspieranie kształcenia inżynierów specjalizujących się w ochronie systemów informatycznych; zwraca się do państw członkowskich o wypełnienie zobowiązania do zwiększenia części wydatków na obronę przypadającej na badania i rozwój do co najmniej 2%, ze specjalnym uwzględnieniem bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony;

32. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zaproponowania programów propagujących ogólnie bezpieczne korzystanie z internetu, systemów informacyjnych i technologii komunikacyjnych oraz podnoszących świadomość na ten temat wśród użytkowników prywatnych i korporacyjnych; proponuje, aby Komisja zapoczątkowała publiczną ogólnoeuropejską inicjatywę edukacyjną na ten temat; zwraca się do państw członkowskich o włączenie do programów szkolnych w jak najmłodszych klasach kwestii bezpieczeństwa cybernetycznego;



Współpraca publiczno-prywatna

33. podkreśla podstawową rolę konstruktywnej i uzupełniającej współpracy w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego między władzami publicznymi a sektorem prywatnym, zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym, z myślą o budowaniu wzajemnego zaufania; zdaje sobie sprawę z tego, że dalsze zwiększanie wiarygodności i skuteczności właściwych instytucji publicznych przyczyni się do budowania zaufania i wymiany krytycznych informacji;

34. wzywa partnerów z sektora prywatnego, by rozważyli zastosowanie rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa już na etapie projektowania nowych produktów, sprzętu, usług i aplikacji, a także zachęty dla podmiotów projektujących nowe produkty, sprzęt, usługi i aplikacje, których zasadniczym elementem będzie bezpieczeństwo na etapie projektowania; domaga się, by w ramach współpracy z sektorem prywatnym w zakresie zapobiegania atakom cybernetycznym i ich zwalczania istniały minimalne standardy przejrzystości i mechanizmy sprawozdawczości;

35. podkreśla, że ochrona krytycznej infrastruktury teleinformatycznej uwzględniona jest w strategii bezpieczeństwa wewnętrznego UE w kontekście zwiększania poziomu bezpieczeństwa obywateli i przedsiębiorstw w cyberprzestrzeni;

36. apeluje o ustanowienie ciągłego dialogu z tymi partnerami na temat najlepszego wykorzystania systemów informacyjnych i ich odporności oraz na temat wspólnego ponoszenia odpowiedzialności, niezbędnego do bezpiecznego i właściwego funkcjonowania tych systemów;

37. jest zdania, że państwa członkowskie, instytucje UE i sektor prywatny powinni, we współpracy z Europejską Agencją ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji, podjąć działania na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa i integralności systemów informacyjnych, zapobiegania atakom i ograniczania ich skutków; wspiera Komisję w jej staraniach na rzecz opracowania minimalnych norm bezpieczeństwa cybernetycznego i systemów certyfikacji dla firm oraz w tworzeniu odpowiednich zachęt mających na celu pobudzanie wysiłków sektora prywatnego na rzecz poprawy bezpieczeństwa;

38. zwraca się do Komisji i rządów państw członkowskich o zachęcanie podmiotów sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego do włączania zarządzania w sytuacji kryzysu cybernetycznego do swoich planów zarządzania kryzysowego i analiz ryzyka; apeluje ponadto o wprowadzenie podnoszących świadomość szkoleń dla wszystkich ich pracowników z zakresu głównych aspektów bezpieczeństwa cybernetycznego i higieny cybernetycznej;

39. wzywa Komisję, aby we współpracy z państwami członkowskimi i odpowiednimi agencjami i organami opracowała ramy i instrumenty dla systemu szybkiej wymiany informacji, który zapewniałby anonimowość przy zgłaszaniu incydentów cybernetycznych w sektorze prywatnym, umożliwiałby podmiotom publicznym otrzymywanie bieżących informacji i w razie potrzeby zapewniałby wsparcie;

40. podkreśla, że UE powinna ułatwić rozwój konkurencyjnego i innowacyjnego rynku bezpieczeństwa cybernetycznego w UE, aby umożliwić MŚP prowadzenie działalności w tym obszarze, co przyczyni się do intensywniejszego wzrostu i tworzenia miejsc pracy;

Współpraca międzynarodowa

41. zwraca się do ESDZ o przyjęcie aktywnego podejścia do bezpieczeństwa cybernetycznego oraz o włączenie aspektów bezpieczeństwa cybernetycznego do wszystkich swoich działań, zwłaszcza w odniesieniu do krajów trzecich; apeluje o zacieśnienie współpracy i zintensyfikowanie wymiany informacji na temat tego, jak radzić sobie z problemami bezpieczeństwa cybernetycznego z krajami trzecimi;

42. podkreśla, że ukończenie kompleksowej unijnej strategii bezpieczeństwa cybernetycznego jest warunkiem wstępnym ustanowienia skutecznej współpracy międzynarodowej w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego, której wymaga transgraniczny charakter zagrożeń cybernetycznych;

43. wzywa państwa członkowskie, które jeszcze nie podpisały lub ratyfikowały Konwencji Rady Europy o cyberprzestępczości (konwencja z Budapesztu), do niezwłocznego uczynienia tego; wspiera Komisję i ESDZ w ich staraniach na rzecz promowania konwencji i jej wartości wśród krajów trzecich;

44. jest świadomy konieczności uzgodnionej i koordynowanej na poziomie międzynarodowym reakcji na zagrożenia cybernetyczne; w związku z tym wzywa Komisję, ESDZ i państwa członkowskie do odgrywania przewodniej roli na wszystkich forach, zwłaszcza w ONZ, podejmując działania na rzecz osiągnięcia szerszej międzynarodowej współpracy i ostatecznego porozumienia dotyczącego ustalenia wspólnego rozumienia norm zachowania w cyberprzestrzeni, a także do wspierania współpracy w celu wypracowania umów dotyczących kontroli broni cybernetycznej;

45. zachęca do wymiany wiedzy w dziedzinie bezpieczeństwa cybernetycznego z krajami BRICS i innymi krajami o wschodzących gospodarkach w celu zbadania możliwości ewentualnych wspólnych reakcji na rosnącą cyberprzestępczość i coraz częstsze zagrożenia i ataki cybernetyczne, zarówno na szczeblu cywilnym, jak i wojskowym;

46. nalega, aby ESDZ i Komisja przyjęły aktywne stanowisko na odpowiednich międzynarodowych forach i w organizacjach międzynarodowych, zwłaszcza w ONZ, OBWE, OECD i Banku Światowym, aby zapewnić stosowanie istniejącego prawa międzynarodowego i osiągnąć konsensus w sprawie norm dotyczących odpowiedzialnego zachowania państwa względem bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony, oraz aby koordynowały stanowiska państw członkowskich z myślą o promowaniu podstawowych unijnych wartości i strategii w obszarze bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony;

47. wzywa Radę i Komisję, aby w ramach dialogu, kontaktów i umów o współpracy z krajami trzecimi, a w szczególności umów przewidujących współpracę i wymianę w dziedzinie technologii, kładły nacisk na minimalne wymogi dotyczące zapobiegania cyberprzestępczości i atakom cybernetycznym oraz zwalczania ich, a także na minimalne normy z zakresu bezpieczeństwa systemu informacji;

48. zwraca się do Komisji o wspieranie w razie potrzeby krajów trzecich w ich staraniach na rzecz budowania ich zdolności z zakresu bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony oraz o ułatwianie tych starań;

Współpraca z NATO

49. powtarza, że w oparciu o ich wspólne wartości i strategiczne interesy UE i NATO ponoszą szczególną odpowiedzialność i dysponują zdolnościami umożliwiającymi skuteczniejsze wspólne reagowanie na rosnące wyzwania dotyczące bezpieczeństwa cybernetycznego poprzez poszukiwanie możliwej komplementarności, bez powielania działań i z uwzględnieniem swoich obowiązków;

50. zważywszy na uzupełniający się charakter podejścia UE i NATO do bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony, podkreśla konieczność gromadzenia zasobów i dzielenia się nimi w praktycznym wymiarze; uwypukla konieczność zacieśnienia współpracy, zwłaszcza w zakresie planowania, technologii, szkoleń i wyposażenia w odniesieniu do bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberobrony;

51. nalega, aby w oparciu o istniejącą komplementarność działań w zakresie rozwijania zdolności do obrony wszystkie właściwe unijne organy zajmujące się bezpieczeństwem cybernetycznym i cyberobroną pogłębiły praktyczną współpracę z NATO z myślą o wymianie doświadczenia i uczeniu się, jak zapewnić odporność systemów UE;



Współpraca ze Stanami Zjednoczonymi

52. jest zdania, że UE i USA powinny zacieśnić wzajemną współpracę, aby zaradzić atakom cybernetycznym i cyberprzestępczości, jako że stało się to priorytetem stosunków transatlantyckich po szczycie UE-USA w Lizbonie w 2010 r.;

53. z zadowoleniem przyjmuje utworzenie, na szczycie UE-USA w listopadzie 2010 r., grupy roboczej UE-USA ds. bezpieczeństwa cybernetycznego i cyberprzestępczości, oraz wspiera jej wysiłki na rzecz uwzględnienia kwestii dotyczących bezpieczeństwa cybernetycznego w transatlantyckim dialogu politycznym;

54. z zadowoleniem przyjmuje wspólne ustanowienie przez Komisję i rząd USA, pod patronatem grupy roboczej UE-USA, wspólnego programu i planu działania na rzecz wspólnych/zsynchronizowanych międzykontynentalnych ćwiczeń w dziedzinie bezpieczeństwa cybernetycznego w 2012/2013 r.; odnotowuje pierwsze ćwiczenie cyberatlantyckie z 2011 r.;

55. podkreśla, że zarówno UE, jak i USA – jako największe źródła cyberprzestrzeni i jej użytkowników – powinny współpracować nad ochroną praw i wolności swoich obywateli, dotyczących korzystania z tej przestrzeni; podkreśla, że skoro bezpieczeństwo narodowe jest kluczowym celem, cyberprzestrzeń należy zabezpieczyć, a także chronić;

o

o o



56. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wysokiej przedstawiciel do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/ wiceprzewodniczącej Komisji, EAO, Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji oraz NATO.

P7_TA-PROV(2012)0458

Rola wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony w przypadku klęsk spowodowanych warunkami klimatycznymi i katastrof naturalnych

Komisja Spraw Zagranicznych

PE489.485

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 listopada 2012 r. na temat roli wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony w przypadku kryzysów i klęsk żywiołowych spowodowanych zmianą klimatu (2012/2095 (INI))
Parlament Europejski,

– uwzględniając tytuł V Traktatu o Unii Europejskiej, w szczególności artykuły 42 i 43,

– uwzględniając art. 196 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący ochrony ludności oraz art. 214 dotyczący pomocy humanitarnej,

– uwzględniając konkluzje Rady dotyczące działań dyplomatycznych UE w związku ze zmianą klimatu z dnia 18 lipca 2011 r.1,

– uwzględniając wspólny dokument Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych („ESDZ”) i Komisji z lipca 2011 r. zawierający spostrzeżenia na temat działań dyplomatycznych UE w związku ze zmianą klimatu2,

– uwzględniając wspólne sprawozdanie z 2008 r. przedstawione przez Wysokiego Przedstawiciela Javiera Solanę i Komisję Europejską Radzie Europejskiej pt. „Zmiany klimatu a bezpieczeństwo międzynarodowe” i wysunięte w jego następstwie zalecenia3,

– uwzględniając roczne sprawozdanie Komisji zatytułowane „Europejskie siły ochrony ludności: Europe Aid” z maja 2006 r.,

– uwzględniając decyzję Rady z dnia 8 listopada 2007 r. ustanawiającą wspólnotowy mechanizm ochrony ludności4, komunikat Komisji pt. „Wzmacnianie europejskiej zdolności reagowania w przypadku klęsk i katastrof: rola ochrony ludności i pomocy humanitarnej” z dnia 26 października 2010 r. (COM(2010)0600) oraz własną rezolucję z dnia 27 września 2011 r.5,

– uwzględniając wniosek w sprawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczący unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (COM(2011)0934),

– uwzględniając komunikat Komisji z 2008 r. pt. „Unia Europejska a region arktyczny” (COM (2008)0763) oraz własną rezolucję z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie zrównoważonej polityki UE na dalekiej północy6,

– uwzględniając własną rezolucję z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie wpływu kryzysu finansowego na sektor obrony w państwach członkowskich UE1,

– uwzględniając konkluzje konferencji w Berlinie (zorganizowanej w październiku 2011 r.) zatytułowanej „From Climate negotiations to Climate diplomacy” (Od negocjacji po działania dyplomatyczne w dziedzinie zmiany klimatu) oraz konferencji w Londynie (zorganizowanej w marcu 2012 r.) zatytułowanej „A 21st century dialogue on Climate and Security” (Dialog na miarę XXI w. w sprawie zmiany klimatu i bezpieczeństwa),

– uwzględniając oświadczenie prezydencji Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie zmian klimatu i bezpieczeństwa międzynarodowego z lipca 2011 r.2

– uwzględniając sprawozdania Programu Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska z 2011 i 2012 r. zatytułowane „Bezpieczeństwo źródeł utrzymania: zmiany klimatyczne, konflikty i migracje w Sahelu”3,

– uwzględniając dokumenty ONZ na temat bezpieczeństwa ludności i odpowiedzialności w zakresie ochrony4,

– uwzględniając wytyczne ONZ na temat wykorzystania aktywów obrony wojskowej i cywilnej przy udzielaniu pomocy w przypadku kataklizmów (wytyczne z Oslo)5 oraz wytyczne na temat wykorzystania aktywów obrony wojskowej i cywilnej do wsparcia działań humanitarnych ONZ w przypadkach złożonych sytuacji kryzysowych (wytyczne MCDA),

– uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady (SEC(2007)0781, SEC(2007)0782, COM(2007)0317) i wspólne oświadczenie zatytułowane „Europejski konsensus w sprawie pomocy humanitarnej”6,

– uwzględniając art. 48 Regulaminu,

– uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A7-0349/2012),
Uwagi ogólne

1. zwraca uwagę na wpływ zmian klimatu na światowe bezpieczeństwo, pokój i stabilność;

2. wyraża ubolewanie, że w ostatnich czterech latach sprawa zmian klimatu jako największego zagrożenia dla światowego bezpieczeństwa została przyćmiona w debacie publicznej przez kryzys gospodarczy i finansowy, który również stanowi bezpośrednie zagrożenie dla świata;

3. uważa, że zwiększenie się częstości występowania skrajnych zjawisk pogodowych w ostatnich latach oznacza eskalację kosztów dla gospodarki światowej, nie tylko dla krajów rozwijających się, ale także dla całego świata, zarówno w postaci kosztów bezpośrednich w zakresie odbudowy i pomocy, ale także kosztów pośrednich, na które składa się wzrost cen ubezpieczeń, produktów i usług; podkreśla, że wydarzenia te stanowią podwyższają również zagrożenie dla międzynarodowego pokoju oraz bezpieczeństwa ludności;

4. podkreśla, że klęski żywiołowe, zaostrzane przez zmiany klimatu, są bardzo destabilizujące, szczególnie dla najbardziej narażonych państw; zwraca jednak uwagę, że dotychczas żadnego konfliktu nie można przypisać wyłącznie zmianom klimatu; podkreśla, że ludność, dotknięta problemem pogarszającego się dostępu do wody słodkiej i żywności, co jest spowodowane klęskami żywiołowymi zaostrzonymi pogłębiającymi się zmianami klimatu, zmuszona jest do migracji, a więc nadmiernego przeciążania gospodarczych, społecznych i administracyjnych możliwości już i tak słabych regionów lub upadających państw, co w rezultacie objawia się powstawaniem konfliktów i negatywnym wpływem na ogólne bezpieczeństwo; przypomina, że zjawiska te stwarzają konkurencję między wspólnotami i krajami o ograniczone zasoby;

5. uznaje, że skomplikowane kryzysy można przewidywać i zapobiegać im poprzez zastosowanie kompleksowego podejścia, w tym poprzez wykorzystanie w pełni w obszarach polityki narzędzi istniejących w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, a także pomocy humanitarnej i rozwojowej; zauważa również, że w 2004 r. NATO znalazło się w centrum pierwszej międzynarodowej reakcji na wyzwania związane z bezpieczeństwem środowiskowym, kiedy to Sojusz połączył się z pięcioma innymi agencjami międzynarodowymi1 w celu stworzenia inicjatywy na rzecz środowiska i bezpieczeństwa (ENVSEC) i rozwiązywania w jej ramach problemów środowiskowych zagrażających bezpieczeństwu narażonych regionów;

6. uznaje znaczenie infrastruktury krytycznej zapewniającej wsparcie dla WPBiO;

7. uznaje, że o ile rozwiązywanie problemu zmian klimatu poprzez powiązania w zakresie bezpieczeństwa może mieć wymiar pozytywny, jest to tylko jeden z elementów działania UE w sprawie zmian klimatu, w ramach którego Unia podejmuje próby wykorzystania narzędzi politycznych i gospodarczych w celu łagodzenia i dostosowania się do zmian klimatu;

8. zwraca uwagę, że w swoich strategiach działań zewnętrznych, politykach i instrumentach UE powinna uwzględnić wpływ klęsk żywiołowych i zmian klimatu na bezpieczeństwo międzynarodowe; przypomina ponadto, że w związku zarówno z klęskami żywiołowymi, jak i innymi katastrofami, należy poświęcić szczególną uwagę kobietom i dzieciom, które są szczególnie narażone w sytuacjach kryzysowych;
9. przypomina w tym kontekście o mandacie Komisji w zakresie pomocy humanitarnej i ochrony ludności oraz podkreśla potrzebę dalszego rozwoju i umacniania istniejących instrumentów;

10. ponownie przypomina również o znaczeniu obniżania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi w celu ograniczenia oddziaływania tych klęsk na słabsze grupy ludności;

11. zauważa, że konieczne jest zintegrowanie analizy wpływu kryzysów spowodowanych zmianą klimatu i będących ich następstwem klęsk żywiołowych ze strategiami i planami operacyjnymi wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony przed, w trakcie i po wystąpieniu klęsk naturalnych lub humanitarnych, a także stworzenie awaryjnych planów na rzecz łagodzenia zmian klimatu ukierunkowanych na najbardziej zagrożone regiony przy jednoczesnym poszanowaniu zasad humanitarnych określonych w Traktacie z Lizbony; wzywa też do współpracy praktycznej, takiej jak ćwiczenia z zakresu współpracy;
12. podkreśla, że wypracowanie skutecznej reakcji na wpływ zmian klimatu na bezpieczeństwo wymaga nie tylko usprawnień w procesach zapobiegania konfliktom i zarządzania kryzysowego, lecz również poprawy możliwości w zakresie analizy i wczesnego ostrzegania;

13. przypomina, że Traktat z Lizbony wymaga od Unii rozwijania potencjału cywilnego i wojskowego z przeznaczeniem do zarządzania międzynarodowymi kryzysami w całym zakresie zadań wymienionych w art. 43, w szczególności obejmującym misje zapobiegania konfliktom, misje humanitarne i ratunkowe, misje doradztwa i wsparcia wojskowego, utrzymywania pokoju i operacje stabilizacji sytuacji po zakończeniu konfliktów; jednocześnie jest zdania, że należy unikać powielania instrumentów oraz wprowadzić jasne rozróżnienie na instrumenty wchodzące w zakres wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony i wykraczające poza nią, zgodnie z art. 196 i 214 TFUE; przypomina również o konieczności unikania wszelkich przypadków powielania dobrze ugruntowanych instrumentów dotyczących pomocy humanitarnej i ochrony ludności, które nie wchodzą w zakres wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony;

14. uznaje możliwości i aktywa, jakimi dysponują struktury wojskowe w ramach inteligencji ekologicznej, oceny ryzyka, pomocy humanitarnej, pomocy w przypadku kataklizmów i ewakuacji, które mają istotną rolę do odegrania w ramach mechanizmów wczesnego ostrzegania, zarządzania w sytuacji kryzysowej spowodowanej zmianą klimatu i reagowania w przypadku katastrof;

15. zwraca uwagę, że Traktat z Lizbony wprowadził nowe przepisy (art. 21–23, 27, 39, 41 ust. 3, 43–46 TUE), w szczególności artykuły związane z funduszem początkowym w art. 41 ust. 3, które nadal należy wdrożyć;

16. zwraca uwagę, że UE powinna w dalszym ciągu angażować się w działania w ramach ONZ, UA i OBWE, w tym w kontekście ENVSEC, w celu wymiany analiz i wspólnego stawienia czoła wyzwaniom związanym ze zmianami klimatu;

17. podkreśla znaczenie synergii cywilno-wojskowych w takich kataklizmach jak te na Haiti, w Pakistanie i Nowym Orleanie; uważa, że synergie te dowiodły, jak siły wojskowe mogą zapewnić cenny wkład w przypadku kryzysów i klęsk żywiołowych spowodowanych zmianami klimatu poprzez udzielenie na czas bezpośredniej pomocy poszkodowanym obszarom i ich mieszkańcom;

18. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zmiany klimatu odgrywają coraz bardziej kluczową rolę w globalnej debacie na temat bezpieczeństwa, w szczególności od 2007 r., od czasu gdy Rada Bezpieczeństwa ONZ odbyła pierwszą dyskusję na temat zmian klimatu i ich skutków dla bezpieczeństwa międzynarodowego; pochwala starania UE i rządów państw członkowskich za przedłożenie tej kwestii w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w lipcu 2011 r. oraz ujęcie jej w konkluzjach Rady Spraw Zagranicznych w dziedzinie działań dyplomatycznych na rzecz klimatu;

Potrzeba woli politycznej i działania

19. wzywa wiceprzewodniczącego Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, odpowiedzialnego za prowadzenie unijnej wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, do:

a) uwzględnienia, w stosownych przypadkach, zmian klimatu i klęsk żywiołowych wraz z ich przyszłymi implikacjami w kwestii bezpieczeństwa i obrony w analizach kryzysów i gróźb konfliktów;

b) przeprowadzenia oceny, które kraje lub regiony są potencjalnie najbardziej narażone na ryzyko konfliktu i niestabilności w wyniku zmian klimatu i klęsk żywiołowych; sporządzenia listy takich krajów/regionów; zapewnienia w ramach corocznych sprawozdań WPZiB informacji o wdrażaniu strategii politycznych i instrumentów UE, których celem jest stawienie czoła tym wyzwaniom w krajach/regionach umieszczonych na liście;


c) rozszerzenia praktycznej zdolności UE do zapewnienia zapobiegania konfliktom, zarządzania kryzysowego i odbudowy po zakończeniu kryzysu; ścisłej koordynacji wysiłków z Komisją i w ramach polityki rozwojowej UE w zakresie potrzeby udzielania pomocy krajom partnerskim w przypadku odporności na zmiany klimatu i innych wymiarów dostosowywania się do zmian klimatu;
d) odpowiedniego dostosowania długoterminowego planowania potencjału i możliwości cywilno-wojskowych UE, w ścisłej współpracy z Komisją;

20. jest zdania, że UE musi przedstawić listę wyzwań, przed jakimi stoi w takich rejonach jak Arktyka, Afryka, świat arabski, Himalaje i Wyżyna Tybetańska (tzw. trzeci biegun), w szczególności w perspektywie potencjalnych konfliktów dotyczących zaopatrzenia w wodę;

21. podkreśla znaczenie kontynuowania i umacniania unijnej pomocy rozwojowej i humanitarnej, której celem jest dostosowanie się do kryzysów i klęsk żywiołowych spowodowanych zmianą klimatu, ich łagodzenie, wypracowywanie odporności na nie, a także udzielanie pomocy oraz odbudowa po związanych z nimi katastrofach; zwraca uwagę na znaczenie takich inicjatyw, jak obniżanie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi oraz łączenie pomocy, odbudowy i rozwoju, i wzywa Komisję do włączenia tych programów i działań do głównego nurtu swojej pomocy humanitarnej, a przede wszystkim pomocy rozwojowej; z zadowoleniem przyjmuje proponowane rozszerzenie roli unijnego mechanizmu ochrony ludności, zwłaszcza poza Unią Europejską;

22. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę na rzecz środowiska i bezpieczeństwa (ENVSEC) podejmowaną przez UNDP, UNEP, OBWE, NATO, EKG ONZ i REC1, której celem jest stawienie czoła wyzwaniom związanym z bezpieczeństwem ludzi i środowiskiem naturalnym poprzez oferowanie krajom Azji Środkowej, Kaukazu i Europy Południowo-Wschodniej połączonej puli wiedzy fachowej i zasobów; zwraca uwagę, że ogólne osiągnięcia inicjatywy ENVSEC są wciąż niewielkie, ale dotychczas służyła ona jako ważne narzędzie koordynacji instytucjonalnej oraz punkt wejścia dla ułatwienia procesów włączenia jej zakresu w główny nurt działań;

23. podkreśla, że UE powinna współpracować ze swoimi kluczowymi zagrożonymi regionami oraz najbardziej wrażliwymi państwami w celu zwiększenia ich potencjału radzenia sobie z zagrożeniami; podkreśla, że UE mogłaby w jeszcze większym zakresie włączyć kwestie dostosowywania się do zmian klimatu i odporności na nie do unijnych strategii regionalnych (na przykład strategia UE-Afryka, proces barceloński, synergia czarnomorska, strategia UE-Azja Środkowa i plan działania w sprawie Bliskiego Wschodu);

24. wzywa wiceprzewodniczącego/wysokiego przedstawiciela i Komisję do włączenia potencjalnych skutków zmian klimatu w główny nurt w najważniejszych strategiach, dokumentach strategicznych i instrumentach finansowych dla działań zewnętrznych i WPBiO;

25. zwraca uwagę na to, że bezpieczeństwo energetyczne jest ściśle związane ze zmianami klimatu; uważa, że bezpieczeństwo energetyczne należy poprawić poprzez obniżenie uzależnienia UE od paliw kopalnych, takich jak te importowane z Rosji rurociągami; przypomina, ze rurociągi te będą narażone na przerwanie wskutek topnienia wieloletniej zmarzliny i podkreśla, że transformacja Arktyki to jeden z istotnych skutków zmian klimatu dla bezpieczeństwa UE; podkreśla potrzebę rozwiązania kwestii tego czynnika zwielokrotniającego ryzyko poprzez wzmocnienie unijnej strategii dla Arktyki, a także poprzez wzmocnienie polityki generowania w UE odnawialnych źródeł energii i zapewniania efektywności energetycznej, które znacznie ograniczą uzależnienie UE od zewnętrznych źródeł energii, a co za tym idzie, poprawią jej stan bezpieczeństwa;

26. wzywa Europejską Agencję Obrony i siły zbrojne państw członkowskich do rozwoju technologii ekologicznych opartych na świadomości energetycznej poprzez wykorzystanie w pełni potencjału odnawialnych źródeł energii;


27. przyjmuje z zadowoleniem ostatnie próby zacieśnienia współpracy między NATO a UE w dziedzinie rozwoju potencjału; dostrzega silną potrzebę określenia wzajemnych korzyści współpracy, przy jednoczesnym poszanowaniu poszczególnych obowiązków obu organizacji; podkreśla potrzebę znalezienia i wykorzystania efektu synergii w zakresie projektów łączenia i udostępniania oraz projektów inteligentnej obrony (NATO), które mogłyby być wdrażane w odpowiedzi na kryzysy i klęski żywiołowe spowodowane zmianami klimatu;

28. wzywa wiceprzewodniczącego/wysokiego przedstawiciela do tego, aby potraktowano pierwszoplanowo wykorzystanie całego potencjału Traktatu z Lizbony oraz aby przedstawiono propozycje realizacji funduszu początkowego (art. 41 ust. 3 TUE) w odniesieniu do realizowanych ewentualnie w przyszłości projektów łączenia i udostępniania oraz wspólnego potencjału, jak również stworzenia wspólnej, stałej puli sprzętu na potrzeby operacji cywilnych w sytuacjach kryzysowych;


Potrzeba zmiany nastawienia: wyzwania strategiczne i koncepcyjne
29. zwraca uwagę, że negatywny wpływ zmian klimatu i klęsk żywiołowych na pokój, bezpieczeństwo i stabilność mógłby zostać uwzględniony we wszystkich dokumentach strategicznych WPZiB/WPBiO, które służą jako wytyczne w zakresie planowania i realizacji poszczególnych strategii politycznych i misji;
30. zwraca uwagę, że możliwości w zakresie wczesnej oceny sytuacji i zdobywania informacji powinny zapewnić reakcję UE na kryzysy przy wykorzystaniu najodpowiedniejszych dostępnych środków oraz wprowadzeniu jak najszybciej wielodyscyplinarnych zespołów złożonych z ekspertów cywilnych, wojskowych i cywilno-wojskowych;

31. podkreśla, że dostęp UE do dokładnej i terminowej analizy będzie istotnym czynnikiem w reagowaniu na brak zabezpieczenia w przypadku zmian klimatu i przewidywaniu ich, a możliwości WPBiO stanowią w tym kontekście znakomite źródło informacji; UE powinna poczynić kroki w kierunku dalszego rozwoju możliwości gromadzenia danych i analizy informacji poprzez takie struktury jak delegatury UE, Centrum Satelitarne Unii Europejskiej i Centrum Sytuacyjne UE;

32. uważa, że wczesne ostrzeganie i wczesne działania prewencyjne w odniesieniu do negatywnych skutków zmian klimatu i klęsk żywiołowych uzależnione są od odpowiednich zasobów ludzkich i metod zbierania i analizy danych; zwraca uwagę, że odpowiednie jednostki ESDZ odpowiedzialne za bezpieczeństwo, a także właściwe służby Komisji oraz biura geograficzne powinny włączyć do swojej pracy analizę wpływu klęsk żywiołowych na bezpieczeństwo międzynarodowe i stabilność polityczną; zaleca przeszkolenie personelu ESDZ i Komisji w zakresie monitorowania wpływu klęsk żywiołowych na rozwój sytuacji kryzysowej oraz stabilność polityczną i bezpieczeństwo; wzywa do opracowania wspólnych kryteriów analizy, oceny ryzyka i do stworzenia wspólnego systemu ostrzegania;

33. zachęca właściwe organy ESDZ i Komisji do usprawnienia koordynacji analizy sytuacji i planowania polityki w sprawach związanych ze zmianami klimatu i klęskami żywiołowymi oraz do systematycznej wymiany informacji na ten temat; wzywa właściwe organy ESDZ do wykorzystywania dostępnych kanałów komunikacji i wymiany informacji z właściwymi organami Komisji, takimi jak ECHO, ale także z agencjami i programami ONZ oraz z NATO; wskazuje, że struktury cywilno-wojskowe, których zadaniem jest reagowanie na kryzysy i klęski żywiołowe spowodowane zmianami klimatu powinny blisko współpracować ze wszystkimi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami humanitarnymi i pozarządowymi;

34. wzywa Komisję do opracowania planów awaryjnych dotyczących reakcji UE na skutki klęsk żywiołowych i kryzysów spowodowanych zmianą klimatu, które występują poza Unią i mają bezpośredni lub pośredni wpływ na stan bezpieczeństwa Unii (np. migracje spowodowane zmianą klimatu);

35. z zadowoleniem przyjmuje działania podjęte w 2011 r. na szczeblu ministrów spraw zagranicznych UE w okresie polskiego przewodnictwa w Radzie, a także działania ze strony Rady Bezpieczeństwa ONZ w okresie niemieckiego przewodnictwa w Radzie, polegające na wypracowaniu interakcji pomiędzy zmianami klimatu a ich wpływem na bezpieczeństwo;

36. jest zdania, że główne dokumenty WPBiO mogłyby zostać dostosowane i zmodyfikowane w celu uwzględniania w nich skutków zmian klimatu oraz klęsk żywiołowych, w tym koncepcja UE dotycząca planowania wojskowego na poziomie politycznym i strategicznym1, koncepcja UE dotycząca dowodzenia w wojsku2, koncepcja UE dotycząca tworzenia sił3, koncepcja UE dotycząca szybkiego reagowania w wojsku4, jak również dokumenty istotne dla misji cywilnych WPBiO, takie jak unijna koncepcja kompleksowego planowania, unijna koncepcja planowania działań policji i wytycznych dla struktury dowodzenia i kontroli cywilnych operacji UE w zakresie zarządzania kryzysowego5;

37. uważa, że potencjał cywilny i wojskowy należy rozwijać w taki sposób, aby umożliwić wykorzystanie go w odpowiedzi na klęski żywiołowe i kryzysy spowodowane zmianami klimatu; uważa, że szczególną uwagę należy poświęcić rozwojowi potencjału wojskowego, w szczególności procesowi łączenia i udostępniania go; domaga się rozszerzenia w tym zakresie roli Europejskiej Agencji Obrony;



Potrzeba kreatywności instytucjonalnej: instrumenty i potencjał

38. ponownie podkreśla, że skuteczność reakcji na kryzysy takie jak klęski żywiołowe często wymaga możliwości czerpania zarówno z potencjału cywilnego, jak i wojskowego oraz ściślejszej współpracy cywilno-wojskowej; przypomina, że istotne jest zdefiniowanie niszowych możliwości i luk, w przypadku których potencjał wojskowy mógłby stanowić wartość dodaną;

39. podkreśla potrzebę opracowania specjalnej listy potencjału cywilno-wojskowego WPBiO o szczególnym znaczeniu zarówno w działaniach będących reakcją na zmiany klimatu i klęski żywiołowe, jak i w misjach WPBiO; podkreśla, że w trakcie opracowywania tej listy należy zwrócić szczególną uwagę na pracę grupy konsultacyjnej ds. wykorzystania aktywów obrony wojskowo-cywilnej; zauważa, że aktywy takie obejmują między innymi możliwości techniczne, takie jak doraźna konstrukcja i obsługa infrastruktury portowej/lotniskowej, transport lotniczy i morski oraz kierowanie operacjami powietrznymi i morskimi, mobilne szpitale z oddziałami intensywnej terapii, infrastruktura komunikacyjna, oczyszczanie wody i gospodarowanie paliwami; wzywa Radę i EAO, aby w ramach przeglądu programu rozwoju potencjału w 2013 r. pogodziły bieżące listy potencjału cywilno-wojskowego z listami wymaganymi w celu sprostania wyzwaniom związanym ze zmianami klimatu oraz do przedstawienia niezbędnych propozycji w celu zaradzenia bieżącym nieprawidłowościom na tych listach;
40. podkreśla potrzebę zbadania, na podstawie istniejącego już potencjału, jak np. grupy bojowe UE i europejskie dowództwo transportu lotniczego, perspektyw stworzenia dalszych wspólnych możliwości, stosownych dla operacji reagowania na wpływ zmian klimatu lub klęsk żywiołowych;

41. podkreśla potrzebę zbadania sposobów poprawy efektywności energetycznej i zarządzania środowiskiem w siłach zbrojnych w kraju i za granicą między innymi poprzez wykorzystanie potencjału odnawialnych źródeł energii; przypomina, że siły zbrojne pojedynczego państwa członkowskiego UE zużywają energię, jakiej potrzebuje duże miasto europejskie oraz że w związku z tym struktury wojskowe powinny przyjąć równie nowatorskie podejście do redukcji wpływu, jaki wywierają na środowisko; z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie zatytułowane »„Zielone” błękitne hełmy: środowisko, zasoby naturalne i operacje pokojowe« wydane w maju 2012 r. przez UNEP, Departament ds. Operacji Pokojowych ONZ (UNDPKO) oraz Departament Wsparcia Polowego ONZ (UNDFS); zwraca uwagę na fakt, że od wielu lat siły zbrojne USA1 aktywnie dążą do zwiększenia niezależności energetycznej poprzez wykorzystywanie trwałych źródeł energii oraz poprawę efektywności energetycznej we wszystkich operacjach wojskowych i infrastrukturze wojskowej; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje niedawny projekt EAO „GO GREEN”, którego celem jest istotna poprawa efektywności energetycznej i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii; podkreśla również potrzebę opracowania wytycznych w sprawie godnych naśladowania praktyk w dziedzinie efektywnego gospodarowania zasobami i monitorowania zarządzania środowiskiem dla misji WPBiO;

42. podkreśla również potrzebę dostosowania szeregu zmian w zakresie europejskiej obronnej bazy przemysłowej do konkretnych wymogów związanych z sytuacjami kryzysów i klęsk żywiołowych spowodowanych zmianą klimatu; wzywa do rozszerzenia roli EAO przy ścisłej współpracy z Komitetem Wojskowym UE w tym procesie; wzywa oba organy WPBiO do dołożenia starań, by w ramach programów składania zamówień publicznych i programów rozwoju potencjału przeznaczało się odpowiednie środki finansowe i inne zasoby na konkretne potrzeby reagowania na zmiany klimatu i klęski żywiołowe;

43. wzywa wojsko do wzięcia na siebie odpowiedzialności w dziedzinie zrównoważenia środowiskowego, a ekspertów technicznych do opracowania sposobów działania ekologicznego, począwszy od ograniczania poziomów emisji CO2, a skończywszy na usprawnieniach w zakresie możliwości ponownego przetwarzania;

44. podkreśla potrzebę utrzymania i dalszego wzmacniania kompleksowego podejścia w kontekście kolejnej wieloletniej perspektywy finansowej na lata 2014-2020 w celu złagodzenia skutków klęsk żywiołowych i kryzysów spowodowanych zmianą klimatu oraz reagowania na nie poprzez wykorzystanie wszystkich stosownych instrumentów, jakimi dysponuje Unia; z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji odnośnie do wznowienia instrumentu na rzecz stabilności, który uwzględnia już negatywny wpływ zmian klimatu i klęsk żywiołowych na bezpieczeństwo, pokój i stabilność polityczną;

45. zwraca się o określenie, a także rozpatrzenie w ramach przeglądu budżetu UE skutków finansowych takich wniosków;

46. wzywa wiceprzewodniczącego/wysokiego przedstawiciela do oddelegowania ekspertów ds. bezpieczeństwa klimatycznego do delegatur UE w najbardziej dotkniętych krajach i regionach w celu wzmocnienia potencjału Unii w zakresie wczesnego ostrzegania i informowania o ewentualnych przyszłych konfliktach;

47. wzywa ESDZ do wzmocnienia koordynacji pomiędzy Unią a państwami ościennymi w dziedzinie rozwoju możliwości reagowania na kryzysy spowodowane zmianami klimatu;

48. wzywa ESDZ, aby poparła uwzględnianie aspektów zmian klimatu i ochrony środowiska w planowaniu i realizacji operacji wojskowych, cywilno-wojskowych i cywilnych na całym świecie;

49. z zadowoleniem przyjmuje pomysł stworzenia stanowiska dla specjalnego wysłannika ONZ ds. bezpieczeństwa klimatycznego;

50. wzywa do utworzenia mechanizmów koordynacyjnych między UE jako całością a tymi państwami członkowskimi, które mogą w przyszłości działać zgodnie z postanowieniami stałej, zorganizowanej współpracy w celu zapewnienia zgodności swoich działań z kompleksowym podejściem UE w tej dziedzinie;

51. jest zdania, że studia nad wpływem klęsk żywiołowych i kryzysów spowodowanych zmianami klimatu na bezpieczeństwo międzynarodowe i europejskie należy włączyć do programu nauczania Europejskiego Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony;

52. wzywa UE do zbadania wpływu zmian klimatu na bezpieczeństwo w porozumieniu z państwami trzecimi, a w szczególności z kluczowymi partnerami takimi jak Indie, Chiny i Rosja; podkreśla, że faktycznie skuteczna reakcja wymagać będzie wielostronnego podejścia i wspólnych inwestycji z państwami trzecimi oraz że UE mogłaby stworzyć mechanizmy współpracy z siłami zbrojnymi państw trzecich uwzględniające wspólny rozwój i wspólne misje szkoleniowe;

o

o o



53. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącemu Komisji/wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, parlamentom państw członkowskich UE, Zgromadzeniu Parlamentarnemu NATO, Sekretarzowi Generalnemu NATO, Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ i jej Sekretarzowi Generalnemu.

P7_TA-PROV(2012)0459

Negocjacje w sprawie udoskonalonej umowy o partnerstwie i współpracy UE-Kazachstan

Komisja Spraw Zagranicznych

PE492.945

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 listopada 2012 r. zawierające zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Rady, Komisji i Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych w sprawie negocjacji na temat udoskonalonej umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Kazachstanem (2012/2153 (INI))


Parlament Europejski,

– uwzględniając umowę o partnerstwie i współpracy ustanawiającą partnerstwo między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi a Republiką Kazachstanu, która to umowa weszła w życie w dniu 1 lipca 1999 r.1,

– uwzględniając negocjacje na temat udoskonalonej umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Kazachstanem, na które Rada zezwoliła w dniu 24 maja 2011 r. i które rozpoczęły się w Brukseli w czerwcu 2011 r.,

– uwzględniając swoje rezolucje w sprawie Kazachstanu, zwłaszcza rezolucję z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie Kazachstanu2, rezolucję z dnia 17 września 2009 r. w sprawie Jewgienija Żowtisa3 oraz rezolucję z dnia 7 października 2010 r. w sprawie Światowego Dnia przeciwko Karze Śmierci4,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie postępów w realizacji strategii UE wobec Azji Środkowej5,

– uwzględniając strategię UE dotyczącą nowego partnerstwa z Azją Środkową: „Unia Europejska a Azja Środkowa: Strategia na rzecz nowego partnerstwa”, przyjętą przez Radę Europejską w dniach 21-22 czerwca 2007 r., oraz sprawozdania z postępów z dnia 24 czerwca 2008 r. i z dnia 28 czerwca 2010 r.,

– uwzględniając oświadczenia UE w sprawie Kazachstanu złożone na posiedzeniu Stałej Rady OBWE w dniu 3 listopada i 22 grudnia 2011 r., a także 19 i 26 stycznia oraz 9 lutego 2012 r., a ponadto oświadczenia Catherine Ashton, wysokiej przedstawiciel/ wiceprzewodniczącej Komisji, z dnia 17 grudnia 2011 r. w sprawie wydarzeń w rejonie Żangaözen oraz z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie wyborów parlamentarnych, które odbyły się w Kazachstanie w dniu 15 stycznia 2012 r.,

– uwzględniając oświadczenie dotyczące wstępnych ustaleń i wniosków misji pod kierownictwem OBWE/ODIHR, która obserwowała wybory parlamentarne z dnia 15 stycznia 2012 r.,

– uwzględniając oświadczenie przedstawiciela OBWE ds. wolności środków przekazu z dnia 25 stycznia 2012 r., dotyczące sytuacji mediów w Kazachstanie,

– uwzględniając ogólne przepisy dotyczące działań zewnętrznych Unii, zawarte w art. 21 TUE, oraz procedurę zawierania umów międzynarodowych przewidzianą w art. 218 TFUE,


– uwzględniając zobowiązania podjęte przez wysoką przedstawiciel w pismach z dnia 24 listopada 2011 r. i z dnia 11 maja 2012 r., dotyczące mechanizmu monitorowania wdrażania umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Turkmenistanem, a w szczególności jej art. 2,

– uwzględniając ust. 23 swojej rezolucji z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie XIX sesji Rady Praw Człowieka ONZ1,

– uwzględniając nowe ramy strategiczne i plan działań UE na rzecz praw człowieka i demokracji przyjęte przez ministrów spraw zagranicznych UE, a także konkluzje przyjęte na 3179. posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych w dniu 25 czerwca 2012 r.,

– uwzględniając oświadczenie w sprawie Kazachstanu wygłoszone w dniu 14 marca 2012 r. w Parlamencie Europejskim przez duńskiego ministra spraw zagranicznych Villy’ego Søvndala w imieniu wysokiej przedstawiciel Catherine Ashton (A 122/12),

– uwzględniając art. 90 ust. 4 oraz art. 48 Regulaminu,

– uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinię Komisji Handlu Międzynarodowego (A7-0355/2012),


A. mając na uwadze, że UE i Kazachstan aspirują do pogłębienia i poszerzenia wzajemnych stosunków; mając na uwadze, że narody UE i Kazachstanu powinny czerpać obopólne korzyści ze ściślejszej współpracy; mając na uwadze, że zakończenie negocjacji w sprawie nowej umowy o partnerstwie i współpracy powinno oznaczać powstanie kompleksowych ram współpracy w oparciu o prawa człowieka i prawa demokratyczne, a także szanse na rozwój społeczno-gospodarczy oraz niezbędne reformy polityczne i gospodarcze; mając na uwadze, że rozwój społeczny i gospodarczy są ze sobą ściśle powiązane;

B. mając na uwadze, że choć Rada rzadko i tylko częściowo korzysta z możliwości zawieszania stosowania umów o partnerstwie i współpracy, to jednak zastosowanie takiego rozwiązania jest realne w razie poważnego i udokumentowanego łamania praw człowieka;

C. mając na uwadze, że Kazachstan odgrywa pozytywną rolę w Azji Środkowej, dążąc do rozwijania stosunków dobrosąsiedzkich z krajami z nim graniczącymi, ponownego podjęcia współpracy w regionie i pokojowego rozwiązania wszelkich sporów dwustronnych;

D. mając na uwadze, że aby Parlament Europejski mógł wykonywać przypisane mu zadanie kontroli politycznej, musi dysponować pełnią informacji umożliwiających mu ścisłe śledzenie rozwoju wypadków w Kazachstanie oraz wdrażania umowy o partnerstwie zgodnie z jego zaleceniami i rezolucjami;

E. mając na uwadze, że Kazachstan przyjęto do komisji weneckiej Rady Europy; mając na uwadze, że w czasie negocjacji nad udoskonaloną umową o partnerstwie i współpracy UE i Kazachstan muszą znaleźć wspólny język na temat praw człowieka i demokracji;

F. mając na uwadze, że Kazachstan przewodniczył OBWE w 2010 r.; mając na uwadze, że nie wypełniono jeszcze zobowiązań dotyczących dostosowania ustawy medialnej do międzynarodowych standardów, zliberalizowania do końca 2008 r. wymogów dotyczących rejestrowania partii politycznych oraz włączenia do ordynacji wyborczej zaleceń Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE (ODIHR);


G. mając na uwadze, że chociaż rząd Kazachstanu deklarował ambicję poprawy procesów demokratycznych w tym kraju oraz przeprowadzenia wyborów zgodnie z międzynarodowymi standardami, OBWE uznała wybory powszechne, które odbyły się w dniu 15 stycznia 2012 r., za niezgodne ze standardami tej organizacji ze względu na powszechnie odnotowywane nieprawidłowości w czasie głosowania oraz niezapełnienie warunków niezbędnych do przeprowadzenia prawdziwie pluralistycznych wyborów;
H mając na uwadze, że po wydarzeniach, do jakich doszło w grudniu 2011 r. w Żangaözen, niektóre partie opozycyjne, niezależne media, związki zawodowe oraz działacze i obrońcy praw człowieka stali się celem represji, w tym zatrzymań bez udowodnienia naruszenia prawa, które można uznać za umotywowane politycznie;

I. mając na uwadze trwający otwarty i konstruktywny dialog między posłami do PE, oficjalnymi przedstawicielami Kazachstanu, przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i organizacjami pozarządowymi, dotyczący kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania;



J. mając na uwadze, że władze kazachskie dokładają od niedawna znacznych starań, w formie współpracy z organizacjami pozarządowymi w zachodnim Kazachstanie, o poprawę sytuacji mieszkańców tego regionu, a zwłaszcza strajkujących pracowników;
K. mając na uwadze, że 37 osób postawiono przed sądem, zarzucając im organizowanie i udział w masowych zamieszkach, a 34 spośród nich skazano, z czego 13 na karę więzienia – wśród nich znaleźli się znani przywódcy i działacze uczestniczący w strajku pracowników sektora naftowego, w tym Tałgat Saktaganow, Roza Tuletajewa i Maksat Dosmagambetow; mając na uwadze, że w lipcu 2012 r., po złożeniu dwudniowej wizyty w Kazachstanie, Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka Navi Pillay wezwała władze, aby zezwoliły na niezależne międzynarodowe dochodzenie w sprawie wydarzeń w Żangaözen, ich przyczyn i następstw;
L. mając na uwadze, że we wstępnym sprawozdaniu międzynarodowej misji obserwacyjnej platformy Solidarność Obywatelska (Civic Solidarity) stwierdzono, iż procesów w Żangaözen nie można uznać za spełniające normy uczciwości, a dochodzenie w sprawie wydarzeń w tym mieście w grudniu 2011 r. nie było dogłębne ani niezależne; mając na uwadze, że w postępowaniu przygotowawczym naruszono prawa oskarżonych i niektórych świadków, w tym – według doniesień – przez stosowanie tortur, odmowę dostępu do adwokata, zastraszanie i fabrykowanie dowodów; mając na uwadze, że oskarżeni złożyli w czasie procesów zeznania na temat maltretowania i torturowania w areszcie tymczasowym, jednak nie przeprowadzono w tej sprawie pełnego, bezstronnego i wnikliwego dochodzenia pozwalającego na pociągnięcie sprawców do odpowiedzialności; mając na uwadze, że w dniu 7 października 2012 r. zabity został Aleksandr Bożenko, świadek tragicznych wydarzeń w Żangaözen;
M. mając na uwadze, że Władimira Kozłowa, lidera partii opozycyjnej Ałga, uznano za winnego „podżegania do niezgody społecznej”, „wzywania do obalenia siłą porządku konstytucyjnego” oraz „tworzenia zorganizowanej grupy i kierowania nią w celu prowadzenia działalności przestępczej”, i skazano na siedem i pół roku pozbawienia wolności; mając na uwadze, że Akżanata Aminowa, pracownika sektora naftowego z Żangaözen, i Serika Sapargaliego, działacza społeczeństwa obywatelskiego, skazano na podstawie podobnych zarzutów na pięć i cztery lata pozbawienia wolności w zawieszeniu;
N. mając na uwadze, że w dniu 17 lutego 2012 r. prezydent Kazachstanu podpisał szereg ustaw mających poprawić podstawy prawne stosunków pracy, praw pracowniczych i dialogu społecznego, a także niezawisłość sądownictwa; mając na uwadze, że pomimo tych starań prawo do zrzeszania się, zakładania organizacji i rejestrowania niezależnych związków zawodowych oraz prawo do prowadzenia sporów zbiorowych i do strajku nadal nie jest w pełni przestrzegane, nie istnieje też w pełni niezawisły wymiar sprawiedliwości; mając na uwadze, że poprawki do kodeksu pracy, zwłaszcza zmienione art. 55, 74, 266, 287, 289, 303 i 305, to znaczny regres w dziedzinie stosunków pracy, praw pracowniczych i dialogu społecznego oraz naruszenie warunków zapisanych w konwencjach MOP i innych międzynarodowych konwencjach;

O. mając na uwadze, że UE jest kluczowym partnerem handlowym Kazachstanu i największym inwestorem w tym kraju; mając na uwadze, że Kazachstan wyraźnie oświadczył, że chce się zbliżyć do standardów UE oraz jej modeli społecznych i gospodarczych, co zakłada dogłębną reformę kazachskiego państwa i administracji publicznej;

P. mając na uwadze, że Kazachstan odgrywa ważną rolę w zapewnianiu stabilizacji w regionie i może stać się pomostem między UE a całym regionem Azji Środkowej;

Q. mając na uwadze, że Kazachstan osiągnął bardzo dobre wyniki w dziedzinie ograniczania ubóstwa, a także zdrowia publicznego i edukacji;

R. mając na uwadze, że UE jest w znacznej mierze uzależniona od przywozu naturalnego fosforytu, aby móc utrzymać swoje rolnictwo i produkcję techniczną; mając na uwadze, że Kazachstan dostarcza wielu państwom fosforu białego, a Komisja w grudniu 2011 r. wszczęła postępowanie antydumpingowe dotyczące przywozu fosforu białego z Kazachstanu;

1. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Kazachstan wykazuje wolę polityczną i praktyczne zaangażowanie na rzecz dalszego pogłębiania partnerstwa z UE, a także rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Kazachstanem;

2. kieruje do Rady, Komisji i wysokiej przedstawiciel/ przewodniczącej Komisji następujące zalecenia, wzywając je do:

Prowadzenie negocjacji

a) zapewnienia, że nowa umowa o partnerstwie i współpracy będzie stanowić kompleksowe ramy dalszego rozwoju stosunków, obejmujące wszystkie priorytetowe dziedziny, w tym prawa człowieka, zasady państwa prawa, dobre sprawowanie rządów i demokratyzację, młodzież i edukację, rozwój gospodarczy, handel i inwestycje, energię i transport, zrównoważenie środowiskowe i gospodarkę wodną, a także zwalczanie wspólnych zagrożeń i podejmowanie wspólnych wyzwań;

Dialog polityczny i współpraca
b) zapewnienia spójności zaangażowania UE z innymi dziedzinami jej polityki oraz stosowania zasady „więcej za więcej”, ze szczególnym naciskiem na wspieranie reform politycznych, prawnych, gospodarczych i społecznych;

c) ścisłej współpracy z Kazachstanem na rzecz wspierania współpracy regionalnej i poprawy stosunków dobrosąsiedzkich w regionie Azji Środkowej oraz zapewnienia w umowie o partnerstwie i współpracy postanowień dotyczących współpracy regionalnej w tym regionie, m.in. przez wspieranie, w stosownych przypadkach, środków poprawy zaufania, zwłaszcza w takich dziedzinach jak gospodarka wodna i gospodarowanie zasobami, zarządzanie granicami, walka z ekstremizmem i zwalczanie terroryzmu; zaleca, by we współpracy tej wspierać wymianę doświadczeń i uwzględniać zalecenia organizacji społeczeństwa obywatelskiego;

d) dążenia do uzyskania poparcia Kazachstanu z myślą o szybkim nawiązaniu regularnego, poświęconego bezpieczeństwu dialogu wysokiego szczebla między UE a Azją Środkową w formacie regionalnym, który umożliwi podjęcie wspólnych wyzwań i stawianie czoła wspólnym zagrożeniom;

e) współpracy z Kazachstanem, innymi państwami Azji Środkowej oraz podmiotami lokalnymi, regionalnymi i międzynarodowymi z myślą o wspieraniu bezpieczeństwa i rozwoju w Afganistanie;

f) bardziej zdecydowanych działań UE w dziedzinie edukacji, zasad państwa prawa, ochrony środowiska i gospodarki wodnej, m.in. dzięki nowo tworzonym platformom wsparcia i ukierunkowanej pomocy, a także włączenia lokalnych organizacji pozarządowych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w prowadzony przez UE dialog z kazachskim rządem w dziedzinach, w których jest to właściwe i możliwe; apeluje, by z uwagi na obecne trudności w rejestrowaniu organizacji pozarządowych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego dialog ten nie ograniczał się do organizacji oficjalnie zarejestrowanych;

g) zachęcania Kazachstanu do współpracy z sąsiadami w celu znalezienia wspólnego rozwiązania w kwestii statusu Morza Kaspijskiego;

h) wspierania reform politycznych i tworzenia potencjału instytucjonalnego dzięki ukierunkowanej pomocy technicznej (wymiana ekspertów);

Prawa człowieka i podstawowe wolności

i) zapewnienia w umowie o partnerstwie i współpracy klauzul i punktów odniesienia dotyczących ochrony i wspierania praw człowieka zapisanych w konstytucji Kazachstanu, bazujących w jak największej mierze na standardach Rady Europy (komisji weneckiej), OBWE i ONZ, do których przestrzegania zobowiązał się Kazachstan;

j) zaapelowania do władz Kazachstanu, by dołożyły wszelkich starań o poprawę sytuacji pod względem przestrzegania praw człowieka w tym kraju;

k) podkreślenia, że postępy w negocjowaniu nowej umowy o partnerstwie i współpracy muszą wiązać się z postępami w reformach politycznych; wezwania Kazachstanu, by wykazywał się w praktyce deklarowanym zaangażowaniem na rzecz dalszych reform w celu utworzenia otwartego i demokratycznego społeczeństwa, obejmującego niezależne społeczeństwo obywatelskie i opozycję oraz przestrzegającego praw podstawowych oraz zasad państwa prawa; zaoferowania odpowiedniej pomocy ze strony UE we wdrażaniu reform;

l) wyrażenia głębokiego zaniepokojenia zatrzymaniami bez udowodnienia naruszenia prawa, które można uznać za politycznie umotywowane, co wskazuje na lekceważenie rezolucji Parlamentu z dnia 15 marca 2012 r. zawierającej wezwanie do zwolnienia wszystkich osób, którym postawiono zarzuty umotywowane politycznie;

m) wezwania kazachskich władz w tym kontekście do jak najszybszego i bezstronnego zbadania wszystkich doniesień o torturach i maltretowaniu w związku z gwałtownymi zajściami w Żangaözen oraz do pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności, zniesienia mglistych przepisów prawa karnego pozwalających na stawianie zarzutów „podżegania do niezgody społecznej” oraz zwolnienia z aresztu tymczasowego zatrzymanych na tej podstawie działaczy opozycji, a także dokonania przeglądu przepisów o wolności zgromadzeń, aby dostosować je do międzynarodowych zobowiązań Kazachstanu w tej dziedzinie;

n) wyrażenia głębokiego zaniepokojenia powództwem wniesionym w dniu 20 listopada 2012 r. przez Prokuratora Generalnego Kazachstanu, żądającym uznania niezarejestrowanej partii Alga, stowarzyszenia Khalyk Maidany oraz kilku opozycyjnych środków przekazu za zakazane z uwagi na swój ekstremistyczny charakter; wyraźnego podkreślenia faktu, iż zgodna z prawem walka z terroryzmem i ekstremizmem nie może być wykorzystywana, jako uzasadnienie dla zakazywania działalności opozycyjnej i ograniczania wolności słowa;

o) wyrażenia głębokiego zaniepokojenia faktem skazania Władimira Kozłowa, Akżanata Aminowa i Serika Sapargaliego w wyniku procesu, w którym doszło do licznych nieprawidłowości proceduralnych, czego skutkiem jest dalsze ograniczenie wolności politycznej kazachskiej opozycji; wezwania kazachskich władz do przeprowadzenia uczciwego i przejrzystego procesu apelacyjnego Władimira Kozłowa, Akżanata Aminowa i Serika Sapargaliego;


p) nalegania, by Kazachstan kontynuował przenoszenie planu działań w zakresie praw człowieka na grunt przepisów prawa i nadal w pełni go wdrażał w oparciu o zalecenia komisji weneckiej i z wykorzystaniem pomocy technicznej świadczonej przez UE w ramach inicjatywy na rzecz praworządności;
q) wezwania Kazachstanu, by jako członek komisji weneckiej wykazał się zaangażowaniem w przestrzeganie standardów Rady Europy, współpracując z komisją wenecką, w tym przedkładając konkretne projekty ustaw i niedawno przyjęte ustawy do zaopiniowania komisji weneckiej oraz wdrażając jej zalecenia;

r) nalegania, by kazachskie władze podjęły wiążące zobowiązania do pełnego dostosowania systemu prawnego do standardów międzynarodowych oraz zapewniły, że ich wdrożenie będzie sprzyjać autentycznej wolności mediów, słowa i zrzeszania się, wyznania i przekonań, a także niezawisłości wymiaru sprawiedliwości w Kazachstanie;

s) nalegania, by poprawiono dostęp do wymiaru sprawiedliwości i niezawisłość sądów oraz by ponownie przeniesiono kontrolę i zarządzanie zakładami penitencjarnymi do ministerstwa sprawiedliwości;

t) wezwania Kazachstanu do bezzwłocznego zwolnienia więźniów skazanych z przyczyn politycznych oraz do zaprzestania aresztowań i wydawania wyroków ze względów politycznych z wykorzystaniem zarzutów karnych z mglistej kategorii „podżegania do niezgody społecznej”;

u) wezwania kazachskich władz do zmiany art. 164 kazachskiego kodeksu karnego dotyczącego „podżegania do niezgody społecznej” w celu dostosowania go do międzynarodowego prawa praw człowieka;

v) nalegania, by Kazachstan ponownie rozpatrzył restrykcyjne poprawki do kodeksu administracyjnego oraz niedawno wprowadzoną ustawę o religii oraz by położył kres arbitralnym nalotom, przesłuchaniom, groźbom i grzywnom w stosunku do mniejszościowych grup wyznaniowych;

w) rozpoczęcia negocjacji w sprawie ułatwień wizowych między UE a Kazachstanem, co przyniosłoby namacalne korzyści dla wymiany gospodarczej, kulturalnej i naukowej, a także stanowiło dodatkowe wsparcie dla kontaktów międzyludzkich;

x) apelowania, by Kazachstan wypełnił zalecenia Komitetu ONZ przeciwko Torturom oraz zalecenia wydane w 2009 r. przez specjalnego sprawozdawcę ONZ ds. tortur; wezwania Kazachstanu do zapewnienia udziału niezależnych organizacji pozarządowych w konsultacjach na temat planowanej reformy kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego;
y) wezwania Kazachstanu do podpisania i ratyfikowania Rzymskiego statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego;

z) nalegania, by tworzono niezależne platformy społeczeństwa obywatelskiego, co przyczyni się do niewykluczającej nikogo wymiany poglądów w wielu sektorach, dzięki czemu społeczeństwo obywatelskie będzie mogło wyrazić swoje oczekiwania i opinie, oraz poszukiwania sposobów finansowego wsparcia tego celu;

aa) zintensyfikowania i zacieśnienia corocznych dialogów na temat praw człowieka w celu uzyskania namacalnej poprawy sytuacji, m.in. przez określenie konkretnych punktów odniesienia do pomiaru postępów, oraz informowania PE o tej sprawie;

ab) zintensyfikowania i rozszerzenia zakresu programów wymian w edukacji i kulturze; zachęcania do prowadzenia szkoleń prawniczych dla lokalnych i regionalnych urzędników oraz dla członków organów ścigania, z myślą o dostosowaniu do standardów UE, a także wspierania takich szkoleń; zachęcania Kazachstanu do przyjęcia pierwszoplanowej roli w tworzeniu specjalnego programu edukacyjnego realizowanego przez UE i państwa Azji Środkowej, a obejmującego zarówno kształcenie akademickie, jak i szkolenia zawodowe, oraz wspierania go w tych działaniach;



Współpraca gospodarcza

ac) podkreślenia, że zakończenie negocjacji w sprawie nowej umowy o partnerstwie i współpracy będzie miało pozytywny wpływ na pogłębianie współpracy gospodarczej między przedsiębiorstwami z UE i Kazachstanu, w tym MŚP;

ad) zachęcania do tworzenia przepisów zgodnych z zasadami WTO, w tym przepisów dotyczących wymogów lokalnych przyjmowanych na podstawie umowy w sprawie związanych z handlem środków dotyczących inwestycji, co przygotuje grunt pod reformy strukturalne i powstanie gospodarki rynkowej; dostarczenia Kazachstanowi specjalistycznej pomocy technicznej w celu przygotowania przyszłych reform strukturalnych, zwiększenia konkurencyjności i stworzenia społecznej gospodarki rynkowej;

ae) wezwania do usunięcia barier taryfowych i pozataryfowych w celu rozszerzenia wymiany handlowej, w szczególności handlu usługami i inwestycji zagranicznych; wspierania ambicji do ujednolicania norm w handlu towarami bardziej, niż to wynika z warunków ustalonych przez WTO, co również doprowadziłoby do rozszerzenia możliwości handlowych;

af) podkreślenia wagi współpracy energetycznej między Kazachstanem a UE, zwłaszcza jeśli chodzi o dążenie do zbudowania szlaku energetycznego przez Morze Kaspijskie; zagwarantowania, że UE nadal będzie koncentrować się na wspieraniu podnoszenia bezpieczeństwa energetycznego, zrównoważonego rozwoju energetyki i przyciągania inwestycji dla projektów energetycznych leżących we wspólnym interesie i w interesie regionów;

ag) zagwarantowania, że udział Kazachstanu w unii celnej pod przewodnictwem Rosji, a także w Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej nie będzie przeszkodą dla handlu ani dla gospodarczej i finansowej współpracy z UE, dla wypełniania zobowiązań wynikających z członkostwa w WTO ani dla ściślejszej współpracy między UE a Kazachstanem; zauważenia, że konsekwencją opóźnienia zawarcia udoskonalonej umowy o partnerstwie i współpracy będzie powstanie konkurencji; gotowości do wsparcia Kazachstanu w jego ewentualnych wysiłkach o wspieranie nowoczesnych instytucji gospodarczych;


ah) zachęcania rządu Kazachstanu do ponownego wykazania się zaangażowaniem w Inicjatywę Przejrzystości w Branżach Wydobywczych (EITI) przez usunięcie wszelkich prawnych lub regulacyjnych przeszkód uniemożliwiających jej skuteczne wdrożenie oraz przez umożliwienie niezależnym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego pełnego udziału w tej inicjatywie;

ai) zawarcia rozdziału o dostosowaniu norm i systemów regulacyjnych Kazachstanu do norm i systemów Unii Europejskiej, w szczególności w sektorach i kluczowych dziedzinach, w których handel między UE a Kazachstanem ma duży potencjał;

aj) podkreślenia, że jednym z głównych źródeł napięć i potencjalnych konfliktów w regionie są nadal sprawy gospodarki wodnej, i podkreślenia wagi regionalnego podejścia do ochrony wspólnych zasobów wodnych i prawidłowego zarządzania nimi; przypomnienia w związku z tym, że kraje tego regionu powinny bez dalszej zwłoki podpisać i ratyfikować konwencję z Espoo i konwencję z Aarhus oraz zachęcać podmioty lokalne do większego udziału w procesie decyzyjnym;

ak) zwiększenia technicznego wsparcia dla Kazachstanu w dziedzinie ochrony zasobów wodnych i, ogólnie, gospodarowania nimi, w ramach europejskiej inicjatywy na rzecz wody dla Azji Środkowej, m.in. z myślą o poprawie stosunków między państwami tego regionu położonymi w górnym i dolnym biegu rzek oraz o doprowadzeniu do zawarcia zrównoważonych umów o podziale zasobów wodnych;

al) wspierania Kazachstanu w staraniach o ratowanie Morza Aralskiego w ramach programu działania międzynarodowego funduszu na rzecz ratowania Morza Aralskiego oraz dostarczania Kazachstanowi pomocy w tych działaniach;

am) wspierania Kazachstanu w przyjmowaniu skutecznych środków ograniczania zagrożeń i programów usuwania odpadów radioaktywnych i zanieczyszczenia substancjami radioaktywnymi w regionie Semeju (Semipałatyńska);

an) przyjęcia z zadowoleniem działań Kazachstanu na rzecz świata wolnego od broni jądrowej oraz jego pierwszoplanowej roli w światowym procesie rozbrojenia jądrowego oraz całkowitego zakazu przeprowadzania prób jądrowych;

ao) zwrócenia uwagi na krytyczną sytuację w dziedzinie demokracji, zasad państwa prawa (w tym walki z korupcją), praw człowieka i podstawowych wolności, zwłaszcza praw pracowniczych, która powoduje także nieuczciwą przewagę konkurencyjną; podkreślenia w związku z tym, że w nowej umowie do części dotyczącej handlu należy włączyć wiążący rozdział o wymianie handlowej i trwałym rozwoju;

ap) nalegania na wprowadzenie skutecznego systemu rozstrzygania sporów, aby zagwarantować przestrzeganie postanowień umowy;

aq) podkreślenia, że rzeczowy rozdział dotyczący usług i przedsiębiorczości oraz zbliżenie norm i systemów regulacyjnych Kazachstanu do norm i systemów UE (w tym SPS, TBT i praw własności intelektualnej) przyniósłby wzrost przepływów handlowych i inwestycji, co z kolei sprzyjałoby modernizacji i dywersyfikacji kazachskiej gospodarki; podkreślenia, że w Kazachstanie należy udoskonalić procedury udzielania licencji, by ułatwić świadczenie usług i inwestycje;

ar) pobudzania starań Kazachstanu o usunięcie wszelkich barier pozataryfowych utrudniających dotychczas rozwój handlu i inwestycji w tym kraju;

as) skoncentrowania wsparcia gospodarczego i handlowego dla Kazachstanu na rozwoju MŚP i na pomocy organizacjom pośrednictwa biznesowego;

at) zaapelowania, w świetle niedawnych doniesień o korupcji w działających w Kazachstanie korporacjach z siedzibą w UE, o wprowadzenie bardziej rygorystycznych i wiążących przepisów dotyczących społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw;

au) nadania ogromnego znaczenia przestrzeganiu przez przedsiębiorstwa z siedzibą w Europie standardów MOP dotyczących praw związków zawodowych oraz norm środowiskowych, zdrowotnych i bezpieczeństwa przy prowadzeniu działalności w Kazachstanie, w szczególności w sektorze wydobywczym;

av) zapewnienie w toku negocjacji zdecydowanego wykluczenia dumpingowych metod w produkcji i wywozie fosforu ze względu na doniesienia o stratach ponoszonych przez europejskich producentów z powodu dumpingowych cen w przywozie, w sytuacji gdy nie jest możliwe odzyskiwanie i recykling fosforu z surowców wtórnych;

aw) zapewnienia odpowiedniej obecności specjalistów ds. gospodarki i handlu w delegaturze UE w Kazachstanie;


Inne postanowienia

ax) zasięgania opinii PE w sprawie postanowień dotyczących współpracy parlamentarnej; zwiększenia roli Parlamentu, komisji współpracy parlamentarnej i spotkań międzyparlamentarnych jako sposobów monitorowania negocjacji i wdrażania umów o partnerstwie; pobudzania działań Parlamentu na rzecz wspierania dialogu oraz regularnej dwu- i wielostronnej współpracy parlamentarnej;

ay) dopilnowania, by nowa umowa o partnerstwie i współpracy ugruntowała poszanowanie zasad demokracji, praw podstawowych i praw człowieka oraz praworządności jako jej „istotnych elementów”, co oznacza, że w przypadku naruszenia tych zasad przez którąkolwiek ze stron zostaną przyjęte środki mogące prowadzić nawet do zawieszenia umowy;

az) zawarcia, w uzgodnieniu z władzami Kazachstanu, jednoznacznych punktów odniesienia i wiążących terminów wdrażania nowej umowy o partnerstwie i współpracy oraz zapewnienia kompleksowego mechanizmu monitorowania obejmującego regularne sprawozdania dla PE, składane również przed posiedzeniami rady współpracy;

ba) wprowadzenia wszechstronnego mechanizmu monitorowania przez Parlament i ESDZ po zawarciu umowy, aby umożliwić wyczerpujące i regularne informowanie o wdrażaniu umowy o partnerstwie i współpracy, a w szczególności o osiąganiu jej celów; mechanizm ten powinien zawierać następujące elementy:

- dostarczanie PE informacji na temat celów, jakie należy osiągnąć w wyniku działań UE i zajmowanych przez nią stanowisk, oraz na temat wszelkich kwestii dotyczących Kazachstanu;

- dostarczanie PE informacji na temat porównawczej analizy wyników działań podjętych przez UE i Kazachstan, przy czym podkreślać należy rozwój sytuacji w dziedzinie praw człowieka, demokracji i praworządności w tym kraju, w szczególności przez:

- umożliwianie dostępu do odnośnych dokumentów wewnętrznych ESDZ zgodnie z właściwymi procedurami zachowania poufności;

- nadanie Parlamentowi statusu obserwatora na spotkaniach informacyjnych odbywających się przed posiedzeniami rady współpracy oraz umożliwienie mu dostępu do dokumentów dostarczanych Radzie i Komisji;

- włączenie społeczeństwa obywatelskiego w proces przygotowania tych informacji i oceny sytuacji;

bb) zachęcenia zespołu negocjacyjnego UE do dalszej ścisłej współpracy z PE przez dostarczanie na bieżąco udokumentowanych informacji o postępach w negocjacjach, zgodnie z art. 218 ust. 10 TFUE, który stanowi, że Parlament Europejski jest natychmiast i w pełni informowany na wszystkich etapach procedury;

bc) dostarczenia wystarczających unijnych środków finansowych na wszechstronną i trwałą współpracę z państwami Azji Środkowej, w tym na pomyślne wdrożenie nowej umowy o partnerstwie i współpracy z Kazachstanem;

o

o o


3. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji zawierającej zalecenia Parlamentu Europejskiego Radzie, Komisji, wysokiej przedstawiciel/ wiceprzewodniczącej Komisji oraz rządowi i parlamentowi Republiki Kazachstanu.

P7_TA-PROV(2012)0460

Łodziowe rybołówstwo przybrzeżne i tradycyjne rybołówstwo przybrzeżne a reforma WPRyb

Komisja Rybołówstwa

PE486.129

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego i tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego oraz reformy wspólnej polityki rybołówstwa (2011/2292(INI))
Parlament Europejski,

– uwzględniając wspólną politykę rybołówstwa,

– uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), a w szczególności art. 43 ust. 2 oraz art. 349,

– uwzględniając art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący uwzględnienia szczególnych cech charakterystycznych i ograniczeń regionów najbardziej oddalonych,

– uwzględniając zieloną księgę Komisji zatytułowaną „Reforma wspólnej polityki rybołówstwa” (COM(2009)0163),

– mając na uwadze, że przyszły Europejski Fundusz Morski i Rybacki powinien gwarantować prawo społeczności lokalnych do połowów na potrzeby rodziny zgodnie ze specyficznymi zwyczajami oraz do kontynuowania tradycyjnych form działalności gospodarczej;

– uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa1,

– uwzględniając przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rybackiego, rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006, w którym określono kryteria i warunki działania2,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie sieci kobiet: rybołówstwo, hodowla i zróżnicowanie3,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 czerwca 2006 r. w sprawie rybołówstwa przybrzeżnego i problemów rybaków zajmujących się połowami przybrzeżnymi4,



  • uwzględniając swoją rezolucję z dnia 2 września 2008 r. w sprawie rybołówstwa i akwakultury w kontekście zintegrowanego zarządzania strefą przybrzeżną w Europie5,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie wkładu wspólnej polityki rybołówstwa na rzecz wytwarzania dóbr publicznych1,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie zielonej księgi „Reforma wspólnej polityki rybołówstwa”2,

– uwzględniając wniosek dotyczący nowego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa (COM(2011)0425),

– uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 i rozporządzenie Rady (WE) nr 861/2006 oraz rozporządzenie Rady nr XXX/2011 w sprawie zintegrowanej polityki morskiej (COM(2011)0804),

– uwzględniając nowy wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (COM(2011)0416),

– uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów zatytułowany „Reforma wspólnej polityki rybołówstwa” (COM(2011)0417),

– uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów w sprawie zewnętrznego wymiaru wspólnej polityki rybołówstwa (COM(2011)0424),

– uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów dotyczące obowiązków w zakresie sprawozdawczości na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (COM(2011)0418),

– uwzględniając art. 48 Regulaminu,

– uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa oraz opinie Komisji Rozwoju Regionalnego i Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A7-0291/2012),

A. mając na uwadze, że rybołówstwo na małą skalę (w tym tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne oraz niektóre rodzaje rybołówstwa przybrzeżnego, połowy skorupiaków i pozostała działalność z zakresu tradycyjnej akwakultury ekstensywnej oraz naturalnej hodowli mięczaków w wodach przybrzeżnych) ma bardzo zróżnicowane oddziaływanie terytorialne, społeczne i kulturowe na obszarze kontynentu i wysp oraz w najbardziej oddalonych regionach, a także charakteryzuje się specyficznymi problemami odróżniającymi je od rybołówstwa na wielką skalę oraz akwakultury intensywnej i przemysłowej;

B. mając na uwadze, że dla potrzeb nowego rozporządzenia w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa należy zdefiniować pojęcie tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, biorąc pod uwagę również wpływ tego rodzaju rybołówstwa na finansowanie udzielane przez nowy Europejski Fundusz Morski i Rybacki;

C. mając na uwadze, że flota tradycyjna i przybrzeżna ma zasadnicze znaczenie dla tworzenia miejsc pracy w regionach przybrzeżnych i przyczynia się do samowystarczalności żywnościowej UE, zagospodarowania obszarów przybrzeżnych i zaopatrzenia rynku europejskiego w produkty rybołówstwa;

D. mając na uwadze, że około 80% połowów wspólnotowych dokonują statki o długości mniejszej niż 15 metrów, co sprawia, że ten segment floty jest głównym przedmiotem wspólnej polityki rybołówstwa; mając na uwadze, że wspólna polityka rybołówstwa musi stworzyć właściwe, wystarczające i konieczne rozwiązania różnorodnych problemów, z którymi nadal zmaga się duża część rybołówstwa na małą skalę pomimo wprowadzania kolejnych środków będących do dyspozycji państw członkowskich;

E. mając na uwadze, że w ramach łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego i tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego wykorzystuje się starzejące się statki i że należałoby je zmodernizować i zwiększyć ich bezpieczeństwo, czy wręcz zastąpić je statkami nowymi, bardziej energooszczędnymi i spełniającymi normy bezpieczeństwa;

F. mając na uwadze niedostatek danych statystycznych oraz wskaźników w zakresie spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej, a także konieczność promowania wskaźników, które dostarczają wiarygodnych i istotnych danych społeczno-gospodarczych, naukowych i środowiskowych, odzwierciedlając różnorodność geograficzną, środowiskową i społeczno-gospodarczą tego rodzaju rybołówstwa;

G. mając na uwadze, że brak wiarygodnych danych naukowych pozostaje poważnym problemem utrudniającym zrównoważone zarządzanie większością stad ryb;

H. mając na uwadze, że poza zasadniczymi celami środowiskowymi pod względem ochrony zasobów rybołówstwa w definicji polityki rybołówstwa należy wziąć pod uwagę cele gospodarcze i społeczne, którym poświęca się zbyt mało uwagi, szczególnie w przypadku rybołówstwa na małą skalę;

I. mając na uwadze, że obecne scentralizowane zarządzanie WPRyb jest często przyczyną powstawania dyrektyw nieprzystających do rzeczywistości, niezrozumiałych dla sektora (który nie bierze udziału w dyskusji nad nimi lub ich opracowywaniu), wdrażanych z trudem i często z rezultatami odwrotnymi do zamierzonych;

J. mając na uwadze, że modeli zarządzania opartych na przekazywalnych prawach połowowych nie można uznać za środki służące zwalczaniu przełowienia i nadmiernej zdolności połowowej;

K. mając na uwadze, że redukcja floty prowadzona w sposób obowiązkowy i ograniczona do instrumentów rynkowych, takich jak przekazywalne koncesje połowowe, może doprowadzić do przewagi operatorów bardziej konkurencyjnych ze ściśle ekonomicznego punktu widzenia, co zadziała na szkodę operatorów i segmentów floty mających mniejszy wpływ na środowisko i zatrudniających więcej osób (pośrednio i bezpośrednio);

L. mając na uwadze, że kryzys gospodarczy i społeczny dotyczy w szczególności sektora rybołówstwa, w związku z czym rybołówstwo na małą skalę może stać się jeszcze bardziej narażone ze względu na niską kapitalizację; mając na uwadze, że ważne jest zapewnienie stabilności gospodarczej i społecznej wspólnot rybackich dokonujących połowów na małą skalę;

M. mając na uwadze, że ze względu na słabości strukturalne rybołówstwo przybrzeżne na małą skalę lub tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne są bardziej narażone na pewne rodzaje wstrząsów gospodarczych (takich jak nagły wzrost cen paliw lub trudności w dostępie do kredytów) oraz nagłe zmiany w dostępności zasobów;

N. mając na uwadze, że uwzględnienie specyfiki rybołówstwa na małą skalę jest jednym z aspektów, który należy bezwzględnie ująć w ramach przyszłej WPRyb, niemniej jednak wymiar społeczny reformy nie może dotyczyć jedynie rybołówstwa na małą skalę z uwagi na poważny kryzys, jaki przeżywa obecnie cały sektor;

O. mając na uwadze, że obecnemu znacznemu wzrostowi kosztów czynników produkcji, szczególnie paliw, nie towarzyszy proporcjonalny wzrost cen pierwszej sprzedaży ryb, które w wielu przypadkach utrzymują się lub spadają, co przyczynia się do pogłębienia kryzysu panującego w tym sektorze;

P. mając na uwadze, że rynek nie rekompensuje w całości pozytywnych skutków zewnętrznych, społecznych i ekologicznych, związanych z rybołówstwem na małą skalę; mając na uwadze, że społeczeństwo nie uznaje ani nie rekompensuje różnych nurtów działalności połowowej, które są częścią wielofunkcyjnego wymiaru tego sektora i produkują dobra publiczne poprzez, między innymi, dynamizację brzegu morskiego, gastronomii, muzeologii i turystyki połowowej, z których całe społeczeństwo czerpie korzyści;

Q. mając na uwadze, że przyszły Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR) powinien w całości uwzględniać specyficzne problemy i potrzeby rybołówstwa metodami tradycyjnymi i rybołówstwa na małą skalę, zarówno na obszarach przybrzeżnych, jak i śródlądowych, a także konsekwencje – zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet – zastosowania środków rozważanych w przyszłej reformie;

R. mając na uwadze, że określone choroby, na jakie cierpią kobiety pracujące w sektorze tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, nie są uznawane za choroby zawodowe;

S. mając na uwadze, że wyznaczenie obszarów zastrzeżonego dostępu przyczynia się do rozwoju odpowiedzialnych praktyk oraz zrównoważenia zarówno przybrzeżnych ekosystemów morskich, jak i tradycyjnej działalności połowowej, a także do utrzymania przy życiu wspólnot rybackich;

T. mając na uwadze, że rybołówstwo przybrzeżne na małą skalę i tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne różnią się pod względem cech podmiotów gospodarczych w zależności od kraju i od wybrzeża;

U. mając na uwadze, że nie można ignorować znaczenia rybołówstwa na małą skalę dla ochrony języków mniejszościowych na odosobnionych obszarach przybrzeżnych;

V. mając na uwadze, że poziom stowarzyszeń i organizacji rybaków zajmujących się rybołówstwem na małą skalę jest niedostateczny i zróżnicowany w różnych państwach członkowskich;

W. mając na uwadze, że art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej mówi o konieczności promowania zasad polityki specyficznych dla regionów najbardziej oddalonych, szczególnie w dziedzinie rybołówstwa;

1. uważa, że rybołówstwo na małą skalę obejmuje tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne oraz niektóre rodzaje rybołówstwa przybrzeżnego, połowy skorupiaków i pozostałą działalność z zakresu tradycyjnej akwakultury ekstensywnej, taką jak naturalna hodowla mięczaków w wodach przybrzeżnych;

2. podkreśla, że rybołówstwo na małą skalę, ze względu na swoje właściwości oraz na swój udział w całości sektora, ma do odegrania podstawową rolę w osiąganiu celów, które powinny stanowić podstawę każdej polityki rybołówstwa: zapewnieniu zaopatrzenia ludności w ryby i rozwoju społeczności zamieszkujących tereny przybrzeżne oraz tworzenia nowych miejsc pracy i poprawy warunków życia osób zatrudnionych w rybołówstwie, w kontekście zapewnienia równowagi oraz właściwej ochrony zasobów;

3. uważa, że charakterystyczne właściwości segmentu rybołówstwa na małą skalę nie powinny być w żadnym przypadku wykorzystywane jako wymówka do nieobjęcia tego segmentu ogólnymi ramami wspólnej polityki rybołówstwa, chociaż WPRyb powinna charakteryzować się wystarczającą elastycznością, aby można było dostosować systemy zarządzania do właściwości i specyficznych problemów tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

4. przypomina, że cechy szczególne rybołówstwa na małą skalę różnią się znacznie w poszczególnych państwach członkowskich i że wybór „najmniejszego wspólnego mianownika” rzadko kiedy okazywał się konstruktywnym podejściem w ramach podejmowania decyzji na szczeblu unijnym;

5. jest zdania, że punktem wyjścia powinna być ogólna definicja tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, pozwalająca na uniknięcie sytuacji, w których istnienie różnorodnych rodzajów rybołówstwa w poszczególnych strefach, zależnych od rodzaju eksploatowanych zasobów lub innych cech o charakterze lokalnym, mogłoby spowodować niespełnienie celów w zakresie uproszczenia, przejrzystości prawa i niedyskryminacji; uważa również, że WPRyb musi uwzględniać środki pozwalające na pewną elastyczność w naukowo udowodnionych przypadkach, w których działalność połowowa nie byłaby możliwa bez pewnych zmian zasad ogólnych;

6. zwraca uwagę na konieczność wzięcia pod uwagę istniejących badań naukowych dotyczących rybołówstwa na małą skalę; zauważa, że niektóre z tych badań przedstawiają propozycje definicji „rybołówstwa na małą skalę”, tak jak w przypadku projektu „PRESPO”, w którym proponuje się oparte na parametrach liczbowych podejście do definicji i podziału europejskich flot tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

7. jest zdania, że definicja rybołówstwa na małą skalę powinna mieć na uwadze cały zestaw krajowych i regionalnych cech charakterystycznych i różnic w zakresie zarządzania, w tym między innymi poszanowanie tradycji rybackiej zakorzenionej w lokalnych warunkach oraz zakładającej udział rodziny zarówno we własności, jak i w działalności związanej w połowami; podkreśla, że istotne jest sformułowanie elastycznych i powiązanych ze sobą kryteriów tej definicji, aby umożliwić jej zrównoważoną adaptację w zróżnicowane rybołówstwo na małą skalę istniejące w UE;



Zarządzanie z bliska

8. uważa, że nadmiernie scentralizowany model zarządzania rybołówstwem, który wyznaczał kierunek WPRyb przez ostatnie 30 lat, okazał się niepowodzeniem oraz że obecna reforma musi przyczynić się znaczącej decentralizacji; jest zdania, że reforma WPRyb musi stworzyć warunki dające możliwości uwzględnienia specyfiki lokalnej, regionalnej lub krajowej; podkreśla, że zarządzanie z bliska, poparte naukową wiedzą i konsultacjami oraz zaangażowaniem sektora w określanie, wdrażanie, współzarządzanie i ocenianie zasad polityki najlepiej zaspokaja potrzeby rybołówstwa i najbardziej zachęca rybaków do podejmowania działalności prewencyjnej;

9. uważa, że Regionalne Komitety Doradcze (RAC), w nowym kontekście zdecentralizowanej i zregionalizowanej WPRyb, powinny odgrywać dużo większą rolę w ramach przyszłej wspólnej polityki rybołówstwa;

10. uważa za niezbędne wzmocnienie roli komitetów konsultacyjnych i uwzględnienie współpracy w ramach wspólnego zarządzania zasobami, tak aby pozwolić na zachowanie charakteru tych komitetów, aby stały się one forum zarządzania nieposiadającym uprawnień do podejmowania decyzji, ale w którym będą brały udział podmioty sektora oraz organizacje pozarządowe, co pozwoli na omawianie zagadnień horyzontalnych związanych ze szczególnymi problemami tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

11. uważa, że narzucanie jednego modelu zarządzania wszystkim państwom członkowskim, takiego jak przekazywalne koncesje połowowe, nie stanowi właściwego rozwiązania w obliczu dużego zróżnicowania, jakim charakteryzuje się rybołówstwo w UE;

12. uznaje za korzystne istnienie zróżnicowanych modeli zarządzania rybołówstwem, dostępnych dla państw członkowskich lub regionów na zasadzie dowolności i oferujących im wybór w ramach zregionalizowanej WPRyb;

13. stanowczo odrzuca obligatoryjność stosowania przekazywalnych koncesji połowowych dla każdego rodzaju floty; uważa, że decyzja dotycząca wprowadzenia lub niewprowadzenia przekazywalnych koncesji połowowych oraz segmentów floty, które miałyby podlegać takiemu systemowi, powinna pozostać w gestii państw członkowskich, w porozumieniu z odnośnymi regionami, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji oraz opinii zainteresowanych stron; ocenia, że państwa członkowskie mają już możliwość wprowadzenia systemu przekazywalnych koncesji połowowych w ramach ustawodawstwa krajowego;

14. zwraca uwagę, że system przekazywalnych koncesji połowowych nie może być postrzegany jako niezawodny środek rozwiązujący problemy przełowienia i nadmiernej zdolności połowowej; podkreśla, że podejście normatywne, które prowadzi do koniecznych działań dostosowanych do nakładów połowowych, jest zawsze alternatywą dla podejścia rynkowego;

15. uważa, że po ustanowieniu ogólnych celów zarządzania należy umożliwić państwom członkowskim i właściwym regionom elastyczne podejmowanie decyzji dotyczących reguł zarządzania najbardziej adekwatnych do osiągnięcia tych celów w ramach regionalizacji, w szczególności jeśli chodzi o prawo dostępu do zasobów rybnych, z uwzględnieniem cech floty rybackiej, rodzajów rybołówstwa oraz zasobów;

16. zwraca uwagę na konieczność zaangażowania wszystkich zainteresowanych stron w kształtowanie polityki dotyczącej rybołówstwa przybrzeżnego na małą skalę oraz tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

17. zwraca uwagę na konieczność wzięcia pod uwagę nie tylko liczebności floty, lecz także jej łącznego wpływu na zasoby oraz selektywność i zrównoważony charakter stosowanych przez nią metod połowowych; uważa, że przyszła WPRyb powinna pobudzać do wzmacniania zrównoważonego wymiaru funkcjonowania floty w aspekcie ekologicznym, gospodarczym i społecznym (stan konserwacji, spełnianie odpowiednich norm bezpieczeństwa i norm mieszkalnych, warunków pracy, efektywności energetycznej i konserwacji ryb itp.), promować postępującą przewagę segmentów oraz operatorów stosujących selektywne narzędzia i techniki połowowe wywierające jak najmniejszy negatywny wpływ na zasoby i środowisko morskie oraz zapewniających największe korzyści społecznościom, w których działają, pod względem tworzenia miejsc pracy, a także jakości takich miejsc pracy; broni trwałej równowagi między ochroną zasobów połowowych w obszarach morskich oraz ochroną lokalnej tkanki społeczno-gospodarczej uzależnionej od rybołówstwa i połowów skorupiaków;

Cechy floty

18. sprzeciwia się ogólnemu i masowemu zmniejszeniu zdolności połowowej floty oraz podkreśla, że w razie potrzeby dostosowanie tej zdolności nie może być zdeterminowane wyłącznie i obligatoryjnie przez kryteria rynkowe; uważa, że dostosowania takie muszą opierać się na podejściu ekosystemowym, w ramach którego konkretne decyzje zarządcze dotyczące floty rybołówstwa na małą skalę byłyby podejmowane na szczeblu regionalnym, z poszanowaniem zasady pomocniczości oraz zapewnieniem zróżnicowanego systemu połowowego w regionie, dającego pierwszeństwo w dostępie do zasobów i ochrony dla flot rybołówstwa na małą skalę, oraz zapewniającego udział lokalnych społeczności rybackich w podejmowaniu decyzji; domaga się pilnego przeprowadzenia badania stanu zdolności połowowej flot w Unii Europejskiej;

19. sprzeciwia się jakiemukolwiek ogólnemu zmniejszeniu zdolności połowowej floty, determinowanemu wyłącznie i obligatoryjnie przez kryteria rynkowe i narzucanemu przez ewentualny niepożądany obowiązek stosowania przekazywalnych koncesji połowowych;

20. podkreśla znaczenie dalszych badań w zakresie spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej; wskazuje na konieczność promowania europejskich danych statystycznych i wskaźników, które dostarczają wiarygodnych i istotnych danych społeczno-gospodarczych, naukowych i środowiskowych, w tym szeroko pojętą ocenę zasobów rybnych i połowów dokonywanych zarówno przez zawodowych rybaków, jak i w ramach rekreacyjnego połowu, oraz żąda zapewnienia odpowiednich zasobów do osiągnięcia tego celu; uważa, że dane te powinny również odzwierciedlać pełen zakres różnic geograficznych, kulturowych i regionalnych;

21. wzywa Komisję Europejską do opracowania analizy zdolności połowowych floty na szczeblu europejskim, aby umożliwić podejmowanie najbardziej odpowiednich decyzji;

22. wzywa Komisję do monitorowania i dostosowania pułapów zdolności połowowej flot państw członkowskich, tak aby umożliwić zapewnienie ich zgodności z wiarygodnymi danymi oraz uwzględnienie postępów technologicznych;

23. zauważa, że zwiększona liczba zaangażowanych jednostek pływających oraz duża różnorodność narzędzi połowowych i technik rybołówstwa są czynnikami stawiającymi wymagania i wyzwania zarządzaniu rybołówstwem na małą skalę; wskazuje, że dostępność informacji jest kluczowa dla skuteczności zarządzania oraz że istnieje potrzeba zwiększonego i lepszego dostępu do informacji na temat rybołówstwa na małą skalę;

24. wzywa Komisję, wraz z państwami członkowskimi, regionalnymi komitetami doradczymi i stronami zainteresowanymi, do pogłębienia charakterystyki rybołówstwa na małą skalę oraz zaprezentowania jego dystrybucji w UE do celów zarządzania rybołówstwem; wzywa Komisję Europejską do przeprowadzenia w szczególności, we współpracy z państwami członkowskimi, wyczerpujących i precyzyjnych badań rozmiarów, właściwości oraz dystrybucji segmentów tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego oraz do zdobycia lepszej wiedzy na temat tego, na jakich obszarach, w jakim czasie oraz w jaki sposób różne segmenty tego rybołówstwa prowadzą działalność połowową, w celu określenia tych segmentów floty, w których występuje nadmierna zdolność połowowa, oraz jej przyczyn;

25. zauważa, że obecny udział Wspólnoty w zakresie finansowania pozyskiwania, przetwarzania i udostępniania danych biologicznych, które umożliwiają zarządzanie oparte na wiedzy, nie przekracza 50%; domaga się w związku z tym zwiększenia wysiłku wspólnotowego w tym zakresie, podnosząc maksymalny dopuszczalny udział środków pochodzących z współfinansowania;

26. wskazuje na konieczność pogłębienia wiedzy na temat obecnej sytuacji i rozwoju rybołówstwa rekreacyjnego, w tym wiedzy o jego skutkach gospodarczych, społecznych i środowiskowych; zwraca uwagę na sytuacje, kiedy rybołówstwo rekreacyjne wykracza poza swój zakres i stanowi nieuczciwą konkurencję dla zawodowego rybołówstwa w połowach ryb i wprowadzaniu ich na rynek, powodując obniżenie udziałów w rynku na poziomie lokalnym i regionalnym oraz obniżając ceny pierwszej sprzedaży ryb;



Środki wspierające

27. przyznaje, że nowy EFMR został opracowany tak, aby umożliwiał uzyskanie zasobów zwłaszcza segmentom floty przybrzeżnej oraz tradycyjnej floty łodziowej; przyznaje, że w obrębie ogólnych ram dozwolonych przez EFMR to państwa członkowskie powinny ustalać priorytety w zakresie finansowania w taki sposób, aby przyczynić się do rozwiązania specyficznych problemów tego segmentu oraz wspierać zrównoważone zarządzanie z bliska różnymi rodzajami rybołówstwa objętymi takim programem;

28. przypomina o potrzebie utrzymania mechanizmu wspierania sektora, który będzie zgodny z zasadą zwiększania intensywności wsparcia w ramach współfinansowania działań realizowanych w regionach najbardziej oddalonych, co przyczyni się do zachowania szczegółowych przepisów dotyczących zwrotu dodatkowych kosztów prowadzenia działalności rybołówczej oraz obrotu produktami rybołówstwa, z uwzględnieniem strukturalnych ograniczeń dotyczących sektora rybołówstwa w regionach najbardziej oddalonych;

29. podkreśla, że biorąc pod uwagę niepewną sytuację i upadek niektórych społeczności przybrzeżnych zależnych od rybołówstwa oraz brak innych możliwości dywersyfikacji gospodarczej, należy wzmocnić istniejące instrumenty, fundusze i mechanizmy w celu zapewnienia spójności pod względem zatrudnienia i równowagi ekologicznej; uważa, że należy w sposób szczególny uwzględnić tę kwestię w nowych ramach WPRyb i w wieloletnich ramach finansowych; konieczne jest ponadto lepsze współzarządzanie i zwiększenie udziału sektora tradycyjnego rybołówstwa łodziowego w podejmowaniu decyzji poprzez wspieranie lokalnych i regionalnych strategii oraz współpracę transgraniczną w tej dziedzinie, obejmującą projekty w zakresie rozwoju, badań i szkoleń oraz ich odpowiednie finansowanie z funduszów EFMR, EFS i EFRR;

30. wzywa państwa członkowskie do uwzględnienia znaczenia gospodarczej, społecznej i kulturowej roli kobiet w sektorze rybołówstwa, tak aby mogły one mieć dostęp do świadczeń socjalnych; podkreśla, że aktywne uczestnictwo kobiet w różnych sektorach działalności związanych z rybołówstwem przyczynia się do utrzymania tradycji kulturowych i odrębnych zwyczajów oraz pomaga społecznościom rybackim w przetrwaniu, zapewniając w ten sposób ochronę różnorodności kulturowej tych regionów;

31. uważa, że przepisy wykonawcze dotyczące przyszłego EFMR powinny zezwalać na finansowanie działań między innymi w takich dziedzinach, jak:

– poprawa warunków bezpieczeństwa, warunków mieszkalnych i warunków pracy na pokładzie, poprawa konserwacji ryb oraz zapewnienie zrównoważonego gospodarczego i środowiskowego oddziaływania statków (selektywność technik połowowych, efektywność energetyczna itp.), bez jednoczesnego zwiększania ich zdolności połowowej;

– inwestowanie w bardziej zrównoważone narzędzia połowowe;

– wspieranie odmłodzenia sektora poprzez większe zaangażowanie w działalność młodych rybaków oraz zatrzymanie ich poprzez wdrożenie specjalnego systemu zachęcania do prowadzenia działalności w celu poprawienia zatrudnienia i zrównoważenia w sektorze, a także uruchamianie działalności gospodarczej w ramach pakietów, mających na celu zapewnienie rozpoczęcia przez nowe pokolenie rybaków działalności połowowej na niewielką skalę;

– budowa specjalistycznych portów rybackich wyposażonych w obiekty do wyładunku, przechowywania i sprzedaży produktów rybołówstwa;

– wspieranie stowarzyszeń, organizacji i współpracy zawodowych zrzeszających pracowników sektora;

– promowanie strategii politycznych dotyczących jakości;

– promowanie spójności gospodarczej i społecznej w społecznościach zamieszkujących obszary przybrzeżne, uzależnionych od rybołówstwa na małą skalę, w szczególności w regionach najbardziej oddalonych, dynamizując rozwój tych regionów przybrzeżnych;

– wspieranie zrównoważonych praktyk połowu skorupiaków m.in. poprzez udzielenie pomocy osobom wykonującym taką pracę, często kobietom, które zapadają na choroby związane z wykonywaną pracą;

– wsparcie dla promocji i wprowadzania do obrotu produktów tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego i akwakultury ekstensywnej poprzez stworzenie europejskiej etykiety wyróżniającej i identyfikującej europejskie produkty tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego oraz połowów skorupiaków pod warunkiem, że przestrzegają one dobrych praktyk w zakresie zrównoważonego rozwoju i zasad wspólnej polityki rybołówstwa;

– wspieranie kampanii edukacyjnych i marketingowych mających na celu podniesienie świadomości konsumentów i młodych ludzi na temat wartości spożywania ryb pochodzących z działalności połowowej na niewielką skalę, w tym na temat pozytywnego wpływu na gospodarkę lokalną i środowisko;

– przydzielenie środków z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego w taki sposób, aby sektor rybołówstwa stał się bardziej przyjazny kobietom – poprzez jego reorganizację i zapewnienie odpowiedniego zaplecza (np. przebieralni na statkach lub w portach);

– wspieranie stowarzyszeń kobiet, takich jak wytwórczynie sieci oraz kobiety zajmujące się rozładunkiem, czyszczeniem i pakowaniem ryb;

– szkolenia zawodowe, w tym skierowane do kobiet pracujących w sektorze rybołówstwa, mające na celu poprawę ich dostępu do kierowniczych i technicznych stanowisk pracy związanych z rybołówstwem;

– docenienie roli kobiet w rybołówstwie, w szczególności poprzez wspieranie działań prowadzonych na lądzie, wykonujących je pracowników oraz działań związanych z rybołówstwem na różnorodnych szczeblach i etapach;

32. podkreśla, że w dostępie do środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) uprzywilejowane powinny być projekty oferujące rozwiązania zintegrowane, przynoszące jak największe korzyści wielu społecznościom zamieszkującym tereny przybrzeżne kosztem projektów zapewniających korzyści ograniczonej liczbie operatorów; uważa, że dostęp do środków EFMR powinni mieć rybacy i ich rodziny, a nie tylko armatorzy;

33. wskazuje, że wspólna organizacja rynku (WOR) produktów rybołówstwa i akwakultury powinna przyczyniać się do umożliwiania wzrostu wydajności rybołówstwa na małą skalę, stabilności rynków, wzrostu zbytu produktów rybołówstwa oraz zwiększenia ich wartości dodanej; wyraża zaniepokojenie możliwością likwidacji istniejących dotąd publicznych instrumentów regulacji rynków – publicznych organów regulacji i wsparcia magazynowania na lądzie – i domaga się ambitnej reformy, która wzmocni instrumenty wspólnej organizacji rynków na potrzeby osiągnięcia jej celów;

34. proponuje utworzenie europejskiego oznakowania przyznawanego produktom rybołówstwa na mała skalę, uzyskanym w poszanowaniu zasad WPRyb w celu rozpowszechniania dobrych praktyk;

35. postuluje stworzenie mechanizmów zapewniających uznanie tzw. pozytywnych skutków zewnętrznych wynikających z działalności w zakresie rybołówstwa na małą skalę, których rynek nie rekompensuje, czy to w odniesieniu do środowiska, czy spójności gospodarczej i społecznej w społecznościach zamieszkujących tereny przybrzeżne;

36. uznaje za ważne promowanie godziwej i odpowiedniej dystrybucji wartości dodanej w ramach łańcucha wartości sektora;

37. domaga się ścisłego kontrolowania oraz certyfikacji produktów rybnych przywożonych z państw trzecich w celu zapewnienia ich pochodzenia z przedsiębiorstw prowadzących zrównoważoną działalność w zakresie rybołówstwa oraz zapewnienia, że spełniają te same wymogi, którym podlegają producenci ze Wspólnoty (na przykład w zakresie oznakowania, możliwości ustalenia pochodzenia, przepisów fitosanitarnych oraz minimalnych rozmiarów);

38. popiera stworzenie (w ramach EFMR oraz pozostałych instrumentów) specyficznych czasowych mechanizmów wsparcia, uruchamianych w sytuacjach awaryjnych, takich jak klęski żywiołowe lub katastrofy spowodowane działalnością człowieka (wycieki ropy, zanieczyszczenia wody itp.), wstrzymanie określonych działań ze względu na plany odbudowy zasobów lub restrukturyzacji czy nagły i koniunkturalny wzrost cen paliw;

39. wzywa Komisję i państwa członkowskie do przedsięwzięcia środków mających na celu zapewnienie kobietom skorzystania z równości płac oraz innych praw socjalnych i gospodarczych, w tym z ubezpieczenia obejmującego ryzyka, na które się narażają pracując w sektorze rybołówstwa, a także uznania ich szczególnych chorób za choroby zawodowe;

40. uznaje czasowe wstrzymanie działalności – okresy ochronne – za istotny środek zachowania zasobów rybnych o udowodnionej skuteczności oraz instrument niezbędny do zrównoważonego zarządzania niektórymi rodzajami rybołówstwa; uznaje, że ustanawianie okresów ochrony biologicznej w określonych krytycznych fazach cyklu życia gatunków pozwala na ewolucję zasobów zgodną z utrzymaniem działalności połowowej poza okresem ochronnym; w tych okolicznościach broni zasadności i konieczności finansowego rekompensowania rybaków w okresie wstrzymanej działalności, a konkretnie ze środków EFMR;

41. nakłania Komisję i państwa członkowskie do rozważenia sposobów na osiągnięcie dyskryminacji pozytywnej na rzecz rybołówstwa na małą skalę względem rybołówstwa na dużą skalę i floty o charakterze bardziej przemysłowym, zapewniając jednocześnie skuteczne i zrównoważone zarządzanie wszystkimi rodzajami rybołówstwa; uważa, że jedną z możliwości, którą warto mieć na uwadze, jest specjalny podział różnych rodzajów rybołówstwa, a dzięki temu określenie terenów przeznaczonych wyłącznie do działań rybołówstwa na małą skalę;

42. wzywa Komisję i państwa członkowskie do poczynienia kroków mających na celu promowanie i zwiększenie prawnego i społecznego uznania pracy kobiet zatrudnionych w sektorze rybołówstwa oraz dopilnowanie, by praca kobiet zatrudnionych na cały lub częściowy etat w przedsiębiorstwach rodzinnych lub pomagających swoim mężom, które w ten sposób przyczyniają się do zrównoważenia swoich dochodów oraz dochodów całego gospodarstwa domowego, została prawnie uregulowana lub objęta świadczeniami społecznymi na takich samych zasadach, jak w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek, w szczególności poprzez zastosowanie dyrektywy 2010/41/UE, oraz wzywa do zapewnienia im ich praw społecznych i gospodarczych, w tym równości płac, świadczeń z tytułu bezrobocia w przypadku czasowego lub definitywnego przerwania pracy, prawa do emerytury, możliwości godzenia pracy z życiem rodzinnym, dostępu do urlopu rodzicielskiego, dostępu do ubezpieczenia społecznego i bezpłatnych usług zdrowotnych, ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników oraz ubezpieczenia obejmującego ryzyko morskie;

43. popiera utrzymanie specjalnego systemu dostępu dla działalności połowowej na niewielką skalę w pasach wodnych do 12 mil morskich;

44. jest zdania, że konieczne jest włączenie szczególnie podmiotów rybołówstwa na małą skalę w proces dialogu na temat planów dotyczących obszaru 12 mil, który jest wykorzystywany ogólnie do większej liczby celów i w ramach którego morskie turbiny wiatrowe, wydobycie kruszywa i morskie obszary chronione często współistnieją z prowadzoną na tym samym obszarze działalnością połowową;

45. zwraca uwagę na konieczność większego zaangażowania i uczestnictwa rybaków zajmujących się rybołówstwem na małą skalę w zarządzaniu oraz określaniu i wdrażaniu zasad polityki rybołówstwa; podkreśla znaczenie bardziej intensywnego wspierania grup rybaków oraz organizacji zawodowych gotowych do wzięcia odpowiedzialności za zastosowanie WPRyb w perspektywie większej decentralizacji tej polityki; apeluje do podmiotów gospodarczych z sektora rybołówstwa na małą skalę o wstępowanie do już istniejących organizacji producentów lub o tworzenie nowych organizacji tego typu;

o

o o


46. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, Komitetowi Regionów oraz rządom państw członkowskich i Regionalnym Komitetom Doradczym.

P7_TA-PROV(2012)0461

Zewnętrzny wymiar wspólnej polityki rybołówstwa

Komisja Rybołówstwa

PE483.652

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie zewnętrznego wymiaru wspólnej polityki rybołówstwa (2011/2318(INI))
Parlament Europejski,

– uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie zewnętrznego wymiaru wspólnej polityki rybołówstwa („komunikat”) (COM(2011)0424),

– uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r. (UNCLOS),

– uwzględniając porozumienie z 1995 r. w sprawie wykonania postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r. odnoszących się do ochrony międzystrefowych zasobów rybnych i zasobów rybnych masowo migrujących oraz do zarządzania nimi,

– uwzględniając Kodeks odpowiedzialnego rybołówstwa Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) przyjęty na konferencji FAO w październiku 1995 r. (kodeks),

– uwzględniając Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska przyjętą w czerwcu 1998 r. w Aarhus,

– uwzględniając międzynarodowy plan działania FAO na rzecz zarządzania zdolnościami połowowymi, zatwierdzony przez Radę FAO w listopadzie 2000 r.,

– uwzględniając sprawozdanie Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa w sprawie stanu rybołówstwa i akwakultury na świecie z 2010 r.,

– uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r. ustanawiające wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania („rozporządzenie w sprawie połowów NNN”)1 oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 1006/2008 z dnia 29 września 2008 r. dotyczące upoważnień do prowadzenia działalności połowowej przez wspólnotowe statki rybackie poza wodami terytorialnymi Wspólnoty oraz wstępu statków państw trzecich na wody terytorialne Wspólnoty („rozporządzenie w sprawie upoważnień do połowów”)2,

– uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa („rozporządzenia podstawowego”) (COM(2011)0425),

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie zwalczania nielegalnego rybołówstwa na świecie – rola UE1,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie zielonej księgi „Reforma wspólnej polityki rybołówstwa”2,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie systemu przywozu produktów rybołówstwa i akwakultury do Unii Europejskiej w perspektywie reformy wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb)3,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie umowy o partnerstwie w sprawie połowów między UE i Mauretanią4,

– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie przyszłego Protokołu między Unią Europejską a Królestwem Maroka ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Porozumieniu o partnerstwie w sektorze rybołówstwa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Maroka5,

– uwzględniając konkluzje przyjęte przez Radę ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniach 19 i 20 marca 2012 r. w sprawie zewnętrznego wymiaru WPRyb,

– uwzględniając art. 48 Regulaminu,

– uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa oraz opinie Komisji Rozwoju i Komisji Handlu Międzynarodowego (A7-0290/2012),

A. mając na uwadze, że dwie trzecie światowych oceanów leży poza jurysdykcją krajową, gdzie wszelkie kompleksowe i szczegółowe systemy prawne zarządzania łowiskami muszą się opierać na Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 r. oraz na odnośnych przepisach prawnych; mając na uwadze, że zrównoważone zarządzanie łowiskami ma strategiczne znaczenie dla społeczności przybrzeżnych zależnych od rybołówstwa oraz dla bezpieczeństwa żywnościowego;

B. mając na uwadze, że zgodnie z najnowszą oceną przeprowadzoną przez FAO 85% nielicznych światowych stad ryb, dla których dostępne są informacje, określa się jako w pełni wyeksploatowane lub nadmiernie eksploatowane oraz że raport FAO z 2010 roku wskazuje jednak na postęp na całym świecie pod względem odzyskiwania zasobów nadmiernie eksploatowanych i regeneracji ekosystemów morskich dzięki wdrożeniu dobrych praktyk zarządzania;

C. mając na uwadze, że UE jest jednym z głównych podmiotów poławiających, który jest trwale obecny i prowadzi istotną działalność na wszystkich oceanach świata dzięki połączeniu działalności floty, inwestycji obywateli UE, dwustronnych umów w sprawie połowów oraz udziału we wszystkich istotnych regionalnych organizacjach ds. rybołówstwa przy równoczesnym rozpowszechnianiu dobrych praktyk i poszanowania praw człowieka;

D. mając na uwadze, że UE jest jednym z najważniejszych rynków produktów rybołówstwa i największym światowym importerem tych produktów oraz że konsumuje się w niej 11% światowej produkcji ryb pod względem ilości, zaś przywóz do UE obejmuje 24% produktów rybołówstwa pod względem wartości, a także iż w Unii Europejskiej dokonuje się jedynie 8% połowów światowych (2% biorąc pod uwagę wody otwarte);

E. mając na uwadze, że kwoty określone w regionalnych organizacjach ds. rybołówstwa opierały się przede wszystkim na połowach historycznych, co skutkowało preferencyjnym dostępem krajów rozwiniętych do światowych stad ryb; mając na uwadze, że przy określaniu tych kwot należy wziąć pod uwagę połowy w rozwijających się krajach przybrzeżnych, które przez pokolenia były uzależnione od sąsiednich zasobów rybnych, a UE musi uznać ten fakt;

F. mając na uwadze, że UE musi dążyć do spójności polityki na rzecz rozwoju na podstawie art. 208 ust. 1 TFUE, zgodnie z którym przy „realizacji polityk, które mogłyby mieć wpływ na kraje rozwijające się, Unia bierze pod uwagę cele współpracy na rzecz rozwoju”;

G. mając na uwadze, że w stosunkach z państwami trzecimi UE musi w równym stopniu stosować w sposób spójny i skoordynowany wszystkie swoje strategie polityczne, obejmujące rybołówstwo, zdrowie, handel, zatrudnienie, środowisko, cele wspólnej polityki zagranicznej oraz realizację strategii „Europa 2020”;

H. mając na uwadze, że w celu zapewnienia zrównoważonego rybołówstwa często istnieje potrzeba zdobycia większej ilości danych dotyczących stad ryb poławianych w UE lub przeznaczonych na rynek UE, uwzględniających ich status, a także potrzeba zapewnienia dostępu do informacji na temat całkowitej ilości ryb odłowionych przez floty lokalne i inne floty państw trzecich;

I. mając na uwadze, że należałoby dysponować rygorystycznymi badaniami naukowymi, aby dowiedzieć się, na których łowiskach zachodzi lub może zajść zjawisko nadmiernych zdolności połowowych;

J. mając na uwadze, że WPRyb powinna być narzędziem umożliwiającym UE pokazanie światu, jak realizować działalność połowową w sposób odpowiedzialny i promować lepsze zarządzanie rybołówstwem na szczeblu międzynarodowym poprzez zastosowanie europejskich norm w zakresie zarządzania flotą;

K. mając na uwadze, że UE powinna odgrywać kluczową rolę w mobilizacji społeczności międzynarodowej do zwalczania nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów;

1. z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji i wiele zawartych w nim pozytywnych propozycji dotyczących zachęcenia do zrównoważonego zarządzania całą działalnością połowową UE i działalnością z nią związaną prowadzoną poza wodami UE, w tym w regionach najbardziej oddalonych; uważa jednak, że zakres tego dokumentu nie jest wystarczająco szeroki i w zbyt dużym stopniu koncentruje się na umowach dwustronnych i organizacjach wielostronnych, a powinien obejmować w sposób zintegrowany pozostałą działalność połowową służącą pozyskiwaniu produktów na potrzeby rynku UE;

2. podkreśla potrzebę podejmowania przez UE działań na rzecz zapewnienia spójności polityki Unii w celu poprawy jakości zarządzania międzynarodowymi połowami;

3. uważa, że koordynacja polityki zewnętrznej i polityki na rzecz współpracy ma duże znaczenie dla porozumień w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem oraz tworzenia synergii niezbędnych do skuteczniejszego przyczyniania się do rozwoju stowarzyszonych państw trzecich;

4. uważa, że ze względu na rozmiary unijnego rynku produktów rybołówstwa i geograficzny zasięg działalności statków pływających pod banderą UE i pozostających jej własnością Unia ponosi znaczną odpowiedzialność za dopilnowanie, by ślad ekologiczny prowadzonych przez nią połowów i ich skutki społeczno-gospodarcze były zrównoważone, a także za zapewnienie wysokiej jakości produktów rybnych przeznaczonych dla konsumentów w Europie i innych krajach, w których europejskie ryby i produkty rybołówstwa są wprowadzane do obrotu, oraz wnoszenie wkładu w społeczeństwo i gospodarkę rybackich społeczności stref nadbrzeżnych zarówno w UE, jak i poza nią;

5. uważa, że połowy prowadzone w interesie UE na wodach Unii i poza nimi, a także produkty rybne przeznaczone na rynek UE powinny opierać się na takich samych normach pod względem zrównoważenia ekologicznego i społecznego oraz przejrzystości, a także iż od państw trzecich należy wymagać ochrony i przestrzegania tych samych zasad, zarówno na szczeblu dwustronnym, jak i wielostronnym; ponadto uważa, że należy wprowadzić zakaz odrzutów w odniesieniu do tych samych gatunków co na wodach UE, któremu będzie towarzyszyć monitorowanie za pośrednictwem telewizji przemysłowej i obserwatorów, wraz z odpowiednimi odstępstwami w celu uniknięcia wahań cen produktów spożywanych przez społeczności lokalne;

6. przypomina o wymogu zachowania spójności strategii politycznych UE z celami dotyczącymi rozwoju, co przewidziano w art. 208 TFUE; zwraca uwagę, że spójność taka wymaga koordynacji nie tylko w samej Komisji, ale także w rządach państw członkowskich oraz między Komisją a rządami poszczególnych państw członkowskich;

7. ponownie wyraża opinię, że w celu zwiększenia spójności swoich decyzji UE powinna w ramach swoich działań uwzględniać zagadnienia związane z polityką dotyczącą handlu, zdrowia, zatrudnienia, sąsiedztwa, środowiska, z polityką morską i zewnętrzną oraz z realizacją strategii „Europa 2020”;

8. przypomina, że międzynarodowy plan działania na rzecz zarządzania zdolnościami połowowymi zobowiązał UE do tego, by najpóźniej do 2005 r. opracowała i wdrożyła system zarządzania zdolnościami połowowymi; zwraca się do Komisji o wyjaśnienie, dlaczego wydaje się ona stosować sprzeczne sposoby podejścia do zarządzania zdolnościami połowowymi, ponieważ proponuje ich zamrożenie w niektórych regionalnych organizacjach ds. rybołówstwa i jednoczesne usunięcie głównych regulacyjnych ograniczeń zdolności połowowych w obrębie wewnętrznych flot UE; wzywa Komisję, aby wspierała dwustronne i wielostronne mechanizmy dostosowywania zdolności połowowej do dostępnych zasobów, które uznano za niezbędne dla zrównoważonej eksploatacji zasobów przez wszystkie floty działające na tych terenach;

9. uważa, że cele i zasady zewnętrznego wymiaru WPRyb powinny zostać określone w rozporządzeniu podstawowym;

Przepisy ogólne

10. przypomina, że utrzymanie w mocy umów w sprawie połowów oraz poszukiwanie nowych możliwości połowowych w państwach trzecich powinno być priorytetem w polityce zewnętrznej w zakresie rybołówstwa, ponieważ gdy flota UE przestaje działać na łowiskach państw trzecich, uprawnienia do połowów są zwykle przekazywane innym flotom, których standardy ochrony, zarządzania i zrównoważenia są dużo niższe niż te, które zaleca i których broni UE;

11. wzywa Komisję do poparcia na wszystkich forach międzynarodowych, których stroną jest UE, jasno określonych zasad i celów dotyczących środowiskowo, ekonomicznie i społecznie zrównoważonych połowów na morzu pełnym i na wodach podlegających jurysdykcji krajowej oraz do szybkiego i skutecznego wdrożenia decyzji podejmowanych na takich forach;

12. podkreśla, że UE powinna opracować konkretną strategię w dziedzinie rybołówstwa i zarządzania żywymi zasobami morskimi, obejmującą wszystkie pozaeuropejskie państwa nadbrzeżne basenu Morza Śródziemnego.

13. wzywa Komisję do propagowania światowego i wielostronnego programu promującego zrównoważone zarządzanie rybołówstwem oraz ochronę morskiej różnorodności biologicznej przy jednoczesnym przekształcaniu dialogu z takimi państwami, jak Stany Zjednoczone, Japonia, Rosja i Chiny oraz inne kraje trzecie trwale obecne na oceanach świata, w skuteczne partnerstwa w celu rozwiązania zasadniczych kwestii, takich jak zwalczanie nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (NNN), ograniczenie zarówno przełowienia, jak i – w stosownych przypadkach – zdolności połowowej floty oraz wzmocnienie kontroli i zarządzania na morzu pełnym zgodnie z zasadami określonymi w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza i innych odnośnych przepisach;

14. wzywa Komisję do propagowania prawa międzynarodowego, a mianowicie Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza oraz uczestnictwa w konwencjach MOP, a także do zapewnienia zgodności z tymi przepisami; zachęca Komisję do współpracy z państwami trzecimi na wszystkich właściwych forach, a zwłaszcza w ramach regionalnych organizacji ds. rybołówstwa;

15. uważa, że UE powinna rozpocząć inicjatywę na szczeblu ONZ w celu ustanowienia światowego systemu dokumentowania i identyfikowalności połowów wszystkich najważniejszych gatunków ryb, które są wprowadzane do obrotu międzynarodowego, w oparciu o zasadę odpowiedzialności państwa bandery i zgodnie z rozporządzeniem w sprawie połowów NNN, jako ważnego narzędzia służącego do poprawy zgodności z istniejącymi środkami ochrony i zarządzania oraz do zwalczania połowów NNN i propagowania odpowiedzialnej konsumpcji;

16. wzywa Komisję do odważniejszego stosowania rozporządzenia (WE) nr 1005/2008 w sprawie połowów NNN, zwłaszcza w odniesieniu do stron umów z regionalnymi organizacjami ds. rybołówstwa, które nie współpracują czynnie w tworzeniu i wdrażaniu głównych mechanizmów walki z połowami NNN;

17. uważa, że UE powinna czynnie dążyć w ramach ONZ do zbadania sposobów, dzięki którym społeczność światowa mogłaby pochylić się nad następującymi zagadnieniami:

- potrzeba bardziej zregionalizowanego i zintegrowanego zarządzania światowymi oceanami, co dotyczy zarówno żywych zasobów morskich, jak i innych zasobów,

- zanieczyszczenie i skutki wywierane na oceany przez zmianę klimatu, w tym ochrona i odtworzenie cennych „niebieskich” pochłaniaczy, oraz

- normy społeczne i warunki pracy;

18. odnotowuje znaczenie negocjacji na forum Światowej Organizacji Handlu (WTO) dotyczących dyscypliny w zakresie udzielania dotacji dla sektora rybołówstwa i wzywa UE do odegrania aktywniejszej roli w tej debacie;

19. potwierdza potrzebę stworzenia mechanizmów promowania produktów rybnych pochodzących ze źródeł zrównoważonych pod względem ekologicznym i sprawiedliwych z punktu widzenia społecznego, zlokalizowanych w UE i poza nią;

20. zauważa, że jednym z priorytetowych celów wymiaru zewnętrznego WPRyb powinno być zapewnienie przyszłości europejskiej floty dalekiego zasięgu, a w szczególności floty, która posiada prawa do połowów stanowiące podstawę do rozwoju gospodarczego i społecznego krajów, w których ta flota działa;

Dwustronne umowy w sprawie połowów

21. uważa, że dwustronne umowy w sprawie połowów lub porozumienia w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem, którą to nazwę proponuje Komisja, wynegocjowane między partnerami i realizowane na równych warunkach, powinny opierać się na odpowiedzialnym i zrównoważonym korzystaniu z zasobów przez statki UE i być korzystne dla obu stron, ponieważ powinny ułatwiać państwom trzecim dostęp do zasobów ekonomicznych, wiedzy technicznej i naukowej oraz wsparcia na rzecz lepszego zarządzania rybołówstwem i dobrych rządów, a jednocześnie umożliwiać ciągłość działalności połowowej, która jest istotna ze społeczno-gospodarczego punktu widzenia oraz stanowi źródło zaopatrzenia UE i rynków niektórych rozwijających się krajów zarówno w produkty świeże, jak i przetworzone;

22. zwraca się do UE o jak najszybsze zawarcie umów o współpracy w zakresie zrównoważonego rybołówstwa z państwami ościennymi, przy czym UE powinna zapewnić pomoc finansową i wsparcie techniczne ukierunkowane na zwiększenie koordynacji i spójności polityki w celu urzeczywistnienia zharmonizowanej i zrównoważonej polityki rybołówstwa we wszystkich wspólnych basenach morskich, przyczyniając się do zwiększenia skuteczności WPRyb we wszystkich regionach nią objętych; domaga się, aby wspomniane umowy były zawierane w duchu uczciwej i równej współpracy oraz przy poszanowaniu praw człowieka, a ich celem był sprawiedliwy podział obowiązków między Unią a dany kraj partnerski;

23. wzywa UE, aby celu usprawnienia współpracy z państwami ościennymi oraz poprawy zarządzania wspólnymi stadami dążyła do zawierania umów o współpracy w zakresie zrównoważonego rybołówstwa z tymi krajami, których celem nie powinno być uzyskanie praw połowowych dla statków UE, lecz doprowadzenie do tego, by UE zapewniła pomoc finansową i wsparcie techniczne w zamian za stosowanie porównywalnych przepisów dotyczących zrównoważonego zarządzania, jakie UE stosuje w państwach trzecich będących krajami partnerskimi;

24. przypomina, że w celu oceny skutków przyjętych porozumień w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem należy poprawnie rozdzielić wsparcie rozwoju sektora rybołówstwa w państwach trzecich oraz wsparcie będące wynikiem opłat za prawo do połowów;

25. wyraża jednak ubolewanie, że umowy dwustronne UE nie zawsze przynosiły wspomniane potencjalne korzyści, i podkreśla konieczność przeprowadzenia badań wpływu tych umów na regiony najbardziej oddalone, które je podpisały, mając na uwadze treść art. 349 traktatu, a jednocześnie uznaje, że od czasu poprzedniej reformy sytuacja uległa znacznej poprawie; uważa, że kluczem do sukcesu tych umów jest ulepszona naukowa ocena stanu zasobów, przejrzystość, realizacja założonych celów, korzyści dla lokalnej społeczności oraz lepsze zarządzanie łowiskami;

26. z zadowoleniem przyjmuje zamiar uwzględnienia przez Komisję szeregu postanowień w przyszłych umowach dwustronnych, w tym przestrzeganie zasady ograniczonego dostępu do zasobów, których nadwyżkę dla państwa nadbrzeżnego wykazano naukowo zgodnie z przepisami Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, zapewnienie ochrony praw człowieka zgodnie z międzynarodowymi porozumieniami w sprawie praw człowieka, a także klauzulę wyłączności, którą jednak należy wzmocnić i ujednolicić we wszystkich umowach, dbając we wszystkich przypadkach o ścisłe poszanowanie zasad demokratycznych;

27. uważa, że umowy dwustronne UE muszą być zgodne nie tylko z art. 62 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza dotyczącym nadwyżki zasobów, lecz także z jej art. 69 i 70 dotyczącymi praw państw śródlądowych i państw mających niekorzystne położenie geograficzne, zlokalizowanych w danym regionie, w szczególności w odniesieniu do potrzeb żywieniowych i społeczno-gospodarczych społeczności lokalnych;

28. jest zdania, że klauzulę w sprawie praw człowieka należy wdrożyć w sposób niedyskryminujący i stosować w równym stopniu do wszystkich krajów, nie tylko w przypadku zawierania umów w sprawie połowów, ale także w przypadku zawierania porozumień handlowych; uważa, że należy dążyć do penalizowania w ramach WTO produkcji tych krajów, które nie przestrzegają praw człowieka lub wykorzystują pracę dzieci w swoich zakładach, a także dyskryminacji kobiet poprzez brak odpowiedniego wynagrodzenia lub uznania dla ich pracy i wkładu ekonomicznego w sektorze rybołówstwa i akwakultury;

29. zachęca do uwzględnienia zarówno w nowych, jak i w już zawartych umowach zintegrowanego zarządzania opartego na podejściu ekosystemowym;

30. uważa, że zwiększenie udziału przedsiębiorstw w przyszłych umowach w sprawie połowów powinno iść w parze z większym wpływem sektora na normy i środki techniczne, które Komisja negocjuje w ramach tych umów;

31. uważa, że rozporządzenie w sprawie upoważnień do połowów powinno zostać zmienione, tak aby statki pływające pod banderą UE, które tymczasowo wyrejestrowały się z rejestru państwa członkowskiego w celu uzyskania uprawnień do połowów w innych miejscach, nie mogły przez okres 24 miesięcy korzystać z uprawnień do połowów na mocy obowiązujących w chwili ich wyrejestrowania porozumień w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem i załączonych do nich protokołów, jeżeli następnie zostaną na nowo wpisane do rejestru UE; uważa, że to samo dotyczy tymczasowej zmiany bandery w przypadku połowów podlegających wytycznym regionalnych organizacji ds. rybołówstwa;

32. uważa, że należy wzmocnić obecnie stosowaną klauzulę społeczną w sposób uwzględniający poszanowanie konwencji nr 188 Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), zalecenia MOP nr 199 dotyczącego pracy w sektorze rybołówstwa oraz ośmiu konwencji podstawowych MOP1, a także w celu zapewnienia, by warunki pracy dla członków załóg zamieszkałych poza UE oraz pracujących na pokładach statków pływających pod banderą UE były być takie same jak dla pracowników zamieszkałych w UE;

33. uważa, że porozumienia w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem powinny przyczynić się do zrównoważonego rozwoju państw trzecich będących krajami partnerskimi oraz do zaangażowania lokalnego sektora prywatnego, ze szczególnym uwzględnieniem rybołówstwa na małą skalę oraz MŚP; w tym celu apeluje o zwiększenie zatrudnienia lokalnych rybaków oraz o rozwój lokalnego zrównoważonego przemysłu przetwórczego i aktywności marketingowej;

34. popiera Komisję w jej staraniach na rzecz uzyskania od państwa nadbrzeżnego coraz bardziej kompletnych i wiarygodnych danych dotyczących całkowitej ilości połowu na jego wodach, co stanowi warunek powodzenia trudnego zadania, jakim jest rozpoznanie nadwyżki i uniknięcie nadmiernej eksploatacji; zwraca uwagę, że unijna polityka rybołówstwa i rozwoju mogłaby wspierać konieczne usprawnienia w państwach trzecich, pozwalające na dostarczanie takich informacji;

35 ponadto wzywa Komisję do propagowania większej przejrzystości przy ustalaniu zakresu eksploatacji stad ryb w wodach objętych jurysdykcją państw nadbrzeżnych;

36. ponownie stwierdza, że zgodnie z zasadą poszanowania tradycyjnego powiązania pomiędzy społecznościami przybrzeżnymi a wodami, na których tradycyjnie prowadziły one działalność połowową, statki UE nie powinny konkurować z lokalnymi rybakami o te same zasoby lub na rynkach lokalnych, oraz że należy ułatwiać współpracę między podmiotami lokalnymi i unijnymi, podkreślając jednocześnie potrzebę dokładnego obliczenia nadwyżki;

37. uważa, że UE musi zwiększyć wysiłki na rzecz pomocy w zapewnieniu państwom trzecim, z którymi prowadzi negocjacje w sprawie umów dwustronnych, wystarczających danych i informacji umożliwiających rzetelną ocenę stad oraz że zapewnienie funduszy europejskich na statek prowadzący badania naukowe w regionach, w których działa flota UE, znacznie zwiększyłoby możliwości analizy naukowej stad ryb, co jest warunkiem wstępnym zawarcia każdego porozumienia w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem;

38. domaga się wspierania w jak największym stopniu badań naukowych, które prowadzą statki różnych państw członkowskich na obszarach działalności floty UE, oraz prowadzenia tych badań we współpracy z państwami nadbrzeżnymi, a także włączenia w nie lokalnych naukowców; wzywa państwa członkowskie i Komisję do zacieśnienia współpracy w tym zakresie oraz do zwiększenia nakładów finansowych w celu poszerzenia badań naukowych prowadzonych na wodach poza UE;

39. jednocześnie uważa, że należy zwiększyć wysiłki mające na celu uzyskanie niezbędnych danych od państw trzecich, z którymi UE podpisała dwustronne umowy w sprawie połowów, w celu przeprowadzenia oceny skuteczności tych umów oraz sprawdzenia, czy spełnione zostały warunki dotyczące np. korzyści płynących dla społeczności lokalnych;

40. mając na uwadze, że sektor gospodarki rybnej, a szczególnie tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne, odgrywa zasadniczą rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego w wielu krajach rozwijających się, podkreśla znaczenie wspólnych grup naukowych odpowiedzialnych za wydawanie, w oparciu o najlepsze dostępne informacje, opinii naukowych na temat stanu zasobów rybnych, tak aby unikać przełowienia; nalega, by grupy te dysponowały odpowiednimi zasobami finansowymi, technicznymi i ludzkimi, umożliwiającymi im wykonywanie zadań i współpracę z regionalnymi organizacjami ds. rybołówstwa;

41. wzywa Komisję, aby propagowała wzmocnienie postanowień o ukierunkowanej współpracy naukowej i technicznej zawartych w porozumieniach w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem, w tym przez zwiększenie roli wspólnych komitetów naukowych; wzywa również do podjęcia działań na rzecz harmonizacji warunków higieniczno-sanitarnych w UE i państwach trzecich;

42. całkowicie popiera koncepcję oddzielenia wynagrodzenia finansowego za przyznanie dostępu do zasobów rybnych od wsparcia sektorowego na rzecz rozwoju; zdecydowanie stwierdza, że właściciele statków powinni pokrywać sprawiedliwą i rynkową część kosztów związanych z uzyskaniem praw dostępu w ramach dwustronnych porozumień w sprawie połowów; domaga się sporządzenia szczegółowej analizy części kosztów, jakie powinni ponieść właściciele statków za upoważnienie do połowów, obejmującej możliwości połowowe i koszty operacyjne; uważa, że niezbędny jest lepszy nadzór nad wsparciem sektorowym, przy czym należy umożliwić zawieszenie płatności w przypadku niewywiązania się z zobowiązań przez państwo nadbrzeżne;

43. podkreśla, że pozycja finansowa przeznaczona na wsparcie sektora powinna charakteryzować się większą skutecznością i osiągać większą liczbę lepszych rezultatów, w szczególności przez skoncentrowanie się na badaniach naukowych, gromadzeniu danych oraz monitorowaniu działalności połowowej i zarządzaniu nią;

44. wzywa Komisję do dopilnowania, aby przewidziana w porozumieniach w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem pula środków finansowych na rzecz wsparcia sektorowego była przeznaczana na wspieranie potencjału administracyjnego i naukowego państw trzecich oraz pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, umacniała cele UE dotyczące współpracy na rzecz rozwoju i była spójna z krajowym planem rozwoju państwa sygnatariusza; apeluje o to, by owa pula środków finansowych nie zastąpiła współpracy w dziedzinie rybołówstwa przewidzianej w innych umowach lub instrumentach współpracy, lecz uzupełniała ją w sposób spójny, przejrzysty, efektywny i lepiej ukierunkowany;

45. wzywa Komisję, aby podczas negocjowania porozumień w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem starała się zadbać o to, aby państwo nadbrzeżne przeznaczyło minimalną część wsparcia sektorowego na rzecz rozwoju udzielanego w ramach porozumienia w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem na przedsięwzięcia, których celem jest uznanie, propagowanie i zróżnicowanie roli kobiet w sektorze rybołówstwa, przy zapewnieniu stosowania zasady równego traktowania oraz równych szans dla kobiet i mężczyzn, w szczególności odnośnie do szkoleń oraz dostępu do finansowania i kredytów;

46. uważa, że przy podejmowaniu istotnych decyzji dotyczących przyszłości należy wziąć pod uwagę wsparcie sektorowe na rzecz rozwoju;

47. nalega, aby Komisja ściśle monitorowała wykonywanie umów dwustronnych i przesyłała sprawozdania roczne Parlamentowi i Radzie oraz aby oceny przeprowadzane przez zewnętrznych, niezależnych ekspertów były przesyłane do współprawodawców w stosownym czasie przed rozpoczęciem negocjacji w sprawie nowych protokołów, przy czym wszystkie te dokumenty powinny znajdować się w domenie publicznej, podlegać stosownym przepisom o ochronie danych oraz być dostępne w co najmniej trzech językach urzędowych UE;

48. podkreśla, że Parlament musi być odpowiednio zaangażowany w przygotowanie i proces negocjacji, a także w długoterminowe monitorowanie i ocenę funkcjonowania umów dwustronnych zgodnie z postanowieniami TFUE; utrzymuje, że Parlament powinien być niezwłocznie i w pełni informowany, na równi z Radą, na wszystkich etapach procedury zawierania umów o partnerstwie w sprawie połowów, zgodnie z art. 13 ust. 2 oraz art. 218 ust. 10 TFUE; przypomina o swoim przekonaniu, że Parlament powinien być reprezentowany w charakterze obserwatora na posiedzeniach wspólnego komitetu przewidzianego w ramach umów w sprawie połowów i nalega, aby w tych posiedzeniach w charakterze obserwatora udział brało również społeczeństwo obywatelskie, w tym przedstawiciele sektora rybołówstwa z UE i państw trzecich;

49. popiera przeprowadzanie naukowych audytów w celu oceny populacji ryb przed negocjowaniem umów i wzywa państwa trzecie do ujawniania nakładu połowowego flot z innych krajów na ich wodach, aby zapewnić skuteczność tych celów;

50. jest przekonany, że pełna przejrzystość połowów, płatności i realizacji wsparcia sektorowego będzie narzędziem niezbędnym do rozwoju odpowiedzialnego i zrównoważonego rybołówstwa opartego na dobrym zarządzaniu, zwalczaniu niewłaściwego wykorzystywania wsparcia unijnego i walce z korupcją;

51. podkreśla także potrzebę poprawy przejrzystości w trakcie negocjacji oraz trwania umów w sprawie połowów, zarówno ze strony UE, jak i państw trzecich;

52. nalega, aby państwa członkowskie codziennie zgłaszały połowy państwom nadbrzeżnym i w pełni przestrzegały przepisów mających zastosowanie na wodach krajów partnerskich;

53. jest głęboko przekonany, że Komisja powinna dopilnować, aby negocjacje z państwami trzecimi zmierzające do zawarcia nowych porozumień lub protokołów do dwustronnych porozumień w sprawie połowów rozpoczynały się z odpowiednim wyprzedzeniem, zanim dotychczasowe przepisy wygasną; w tym kontekście podkreśla znaczenie zaangażowania na wczesnym etapie Parlamentu w celu uniknięcia tymczasowego stosowania tego rodzaju przepisów, które prowadzą do nieodwracalnych faktów dokonanych, nie służąc interesom ani UE, ani państwa trzeciego;

54. uważa, że europejski przemysł rybny powinien przejąć znaczny udział w kosztach związanych z uzyskaniem praw dostępu do obszarów połowowych poza UE w ramach dwustronnych lub wielostronnych porozumień w sprawie połowów;

55. uważa, że w negocjowaniu i wykonywaniu umów dwustronnych UE, zwłaszcza tych, które dotyczą floty poławiającej tuńczyka, należy stosować podejście regionalne, a w stosownych przypadkach powinien istnieć jasny związek między określonymi w nich warunkami a środkami zarządzania i wynikami osiąganymi przez odpowiednie regionalne organizacje ds. rybołówstwa;

56. w odniesieniu do szczebla regionalnego czuje się zmuszony wyrazić swój niepokój związany z wyraźnym zwrotem w polityce w zakresie środków odnoszących się do zatrudniania marynarzy, ponieważ w większości przypadków następuje powrót do niezrównoważonej polityki zatrudniania członków załogi ze względu na narodowość, a nie pochodzenie z krajów AKP w ogóle;

57. uważa, że należy doprowadzić do zawarcia dwustronnych konwencji w celu promowania inwestycji unijnych w sektorze rybołówstwa w tych krajach, których obecnie nie obejmują układy o stowarzyszeniu, ponieważ nie istnieją nadwyżki możliwości połowowych, i w ten sposób przyczyniać się do zrównoważonego rybołówstwa; uważa także, że w tych przypadkach najwyższym priorytetem powinna być koordynacja między europejskimi funduszami na rzecz rozwoju a finansowaniem umów dwustronnych;




1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna