Informatyka (stosowana)


CHARAKTERYSTYKA ZAGROZEŃ W SYSTEMACH INFORMATYCZNYCH



Pobieranie 167,57 Kb.
Strona3/3
Data26.01.2018
Rozmiar167,57 Kb.
1   2   3

CHARAKTERYSTYKA ZAGROZEŃ W SYSTEMACH INFORMATYCZNYCH
1)Czynniki zagrażające systemom informacyjnym wspomaganym komputerowo dzieli się na:

a) czynniki zewnętrzne losowe (niezależne od woli ludzi):



  • czynniki związane z pracą systemów zasilanych energią elektryczną;

  • wyładowania atmosferyczne;

  • zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura;

  • zbyt wysoka wilgotność powietrza;

  • zanieczyszczenia powietrza (pył, kurz)

  • biologiczne czynniki;

  • zakłócenia w procesach lokalizacji;

  • klęski żywiołowe;

  • promieniowanie;

b)czynniki wewnętrzne losowe:

  • pomyłki i błędy operatorów, administratorów i użytkowników;

  • niecelowe zaniedbania operatorów, administratorów, użytkowników;

c) czynniki celowe (ataki)- celowa działalność ludzi:

* ataki pasywne - dochodzi do ujawnienia zasobów informacyjnych, lecz nie mamy do czynienia ze zniszczeniem danych czy poważniejszymi zakłóceniami pracy systemów informacyjnych; należą do nich:



  • śledzenie pola magnetycznego w celu przechwycenia danych, np. podsłuch;

  • nadużycia pracowników i celowe zaniedbania;

*ataki aktywne- działalność celowa prowadzi do zakłócenia pracy systemów komputerowych;

należą do nich:



  • zniszczenie lub powielanie danych;

  • nielegalne wykorzystanie zasobów;

  • modyfikacja danych;

  • powielanie i zniekształcanie komunikatów w sieciach;

  • kradzież sprzętu, oprogramowania;

  • sabotaż i terroryzm;

  • akty wandalizmu;

  • akty protestów pracowników.

  • oddziaływanie na sieć zasileniową;

d) grupy zagrażające systemom informatycznym:

  • operatorzy, administratorzy, okazjonalni Użytkownicy

  • podmioty związane z infrastrukturą; ,

  • hakerzy (nie powodują zmian w danych oraz ich nie wykorzystują);

  • crakerzy (stanowią duże zagrożenie dla systemu, mogą zakłócić pracę systemu).

2) Zagrożenia komputerowe- wirusy.

Często działanie wirusa komputerowego polega na formatowaniu dysków , usuwaniu niektórych danych z pliku. Wirusy można podzielić na:

a)wirusy dyskowe umieszczające się na pierwszym sektorze dysku twardego

b)wirusy plikowe przyłączające się do różnych programów;

c)wirusy plikowo - dyskowe łączące cechy wirusów plikowych i dyskowych;

d)wirusy systemowe;

Skutkiem ataku wirusa komputerowego może być:


  • zapisywanie nieprawidłowych danych w obszarach systemowych;

  • generowanie obrazów i dźwięków powodujące uciążliwość

  • formatowanie dysków

  • podawanie fałszywych komunikatów, zapełnienie swoim kodem całego wolnego obszaru;

  • zmiana wartości plików.

Do ochrony przed wirusami służy oprogramowanie antywirusowe. Ale należy głównie: zabezpieczyć dyskietki, na których nic nie będzie zapisane; systematycznie sprawdzać system oprogramowaniem wirusowym oraz nośniki i pliki wprowadzane z zewnętrznych źródeł; nie korzystać z dyskietek z podejrzanych źródeł; należy przechowywać zabezpieczone kopie plików z danymi i programami.
KRYTERIA PODZIALU SIZ-ów

Podstawowymi kryteriami klasyfikacji systemów informatycznych są:

1) kryterium zastosowań- uwzględniając to kryterium systemy informatyczne można podzielić dodatkowo wg:


  • rodzaju zaspokajanych potrzeb;

  • zakresu pełnionych funkcji;

  • szczebla zarządzania;

  • zakresu systemów.

  • poziomu integralności systemu.

2)kryterium rodzaju technologii przetwarzania- za kryteria technologicznej klasyfikacji systemów można przyjąć:

  • organizację spływu danych źródłowych;

  • sposób przesyłania danych;

  • sposób użytkowania komputera;

  • sposób organizacji i przetwarzania zbiorów;

  • sposób wprowadzania i wyprowadzania danych do / z komputera;

3)kryterium sprzętowe.
BAZY DANYCH

1)Definicje.

a)Baza danych (g komitetu CODASYL)-jest to zestaw zbiorów utrzymywanych w określony sposób przez użytkowników w procesach zakładania aktualizacji oraz obsługi zapytań.

b)Baza danych (wg Diebld'a) jest to zbiór wspólnych dla pewnej instytucji, logicznie uporządkowanych danych w celu sprostania zapotrzebowaniu tej instytucji na informację i przechowywanych w taki sposób, że większość danych jest zapisana tylko raz, jakkolwiek dane lub ich kombinacje są dostępne selektywnie.

c)Baza danych- to uniwersalne oprogramowanie; umożliwia nienadmiarowy, modelujący rzeczywistość i zabezpieczony zbiór danych, połączonych relacjami porządkującymi je niezależnie od sprzętu programów użytkowych, przystosowanych do spełniania różnych potrzeb informacyjnych.

Baza danych to oprogramowanie narzędziowe przeznaczone do zarządzania danymi. Nowoczesny system wspomagający zarządzanie to System Zarządzania Bazą Danych (SZBD). Baza danych bywa nazywana także bankiem danych.

2) Architektura bazy danych:


  • zasoby bazy danych umieszczone na dyskietkach;

  • system specjalnego oprogramowania;

  • języki oprogramowania i języki specjalne;

  • zespoły administrujące (administrator bazy danych);

  • użytkownicy bazy danych.

3) Zadania administratora bazy danych:

  • jest odpowiedzialny za zbudowanie (przygotowanie), założenie, prawidłowe funkcjonowanie i rozwój bazy danych;

  • ustala zawartość i strukturę zasobów danych;

  • przechowywanie opisów struktur.

  • inicjowanie i nadzór nad zmianami struktur danych;

  • kontrola bazy danych, w tym dostępu do danych;

  • organizowanie i ochrona danych.

4) w bazach danych nastąpiło oddzielenie struktur logicznych danych (tak, jak one są postrzegane przez użytkowników) od struktury fizycznej (rzeczywistego umieszczenia na poszczególnych nośnikach).

5) w architekturze bazy danych wyodrębnia się następujące poziomy.



  • wewnętrzny- najbliższy pamięci

  • zewnętrzny- najbliższy programiście i użytnikowi, odnoszący się do sposobu w jaki są przez nich postrzegane dane;

  • pojęciowy (pośredni)- w którym definiuje się całą bazę lub ich fragmenty wspólne dla użytkowników.

6) Rodzaje gaz danych:

I ze względu na rodzaj struktur danych:

1) bazy sieciowe, gdzie są różnorodne powiązania między danymi; niezmiennie potrzebne dla użytkownika baz danych, ale są trudne w obsłudze;

2)bazy hierarchiczne- określane dane są podporządkowane bezpośrednio jednemu elementowi nadrzędnemu;

3)bazy relacyjne- przystosowane do prezentacji i gromadzenia danych w układach zbliżonych do tabelarycznych; struktura tej bazy uwzględnia pogrupowanie danych w wierszach.
PAKJETY ZINTEGROWANE

łączą one w sobie funkcję baz danych, edytorów tekstów, arkuszy elektronicznych i pakietów graficznych. Niektóre z pośród pakietów zintegrowanych zostały rozbudowane o procedury komunikacyjne obsługujące transmisję danych między komputerami w sieci. Programy te są łatwiejsze w obsłudze od zestawu programów odpowiadających ich funkcjonowaniu ( dane wczytuje się jednokrotnie). Ujednolicono zasady obsługi (poszczególne odmienne funkcjonowanie)- elementy pakietu pracują zazwyczaj w odrębnych oknach. Pakiety te posiadają większą liczbę wariantów działania i znaczenie bardziej precyzyjną diagnostykę błędów.

Najpopularniejszym pakietem zintegrowanym jest FRAME WORK. Dużą popularnością cieszy się system SYMPHONY. W środowisku WINDOWS za podstawowy pakiet można uznać MS WORKS funkcjonalne rozwinięcie pakietu EXCEL.
OPROGRAMOWANIE GRAFICZNE

Jest ono nazywane także pakietem graficznym. Jest to program, który pomaga w sporządzaniu wykresów. Rysunki są tworzone na ekranie monitora, a następnie przenoszone na drukarkę Iub ploter. Ilustrowane dane można wprowadzić z klawiatury lub odczytać ze zbiorów przygotowanych przez pakiety narzędziowe innego typu lub przez systemy użytkowe. Za pomocą programów graficznych można ilustrować dane jedynie ze sposobów przewidzianych przez jego twórców. Najczęściej stosuje się następujące metody prezentacji:



  • wykresy dwuwymiarowe;

  • wykresy kołowe;

  • histogramy.

  • wykresy przestrzenne.

Użytkownik może modyfikować postać wykresów zgodnie z potrzebami. W dowolnym, miejscu można umieszczać napisy. Wykres może być cieniowany, można też wyeksponować pewne jego elementy. Istotną zaletą programów jest szybkość stworzenia wykresów oraz łatwość wprowadzania do nich modyfikacji. Pozwala to na wybór najbardziej czytelnego i atrakcyjnego sposobu prezentacji analizowanych danych. Przykładem tego oprogramowania jest pakiet Ms Chart.

METODY ALGORYTMIZACJI

1)Algorytm- to przepis uzyskania określonego wyniku.

2)Algorytm powinien spełniać następujące warunki:


  • dyskretność;

  • skończoność;

  • jednoznaczność;

  • efektywność;

  • uniwersalność.

3)Metody algorytmizacji.

a)opis słowny: cykl naturalny w zależności od przeznaczenia wzbogacony o symbole, schematy graficzne.

b)Wzór matematyczny lub przepis logiczny

Metody graficzne:



  • Tablice decyzyjne (zostały opracowane przez grupę specjalistów na zlecenie firmy General Electric; służą przede wszystkim do graficznej, bardzo przejrzystej prezentacji decyzji, jaką należy podjąć w zaistniałych warunkach). Struktura tablic decyzyjnych składa się z czterech pól:

*pola wykazów warunków;

*pola zapisu warunków

*pola wykazy działań

*pola zapisu działań.

Tablice te znalazły zastosowanie w bankowości; zostały oprogramowane i przystosowane do używania w systemach komputerowych.


  • Schematy blokowe (są przydatne szczególnie podczas pisania złożonych programów komputerowych; dzięki prostym zasadom ich budowy- mała liczba elementów, oraz możliwej do przyjęcia pewnej elastyczności zapisów pozwalają one na łatwą konstrukcję i prezentację algorytmu- o dowolnej skali i szczegółowości; wykorzystywane są na etapie analizy problemu i przygotowania oprogramowania jako środka podczas przygotowania programu, jako element dokumentacji systemu i systemów informatycznych; schemat blokowy to inaczej graf skierowany, którego węzły- tzw. skrzynki zawierają opisy czynności organizacyjnych, działań arytmetycznych, operacji wejścia / wyjścia, natomiast krawędzie w grafach wskazują kolejność realizacji tych czynności).

W budowie dowolnego schematu mogą być użyte cztery następujące elementy:

*strzałka

*operand


*predykat

*etykieta.

Rodzaje skrzynek i ich oznaczenia:

1) skrzynki graficzne startu i stopu;


2)skrzynki operacyjne (opisane są w nich czynności organizacyjne, matematyczno-arytmetyczne, operacje wejścia / wyjścia, druku, czytaj, podaj, wyświetl);


3)skrzynki decyzyjne (w nich umieszcza się opisy działań logicznych);


4) skrzynki łącznikowe;

łącznik stronnicowy


łącznik międzystronnicowy
5) skrzynki informacyjne (zawierają opisy uzupełniające);


  • Tablice krzyżowe (są preferowane podczas badania wszelkiego rodzaju związków w konkretnych procesach, np. w ustalaniu:

*powiązań pomiędzy poszczególnymi elementami systemu;

*funkcje realizowanych przez poszczególne elementy w danym procesie; służą też do analizy wystąpienia danych na wejściu i wyjściu; dzięki tym tablicom można wyeliminować niepotrzebne dane.



  • Schematy przebiegu (stosuje się je przede wszystkim do opisu technologicznego poszczególnych procesów przetwarzania danych; składa się z dwóch części: graficznej i opisowej).

  • Schematy ideowe.


PAMIĘCI W SYSTEMACH MIKROKOMPUTEROWYCH
W systemach mikrokomputerowych wyróżniamy:

1) pamięć zewnętrzną (sąto najczęściej magnetyczne nośniki zapisu informacji umożliwiająca wielokrotne zapisywanie i kasowanie programów oraz danych); pamięć zewnętrzną dzielimy na:



  • dyski twarde- inaczej stałe; są one na Stałe wbudowane do mechanizmu (napędu) umieszczonego zazwyczaj na obudowie komputera umożliwiającego zapis i odczyt informacji; mogą być wymienne

  • dyski elastyczne- zwane dyskietkami; w przeciwieństwie do dysków twardych nie stanowią one wspólnej konstrukcji ze Stacją dysków, czyli mechanizmem służącym do jednostronnego lub dwustronnego zapisu i odczytu informacji;

Podstawowymi pojęciami charakteryzującymi dysk są: jego pojemność, czyli ilość informacji, którą można na nim umieścić, oraz średni czas dostępu do informacji. Zdecydowanie lepsze parametry posiada dysk twardy, którego pojemność zaczyna się obecnie od 20 GB. średni czas dostępu do informacji na dysku jest rzędu kilku rnilisekund.

Pojemności dyskietek wynoszą: 360 KB, I ,2 MB, 1,44 MB, zaś czas dostępu do informacji jest znacznie dłuższy niż w przypadku dysków twardych. Wszystkie informacje zapisane na dyskietce umieszczone są na konkretnych ścieżkach, która z kolei dzielą się na sektory.

2) Pamięć wewnętrzną- wśród niej wyróżniamy.



  • pamięć ROM- inaczej pamięć tylko do odczytu; zostaje ona zapisana podczas procesu produkcji; wyłączenie komputera nie wpływa na jej zawartość; najczęściej przechowuje ona informacje o systemie operacyjnym, który umożliwia zainicjowanie pracy zaraz po włączeniu komputera;

  • pamięć RAM- inaczej pamięć o dostępie swobodnym, pamięć operacyjna; przechowuje program i dane do tego programu tylko podczas zasilania komputera; po wyłączeniu zasilania informacja znika; współczesna oprogramowanie wymaga, aby w naszych komputerach znajdowało się odpowiednio dużo pamięci RAM; jako standard przyjmuje się obecnie 64-128 MB;

  • EPROM- pamięć Stała z możliwością zmiany jej zawartości;

  • Pamięć podręczna- wspomaga pamięć RAM; jest instalowana na płycie, poza procesorem; ma krótszy czas dostępu, jest zazwyczaj mniej pojemna.

EFEKTYWNOŚĆ ZASTOSOWAŃ INFORMATYKI

l . Warunki efektywnego zastosowania komputerów.

Zastosowanie informatyki jest obecnie często jedynym racjonalnym rozwiązaniem problemu informacyjnego. Tylko informatyka może opanować lawinę informacji towarzyszącą wzrostowi procesów gospodarczych. System informatyczny jest określony rozwiązaniem organizacyjno metodologicznym wspierającym działalność człowieka. Stwarza warunki do racjonalizacji systemów działania. System informatyczny może być jednym z konkurencyjnych przedsięwzięć organizacyjnych prowadzącym do wzrostu efektywności działania systemu ekonomicznego, szczególnie w odniesieniu do tych sfer działalności, w których pierwszoplanowym problemem nie jest informacja, a strumienie zasileniowe i dążenie do uzyskania pożądanych stanów tych procesów, np. porządek, skuteczność, jakość itp.

Efektywność zastosowań informatyki zależy od:

a) umiejętności wykorzystania informacji wynikowych prezentowanych przez system informatyczny;

b) umiejętności wyboru problemu do rozwiązania i wyboru informatycznego rozwiązania problemu.

Ad. a).


System informatyczny stwarza użytkownikowi możliwość uzyskania różnorodnych efektów.

Warunkiem nieodzownym skutecznego i efektywnego zastosowania informatyki jest aktywny udział użytkownika we wszystkich fazach życia systemu, od momentu formułowania zadania projektowego, aż do momentu użytkowej eksploatacji i prac nad rozwojem systemu. Ważna jest również umiejętność wykorzystania systemu przez użytkownika, postawa użytkownika wobec komputeryzacji, umiejętność wyboru problemu do rozwiązania w systemie informatycznym. Umiejętność ta ma dwa aspekty.



  • określenie kierunków zastosowań w gospodarce;

  • wybór racjonalizowanych dziedzin i obiektów zastosowań informatyki.

System informatyczny łączy zdolności ludzi z możliwościami komputera, a sama informacja nie daje nic, jeśli nie jest wykorzystana.

Ad. b).


Wybór informatycznego rozwiązania problemu merytorycznego systemu mieści w sobie następujące elementy.

  • dobór rodzaju i zakresu systemu do rozwiązywanego problemu (im pełniejszy jest zakres realizowanych funkcji tym większe są możliwości uzyskania efektów; rodzaj systemu i jego zakres wynika z rozwiązywanego problemu i nałożonych na to rozwiązanie ograniczeń);

  • dobór struktur systemu informatycznego (wynika z przyjętych zasad budowy systemu; przyjęta taktyka powinna być dopasowana do rodzaju i zakresu systemu, powinna zapewniać możliwość uzyskania przez system odpowiednich cech jakościowych i ilościowych, które są również istotnym wariantem efektywności systemu);

  • dobór cech systemu informatycznego; do podstawowych cech zaliczyć można:

*spójność systemów.

*aktualność informacji systemowych;

*elastyczność;

*niezawodność (odporność na zakłócenia);

*skuteczność (zdolność osiągania założonych celów);


  • określenie warunków realizacyjnych systemu informatycznego; te warunki to:

*warunki kadrowe ( przygotowanie i przeszkolenie pracowników, którzy będą współpracować z systemem);

*warunki sprzętowe (możliwość zakupu lub wynajmu sprzętu dla realizacji zadań systemu);

*warunki organizacyjne (lokalizowanie zadań systemu i służb informatycznych w strukturze organizacyjnej obiektu zastosowań);

*projektowanie i wdrażanie systemu;

*warunki modernizacji i rozwoju systemu.

2. Efektywność i efekty komputeryzacji.

Efektywność systemów informatycznych jest to stosunek całkowitych efektów uzyskanych dzięki systemowi do całkowitych nakładów poniesionych w fazach projektowania, wdrażania i eksploatacji systemu.

Kryteria oceny efektywności systemów informatycznych zarządzania:



  • skuteczność;

  • sprawność;

  • ekonomiczność;

  • wydajność;

  • gotowość.

Funkcjonowanie systemów informatycznych wywołuje postanie u użytkownika SIZ-u określonych efektów. Powszechnie rozróżnia się następujące grupy efektów:

  • bezpośrednie- zalicza się do nich efekty powstałe w sferze przetwarzania informacji, jak np. skrócenie cyklu obliczeniowego, zwiększenie dokładności wyników, zmniejszenie pracochłonności i kosztów przetwarzania;

  • pośrednie- zalicza się do nich efekty pojawiające się w sferze działalności ludzkiej obsługiwanej przez system informatyczny, np. zmniejszenie zapasów materiałowych, lepsze wykorzystanie aparatu produkcyjnego, skrócenie cyklu produkcyjnego, zmniejszenie kosztów zatrudnienia, podniesienie jakości i kompletności dokumentacji źródłowej, pogłębienie analiz ekonomicznych;

  • pochodne- zalicza się do nich skutki systemu występujące zarówno z jednostkach nadrzędnych jak i otoczeniu danej jednostki gospodarczej, np. poprawa przepływu informacji do organów administracji terenowej, usprawnienie i przyspieszenie przesyłania informacji do jednostek nadrzędnych (zrzeszeń ministerstw).

3. Metody ustalania efektywności zastosowań komputerów.

a) porównanie wartości informacji;

b) porównania kosztów procesu przetwarzania danych;

c) ocena wpływu systemu informatycznego na funkcjonowanie całego systemu działania.

Ad. a).

Przedmiotem zainteresowania tej metody jest wartość i koszt samej informacji w kontekście określonej sytuacji decyzyjnej. Metoda określa wartość informacji przyrostem wartości sytuacji decyzyjnej związanym z tą informacją.



Ad. b ).

Całość nakładów związanych z systemami informatycznymi składa się z trzech podstawowych części:



  • nakładów inwestycyjnych;

  • nakładów na opracowanie systemu;

  • nakładów na eksploatację systemu.

Jedną z szeroko stosowanych metod oceny nakładów na środki techniczne jest metoda SCERT. Wśród metod umożliwiających minimalizację nakładów na projektowanie systemów można wyróżnić system MAP i system SAPE.

Ad. c).


Metoda ta ocenia system działania, w którym funkcjonuje system informatyczny i w którym generowane przez ten system informacje wynikowe przyczyniają się do sprawniejszego funkcjonowania całego systemu.
PODSTA WOWE POJĘCIA z EKONOMIKI INFORMACJI

1. Elementy ekonomiki informacji.

Informacja zaliczana jest do podstawowych kategorii ekonomicznych. Postrzegana jest jako zasób, czynnik produkcji, produkt, towar, dobro konsumpcyjne, składnik infrastruktury gospodarczej, dobro wolne. Ekonomika informacji zajmuje się mikro- i makroekonomicznymi problemami i aspektami informacji. Przedmiotem ekonomiki informacji są: zasoby informacyjne, procesy informacyjne, systemu informacyjne, podmioty działające w sferze informacji.

2. Podstawowe kategorie ekonomiczne definiowane w ramach ekonomiki informacji:



  • popyt na informację;

  • podaż informacji;

  • cena informacji;

  • koszt informacji

  • substytucja informacji;

  • komplementamość informacji;

  • rynek informacji: lokalny, globalny krajowy.

  • monopol na rynek informacji.


MIEJSCE SIZ-u w SYSTEMIE ZARZĄDZANIA

Aby menedżer mógł sprawnie zarządzać firmą, musi on sprawnie powiązać ze sobą system zarządzania i system wykonawczy. w tym celu wykorzystywane są odpowiednie i wyspecjalizowane programy komputerowe. System wykonawczy uczestniczy bezpośrednio w realizacji zadań przedsiębiorstwa określonych wcześniej w systemie zarządzania. Elementarni systemu wykonawczego są:



  • pracownicy zatrudnieni bezpośrednio w produkcji;

  • maszyny i urządzenia;

  • materiały zasilające proces produkcji.

System zarządzania realizuje procesy organizujące działanie. Procesy te mają charakter informacyjny i poważnie wpływają na efektywność procesów wykonawczych. w systemie tym możemy wyodrębnić dwa podsystemy.

1) podsystem decyzyjny, który realizuje procesy decyzyjne, tzn. podejmuje decyzje niezbędne do osiągnięcia zamierzonych celów całego przedsiębiorstwa;



2) podsystem informacyjny, który ma za zadanie zbierać, przesyłać, przechowywać i przetwarzać informacje- zgodnie z potrzebami systemu decyzyjnego; w podsystemie tym można wyodrębnić:

  • podsystem gromadzenia i weryfikacji dokumentów źródłowych;

  • podsystem przetwarzania danych;

  • podsystem prezentacji i wykorzystania informacji.

Zbiór relacji między elementami układu wykonawczego i układu zarządzania zawiera relacje, które mogą mleć różnorodny charakter. Relacje zasileniowe pomiędzy elementami systemu wykonawczego wynikają ze wzajemnego oddziaływania poszczególnych elementów tego podsystemu na siebie w toku produkcji (np. relacja człowiek-maszyna, relacja między ludźmi). Relacje informacyjne pomiędzy elementami systemu zarządzania są związane z oddziaływaniem informacyjnym między komórkami zarządu przedsiębiorstwa. Relacje informacyjne pomiędzy elementami systemu wykonawczego a elementami systemu zarządzania są związane przede wszystkim ze zbieraniem i przekazywaniem danych o procesach zachodzących w systemie wykonawczym.


1   2   3


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna