Historia Powszechna



Pobieranie 256,3 Kb.
Strona8/9
Data28.12.2017
Rozmiar256,3 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Szwecja


Dania prowadziła politykę morską, posiadała kolonie, była niemile widziana przez Anglię i Hol, natomiast Szwecja polityka morska, ale w obrębie Bałtyku wpuszczała inne statki. Bałtyk stał się wew jeziorem Szwecji.

Karol XI 1660-1697, pokonał oligarchię magnacką, zwany wielkim ekonomem, prowadził politykę rewindykacji królewszczyzn. Odzyskał ziemie z rąk magnatów. Dokonał reformy wojskowej.

Karol XII 1697-1718, tron w wieku 15 lat, bardzo energiczny, genialny wódz.


Zawiązała się koalicja przeciw Szwecji, Liga Północna: Saksonia (Inflanty), Rosja(dostęp do morza), Dania (odzyskać Sund). Celem Ligi rozebranie imperium Szwedzkiego. 1700 wojska saskie wkroczyły do Inflant. Dania zaatakowała Holsztyn. Błyskawiczny atak K XII (epopeja 15 lat nie by w kraju) na Danię. Kopenhaga w opałach, pokój, Dania wycofała się. Rosjanie oblegali Narwę. Przerzut wojsk pod Narwę 1700 10 tyś zadało klęskę 40 tyś Rosjan. Teraz przeciwko Sasom wkracza do Polski. Polska mimo, że był neutralna stała się teatrem głównych działań. Chciał uzyskać poparcie Polski do wojny z Rosją, nie czekając na odpowiedź parł w głąb kraju. 1702 Warszawa i Kraków. Ogłoszono bezkrólewie.

Powołano Leszczyńskiego, marionetkowego króla 1704. Część magnaterii popierała K XII, ale wojsko łupiły Rzeczypospolitą. Polska stała się areną wojny domowej oraz wojny między Szw a Ros i Saksonią.

1706 – pokonuje Saksonię, A II M uznaje St Lesz i wycofuje się z sojuszu z P I. Było to apogeum K XII, E toczyła wojnę o sukcesję hisz, zabiegano o to by uderzył na Austrię. Jednak Lew Północy, zaopatrzywszy swe wojska kosztem Saksonii wyruszył na Rosję.

Czas pokoju P I wykorzystał na reformę w armii. 1702 Rosja opanowała ujście Newy, budowa twierdzy Pietropawłowskiej. K XII tymczasem przez Litwę ruszył na Rosję, armia ros cofając się pustoszy. Powstanie Mazepy na Ukrainie stłumione przez Rosjan.

1709 druzgocąca klęska pod Połtawą odmieniła losy wojny. Do koalicji przystąpiły Prusy i Hanower. Karol stracił zdobyte wcześniej terytoria nad Bałtykiem. Poparcia szukał nawet w Turcji – wielka akcja dyplomatyczna. Szwedzi utracili całą niemal Finlandię.

Zginął podczas oblężenia twierdzy w trakcie przygotowań do wyprawy przeciwko Danii i Norwegii.

1721 podpisała Szwecja pokój w Nystad, Szwecja utraciła Inflanty, Estonię. Szwecja nie miała zaplecza 1,5 ml.

Po śm K XII, upadek absolutyzmu. Siostra K XII Urlyka wyszła za mąż za ks heskiego, który został królem Szwecji za cenę ustępstw – nowa konstytucja na rzecz sejmu. Ustawy Rikstagu nadały charakter republikański. Król został przewodniczącym Rady Państwa z 2 głosami i musiał się podporządkować większości bez prawa veta. Nad Radą Państwa stał sejm złożony z 4 stanów. Po upadku absolutyzmu Rządziła oligarchia, system podobny jak w Polsce. Korupcja i walki partyjne. Wpływy Rosji. 1734: 2 stronnictwa:



  1. stronnictwo kapeluszy – szlachta i patrycjat miejski, dążyli do samowładztwa, sojusz z FR przeciw Rosji.

  2. stronnictwo czapek – stronnictwo parlamentarne: średnia szlachta, urzędnicy, drobna burżuazja w opozycji do kapeluszy, dążyli do równości stanów, umiarkowanego merkantylizmu, swobody druku, neutralności Szwecji, sojusz z Anglią i Rosją


Adolf Fryderyk 1751-1771, syn księcia Szlezwiku i Holsztynu. 1743, dzięki poparciu Rosji, uzyskał następstwo tronu szwedzkiego. Przeprowadził modernizację armii. Faktycznie pozbawiony władzy przez rywalizujące stronnictwa polit tzw. "Czapek" i "Kapeluszy".

Gustaw III 1771-1792, s Adolfa Fryderyka

- przeprowadził bezkrwawy zamach stanu likwidując dominację profrancuskich kapeluszy i prorosyjskich czapek.

- 1772 ogłosił nową konstytucję, która przyznawała duże uprawnienia królowi

- Wprowadził monarchiczną konstytucję z dużymi uprawnieniami króla.

- 1788 zaatakował Rosję bez uprzedzenia

- 1790 zakończył wojnę na zasadzie status quo ante bellum: bez zmian terytorialnych



Absolutyzm oświeceniowy: zniósł sądy nadzwyczajne, procesy o czary, tortury, wolność druku, kolonizacja ziem północnych. Likwidacja przywilejów, ukrócił szlachtę - chłopi mogli nabywać ziemi na równi ze szlachtą. Riksdag zwoływał bez szlachty. Absolutystyczne reformy przyczyną spisku arystokracji, zastrzelony podczas zamachu przez kapitana gwardii.
Austria Przed pokojem w Karłowicach 1699 wojska ces wyparły Turków z Węgier i Siedmiogrodu za co sejm wyrzekł się prawa wypowiedzenia posłuszeństwa królowi i uznał dziedziczność Habs. Miejsce zawarcia w 1699 pokoju pomiędzy Turcją a państwami Ligi Świętej oraz Rosją. W wyniku podpisanego traktatu Austria uzyskała niemal całe Węgry z Siedmiogrodem (bez Banatu), Wenecja otrzymała Dalmację i Moreę (Peloponez), Rosja - Azow, Polska odzyskała Podole z Kamieńcem oraz zajęte przez Turków tereny Bracławszczyzny i Kijowszczyzny. Bunt Franciszka II Rakoczego w Siedmiogrodzie 1707-1711 wspomagany przez L XIV.
Leopold I 1658-1705 zjednoczył kraje węgierskie, popierał jezuitów zwalczał protestantów. Wojny z L XIV.

Józef I 1705-1711, brat K VI, kontynuator wojny o sukcesję w Hiszpanii, wyparł wojska fr z Włoch i Niderlandów, udaremnił sojusz Karola XII z L XIV, ale za cenę tolerancji rel.

Karol VI 1711-1740, ostatni męski potomek z dyn Habsburgów. Pretendował do tronu hiszp. Zjednoczył ostatecznie Węgry. Zapewnił niepodzielność państwa i następstwo dla córki Marii Teresy (sankcja pragmatyczna – edykt królewski regulujący ważne sprawy państwowe) mimo jego ratyfikacji, śm K VI spowodowała wybuch wojny o sukcesję austriacką 1740-1748.

- okres wyrafinowanej i pompatycznej etykiety dworskiej

- merkantylistyczna polityka, budowa sieci dróg, port w Trieście, znosi cła wew.

- unię personalną zastąpił realną – sankcja pragmatyczna ratyfikowana przez wszystkie kraje

Najwyższym organem Tajna Konferencja z 6 ministrami. Monarchia kosmopolityczna.
Wojna o sukcesję austriacką 1740-1748 Po śm Karola VI 1740 z pretensją wystąpił Karol Albrecht elektor bawarski zachęcony niepowodzeniami Austrii z Fr II o Śląsk. Posiłkowany przez wojska fr-baw uderzył 1741 na Austrię, od utraty Wiednia uratowało Marię Teresę węgierskie pospolite ruszenie. Karol Albrecht opanował Czechy i koronował się na ces jako Karol VII. 1742 Austria zawarła pokój z Prusami i przy pomocy Anglii, Hol i Sardynii odzyskała Czechy i zajęła Bawarię. Po śm Karola VII 1745 syn jego elektor Maksymilian III Józef zawarł pokój. Nowym ces obrano męża Marii Teresy Franciszka I. Od 1745 działania wojenne toczyły się we Włoszech i austriackich Niderlandach. Zwycięstwa odniesione 1745 i 1746 przez armię francuską księcia Maurycego Saskiego umożliwiły opanowanie austriackich Niderlandów. Odnowiony 1746 sojusz aus-ros i pojawienie się armii ros nad Renem pozwoliły na zawarcie 1748 pokoju w Akwizgranie Austria utraciła jednak austriackie Niderlandy. Zawarto pokój akwizgrański 1748.
Śląskie wojny, 3 wojny prowadzone przez Fryderyka II Hohenzollerna z Marią Teresą o Śląsk.

W I wojnie śląskiej (1740-1742) Fryderyk II w sojuszu z Saksonią zajął prawie cały Śląsk z Kłodzkiem, zdobycze te uznała Austria w pokoju wrocławskim (1742).

II wojnę śląską (1744-1745) rozpoczęła Austria w celu odzyskania utraconych ziem. Pobita pod Dobromierzem i Kotliskami przyjęła warunki pokoju drezdeńskiego (1745), potwierdzającego ustalenia pokoju wrocławskiego.

III wojna śląska (1756-1763) nazywana jest w historiografii wojną siedmioletnią.



siedmioletnia wojna 1756-1763, wojna o Śląsk (opanowany 1740-1745 przez Fryderyka II), której bezpośrednią przyczyną był zabór przez Prusy Saksonii, oraz o posiadłości kolonialne między Francją i Wielką Brytanią. Prowadzona przez Prusy w sojuszu z Brytanią, Hanowerem, Hessen-Kassel i Brunszwikiem przeciw koalicji Austrii, Rosji, Fr, Hiszp, Saksonii i większości państw niemieckich.

Toczyła się w Europie, gdzie Austria usiłowała odzyskać Śląsk i wraz ze sprzymierzeńcami rozparcelować Prusy, oraz w koloniach - w Ameryce Północnej i Indiach. Zakończyła się pokojem w Hubertusburgu 1763, który nie wprowadzał zmian terytorialnych, pozostawiając Prusom Śląsk.

Wojna w koloniach, zakończona pokojem paryskim 1763, przyniosła zwycięstwo Wielkiej Brytanii, która uzyskała francuską Kanadę oraz posiadłości w Indiach, a także hiszpańską Florydę i francuską Minorkę. Doprowadziła do wielkich zniszczeń, zwłaszcza w Europie Środkowej. Ugruntowała brytyjskie imperium kolonialne oraz mocarstwową rolę Prus.
Maria Teresa 1745-1780, przez sankcję pragmatyczną K VI cesarzowa, zaślubiona z ks lotaryńskim Franiciszkiem. Lotaryngia to księstwo między Fr a Austr, opór Fr złamany przez sojusz Aus-Ang.

Toczyła wojny w obronie monarchii, tzw wojna sukcesyjna rozpoczęta przez Prusy, które zagarnęły Ślask. O jego odzyskanie toczyła wojnę siedmioletnią 1756-1763 w przymierzu z Fr, Ros Saksonią i Szwecją jednak bez powodzenia.



Wojna o sukcesję austriacką 1740-1748 sprowokowana zagarnięciem Śląska przez Prusy Fryderyka II Wielkiego 1740/2 (1 woj. śląska), pretendentem, później koronowanym na ces jako Karol VII elektor Bawarii, który zajął Czechy. Czechy z ulgą przyjęły nowego ces. Jednak Maria Teresa uznaje Śląsk za pruski i odbija Czechy przy pomocy Węgier oraz okupuje Bawarię. Jednak Fr II król pruski obawiając się tak wzmocnionej Austrii, która upomni się o Śląsk uderzył na Czechy. Pokonał wojska austriackie i saskie Augusta III, króla pol. O sukcesję austriacką wojnę w E i na morzach toczyła Fr z Anglią. Wojskami francuskimi dowodził Maurycy Saski syn Augusta II Mocnego znakomity wódz.

1748 pokój w Akwizgranie: w koloniach Angl i Fr utrzymały status quo ante bellum, Fr II otrzymał potwierdzenie swych praw na Śląsku, Franciszek uzyskał potwierdzenie tytułu ces. Najwięcej zyskał Fr II.

Podwójny charakter rządów wobec Węgier i reszty. Na Węgrzech większe swobody, reszta centralizacja.

Kanclerzem Wenzel Anton von Kaunitz, reforma administracji – najlepsza w E. Na czele Rada Państwa jako organ kontroli i organ doradczy ces. Poparł rozbiory Polski.

1772 bierze udział w I rozbiorze Polski zajmując część woj. krakowskiego i sandomierskiego, Ruś Czerwoną i Podole. Wojna siedmioletnia zakończona 1763 doprowadziła do ruiny Saksonię, MT zrzekła się Śląska.



Hieratyzm – monumentalność, dostojeństwo, pełen patosu.

Józef II, 1763-1790, po śm ojca Franciszka dopuszczony do współrządów z Marią Teresą.

Próba podporządkowania sobie krajów Rzeszy (wojna kartoflana o Bawarię z Prusami, oba mocarstwa bały się rozpętać wojny na wielką skalę), jednak większy autorytet u ks Rzeszy miał Fryderyk. Naśladował pruski militaryzm i Fr II, dążył do budowy zwartej monarchii z jednolitym językiem, adm i podatkami.

Odbił Fryderykowi Katarzynę II jako sojusznika dla Austrii. Po śm jego brat Leopold II.

Pogardzał starym ładem, aktywizował społ, zwalczał marnotrawstwo. Prostota stylu bycia. Mundur zwykłego żołnierza, a dwór upodobnił do polowej kwatery. Rozbudował armię do 300 tyś. Służba dożywotnia. Organizacja tajnej policji. Cenzura.


Okres współrządów – wola matki była nadrzędna. Ograniczeni pańszczyzny chłopom 1767-1778.

Kasata klasztorów, opodatkowanie duch. Za życia matki zajmował się gł sprawami wojskowymi.

Samodzielne rządy tylko 9 lat 1780-1790, wydał 6 tyś dekretów. Ostentacyjnie odmówił koronacji na Węgrzech, co nie dało mu splendoru.

1781- zniósł poddaństwo osobiste chłopów, zakaz rugowania, przenoszenie się, własność ziemi, możność procesowania się z panami.

Polityka protekcyjna, zakaz sprowadzania towarów, które można zastąpić krajowymi, kawa i czekolada uznana za szkodliwą, publicznie palono np. jedwab. Stymulowało to krajowy przemysł. Zniósł ograniczenia dla Żydów ułatwiając im asymilację. Fizjokratyzm – porządek naturalny, rolnictwo gł źródłem bogactwa, wolna konkurencja. Jedyny podatek gruntowy od gospodarstwa.

Polityka koś Kaunitza - rozwiązał wszystkie zakony nie zajmujące się nauką i opieką. Tolerancja rel.

Złamał instytucje stanowe, reformy chłopskie wywołały opozycję szlachty. Niepowodzenia w wojnie z Turcją 1788. Odpada Belgia.



Leopold II 1790-1792, brat J II, rozważna polityka, koronował się na króla Węgier, unormował stosunki z Prusami, zakończył wojnę z Turcją. Wraz z Prusami wydał deklarację zwalczającą rew fr. Przychylnie odniósł się do Konstytucji 3 Maja pragnąc wzmocnienia Polski wobec Rosji.



1   2   3   4   5   6   7   8   9


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna