Historia Powszechna



Pobieranie 256,3 Kb.
Strona5/9
Data28.12.2017
Rozmiar256,3 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Francja po śm L XIV


1715-1723 regencja Filipa Orleańskiego, bratanka L XIV, mianowany mocą testamentu przewodniczącym Rady Regencyjnej. Próbował pozyskać koronę fr przywracając parlament Paryża, janseniści wypuszczeni z więzień. Kryzys 1719-1720. Po jego śm regencja Ludwika Henryka Burbona. Udzielił schronienia St Leszczyńskeimu. Regencja Ludwika H B – 1723-1726,

2 wydarzenia za jego regencji: utworzenie giełdy paryskiej 1724 i ślub L XV z Marią Leszczyńską 1725 – z tego związku: „sekret królewski” – miał utworzyć długa politykę polską.



Ludwik XV 1715-1774, osiągnął wiek sprawny w wieku 15 lat 1726, ks Burbon w niełasce. Ogłasza na powrót rządy osobiste, nie powołuje pierwszego ministra, ale kimś więcej niż 1 min zostaje jego wychowawca i wkrótce kardynał Fleury.

1726-1743 rządy kardynała Fleury. Pokojowe stosunki z Anglią. Pomyślne rządy i czasy dobrych urodzajów. Nie nakładał nowych podatków, oszczędności. Nie płacił subsydiów sojusznikom. Pokojowa polityka. 1733 – poparł elekcję teścia St Leszczyńskiego w Polsce. Rządy sprawowali za niego kolejni ministrowie.

Nieudolna polityka zagr w okresie wojny siedmioletniej przyniosła Fr porażkę i utratę Kanady oraz wpływy w Indiach. Zm na ospę tron wnukowi L XVI. „Po nas choćby potop”. Kobieciarz, religijny.

Jego panowanie to era dobrobytu. Rozwój przemysłu i handlu, budowano sieci dróg rosp za Fleuryego.

Epoka L XV to okres beztroskiego życia dla uprzywilejowanych, budujących piękne domy, życie konsumpcyjne, stworzyli wesoły i wyrafinowany styl życia. Wojny poza granicami. Arystokracja na żołdzie króla. Opłacano bezczynność arystokracji. Do niedawna najzasobniejszy kraj ponosił klęski w wojnie siedmioletniej i borykał się z problemami finansowymi.

Koterie:


- „dewotów” – jezuickie stronnictwo, Maria Leszczyńska, L XVI

- „filozofów” – wolnomyślni filozofowie, markiza de Pompadur (kariera mieszczki).



Jeanne Antoinette de Pompadur 1745-1750 faworyta, kochanka króla, potem przez dalsze 15 lat wpływy w Radzie Królewskiej. Mieszczka, wyszła za szlachcica, za żonę mąż otrzymał tytuł markiza. Z jej inicjatywy powstała szkoła wojskowa i fabryka porcelany. Łagodziła konflikty na dworze. Jej śm (gruźlica 43 l) traktowana jako zmiana na tronie.
Ludwik XVI 1774-1793, ż Maria Antonina (c Marii Teresy i ces Franciszka I) okres niekorzystnej gospodarki, zła polityka podatkowa, obciążenia fiskalne, rozrzutność Marii Antoniny i dworu. Na skutek bankructwa finansów państwa ogłoszonego przez dyrektora skarbu Neckera, L XVI zmuszony został do zwołania w maju 1789 Stanów Generalnych. SG przekształciły się w Zgromadzenie Narodowe postulujące gruntowne reformy, doprowadziły do otwartego konfliktu króla z parlamentem. Ludwik zażądał rozwiązanie Zgromadzenia Nar. 1789 doszło do wybuchu rewolucji. W 1791 podjął próbę ucieczki z kraju, podejrzany o spisek, uwięziony i zdetronizowany przez Konwent Narodowy. Po ogłoszeniu Fr republiką 21. I. 1793 Konwent skazał L XVI na śm.

Hasła rewolucyjne głosił już Jan Jakub Rousoue 1712-1778, jeden z najwybitniejszych filozofów fr oświecenia. Ur w Szwajcarii. Przewidział upadek monarchii, zajmował się ustrojem Genewy, Korsyki i Polski. Prorok ery rewolucji. Głosił historycyzm – poszanowanie dla wytworzonych przez społeczeństwa historycznych instytucji i naturalizm. Demokracja, gdy rządzi więcej niż 50 %. W cywilizacji widział wroga ładu. Miasta, rozwój nauki wyzwoliły pychę i żądzę władzy. Doskonałe państwo to małe demokratyczne społeczeństwa. Postulował budowę nowego społeczeństwa poprzez właściwe wychowanie dzieci: „Emil, czyli o wychowaniu”. Od intelektu ważniejsze są uczucia. Znajduje upodobanie w polskich sejmikach i pospolitym ruszeniu. Wolna elekcja: król to dożywotni prezydent. Król St Aug Poniatowski to zbrodniarz, któremu należy uciąć głowę.

Próba utwierdzenia absolutyzmu przez Ludwika XV była spóźniona i podjęta w niesprzyjających okolicznościach. Deficyt skarbu, nieurodzaj spadł na L XVI, 20 letniego grubasa, pobożnego, nieudolny, silniejsza była żona Maria Antonina, c Marii Teresy i ces Franciszka I. (w 1792 ścięta razem z mężem w okresie dyktatury jakobińskiej). Jej rozrzutności opinia publiczna przypisywała kryzys. 1776/7 fatalne zbiory, które pociągały kryzys i zastój na popyt wyrobów przemysłowych, a więc zastój w produkcji i bezrobocie. Najgorszy był 1788, gradobicia i powodzie, susza i przymrozki zniszczyły połowę plonów. Ogromny deficyt.

Od 1614 nie zwoływano Stanów Generalnych.

Król zawiesił wszystkie parlamenty wydał edykt majowy: zawiesił parlamenty a powołał izby sądowe.

Parlamenty prowincjonalne odmówiły podporządkowania się edyktom królewskim i wraz ze stanami prowincjonalnymi zorganizowały opór przeciw wprowadzeniu nowych izb sądowych. Odmówiono nowych podatków, strajk sądów. Zamieszki.

W 1788 powołano paryski parlament, ale król rozwiązał go co przyczyniło się do zamieszek.

Odpowiedzią na edykt majowy była rewolta arystokratyczna. To oni obalili absolutyzm. Fronda ogarniała najwyższe sfery arystokratyczne z kuzynem króla Ludwikiem Filipem ks Orleańskim. To on tworzył gł ośrodek opozycji. 8VIII 1788 kapitulacja monarchii. L XVI zawiesił działalność Kurii Królewskiej i wydał edykt na 1 V 1789 zwołania Stanów Generalnych. A parlamentom przyznano dawne uprawnienia. Słabość króla. Wpływ na decyzje Marii Antoniny. Zaczął się upadek monarchii absolutnej na rzecz monarchii arystokratycznej bądź stanowej.

Stany Generalne – obrady w 3 oddzielnych izbach z prawem weta dla 2 pozostałych izb.



Stany Generalne, we Francji zgromadzenie przedstawicieli duchowieństwa, szlachty i mieszczaństwa. Po raz pierwszy zebrały się 1302 na polecenie Filipa IV Pięknego w czasie jego sporu z papieżem Bonifacym VIII. Zwoływane przez króla, miały kompetencje głównie doradcze, także w zakresie nakładania podatków nadzwyczajnych.

Stany Generalne w zwykłym trybie zebrały się ostatni raz w 1614. Zwołane 1789 przez LXVI, przekształciły się samorzutnie w Zgromadzenie Narodowe, zapoczątkowując wydarzenia Wielkiej Rewolucji Francuskiej (1789-1799).

Teoretycznie 2 stany wyższe mogły przegłosować trzeci stan. 600 deputowanych. Do 3 stanu mogli kandydować wszyscy pow 25 roku, tylko w Paryżu cenzus majątkowy obowiązywał, jednak głosowanie było dwu stopniowe na wsi a 3 stopniowe w miastach, w końcowym efekcie do Wersalu pojechali gł juryści, ludzie pióra, urzędnicy, burżuazja.

Z tego stanu wywodziło się „stronnictwo patriotyczne” – zw stronnictwo narodowe. Na czele z Ludwikiem Filipem Orleańskim, który zmienił nazwisko na Filip Równość. Dał się ponieść prądowi nad którym nie panował. Później stracony.

Rozpoczęła się wojna między trzecim stanem a 2 pozostałymi. Hasła równości, walka z despotyzmem, atak na przywileje, nietolerancję. Broszury, agitacje, ferment – dotychczas tylko elitarny zasięg – teraz masowy.



Stan trzeci (mieszczaństwo i adwokaci, urzędnicy) przekształca się w Zgromadzenie Narodowe. Fr zamiast popaść w anarchię stała się republiką.
Anglia

Elżbieta I 1558-1602 – ostatnia z dyn Tudorów – era elżbietańska

Jakub I – 1603-1625 – syn Marii, prześladował purytan i kat, gorliwy wyznawca Koś anglik.

Karol I – 1625-1649 – rządy abs, rozwiązał parlament 1629, Strafford, wojna z parlamentem, pokonany przez Cromwella -rew ang.

Karol II – 1660-1685 syn Karola I i Henriety Marii z Burbonów, korona po śm Cromwella, polityka uzależniona od Fr

Jakub II – 1685-1688, s Karola I, brat K II, na kat traci popularność, próba rekatol, lordowie wzywają W III O – rew ang 1688/9

Wilhelm III Orań – stathouder Holandii 1672, wezwany tron Ang 1689-1702, mąż Marii c Jakuba II, którego pokonał, wróg LXIV

Anna Stuart 1702-1714, c Jakuba II, poślubiła W III Or, sprzyjała wigom (supremacja parlamentu nad królem).

1707unia realna między Anglią a Szkocją dając początek W Bryt. Toczyła wojnę o sukcesję hiszp z Fr. Pokój w Utrechcie 1713. Umarła bezpotomnie.

Jerzy I 1714-1727, pierwszy król z dyn hanowerskiej (do 1901) (wnuk Jakuba I Stuarta), tron objął po bezpotomnej śm Anny Stuart żony Wilhelma III O. Stłumił powstanie jakobitów. Troszczył się bardziej o sprawy Hanoweru niż Anglii. Powierzył rządy wigom z R. Walpoleem (pierwszy w dzisiejszym znaczeniu premier bryt.) na czele. Zapoczątkował rządy parlamentarno-gabinetowe. J I wprowadzał na dwór zwyczaje niemieckie, niepopularny.

Jerzy II 1727-1760 z dyn hanowerskiej, podobnie jak ojciec przedkładał interesy Hanoweru, wciągnął Anglię w wojnę sukcesyjną w Austrii. Rządy pozostawił wigom z premierem Walpole, który uwzględniał interesy Hanoweru. (pierwszy premier, który podał się do dymisji). W Anglii trwały 60 letnie rządy wigów. 1745 powstanie jakobitów, pod wodzą ks Karola Edwarda, stłumione.

William Pitt starszy – ministrem spraw zagr, rozbudował flotę, która zadecydowała o porażce Fr w wojnie 7 –let, zwolennik samodzielności kolonii, przeciwnik ich niepodległości.

Jerzy III 1760-1820, wnuk i następca J II. W przeciwieństwie do poprzedników manifestował przywiązanie do Anglii. Zerwał z niem polityką. Oparł się na torysach próbując osłabić parlament. Zakończył wojnę siedmioletnią 1756-1763, na mocy traktatu paryskiego Anglia otrzymała Kanadę, Florydę i Minorkę. Próba rządów absolutnych.

1775 wybuchło powstanie w 13 ang koloniach skierowane przeciwko nieustępliwej polityce króla i rządom lorda Northa, które doprowadziło do utraty kolonii i uznania St Zj 1783. Po powierzeniu funkcji premiera Williamowi Pittowi juniorowi rola króla zmalała. Na skutek niepowodzeń polit i choroby umysłowej przekazał władzę ks Walii późniejszemu Jerzemu IV i wycofał się z życia polit. Słaby król, mała inteligencja. Sympatia tylko, że miał się za Anglika.


W Anglii panował system reprezentacji. Rządy oligarchii magnackiej.

W Anglii czynne prawo wyborcze przysługiwało wszystkim właścicielom ziemskim (nie dzierżawcom), których liczba dochodów 40 szylingów, czyli 2 funtów rocznie – cenzus nie wysoki. Kandydatem na posła mógł zostać każdy, którego dochód przekraczał 600 funtów dla hrabstw i 300 funtów dochodu rocznego dla miasteczek. Delegatami więc byli gł wielcy właściciele ziemscy.

Anglicy szczycili się niezależnością swych sądów. Brak jednak zawodowej i stałej biurokracji.

Ok. 1740 John Wesley pod wpływem braci morawskich i niemieckiego pietyzmu – ruch metodystów.

Wojna siedmioletnia i sukcesy W Bryt w koloniach to punkt szczytowy tzw I imperium bryt. Z równoczesną rewolucją przemysłową.

Rewolucja przemysłowa 1760-1830 najwcześniej wystąpiła w Anglii. U jej podstaw legły wynalazki techniczne (opanowanie metody wytopu żelaza przy użyciu węgla kamiennego, mechaniczna obróbka żelaza, wprowadzenie maszyn przędzalniczych i tkackich, skonstruowanie maszyny parowej i zastosowanie energii pary wodnej jako siły napędowej).

Przemiany charakterystyczne dla rewolucji przemysłowej rozpoczęły się w Stanach Zjednoczonych i Belgii ok. 1820, we Francji ok. 1830, w Niemczech ok. 1840, w Królestwie Polskim ok. 1860, w Rosji ok. 1880.

Długie lata rządów oligarchii wigów sprawiają powstanie nowych ruchów radykalnych. Kryzys rządowy.

Torryści – przeciwnicy dyn hanowerskiej, konserwatyści, bierni politycznie. Stare arystokratyczne rody, przychylni dopiero J III, który miał się za Anglika.

Wigowie – podzieleni na stronnictwa, czynni polit, karierowicze (tak określani przez torr).

Król rządził przez tzw „przyjaciół króla” – dobierał ministrów.




1   2   3   4   5   6   7   8   9


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna