Historia Powszechna



Pobieranie 256,3 Kb.
Strona4/9
Data28.12.2017
Rozmiar256,3 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Odkrycia geograficzne


Wyprawa Beringa -Duńczyk na służbie Piotra I 1725-1728 – potwierdził, że Azja nie ma połączenia z Ameryką.

James Cook, Anglik, 3 wyprawy dookoła świata: 1768-1771 – pierwsza podróż dookoła świata. 1770 – odkrył Nową Holandię czyli Australię. II podróż z zachodu na wschód, opłynął południowe koło podbiegunowe. III podróż płn-wsch, przepłynął koło podbiegunowe wokół Alaski, jednak nie sforsował przejścia między Atlantykiem a Pacyfikiem, zginął z rąk ludożerców na Tahiti. Jego Mapy zmieniły wyobrażenie o świecie.

1788 rozpoczęła się kolonizacja Australii: 717 skazańców, 1 byk 5 krów, 1 baran 29 owiec.


Francuski orientalista Antoine Galland 1646-1715 przełożył Koran na j. fr.

Fizjokratyzm – system poglądów ekonomicznych, idea porządku naturalnego i wynikająca zeń zasada wolnej konkurencji. Porządek gospodarczy zgodny z porządkiem naturalnym, zgodnym z prawami natury. Ziemia jedynym źródłem bogactwa, a rolnictwo jako jedyna działalność produkc. zdolna do pomnażania bogactwa. Klasa jałowa to kupcy i rzemieślnicy. Jedyne źr bogactwa to rolnictwo.
Chrystianizacja usprawiedliwiała kiedyś konkwistę (podbój Ameryki przez Hiszp. i Port.) tak teraz misja cywilizacyjna miała teraz usprawiedliwiać kolonializm. Pogarda dla starych cywilizacji, postęp możliwy jedynie za sprawą Europy.

Wiek XVIII uchodził za epokę kosmopolityzmu – ojczyzna człowieka jest cały świat. Bierny stosunek do tradycji, kultury i interesów narodu, z którego się wywodzi. Obywatel świata – to gł obywatel Europy.

Panowało poczucie wyższości europejskiej cywilizacji nad resztą świata. Chińczycy także uważali resztę świata jako barbarzyński.

XVIII wiek w Europie


Polska krajem zależnym, Holandia i Wenecja utraciły rangę mocarstw. Francja nie dąży do hegemonii.

Funkcjonuje 5 mocarstw: FR, Ang, Ros, Aust, Prusy.

XVIII to wiek oświecenia i rokoko. Rokoko – 1720-1790 wieńczy epokę baroku. Reakcja na sztywny monumentalizm. Lekkość proporcji, asymetria, kameralizm, komfort i egzotyzm. Pastelowe kolory. Rozkwit za L XV 1730-1750

Wiek XVIII rozpoczyna się dwiema gigantycznymi wojnami. Armie zostają zorganizowane i zdyscyplinowane.


Układ XVIII wiecznej E ukształtowały 2 wojny stanowiące cezurę:

      • o sukcesję hiszpańską 1702-1714 – poprzedzona wojna z koalicją augsburską 1688/97 nazywana wojną o sukcesję angielską

      • wielka wojna północna

1688-1697wojna 9 letnia, wojna o sukcesję angielską, porażka Fr, uznanie przez L XIV W III O za niepopieranie hug we Fr.

      • udaremnienie restauracji katolickich rządów Stuartów – (Jakub II) pod fr kuratelą,

      • ok. 0,5 ml żołnierzy zaangażowanych w walkach,

      • uznanie królem Anglii Wilhelma III Orańskiego



Sukcesja hiszpańska 1701-1714


  1. ostatni potomek Karola V zmarł bezdzietnie, tron miał objąć Filip V Burbon wnuk L XIV z zastrzeżeniem, że korony fr i hisz nigdy nie zostaną połączone, jednak L łamie umowę, wydając patent gwarantujący Filipowi V i jego potomkom prawo dziedziczenia tronu Fr.

  2. przeciwko Fr występuje Austria, wysuwa kontrkandydata syna Leopolda I, Karola, za Austrią opowiada się Anglia i Holandia, Dania ks Rzeszy, Sabaudia (Mount Blanc) – obawiały się zwiększenia potęgi Fr i przejęcia kontroli handlem z koloniami hiszp.

  3. Na czele koalicji stał triumwirat: Eugeniusz Sabaudzki wódz i dyplomata ang na służbie Austrii, książę ang J. Churchill oraz polityk hol Heinsius.

  4. Francję popierała Portugalia, młody król hiszpański Filip V Burbon, elektorzy bawarski i koloński oraz dywersja ks Siedmiogrodu Franciszka Rakoczego.

  5. Działania wojenne na terenie Włoch, Fr, Hisz i Hol. Na stronę koalicji przechodzi Sabaudia i Portugalia.

  6. koalicjanci ogłaszają Karola królem, Madryt 2 x zdobyty 1706,1710. Jednak powstania za Filipem V. FR atakowana od płd i północy oraz powstanie kamizardów (protestanci po zniesieniu edyktu nantejskiego) przeciwko feudalnemu wyzyskowi.

  7. klęski Fr powstrzymane po śm Leopolda, gdy tron ces Karol jako Karol VI, co spowodowało wystąpienie z koalicji Anglii i Holandii obawiających się połączenie Austrii z Hiszpanią.

  8. Rozbiór imperium Habsburgów; Fr 2 układy pokojowe w Utrechcie 1713 między Fr a Ang, Port, Hol, Prus i Sabaud: Filip V utrzymał koronę za zrzeczenie się pretensji do tronu Fr i utraty na rzecz Karola VI Belgii, Neapolu, Mediolanu i Sardynii. Sabaudia otrzymała Sycylię, Angl. Giblartar i Minorkę oraz kolonie w Amer Płn. 1714 pokój w Rastatt między Austrią a Fr.

Wojna między Hiszpanią a Austrią zakończyła się dopiero w 1725 – Leopold I chciał odebrać Fr Alzację ze Strasburgirm.

Karol II – zdegenerowany, król hiszp, za którego rządzili regenci, potem kobiety. W ciągu 35 lat skrajny upadek państwa. Zm bezdzietnie. Walki państw morskich Anglii, Holandii i Francji o handel w koloniach hiszp – chęć pozyskania kruszców. Wielu pretendentów do tronu, powoływano się na Filipa III, a wnukami Filipa III byli L XIV, ces L I, król Port.

Połączenie tronu hiszpańskiego z fr czy ces powodował sprzeciw państw E. Próbowano podzielić schedę między Fr a Habsburgami, ale arbitrem był król Anglii i stadhouder Holandii Wilhelm III Orański. Różne opcje podziału, ale na decyzji nierozbieralności Hiszpanii - zadecydowała Rada Państwa Hiszpanii, która desygnowała wnuka L XIV Filipa V z zastrzeżeniem, ze obie korony nie zostaną nigdy połączone. Sam król hiszp Karol II przed śm podpisał testament na rzecz Filipa V.

Realizacja testamentu K II oznaczała wojnę z ces. Państwa morskie Anglia, Hol, Dania i ks Rzeszy oraz król Prus Fr I (tytuł jako zapłata od ces za udział w koalicji) wypowiedziały wojnę Hisz i Fr.

L I zm 1705, po nim Józef I 1705-1711. Duszą koalicji triumwirat: Eugeniusz Sabaudzki, John Churchill ks Marlborough, oraz Holenderski wódz Heinsius. Siły koalicji ok. 0,5 ml, przewaga na morzu.

Za L XIV elektor bawarski i abp koloński, Portugalia, ks Siedmiogrodu Rakoczy i Hiszpania.

Polska wojna ze Szwecją, Turcja bierna. Wkrótce odpadają fr sojusznicy, ale Fr miała ok. 400 tyś. Największa gra w życiu L XIV oraz największe działania wojenne w E. Początkowe klęski Fr. Tracą Bawarię i Włochy, ale bronią się w Hiszpanii.

Obie strony wyczerpane, dodatkowo zm ces Józef I. Nowym ces zostaje brat Karol VI niedawny pretendent do tronu Hisz., sprawia to obawy sojuszników gł Anglii i Hol o jego potęgę. Od 1712 kolejne państwa zawierały pokój z Fr. Stan wojny między L XIV a ces Karolem VI do 1725.



  1. Traktat w Utrechcie 1713: między Fr a W Br, Hol, Port, Sabaudią: F V zachował tron hisz oraz kolonie, cesarz Belgię oraz Neapol, Mediolan, ks Sabaudii Sycylie i koronę król, Angl Gibraltar i Majorkę oraz monopol 30 lat na niewolników do Ame

  2. Traktat Rastatt 1714 między Fr a Austrią - potwierdzał traktat utrechcki

Anglia otrzymała gwarancję sukcesji hanowerskiej. Filip V zrzekł się praw do sukcesji fr.

L XIV w imieniu fr linii Burbonów zrzekł się roszczeń do sukcesji hiszp. Wojna o sukcesję hisz nazywano kupiecką.

Sukcesem było jednak władanie Burbonów nad Hiszpanią i jej koloniami.
L XIV zm 1715, do rozpaczy doprowadził chłopstwo przez swoje wojny, rozbudował administrację, projezuicka polityka, prześladowania hugenotów, zniszczył jansenistów – zaorał Port-Royal opactwo.

Dla Anglii dochodowym okazał się traktat z Portugalią, który skierował strumień złota brazylijskiego do Anglii.

Zgoda Fr i Anglii była trwała. Odłączenie włoskich i niderlandzkich prowincji wyszło Hiszpanii i Italii na dobre.

Po śm Anny elektor hanowerski mianowany królem Anglii, jako Jerzy I. Wybucha wojna domowa w Anglii.

Ciągłe utarczki między Filipem V a Karolem VI o sprawy włoskie.

Po wojnach kryzys finansowy wszystkich państw, deficyt skarbu państwa przekraczający wieloletnie dochody państw. Gorączka spekulacyjna na giełdzie w Londynie i Hanowerze 1719-1720 i wielki krach. Ruiny wielu ludzi, ale także nowe fortuny.

Na pocz XVIII prym w handlu morskim Holandii, ale Anglia i Fr już od 2 poł XVII uniezależniły się od holenderskiego pośrednictwa wprowadzając merkantylistyczną politykę.

Antycypować – uprzedzać, przewidywać. Antycypacja – przedwczesne realizowanie czegoś, wyprzedzanie.

Austria dzięki uzyskaniu Belgii stała się także państwem atlantyckim. Belgia po Hol najzamożniejszym krajem.

W czasie wojny sukcesyjnej unia realna Szkocji z Anglią. Szkocja zrzekła się osobnego rządu i parlamentu 1707 i powstało Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii. Szkoci dopuszczeni do wszystkich przywilejów handlowych, do którego dotychczas nie mieli dostępu jako cudzoziemcy. W Irlandii reżim kolonialny.

W WB rządy oligarchii wigów od 1714 – Jerzy I 1714-1727, Jerzy II 1727-1760. Obaj królowie w Hanowerze bardziej interesowali się sprawami elektoratu w Hol. W WB rządy parlamentarno-gabinetowe – premierem Walpole do 1740.






1   2   3   4   5   6   7   8   9


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna