Historia gospodarcza



Pobieranie 370,99 Kb.
Strona1/11
Data02.12.2017
Rozmiar370,99 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

1. „Cud Europy”. Kształtowanie się i elementy stanowiące podstawę kapitalistycznej gospodarki rynkowej.

Istota zmian w epoce industrialnej – stworzenie systemu ciągłego wzrostu gospodarczego i przejście od nędzy do dobrobytu.

W tym min:



  • ukształtowanie się i funkcjonowanie mechanizmu bezustannego odkrywania
    i wprowadzania w życie innowacji w sferze wytwórczości, transportu i rynku, przyczyniających się do wzrostu gospodarczego

  • ucieczka przed głodem (rewolucja agrarna)

  • ucieczka przed chorobami (nowoczesna medycyna)

  • ucieczka przed śmiercią (wydłużenie życia)

  • ucieczka przed myśleniem magicznym i analfabetyzmem (rozwój nauki i oświaty) – empiryczne poznawanie świata

Na masową skalę społeczeństwa zachodnie żyją w dobrobycie, dzięki systemowi kapitalistycznej gospodarki rynkowej. Kiedyś 90% ludzi żyła w biedzie, teraz 90% żyje
w godnych warunkach.

CUD EUROPY


A. Zapóźnienie cywilizacyjne Europy (w rozwoju dominowali Chińczycy)

B. Przyczyny zmian:



  • kryzys feudalizmu (gospodarka, kościół, państwo) – system się wyczerpał

  • rozwój pozarolniczych dziedzin gospodarki – handel, bankowość, wytwórczość pozacechowa – popyt na towary ze wschodu

  • przełom umysłowy związany z adaptacją wiedzy zaczerpniętej od Arabów lub za ich pośrednictwem, renesansem i reformacją

  • odkrycia geograficzne – skutek rozwoju nowych dziedzin gospodarki i przełomu umysłowego

  • poszukiwanie zysku i sukcesu za życia a nie tylko bezpieczeństwa

Wszystko to przyczyniło się do odkryć geograficznych


C. Podłoże zmian:

  • własność, przedsiębiorczość, konkurencja, stosunki umowne (zawieranie umów, państwo gwarantowało wywiązanie się drugiej strony z umowy)

  • rola miast – „miejskie powietrze czyni wolnym” (w Europie powstawały wolne miasta)

  • rola morza (ludzie, statki, techniki nawigacji) w dziejach Europy (miasta leżące nad morzem były bogate, gdyż rozwijał się handel morski)

  • klimat i warunki naturalne (łagodny klimat, regularne opady w Europie)

  • rozbicie polityczne i związana z tym rywalizacja

  • rodzina nuklearna i zasada primogenitury (dziedziczy najstarszy syn, gdy go nie ma to najstarsza córka)

  • twórcza adaptacja obcych wynalazków (proch, druk) i rozwój własnych (koło wodne, soczewki, zegar mechaniczny-odegrał duże znaczenie), postępująca otwartość na zmiany

  • uniwersytety i narodziny europejskiego racjonalizmu

KAPITALISTYCZNA GOSPODARKA RYNKOWA


System społeczno – gospodarczy oparty na prywatnej własności, wolności osobistej
i swobodzie zawierania umów, w którym procesy gospodarcze są regulowane
w dominującym stopniu przez rynki: dóbr, usług, pracy i kapitałowy.

Najważniejszą cechą odróżniającą kapitalizm od innych systemów społeczno – gospodarczych jest zdolność do ciągłego generowania i upowszechniania zmian – innowacji (system posiada zdolność do samo-modernizacji) we wszystkich sferach życia gospodarczego, społecznego i politycznego.

W epoce industrialnej kapitalizm jest ściśle związany z maszynowym sposobem produkcji


i fabryką jako metodą organizacji produkcji.

Czynniki stanowiące podstawę kapitalistycznej gospodarki rynkowej:

  • czynniki prawno – ustrojowe

    • państwo w służbie obywateli (monarchia konstytucyjna, republika – odnowa życia
      i własności

Teoria Locka zakłada, że państwo ma bronić życie, własność i wolność obywateli, jeśli tego nie robi, obywatele mogą się zbuntować i obalić władzę

    • wolność osobista i wolność gospodarcza

    • prawo gospodarcze (np. prawo patentowe)

Świeckie prawo gospodarcze jest elastyczne, można je zmieniać, lepiej służy funkcjonowaniu gospodarki. Kodeks cywilny mówi min. o sprawach rodzinnych
i funkcjonuje do dziś


  • czynniki gospodarcze

    • popyt na dobra i usługi wyższego rzędu (w zależności od epoki: żelazo, bawełna, kolej, chemia, samochód, elektronika)

    • stałe zwiększanie podaży energii (woda-XVI w., wiatr-XVI w., kopaliny-XVIII w., ropa naftowa-XVIII w., gaz ziemny-XIX w., energia jądrowa-XX w.)

    • dereglamentacja życia gospodarczego – wolny rynek – konkurencja (system nakładczy, manufaktura rozproszona, manufaktura scentralizowana-XVI w.)

    • nowe formy organizacyjne działalności gospodarczej – najważniejsze było oddzielenie gospodarstwa domowego od firmy (spółki: komenda  komandytowa i kampania  S.A-XV w., Z.O.O-XIX w., spółdzielczość (kredytowa, produkcyjna i handlowa)

    • elastyczność, różnorodność i innowacyjność w sferze produkcji i dystrybucji – poszerzenie rynku

      • innowacja handlowa – sprzedaż tego czego na danym rynku nie ma

      • innowacja produkcyjna – nowy produkt którego nikt wcześniej nie produkował

      • innowacyjność technologiczna – zmierza się do przyspieszenia produkcji i obniżenia kosztów produkcji (dystansuje to konkurencję)

    • stały spadek znaczenia rolnictwa na rzecz innych działów produkcji i usług

      • jeżeli można na czymś zarobić rezygnujemy wtedy z rolnictwa. 300 lat temu rolnictwo dominowało. Ma znaczenie strategiczne – chcą mieć żywność z własnego kraju na wypadek np.: wojny lub konfliktu




  • czynniki kulturowe

    • indywidualizm i głód sukcesu Europejczyków

    • likwidacja barier religijnych w gospodarce (reformacja)

DAWNIEJ

      • ograniczenie dni pracy w święta i niedziele

      • Kościół sprzeciwiał się lichwie – potępiał kredyt

      • Kwestia bogacenia niemile widziana – urodziłeś się chłopem, musisz nim zostać. Gloryfikacja ubóstwa, umartwiania, żebrania

Protestantyzm (brak kultu maryjnego, zakaz spożywania alkoholu, dopuszczał kredyt na uczciwy procent) zmienił podejście do bogacenia się „Bogaćcie się bo to miłe Bogu”, powodzenie na ziemi to przychylność Boga. Wzywa się do wytężonej pracy, potępia żebractwo i nieróbstwo, wzywa do skromnego życia – ale nie ascezy. Człowiek ubogi jest sam sobie winien.

Tam gdzie w kraju panował protestantyzm region był lepiej rozwinięty.



Likwidacja barier kościoła popchnęła gospodarkę do przodu

    • racjonalizm i świecki światopogląd

    • oświata, rozwój nauki i techniki (instytucjonalizacja postępu)

    • społeczna otwartość na zmiany – przezwyciężenie oporów przed „nowym” (na początku dotyczyła tylko elit)

  • czynniki społeczno – demograficzne

    • wzrost liczby ludności

    • migracje i urbanizacja (przejmowanie miejskiego stylu życia)

    • emancypacja niższych warstw społecznych i mobilność społeczna (możliwość awansu społecznego, wzbogacenie się przez wykształcenie, dobre stanowisko)
Wolność – Własność – Przedsiębiorczość – Konkurencja – Zysk

Od XVI do końca XIX w. Ukształtował się i zaczął funkcjonować mechanizm bezustannego odkrywania i wprowadzania w życie innowacji przyczyniających się do wzrostu gospodarki, poprzez stałe poszerzanie rynku i doskonalenie procesów produkcji i dystrybucji towarów i usług.


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna