Geneza I znaczenie studia podyplomowe mechanizmy funkcjonowania strefy euro



Pobieranie 199,8 Kb.
Strona1/3
Data25.10.2017
Rozmiar199,8 Kb.
  1   2   3

WYŻSZA SZKOŁA EKONOMII, PRAWA i NAUK MEDYCZNYCH

IM. PROF. EDWARDA LIPIŃSKIEGO W KIELCACH

WYDZIAŁ EKONOMII

TOMASZ KORUS

WSPÓŁCZESNE UNIE WALUTOWE

GENEZA I ZNACZENIE

STUDIA PODYPLOMOWE



MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO

VII EDYCJA, ROK AKADEMICKI 2015/2016

Promotor

prof. dr hab. Maciej Kozłowski

(tytuł/stopień naukowy, imię i nazwisko)

Pracę przyjmuję jako dyplomową
i oceniam na stopień:

...........................................................

..................... ................................

data podpis

KIELCE 2016

Studia realizowane z NBP w ramach programu edukacji ekonomicznej

Spis Treści


Wstęp ………………………………………………………………………..3
Rozdział 1. Unie walutowe w międzynarodowych stosunkach

gospodarczych....…………………………………………………………4



    1. Definicja pojęcia unii walutowej ……………………………….………..4

    2. Tworzenie unii walutowych. Ujęcie teoretyczne. Teoria wspólnych obszarów walutowych …………………………………………………...5

    3. Korzyści i koszty przystąpienia do wspólnego obszaru walutowego…….7

    4. Waluta międzynarodowa i unie walutowe w przeszłości ………………..9

Rozdział 2. Współczesne unie walutowe …………………………………...11

2.1 Unie walutowe Afryki Zachodniej i Środkowej (strefa franka CFA) ..…11

2.2 Wschodniokaraibska Unia Walutowa …………………………………..16

2.3 Europejski System Walutowy …………………………………………..17
Rozdział 3.Współczesne unie walutowe - próba podejścia porównawczego. 21
Zakończenie …………………………………………………………………24

Bibliografia ………………………………………………………………….26



Wstęp

W świadomości społecznej strefa euro zdaje się funkcjonować jako jedyna współczesna unia walutowa. Mieszkańcy naszej strefy geograficznej na ogół nie są świadomi istnienia na świecie innych tego rodzaju unii. Nie bez przyczyny, jeżeli wziąć pod uwagę potencjał gospodarczy poszczególnych państw tworzących Europejską Unię Gospodarczą i Walutową a także atrakcyjność dla innych krajów i regionów stworzonego przez te państwa modelu integracji. Niemniej jednak Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa nie jest jedyną, ani nawet najstarszą obecnie istniejącą unią monetarną.

Na świecie działa kilka unii o charakterze walutowym. Ich powołanie do życia wynikło co prawda z uwarunkowań i zaszłości historycznych, często decyzji władz kolonialnych. Nie zmienia to jednak faktu, że owe unie monetarne funkcjonują nieprzerwanie od kilkudziesięciu lat, a z biegiem czasu integracja państw członkowskich została poszerzona o inne obszary. Omówionym w niniejszej pracy porozumieniom regionalnym o charakterze walutowym przyszło obecnie działać w warunkach globalizacji, kapitału ponadnarodowego i dużej konkurencji rynkowej. Integracja regionalna, także w wymiarze walutowym może stanowić próbę sprostania wyzwaniom globalizacji.

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie w ogólnym zarysie trzech utworzonych w różnych obszarach świata unii walutowych jako przykładów występujących w międzynarodowych stosunkach ekonomicznych tendencji integracyjnych.

W pracy podjęta zostanie również próba analizy porównawczej istniejących unii monetarnych, z uwzględnieniem jednak okoliczności, że owe unie powstały w odmiennych realiach gospodarczych i osadzone zostały w innych tradycjach historycznych. Tym samym podejmując próby czynienia porównań i formułowania na ich podstawie wniosków należy mieć na względzie opisane w niniejszej pracy odmienności, a i ogromną różnicę potencjału gospodarczego między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Walutową, a pozostałymi ugrupowaniami integracyjnymi.

Integracja monetarna nie zawsze musi być jednak procesem udanym, a dotychczasowe doświadczenia, w tym kryzys w strefie euro wskazują także na istnienie problemów w funkcjonowaniu tego rodzaju obszarów.


Rozdział 1
Unie walutowe w międzynarodowych stosunkach gospodarczych


    1. Definicja pojęcia unii walutowej

W teorii przedstawiane są różne formy współpracy walutowej1:

  • Porozumienia o stałych kursach walutowych, kiedy to kursy walutowe członków porozumienia są nieodwołalne usztywnione, jednak polityka monetarna nie jest koordynowana. Kontrola przepływów kapitałowych jest w tym przypadku narzędziem regulowania wewnętrznej płynności kraju.

  • Pseudo-unia, będąca porozumieniem w ramach którego obowiązują sztywne kursy walutowe i swobodny przepływ kapitału, przy czym państwa członkowskie koordynują politykę monetarną nie zawierając formalnej umowy o integracji monetarnej.

  • Integracja monetarna jest współpracą monetarną opartą na stałych kursach walutowych, pełnej i nieodwołalnej wymienialności walut, zintegrowanych rynkach finansowych oraz wspólnej polityce monetarnej. Warunkiem integracji jest integracja finansowa rozumiana jako liberalizacja transakcji kapitałowych oraz koordynacja rynków finansowych i struktur instytucjonalnych.

  • Unia monetarna jest integracją monetarną, jednak członkowie porozumienia mają ponadto wspólną walutę i wspólny bank centralny.

Unia monetarna stanowi zatem najdalej posuniętą formę porozumienia walutowego, gdyż członkowie tego porozumienia rezygnują z prowadzenia własnej polityki monetarnej, która w wypadku tego rodzaju porozumienia prowadzona jest przez podmiot zewnętrzny.

Zgodnie z definicją zaprezentowaną w Portalu Edukacji Ekonomicznej Narodowego Banku Polskiego unia walutowa jest to system, w którym kraje nim objęte rezygnują ze swoich walut narodowych na rzecz wspólnej waluty. Kraje objęte unią walutową nie prowadzą niezależnych polityk pieniężnych (prowadzona jest jedna polityka realizowana przez wspólnie powołany bank centralny).

Zgodnie z inną definicją unia walutowa to forma wspólnego rynku wnosząca dodatkowo dwa zasadnicze elementy: wspólny rynek kapitałowy (w tym finansowy), integrujących się krajów oraz unię kursową (unię tę można zrealizować przez wprowadzenie pełnej wymienialności walut tych krajów lub przez stosowanie we wzajemnych rozliczeniach wspólnej waluty).
Głównymi elementami tej formy integracji gospodarczej są2:

1. Pełna liberalizacja przepływu kapitału między tworzącymi ją państwami.


2. Integracja usług bankowych i finansowych.
3. Zamrożenie kursów walut tworzących ją państw.
4. Wprowadzenie wspólnej waluty.

1.2 Tworzenie unii walutowych. Ujęcie teoretyczne. Teoria wspólnych obszarów walutowych
Prawidłowe funkcjonowanie unii monetarnej wymaga3:

  1. Znacznego stopnia zbieżności cykli koniunkturalnych pomiędzy integrującymi się krajami.

  2. Mobilności czynników produkcji, w tym kapitału i pracy, pomiędzy tymi krajami.

  3. Istnienia mechanizmu umożliwiającego zminimalizowanie ryzyka występowania szoków asymetrycznych, w tym poprzez stworzenie unii fiskalnej pomiędzy integrującymi się krajami.

  4. Dążenia do ograniczenia ryzyka poprzez stosowanie narzędzi ostrożnościowej polityki makroekonomicznej.

Integracja walutowa stanowi element procesu ogólnej integracji gospodarczej i zmierza do zapewnienia wymienialności walut po nieodwracalnie stałych, sztywnych kursach, a w ostatecznym rozrachunku do zastąpienia walut narodowych jedną wspólną walutą. Realizacja tego celu wymaga zapewnienia liberalizacji przepływów kapitału między zainteresowanymi państwami, a zatem zniesienia wszelkich przeszkód w swobodzie cyrkulacji kapitału stopniowej koordynacji polityki pieniężnej i ogólnogospodarczej państw członkowskich. Można przyjąć, że zakończenie procesu integracji walutowej następuje wraz z podjęciem przez instytucję ponadnarodową wspólnej polityki pieniężnej. Wspólna polityka pieniężna obejmuje4:



  • emisję wspólnego pieniądza,

  • zarządzanie połączonymi dewizami państw członkowskich,

  • wspólną politykę walutową.

W literaturze przedmiotu wymienia się trzy podstawowe przesłanki integracji walutowej wynikające z5:



  1. Wewnętrznej logiki procesów integracji.

  2. Kryzysu międzynarodowego systemu walutowego.

  3. Eliminacji ryzyka kursowego i kosztów wymiany walut.

W literaturze przedmiotu przyjmuje się też, że warunkami, które muszą być spełnione, aby unia walutowa mogła sprawnie funkcjonować są6:



  1. Liberalizacja obrotów kapitałowych i wprowadzenie swobody świadczenia usług finansowych.

  2. Eliminacja marż wahań kursów walutowych lub wprowadzenie do obrotu wspólnej waluty.

  3. Utworzenie ponadnarodowego centrum banków emisyjnych prowadzącego wspólną politykę pieniężną.

  4. Efektywne skoordynowanie polityki gospodarczej państw członkowskich,tak aby nie wystąpiły istotne różnice w przebiegu faz cyklu koniunkturalnego.

W latach 60-tych ubiegłego stulecia wypracowano teorię optymalnego obszaru walutowego (Optimal Currency Area - OCA) a za jej twórców, obok R. Mundell'a uznaje się R. J. Mc.Kinnon'a i P. B. Kennen'a. Starano się określić, jakimi cechami powinna charakteryzować się gospodarka państwa (grupy państw), aby korzyści wprowadzenia sztywnego kursu lub wspólnej waluty były większe niż koszty takiego posunięcia. Wyprowadzono również definicję obszaru posiadającego te cechy -region stanowi optymalny obszar walutowy, gdy używanie wspólnego pieniądza nie powoduje zmniejszenia dobrobytu. Na tym obszarze pożądane są stałe kursy walutowe zaś w stosunkach z innymi strefami kursy zmienne7.


W toku dyskusji wyodrębniono kilka kryteriów, które powinien spełniać wspólny obszar walutowy, by mógł być uznawany za optymalny8:

  1. Mała asymetria szoków doznawanych przez regiony strefy (szoki asymetryczne stanowią różne reakcje w poszczególnych krajach na poszczególne czynniki).

  2. Znaczna elastyczność rynku pracy (rozumiana jako elastyczność płac i mobilność siły roboczej).

  3. Wysoki stopień integracji finansowej.

  4. Wzajemna otwartość krajów.

  5. Znaczna dywersyfikacja struktury produkcji i eksportu krajów.

  6. Kraje tworzące wspólny obszar walutowy powinny charakteryzować się podobnym tempem wzrostu cen oraz preferencjami do poziomu inflacji.

  7. Niewielka zmienność realnego kursu walutowego.

Warto też wspomnieć o kluczowej dla neofunkcjonalizmu koncepcji spill-over, zgodnie z którą zapoczątkowanie procesu integracyjnego w jednej dziedzinie, stopniowo acz nieuchronnie powodować będzie konieczność podejmowania przedsięwzięć integracyjnych w kolejnych płaszczyznach i "rozlewanie się" procesu integracji9.



1.3 Korzyści i koszty przystąpienia do wspólnego obszaru walutowego
Główną, najczęściej przywoływaną korzyścią z integracji monetarnej jest eliminacja kosztów transakcyjnych. Likwidacja kosztów związanych z wymianą walut (prowizji, kosztów przewalutowania) stanowi korzyść zarówno dla przedsiębiorców biorących udział w wymianie międzynarodowej, jak i gospodarstw domowych, które mniej płacą za importowane produkty.
Inną korzyść stanowi likwidacja ryzyka kursowego. Postępująca integracja i wzrost wymiany handlowej między państwami integrującymi swoje gospodarki powoduje coraz większe uzależnienie się partnerów od handlu między sobą. Tym samym coraz większego znaczenia nabierają wahania kursów walut, które utrudniają prowadzenie handlu10.

W takim wypadku zachodzi wynikająca ze zmienności kursów niepewność co do cen towarów i usług w wymianie handlowej. Wprowadzenie wspólnej waluty tę niepewność eliminuje. Z kolei zniknięcie kosztów transakcyjnych, pojawienie się nowych form finansowania działalności przedsiębiorstw i zniwelowanie kosztów związanych z zabezpieczeniem się przed ryzykiem kursowym ułatwiają rozszerzenie działalności przedsiębiorstw i rozwój wymiany handlowej11.Utworzenie przez podobne do siebie kraje unii monetarnej i związana z tym obniżka kosztów transakcyjnych przyczynia się do intensyfikacji handlu wewnątrzgałęziowego między państwami członkowskimi, ale też może przyczynić się do zmiany kierunków geograficznych handlu państw członkowskich12.


W literaturze jako korzyści z przystąpienia do unii monetarnej wymienia się także szerszy dostęp do źródeł finansowania wynikający m.in. ze wzrostu konkurencji na rynku i obniżenia kosztów pozyskania kapitału, a ponadto wzrost poziomu inwestycji zarówno krajowych, jak i zagranicznych13. Skutek pośredni dotyczy też pozycji nowej waluty na rynku międzynarodowym. Wspólna waluta uzyska najpewniej większe znaczenie na rynkach międzynarodowych niż miały wcześniej waluty państw członkowskich14.
Z kolei wśród kosztów przystąpienia do wspólne obszaru walutowego wymienia się15:

  1. Koszty dostosowania gospodarki do posługiwania się nową walutą ponoszone przez banki i innych uczestników życia gospodarczego. Są to koszty praktycznie jednorazowe, w tym m.in. koszty przeprowadzenia przez banki analizy dotyczącej możliwości zaopatrzenia w nową walutę i zbycia starej, koszty wymiany urządzeń do obsługi obrotu pieniędzmi (bankomatów).

  2. Straty systemu bankowego, w tym m.in. banku centralnego (konieczność odprowadzania wkładu do banku centralnego wspólnoty, utrata dochodu z emisji pieniądza) oraz banków komercyjnych (utrata prowizji od wymiany walut).

  3. Ograniczenie polityki budżetowej państwa wynikające z konieczności spełnienia restrykcyjnych kryteriów związanych z członkostwem w unii monetarnej.

  4. Utrata możliwości kształtowania własnej polityki pieniężnej, prowadzenia polityki kursowej, polityki stóp procentowych, kształtowania podaży pieniądza oraz operacji otwartego rynku, kształtowania rezerw dewizowych.

Warto wskazać, że po wprowadzeniu w Europie wspólnej waluty konsumenci w wielu krajach strefy euro odczuli istotny wzrost cen. We Włoszech kawa zdrożała w krótkim czasie o około 30% (efekt cappuccino)16.



1.4 Waluta międzynarodowa i unie walutowe w przeszłości
W historii międzynarodowych stosunków gospodarczych posługiwanie się walutą międzynarodową ma tradycję sięgającą czasów starożytnych. Według Kamili Kuziemskiej waluta międzynarodowa może być zdefiniowana jako waluta, która jest używana poza krajem emisji, jako miernik wartości, środek płatniczy oraz środek akumulacji. Waluta taka spełnia funkcje pieniądza w wymiarze ponadnarodowym. Pierwszą walutą narodową był rzymski denar. W przeszłości dominującą pozycję miały też bizantyjski solidus, islamski dinar, genujskie genoino, florenckie florino, weneckie ducato. W wieku XIX funkcję dominującej waluty zaczął pełnić funt brytyjski a później dominującą walutą stał się dolar amerykański17.

Unia monetarna jest szczególną formą umiędzynarodowienia waluty , gdyż nadanie jej ponadnarodowego charakteru wynika z zawartych porozumień, w następstwie czego waluta taka w stosunkach międzynarodowych staje się środkiem płatniczym w sferze oficjalnej i prywatnej .

W obecnym świecie, w warunkach globalizacji przemysłu, usług i finansów obserwować można tendencję do zawierania tego rodzaju porozumień. Koncepcja unii monetarnej nie jest jednak koncepcją nową. Historia zna kilka przykładów unii walutowych, które jednak nie przetrwały próby czasu.
Łacińska unia walutowa funkcjonowała w latach 1865-1927 i tworzyły ją Francja, Belgia, Szwajcaria, Włochy i od 1868 roku Grecja. Z kolei Skandynawską unię walutowa funkcjonowała w okresie od 1873 rok do 1931 roku. Została powołana przez Danię i Szwecję, a w 1875 roku do Unii przyłączyła się Norwegia18.
Unie te uległy rozpadowi przede wszystkim z powodu skutków I wojny światowe19. Przykładem unii walutowej był też Niemiecki Związek Celny (Zollverein). Powstał on jako unia celna księstw niemieckich w 1834 roku , a w 1875 roku utworzono bank centralny Rzeszy (Reichsbank) oraz przyjęto jedną walutę – markę Rzeszy (Reichsmark)20. Omawianie szczegółowych zagadnień związanych z powstaniem i zasadami działania wymienionych wyżej unii walutowych przekracza ramy niniejszej pracy.

Rozdział 2

Współczesne unie walutowe

2.1 Unie walutowe Afryki Zachodniej i Środkowej (strefa franka CFA)

We współczesnym świecie funkcjonuje kilka unii walutowych. Zadaniem niniejszej pracy jest przedstawienie w ogólnym zarysie trzech z nich, przy całej świadomości ogromnej różnicy potencjału gospodarczego między Europejską Unią Walutową, a pozostałymi porozumieniami monetarnymi. Dla pełnego obrazu warto jednak zaznaczyć, że oprócz trzech szerzej omówionych unii monetarnych na świecie działają inne porozumienia walutowe tego rodzaju.

Wspólny Obszar Walutowy CMA (Common Monetary Area) obejmujący Republikę Południowej Afryki, Lesoto, Swaziland i Namibię jest organizacją o charakterze senioralnym, w której dominuje pojedynczy duży kraj Republika Południowej Afryki. Rand pełni rolę środka płatniczego na całym obszarze CMA, a Lesoto, Namibia i Swaziland mają prawo emitować waluty narodowe, które odgrywają rolę środka płatniczego w krajach ich emisji 21.

Inne unie monetarne to unia monetarna Szwajcarii i Lichtensteinu, strefa walutowa dolara singapurskiego i brunejskiego (umowa walutowa między Singapurem i Brunei) oraz strefa franka pacyficznego (CFP) obejmująca francuskie terytoria zamorskie22.

W przypadku strefy franka CFP rolę banku centralnego pełni utworzony w 1966 roku w Paryżu Institutiond'Emissiond'Outre-Mer (IEOM), zaś w przypadku pozostałych unii funkcję tę pełni bank centralny jednego z państw (odpowiednio Szwajcarii, Singapuru)23.

Na obecne procesy polityczne, ale i gospodarcze w Afryce rzutuje jej kolonialna przeszłość. Kluczowe znaczenie w tym zakresie mają silne powiązania z byłymi europejskimi metropoliami. To właśnie Francji jako państwu kolonialnemu przypadła decydująca rola w ukształtowaniu polityki pieniężnej w Afryce Środkowej i Zachodniej. Cechą charakterystyczną franka CFA jako wspólnej waluty było to, że został on narzucony przez Państwo, które bezpośrednio samo waluty tej nie używało24.

Jako skutek ekonomiczny francuskiego kolonializmu w Afryce Zachodniej (i Środkowej) oraz ustanowienia tam w charakterze waluty w obiegu pieniężnym franka kolonialnego powstał w II połowie XX wieku obszar jednowalutowy obejmujący w tym regionie Afryki dwa ugrupowania o charakterze unii gospodarczych i walutowych25.

Na kolonialne dziedzictwo owych ugrupowań wskazuje samo określenie CFA będące uprzednio akronimem od nazwy Coloniesfrançaised'Afrique, następnie zaś między powstaniem Piątej Republiki w 1958 roku, a uzyskaniem przez kraje afrykańskie niepodległości na początku lat 60 od nazwy Communautéfrançaisesd'Afrique, z kolei po uzyskaniu niepodległości przez kraje Afryki od nazwy CommunautéFinancièreAfricaine26.


Spośród 14 państw tworzących strefę, a ściśle rzecz ujmując dwie strefy franka CFA jedynie Gwinea Bissau jest byłą kolonią portugalską, a Gwinea Równikowa hiszpańską, zaś 12 pozostałych państw stanowi kraje frankofońskie (Benin, Burkina Faso, Czad, Gabon, Kamerun, Kongo, Mali, Niger, Republika Środkowoafrykańska, Senegal, Togo, Wybrzeże Kości Słoniowej).

Frank CFA został utworzony przez francuskie władze kolonialne 26 grudnia 1945 roku jednocześnie z utworzeniem franka CFP27, waluty obowiązującej we francuskich terytoriach zamorskich, której nazwa stanowi akronim pojęcia CommunautéFinanciereduPacifique, a który obecnie jest środkiem płatniczym w Polinezji Francuskiej, Nowej Kaledonii oraz Wallis i Fortunie (terytoria francuskie na Pacyfiku).

Waluty owe wprowadzono w następstwie ratyfikowania przez Francję w grudniu 1945 roku porozumień z Bretton Woods i przystąpienia przez nią do pierwszej deklaracji parytetowej Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Konferencja w Breton Woods w lipcu 1944 roku zdefiniowała powojenne ramy międzynarodowego handlu i systemu walutowego. Państwa wchodzące do systemu powinny przyjąć jako cel wymienialność swojej waluty a waluta uznana za wymienialną powinna mieć zaakceptowany na poziomie międzynarodowym stały kurs do dolara amerykańskiego, zaś dolar amerykański powinien być wymienialny na złoto po zaakceptowanej na poziomie międzynarodowym stałej cenie28. Skutkiem ratyfikowania porozumień przez Francję była dewaluacja franka francuskiego i ustalenia jego stałego kursu wobec dolara. Według deklaracji władz francuskich utworzenie nowych walut było swego rodzaju aktem wielkoduszności, aby zaoszczędzić koloniom francuskim silnej dewaluacji, którą poddano francuskiego franka29. Choć w 1960 roku w tzw. "roku Afryki" niepodległość proklamowały liczne kolonie francuskie, to jednak nie podjęły one decyzji o utworzeniu własnych systemów walutowych30. Skład grupy krajów CFA ulegał zmianom. Strefę opuściły między innymi Madagaskar, Mauretania i Reunion, zaś dołączyły do niej Gwinea Bissau i Gwinea Równikowa, nie będące krajami frankofońskimi.

Frank CFA posiadał stały kurs wobec franka francuskiego początkowo ustalony w proporcji 1 CFA=1,70 FRF .

Owe 0,70 FRF stanowiło premię wynikającą z utworzenia franka CFA co zaoszczędziło francuskim koloniom kosztów dewaluacji z grudnia 1945 roku31.Kurs ten został zmieniony w 1948 roku w związku z dewaluacją franka francuskiego wobec dolara według parytetu 1 CFA = 2 FRF w 1960 roku w związku z denominacją we Francji (1 CFA = 0,02 FRF).W 1994 roku przeprowadzono dewaluację w stosunku 1 CFA =0,01 FR. Dwukrotne obniżenie wartości CFA miało pobudzić afrykański eksport32.

W dniu 1 stycznia 1999 roku (kiedy to euro zastąpiło franka po kursie 1EUR = 6,55957 FRF) stosunek CFA do euro został ustalony według parytetu 1 CFA = 0,152449 EUR, 1 EUR= 655,957 CFA.

Choć frank CFA (franc. CFA franc) jest walutą obowiązującą - jak to wyżej zaznaczono - w 14 państwach, w istocie istnieją dwie unie monetarne CFA i odpowiadające im dwie odmiany franka CFA:


I. frank zachodnioafrykański CFA (kod ISO XAF) obowiązujący na terenie ośmiu krajów :

  • Benin

  • Burkina Faso

  • Wybrzeże Kości Słoniowej

  • Gwinea Bissau

  • Mali

  • Niger

  • Senegal

  • Togo

tworzących organizację ekonomiczno-walutową pod nazwą UEMOA (franc.Unionéconomique et monétaireouest-africaine), ang. West African Economic and Monetary Union (WAEMU). Kraje te należą do szerszej grupy ECOWAS.

Bankiem emisyjnym wspólnej waluty jest Centralny Bank Państw Afryki Zachodniej, franc .La Banque Centrale des Etats de l'Afrique de l'Ouest (BCEAO) z siedzibą w Dakarze (Senegal), który ma wyłączny przywilej emisji pieniądza w krajach członkowskich .

Do zadań BCEAO należy też gromadzenie rezerw walutowych i prowadzenie wspólnej polityki monetarnej państw członkowskich oraz sprawowanie nadzoru nad bankami komercyjnymi regionu, głównie poprzez tworzenie prawa bankowego.33

Fundament unii walutowej stanowi obecnie Traktat o Unii Walutowej Afryki Zachodniej franc. traite de l'unionmonetaireouestafricaine) zawarty w Wagadugu 20 stycznia 2007 roku. Traktat ów (w skrócie UMOA) stanowi uzupełnienie wcześniejszego Traktatu o Unii Gospodarczej i Walutowej Afryki Zachodniej (UEMOA)34.

Osiem w/w krajów ma łączną populację 102,5 mln. ludzi (2013) i tworzy dochód o wartości 78,4 mld USD (2012)35
II. frank środkowoafrykński CFA(kod ISO XOF) jest walutą obowiązującą w państwach tworzących Wspólnotę Ekonomiczną i Walutową Afryki Środkowej CEMAC (The Central AfricanEconomic and MonetaryCommunity) :


  • Czad

  • Gabon

  • Gwinea Równikowa

  • Kamerun

  • Republika Kongo

  • Republika Środkowoafrykańska.

Bankiem emisyjnym jest w tym wypadku Bank Państw Afryki Środkowej, franc. La Banque des Etats de l'Afrique Centrale (BEAC) funkcjonujący w oparciu o Konwencje obowiązujące w Unii Walutowej Afryki Środkowej, franc. Conventionrégissantl'Union Monétaire de l'Afrique Centrale (UMAC) sporządzone w Jaunde 25 czerwca 2008 roku36.

Sześć w/w krajów ma łączną populację 45,0 mln. ludzi (2013) i tworzy dochód (GDP) o wartości 88,2 mld USD (2012)37.


Jakkolwiek strefa franka CFA składa się z dwóch odrębnych unii gospodarczych i walutowych jednakże obydwie odrębne waluty, nazywane tak samo frankiem CFA są związane z euro według tego samego stałego kursu. Współpraca walutowa w strefie CFA została oparta na czterech głównych regułach38 :

  1. stały parytet wymiany między frankiem CFA, a euro (1 EUR=655,957 FCFA)

  2. nieograniczona gwarancja ze strony francuskiego Skarbu Państwa dotycząca wymienialności franka CFA na euro po stałym kursie wymiany na paryskiej giełdzie

  3. centralizacji utrzymywania rezerw walut obcych w dwóch centralnych bankach i obowiązku deponowania połowy tych rezerw na rachunku operacyjnym francuskiego Skarbu Państwa

  4. swobody przepływu kapitału wewnątrz strefy CFA i pomiędzy tą strefą a Francją .

Zasada rachunków operacyjnych opiera się przy tym na fakcie, że w zamian za gwarancje wymienialności CFA centralne banki afrykańskie muszą przekazywać 65% swoich rezerw pochodzących z wymiany na konto skarbu francuskiego zwanego rachunkiem operacyjnym. Początkowo banki centralne miały przekazywać 100 % swoich należności , w 1973 roku suma ta została zmniejszona do 65% a od września 2005 roku obniżona do 50%, a pozostała część ma służyć spłacie zadłużenia krajów członkowskich39.





  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna