Finansepubliczn e dr Piotr Stanisławiszyn



Pobieranie 28,84 Kb.
Data28.12.2017
Rozmiar28,84 Kb.



    1. F I N A N S E P U B L I C Z N E






  1. dr Piotr Stanisławiszyn


1. Pojęcie i funkcje finansów publicznych, podstawowe pojęcia finansów publicznych


FINANSE – zjawiska społeczne i gospodarcze związane z gromadzeniem, zarządzaniem i wydatkowaniem środków pieniężnych
PUBLICZNE – związane z własnością publiczną przynależną do podmiotów publicznych (bądź też własność publiczna to własność jednostek posiadających status podmiotów prawa publicznego)
FINANSE PUBLICZNE – wszelkie operacje finansowe podmiotów publicznoprawnych polegające na gromadzeniu dochodów i dokonywaniu wydatków
CECHY FINANSÓW PUBLICZNYCH – jedną ze stron stosunku prawnego jest podmiot publicznoprawny, za którym stoi władztwo i przymus państwowy, podejmujący działania w interesie publicznym, którego działania (prawa i obowiązku) są wysoce reglamentowane przez przepisy prawa
FUNKCJE FINANSÓW PUBLICZNYCH
redystrybucyjna – wtórny podział dochodu narodowego

alokacyjna – państwo aktywny uczestnik procesów gospodarczych

stabilizacyjna- stymulowania rozwoju zjawisk gospodarczych

kontrolna – kontrola przepływów pieniężnych

fiskalna – zapewnienie środków dla prawidłowego funkcjonowania państwa
2. Budżet i zasady budżetowe
BUDŻET - instytucja finansowoprawna rozumiana jako zespół norm prawnych służących do planowej organizacji zasobów pieniężnych podmiotu publicznoprawnego
BUDŻET - plan finansowy podmiotu publicznoprawnego ujmujący jego dochody i wydatki w pewnym odcinku czasowym
USTAWA BUDŻETOWA – akt prawny stanowiony wedle określonej procedury przez kompetentny organ i opublikowany w dzienniku urzędowym którego elementem obligatoryjnym jest budżet
ZASADY BUDŻETOWE – postulaty doktryny nie mają charakteru normatywnego, dynamiczny charakter, katalog otwarty; najważniejsze z nich to zasada zupełności budżetu, jedności budżetu, szczegółowości budżetu, jawności budżetu, jasności, równowagi budżetowej
RODZAJE BUDZETU – jednoroczne i wieloletnie; zwyczajne i nadzwyczajne, budżety państwa i jednostek samorządu terytorialnego


Finanse publiczne w Konstytucji RP
Finanse publiczne w Konstytucji zostały umiejscowione w rozdziale X w art. 216-227 i zagadnienia te można podzielić na cztery grupy przyjmując za kryterium przedmiot regulacji.

Pierwsza grupa regulacji to art. 216 i 218 w których ustawodawca nakreślił podstawowe zasady związane z prawidłowym funkcjonowaniem finansów publicznych tj. środki finansowe na cele publiczne są gromadzone i wydatkowane w sposób określony w ustawie, nabywanie, zbywanie i obciążanie nieruchomości, udziałów lub akcji oraz emisja papierów wartościowych przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski lub inne państwowe osoby prawne następuje na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Szczególnie istotne jest przyjęcie w ustawie zasadniczej iż nie wolno zaciągać pożyczek lub udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego produktu krajowego brutto. Dodatkowo wskazał ustrojodawca w art. 218 Konstytucji iż organizację Skarbu Państwa oraz sposób zarządzania majątkiem Skarbu Państwa określa odrębna ustawa.

Druga grupa regulacji została zawarta art. 217 Konstytucji (jest dodatkowo wzbogacona o liczne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) w którym wskazano iż nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.

Trzecia grupa regulacji zawartej w Konstytucji dotyczy zagadnieniem związanych z budżetem. Budżet państwa jest przedmiotem najszerszej regulacji rozdziału X Konstytucji RP. W Konstytucji budżet ujęty jest w art. 219 – 226.

Czwarta grupa regulacji w Konstytucji a odnosząca się do finansów publicznych zawarta jest w art. 227 Konstytucji i dotyczy banku centralnego, któremu przysługuje wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej. Nadto podkreślono iż Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego pieniądza


Formy Organizacyjno Prawne Sektora Finansów Publicznych


Budżet Centralny


Gospodarstwo Pomocnicze

- specjalistyczne formacje jednostek budżetowych

- odpłatnie świadczą usługi na zewnątrz, dla J.B. które go stworzyły świadczą usługi po kosztach własnych

- nie ma osobowości prawnej

- 50% zysku odprowadza do budżetu centralnego.




Jednostka Budżetowa

- nie ma os prawnej

- nie odpłatnie

- tworzony minister, organy stanowiące JST

- metoda brutto

Zakład Budżetowy

- bez os prawnej

- tworzy minister / w JST organy stanowiące

- świadczy usługi częściowo odpłatnie

- metoda netto

- przy wypracowanym zysku nadwyżkę odprowadza



  • zakład budżetowy otrzymuje dotacje do 50% wydatków






  • wydatków

finansowane przez państwo

Fundusze motywacyjne

- nie mają os prawnej

- wyodrębnia się na specjalnym koncie bankowym,


  • źródło pochodzenia przepadek rzeczy bądź korzyści majątkowych

  • przeznaczenie tych środków - nagrody




Fundusze Celowe

(para budżetowe)

- mają osobowość prawną

- otrzymują środki

- posiadają własne budżety które służą zaspokajaniu ściśle określonych zadań w formie planu finansowego.


Dochód < Wydatki

W przyp. niedoboru ZB są dotowane z budżetu. centralnego.



Dochód > Wydatki

Nadwyżka odprowadzana do budżetu centralnego











©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna