Faza ujęcia problemów (Okr. Celów, planowanie ramowe)



Pobieranie 430,56 Kb.
Strona1/3
Data25.04.2018
Rozmiar430,56 Kb.
  1   2   3

Rachunkowość
WYKŁAD 1

1.


Faza ujęcia problemów

(Okr. Celów, planowanie ramowe)

Faza czynnościowa

(planowanie operatywne, wypełnianie zadań)

informacje

o działaniach


3. Faza sprzężenia zwrotnego

(kontrola informacji relekwantnych)

Struktura procesu sterowania

Rachunkowość – system informacyjny, służy do wykonywania funkcji zarządzania


2. Zyskiem interesują się:

  • członkowie zarządu, rady nadzowu

  • inwestorzy, akcjonariusze

  • pracownicy

  • kredytodawcy

  • dostawcy

  • odbiorcy

  • rządy i ich agendy

  • społeczności lokalne

3. Rachunkowość to:



  • system informacyjny, służący użytkownikom do podejmowania decyzji gospodarczych, zwłaszcza finansowych oraz rozliczenia kierownictwa z odpowiedniego i efektywnego zarządzania majątkiem

  • sztuka pomiaru, opisu i interpretacji działalności gospodarczej

  • uniwersalny, elastyczny, podmiotowy system informacyjno-kontrolny, zdeterminowany metodą bilansową, która jest nierozerwalnie z nim związaną metodą poznawczą, umożliwiającą tworzenie liczbowego obrazu powstawania podziału i przepływu wartości oraz wynikających stąd rozrachunków między podmiotami gospodarczymi

  • system ciągłego w czasie ujmowania, grupowania, prezentowania i interpretowania wyrażonych w pieniądzu i bilansujących się ogólnych i szczegółowych danych liczbowych o działalności gospodarczej i sytuacji majątkowej jednostki gospodarczej

4. W praktyce mogą funkcjonować dwa systemy rachunkowości:



  • finansowa

  • zarządcza



Kryteria

Rachunkowość finansowa

Rachunkowość zarządcza

1. Główni odbiorcy

Grupy zewnętrzne

Menedżerowie różnych poziomów zarządzania

2. Podstawowe informacje

Raporty o przeszłej i aktualnej pozycji

Prognozy dot. przyszłości jak również monitorowanie bieżącej i przeszłej pozycji

3. Zasadnicze pomiary

Finansowe

Finansowe i niefinansowe ilościowe i jakościowe

4. Poziom agregacji

Syntetyczne ujęcia dot. całej jednostki w wybranych zakresach (w raportach)

Dezagregowanie ujęcia dot. poszczególnych zasobów, klientów, produktów

5. Częstotliwość

Roczne, kwartalne, miesięczne raporty

Miesięczne i częstsze, zależnie od potrzeb

6. Regulacje

Prawo i standardy rachunkowości

Mała ilość formalnych regulacji, a jeśli to wewnętrzne

7. Kryteria doboru przedmiotu obserwacji

Prawdziwy i rzetelny obraz, porównywalność

Relewantne do specyficznych decyzji i kontroli operacji

5. Elementy składowe rachunkowości


Księgowość - Ewidencja

rachnek okresowy

rachunek syntetyczny i analityczny

Rachunek kosztów - Ewidencja, rozliczenie

i wyników rachunek okresowy

rachunek podmiotowy

rachunek przedmiotowy

Sprawozdawczość - Synteza

rachunek porównawczy

interpretacja

Planowanie, - Preliminarze, normy

rachunek prospektywny


6. Co jest przedmiotem rachunkowości?
Środki gospodarcze

Majątek Fundusze, kapitały

przedsiębiorstwa Zobowiązania

Wynik, zysk, straty


Koszty

Procesy Przychody

Powstawanie wyników

7. Jakie są metody rachunkowości?



  • Podmiotowa – obserwacja majątkowa procesów z perspektywy podmiotu

  • Bilansowa - szukanie równowagi w stanach majątku i ich zmianach

8. Bilansowe zestawienie majątku i jego interpretacja


AKTYWA PASYWA


Wartości trwałe Kapitał własny

Wartości obrotowe Kapitał obcy

Zysk lub strata

obszar rzeczowy obszar prawny

wykorzystanie formy wartości pochodzenie wartości

klasyfikacja wg płynności klasyfikacja wg płatności (wymagalności)
9. Bilans – dwustronne, wartościowe zestawienie środków gospodarczych oraz źródeł ich pochodzenia na określony moment bilansowy i w określonej formie
10. Aktywa – kontrolowane przez jednostkę zasoby o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych
11. Aktywa netto – aktywa jednostki pomniejszone o zobowiązania, odpowiadające wartościowo kapitałowi (funduszowi) własnemu

12. Zobowiązania – wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek

wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki:


  • zobowiązania krótkoterminowe

  • zobowiązania warunkowe

  • rezerwy – termin lub kwota nie są pewne

13. Bilans




AKTYWA

PASYWA

A. Aktywa trwałe

A. Kapitał (fundusz) własny

I Wartości niematerialne i prawne

I Kapitał podstawowy

II Rzeczowe aktywa trwałe

III Należności długoterminowe



II Należne wpłaty na kapitał

podstawowy (wielkość ujemna)



IV Inwestycje długoterminowe

V Długoterminowe rozliczenia



III Udziały (akcje) własne

(wielkość ujemna



międzyokresowe

IV Kapitał zapasowy



V Kapitał z aktualizacji



VI Pozostałe kapitały rezerwowe




VII Zysk (strata) z lat ubiegłych




VIII Zysk (strata) netto




IX Odpisy z zysku netto w ciągu roku

obrotowego (wielkość ujemna)



B. Aktywa obrotowe

B.Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I Zapasy

I Rezerwy na zobowiązania

II Należności krótkoterminowe

II Zobowiązania długoterminowe

III Inwestycje krótkoterminowe

III Zobowiązania krótkoterminowe

IV Krótkoterminowe rozliczenia

międzyokresowe



IV Rozliczenia międzyokresowe

WYKŁAD 2
1. Aktywa
A. Aktywa trwałe – to te, które nie są zaliczane do obrotowych, funkcjonują w okresie powyżej 12 miesięcy

  1. Wartości niematerialne i prawne – nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki (autorskie prawa majątkowe, pokrewne, licencje, koncesje, prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych, know-how, nabyta wartość firmy, koszty zakończonych praw rozwojowych

- odpowiednia część tych wartości stosownie do czasu przynoszenia pożytków jest uwzględniana jako koszt

  1. Środki trwałe – rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki (nieruchomości, w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budynki, budowle, lokale jako odrębna własność, spółdzielcze, własnościowe prawo do lokalu, maszyny, środki transportu, ulepszenia w obcych środkach trwałych, inwentarz żywy)

Środki trwałe w budowie – środki trwałe w okresie ich budowy, montażu, ulepszenia

Zaliczki na środki trwałe w budowie – zaangażowane środki w celu stworzenia nowych obiektów

  1. Należności długoterminowe – prawo do otrzymywania korzyści najczęściej w formie środków pieniężnych od różnych powiązanych jednostek

  2. Inwestycje – aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomiczych w szczególny sposób – z przyrostu ich wartości, otrzymania odsetek, dywidend, udziałów w zyskach lub innych pożytków w tym również z transakcji hadlowej (nieruchomości, wartości niematerialne i prawne nieużytkowane, aktywa finansowe)

Aktywa finansowe – aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jenostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych, prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach (udziały, akcje, obligacje, inne papiery wartościowe, udzielone pożyczki)

  1. Rozliczenia międzyokresowe – kwoty, które w przyszłości staną się kosztami, bo zawarte w nich wydatki nie dotyczą wyniku okresu (polisa ubezpieczeniowa, czynsz opłacony z góry). Są to rozliczenia międzyokresowe czynne.

B. Aktywa obrotowe – związane z reguły z okresem funkcjonowania poniżej roku i jednego roku. Pełnią funkcję w związku ze zwykłą działalnością jednostki oraz inwestycyjną.



  1. Zapasy – nabyte zasoby czy też wytworzone we własnym zakresie, które są zużywane w cyklach działalności operacyjnej. Są też systematycznie odnawiane. Przy sprzedaży stanowią o wielkości kosztów (materiały, półprodukty i produkcja w toku, produkty gotowe, towary)

Materiały – służą do tworzenia warunków do działania lub są istotą produktu

Półprodukty i produkcja w toku – produkty niezakończone; półprodukty przeszły pewne zamknięte fazy cyklu produkcji, mogą być wykorzystane lub sprzedane; półfabrykat technologiczny nie zawsze w rachunkowości jest oddzielnie ujmowany, niekiedy nie ma potrzeby wyceny i traktowany jest jako produkt niezakończony; produkcja w toku – w trakcie obróbki, jej wartość stanowią najczęściej koszty dotychczasowe związane z jej powstawaniem

Produkty gotowe – efekty pracy jednostki, które przeszły cały cykl działalności, mają wycenę kosztową i są gotowe do sprzedaży

Towary – zasoby, które jednostka kupiła i spodziewa się zysku ze sprzedaży

  1. Należności krótkoterminowe – ogół należności z tytułu dostaw i usług (niezależnie od terminu wpływu) oraz całość lub część należności z innych tytułów nie zaliczanych do aktywów finansowych

  2. Aktywa pieniężne – aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz i inne aktywa finansowe, np. odsetki od lokat, jeśli cechują się dużą płynnością, dyspozycyjnością w pokrycia zobowiązań lub zakupu innych zasobów. Jeśli te aktywa są płatne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od dnia ich otrzymania, nabycia lub założenia (lokaty) są to środki pieniężne.

2. Pasywa


A. Kapitał (fundusz) własny (I-IX)

Kapitał (fundusz) własny – wartość resztowa aktywów po odliczeniu zobowiązań

Aktywa netto – aktywa jednostki pomniejszone o zobowiązania, odpowiadające wartościowo kapitałowi (funduszowi) własnemu
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania (I-IV)

Zobowiązania – wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadancyhlub przyszłych aktywów jednostki

Zobowiązania krótkoterminowe – ogół zobowiązań z tytułu dostaw i usług, a także całość lub część pozostałych zobowiązań, które staną się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego

Zobowiązania warunkowe – obowiązek wykonania świadczeń, których powstanie jest uzależnione od zaistnienia określonych zdarzeń

Rezerwy – zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne

Rozliczenia międzyokresowe bierne – powstają na skutek zaliczenia do kosztów okresu zobowiązań, które są prawdopodobne (świadczenia już wykonane na rzecz jednostki, naprawy gwarancyjne, które mogą powstać)

Rozliczenia międzyokresowe przychodów – powstają, gdy jednostka otrzymała przedpłaty na przyszłe świadczenia lub zasoby, które w przyszłości stworzą wynik finansowy, jego dodatni strumień
3. Kapitały (fundusze) w jednostce gospodarczej
a) Przedsiębiorstwo państwowe

  • fundusz założycielski, fundusz przedsiębiorstwa

  • fundusz rezerwowy (z aktualizacji)

  • niepodzielony wynik finansowy

b) Spółdzielnia

  • fundusz udziałowy

  • fundusz zasobowy

c) Spółka akcyjna

  • kapitał zakładowy (akcyjny)

  • kapitał zapasowy

  • kapitał rezerwowy

d) Spółka z o.o.

  • Kapitał zakładowy (udziałowy)

  • kapitał zapasowy

  • kapitał rezerwowy

e) Spółka jawna i komandytowa

  • kapitał wspólników

  • kapitał zapasowy

4. Bilans sumaryczny (układ anglo-amerykański)

ujęcie analityczne
I majątek trwały (aktywa trwałe – umorzenie) ........

II majątek obrotowy ........

1. Zapasy ........

2. Należności ........

3. Środki pieniężne ........

III Wierzyciele i kwoty zaległości do roku ........

1. Zobowiązania wobec dostawców ........

2. Inne zobowiązania ........

IV Środki obrotowe netto (II-III) ........

V Ogółem aktywa (IV+I) ........

VI Zadłużenia powyżej roku ........

VII Razem (V-VI) ........

VIII Kapitały i rezerwy ........

1. Kapitał akcyjny ........

2. Kapitał rezerwowy ........

3. Zysk (strata) ........


5. Struktura układu bilansowego
Bilans ............ na dzień ............

AKTYWA PASYWA


Zasoby trwałe Kapitał własny


pracujący w obrocie KW

Zasoby obrotowe

Rezerwy KDpO

Kapitał obcy długoterminowy

Kapitał obcy krótkoterminowy KO


A = P


Sporządził: ................

Sprawdził: ................


WYKŁAD 3
1. A = P

ZT + ZO = KW + R + KOd + Kok

KW = ZT + ZO – R – KOd – KoK tak być powinno
ZT – zasoby trwałe

ZO – zasoby obrotowe

R – rezerwy

KOd – kapitał obcy długoterminowy

KOk – kapitał obcy krótkoterminowy

KW – kapitał własny


Równanie bilansowe odpowiednio rozwinięte, uszczegółowione, dostosowane do specyfiki firmy jest dobrą podstawą do planowania finansowego.
2. Zysk (strata)

  • różnica między stanami kapitału własnego (w dwóch momentach) – metoda kapitałowa

  • różnica między przychodami a kosztami – metoda strumieniowa

3. Obliczanie kapitału własnego


Majątek I Majątek II

Zobowiązania Zobowiązania

Środki 80 Środki 90

gospodarcze gospodarcze

100 Kapitał własny 120 Kapitał własny

Kapitał własny I = 100 – 80 = 20

Kapitał własny II = 120 – 90 = 30

Δkapitału = 30 – 20 = 10 (zysk)

Wynik finansowy = Δkapitału – inwestycje + pobrania własne
4. Przykłady zmian kapitału nie bedących wynikiem finansowym:


  • aktualizacja wyceny zasobów trwałych

  • nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej nominału (agio)

  • dopłaty akcjonariuszy, udziałowców

  • emisja akcji, udziałów

  • przesunięcia wartości trwałych

  • dotacje, subwencje (przeważnie przez wynik finansowy)

5. Przykład I

W przedsiębiorstwie na początku okresu sprawozdawczego kapitał własny łącznie z wynikiem za poprzedni rok wyniósł 470 000. Na koniec roku kapitał własny z zyskiem wynosił 480 000. Połowę zysku za poprzedni rok (20 000) wypłacono pracownikom. Obliczyć wynik roku bieżącego

ΔK = 480 000 – 470 000 = 10 000

wynik finansowy = 10 000 + 20 000 = 30 000
6. Przykład II

W przedsiębiorstwie na początku okresu sprawozdawczego zasoby majątku trwałego wynosiły 100 000, majątku obrotowego 120 000, a zobowiązania 150 000. Na koniec okresu zasoby majątku trwałego wynosiły 80 000, majątku obrotowego 140000, a zobowiązania 160 000. Obliczyć wynik finansowy okresu wiedząc, że udziałowiec wniósł aport w formie urządzienia produkcyjnego o wartości 15 000.


K1 = 100 000 + 120 000 – 150 000 = 70 000

K2 = 80 000 + 140 000 – 160 000 = 60 000

ΔK = 60 000 – 70 000 – 15 000 = -25 000
Metodę kapitałową można wykorzystać w ramach wyliczeń planistycznych, budżetowych w rachunkowości zarządczej.
7. Wycena pozycji bilansowych – kształtowanie obrazu przedsiębiorstwa
Zasady wyceny bilansowej


  1. Tożsamość bilansowa

  2. Założenie kontynuacji działania

  3. Indywidualna wycena pozycji bilansowych

  4. Ostrożność wyceny

  5. Współmierność przychodów i kosztów

  6. Zmiana procedur wyceny musi być uzasadniona i skutki wykazane

Ad 2. Przyjmuje się założenie, że firma będzie kontynuowała działalność, w przeciwnym razie zasady wyceny są inne.

Ad 3. Syntetyczne ujęcie zasobów i pasywów w bilansie oparte jest na indywidualnej wycenie każdego pojedynczego elementu.

Ad 4. Jeśli wartość wynikająca z ewidencji jest wyższa niż na rynku (cena sprzedaży netto), to należy zastosować niższą cenę, w przeciwnym razie ostrożność nakazuje ujawnienie wyniku przy sprzedaży.

Ad 5. Na przeciwko przychodów zrealizowanych w okresie należy w celu wyliczenia wyniku finansowego przedstawić koszty dotyczące tych przychodów, nie wszystkie koszty okresu.

Ad 6. Można zmieniać procedury wyceny, ale należy skutki zmiany procedur pokazać.


8. Parametry wyceny

  1. Koszty wytworzenia

  2. Ceny nabycia (zakupu)

  3. Ceny sprzedaży netto

  4. Wartość nominalna

  5. Wartość godziwa

  6. Trwała utrata wartości

9. Procedury wyceny



  1. Wycena zapasów i ich zużycia (metodY)

  2. Metody kalkulowania kosztów

  3. Ocena sytuacji rynkowej i przyjęcie ceny sprzedaży jako parametru wyceny

  4. Sposoby oceny dotyczące zasobów i zobowiązań

Ad 1. Wycena wg najwcześniejszej ceny, najpóźniejszej ceny, ceny średniej lub tzw. metody identyfikacji

Ad 2. Obliczenie kosztów wytworzenia dostosowane jest do specyfiki technicznej i organizacyjnej jednostki

Ad 3. Wymaga analiz rynku

Ad 4. Należy mieć metody służące do oceny kontrahentów, a więc wyceny należności i zobowiązań

10. Cena nabycia – rzeczywista cena zakupu składnika majątku (kwota należna sprzedającemu bez VAT powększona o obciążenia publiczno – prawne przy imporcie) oraz koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika do używania (koszty zakupu)

Cn = Cz + kz cena nabycia = cena zakupu + koszty zakupu


11. Koszty wytworzenia – koszty bezpośrednie produkcji (z dokumentu źródłowego) oraz przypadająca na okres ich wytworzenia uzasadniona część kosztów pośrednich produkcji

kw = kb + ukp koszt wytworzenia = koszty bezpośrednie + uzasadniona część kosztów pośrednich


12. Cena sprzedaży netto – możliwa do uzyskania w dniu bilansowym cena sprzedaży bez VAT, podatku akcyzowego, rabatów, opustów i pomniejszona o koszty przystosowania do sprzedaży i doprowadzenia jej do skutku. Dotacja przedmiotowa powiększa cenę sprzedaży. Ceną sprzedaży jest też kurs giełdowy.
13. Co to jest operacja księgowa?

Ujęcie dynamiczne układu

majątkowego

czynność - czas (data)

zdarzenia - przedmiot (majątek, procesy) d

operacje gospodarcze - wartość (ilość)

księgowe zjawisko - podmiot (kto podejmuje działania)
Formalna zmiana zdarzenia - korekty

w ukł. ewidencyjnych księgowe - przeniesienie między

układami ewidencyjnymi
d- dokumentacja

WYKŁAD 4 – Jak operacje wpływają na majątek?


1.

Zapasy


Materiały Wyroby

Produkcja w toku

zakup sprzedaż

kredytowy kredytowa

Zobowiązania zakup sprzedaż Należności

gotówkowy gotówkowa

zapłata

dostawcom



Środki pieniężne Pożyczki

kredyty


tworzenie kosztów

tworzenie przychodów

powstawanie nadzwyczajnych zysków i strat

punkt tworzenia wyniku finansowego


2. Operacje księgowe mogą być różnie klasyfikowane, uwzględniając procesy, które występują w jednostkach gospodarujących. Możne je dzielić np. na operacje zakupu, wytwarzania (operacje kosztowe), sprzedaży, logistki, marketingu, itd. Ten typ klasyfikacji operacji jest niezbędny w systemie zarządzania przedsiębiorstwem, ponieważ pozwala ustalać przyczyny zmian sytuacji finansowej, elementy wyniku finansowego, czynniki efektywności i system rachunkowości również jest dostosowany do tych potrzeb. Natomiast ze względu na sposób ujmowania operacji w układzie bialnsowym dzielimy je na cztery grupy:

I A + o – o = P zmiana struktury aktywów (struktura ma wpływ na płynność jednostki, pokazuje specyfikę jednostki)

II A = P + o – o zmiana struktury pasywów (następują tutaj zmiany jakości źródeł finansowania, ta grupa kształtuje strukturę bilansową jednostki)

III A + o = P + o zwiększenie sumy majątku (zwiększenie sumy bilansowej musi być interpretowane na gruncie aktywów i pasywów)

IV A – o = P – o zmniejszenie sumy majątku (nie zawsze negatywne, ale zawsze negatywne, gdy wiąże się ze stratą)
Po każdej operacji (o) zachodzi równowaga bilansowa.

3. Treść operacji podejmowanych w podmiocie wpływa na wielkość i strukturę zmian


Bilans ........

AKTYWA PASYWA



  1. Wart. niem. i prawne 1. Kapitał własny (+) (-)

zakup (+) sprzedaż, umorzenie (-) 2. Wynik finansowy

  1. Środki trwałe przychody (+) koszty (-)

zakup, przejęcie (+) sprzedaż, umorzenie (-) zyski straty

  1. Materiały (+) (-) 3. Kredyty (+) (-)

  2. Produkty (+) (-) 4. Zobowiązania (+) (-)

(w wyniku ujmowania

kosztów tworzących

ich wartość)


  1. Należności (+) (-)

  2. Środki pieniężne (+) (-)

Zwiększenia (+) i zmniejszenia (-) zależą od specyfiki zmian dotyczących poszczególnych elementów majątku.


4. Wynik finansowy tworzą strumienie:

  • przychodów i zysków (+)

  • kosztów i strat (-)

Powstają one w różnych zakresach działalności, ale zawsze dotyczą dodatkowo innych pozycji majątku, komplementarnych do nich, związanych z treścią zdarzeń, które tworzą tą cząstkę wyniku.


5. Przychody i zyski – uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli.

6. Koszty i straty – uprawdopodobnione zmniejszenie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli.

7. Wynik finansowy prezentowany w sprawozdaniu finansowym nie zawiera w sobie żadnej kwoty wyniku finansowego poprzedniego okresu.

WYKŁAD 5 – Konta księgowe i zasady funkcjonowania


1. Amortyzacja i umorzenie – zmniejsza wartość środków trwałych i zmniejsza wynik finansowy (strata)
2. Od bilansu do bilansu – ewidencja na kontach

BILANS POCZĄTKOWY

AKTYWA PASYWA

środki kapitał

trwałe podstawowy

Kasa Zysk

........ ........

Wn Konto dla Ma Wn Konto dla Ma

Dt pozycji aktywów Ct Dt pozycji pasywów Ct
Salda początkowe Salda początkowe
zwiększenia zmniejszenia zmniejszenia zwiększenia
operacje

gospodarcze


Salda końcowe Salda końcowe

BILANS KOŃCOWY

AKTYWA PASYWA

środki ..........

trwałe ..........

kasa ..........

........... ..........
3. Konta aktywów i pasywów

Wn Konto Ma Wn Konto Ma

Dt aktywów Ct Dt pasywów Ct

Stan początkowy Stan początkowy (Sp) (Sp)

obrtoty obroty obroty obroty

zwiększające zmniejszające zwiększające zmniejszające stan początkowy stan początkowy stan początkowy stan początkowy (obroty Dt) (obroty Ct) (obroty Dt) (obroty Ct)

Stan końcowy Stan końcowy

(Sk) (Sk)


Σ = Σ Σ = Σ


4. Otwarcie konta – umieszczenie nazwy, ewentualnie symbolu konta, oznaczenia stron, wpisanie salda początkowego lub pierwszej operacji

5. Zamknięcie konta – obliczenie salda końcowego i wpisanie go po stronie, która ma mniejsze obroty.

6. Konto – koncepcja i metoda tworzenia ogólnych i szczegółowych informacji o majątku i procesach związanych z nim.

Ujmuje ono niezbędne dane identyfikujące obiekt (przedmiot) informacji oraz cechy operacji

Dane identyfikujące:


  • nazwa konta (obiekt) – opis słowny + liczbowy

  • czas obserwacji

  • dowód – rodzaj i numer

  • treść

  • kwota operacji (ilość)

  • wpływ na obiekt (+,-)

  • powiązanie z innym kontem (ami) – korespondencja kont

7. Sposób funkcjonowania kont pozwala ujmować oddzielnie wielkości, strumienie dodatnie oraz ujemne dotyczące obiektu obserwacji.

Ma to duże znaczenie dla interpretacji sposobu funkcjonowania majątku oraz wyznaczania okresowych stanów jego elementów.

Konto jest urządzeniem księgowym służącym do agregacji elementarnych transakcji według przekrojów pożądanych dla celów sprawozdawczych, zarządczych.

Konto jest szczególnym rachunkiem bilansowym stanów i zmian w obiektach majątkowych.

8. Zasada dwustronnego zapisu związana jest z układem bilansowym i wpływem operacji na ten układ bilansowy.
I Dt A Ct Dt A Ct II Dt P Ct Dt P Ct

+ - - +

III Dt A Ct Dt P Ct IV Dt A Ct Dt P Ct

+ + - -


Korespondencja kont
Zasada dwustronnego zapisu polega na tym, że każda operacja ujmowana w systmeie kont powinna być w tej samej kwocie zarejestrowana po stronie Dt jednego konta, a po stronie Ct drugiego.
9. Na podstawie zapisów na kontach na koniec każdego okresu sprawozdawczego sporządzane jest zestawienie obrotów i sald.


Lp

Symbol konta

Nazwa konta

Salda początkowe

Obroty za dany okres

Obroty + Sp

Salda końcowe

Dt

Ct

Dt

Ct

Dt

Ct

Dt

Ct

..

..

..

..

..

..

..

..

..

..

..







RAZEM

Σ

Σ

Σ

Σ

Σ

Σ

Σ

Σ

Zestawienie obrotów i sald spełnia fukcję kontrolną:



  • poprawności formalnej na podstawie metody bilansowej

  • kompletności ujęcia operacji (obrotów) za okresy w stosunku do chronologicznie rejestrowanych sald operacji (dzienniki)

Zestawienie jest też urządzeniem informacyjnym opisującym wielkości i zakres transakcji. Przy dużej szczegółowości ujętych w nim kont można obserwować transakcje elementarne jednorodne dotyczące poszczególnych elementów.
WYKŁAD 6 – Elastyczność systemu informacyjnego rachunkowości
1. Elastyczność systemu informacyjnego rachunkowości polega na możliwości stosowania różnych kryteriów klasyfikacji obiektów ewidencji.

2. Można stosować jednocześnie grupowanie ogólne i szczegółowe w odniesieniu do majątku i procesów.

3. Procedury prowadzące do stworzenia różnych zakresów informacji naszą nazwę dzielenia i łączenia kont.

4. Dzielenie kont – tworzenie większej ilości zakresów informacji

5. Łączenie kont – proces odwrotny do dzielenia.

6. Podział poziomy wyodrębnia szczegółowe informacje o stanach i obrotach kont i prowadzi do zwiększenia szczegółowości o przedmiocie ewidencji na odrębnych kontach.

7. Podział pionowy wyodrębnia tylko określone obroty z jednej lub dwu stron konta, opiera się na przyjęciu dodatkowego kryterium klasyfikacyjnego, wyróżniającego pewne rodzaje obrotów w stosunku do przyjętego kryterium zasadniczego.

8. Podział poziomy i pionowy kont

I Podział poziomy
Dt Zobowiązania Ct Dt Materiały Ct

4000 A 4000


Dt Materiał X Ct

1000 B1 1000


Dt Materiał Y Ct

2500 B2 2500


Dt Materiał Z Ct

500 B3 500


Wariant A – funkcjonuje jedno konto w systemie dwustronnego zapisu

Wariant B – funkcjonuje wiele kont w systemie dwustronnego zapisu


II Podział pionowy
Dt Środki trwałe Ct Dt Środki trwałe Ct

Sp Sp


zwiększenia zmniejszenia zwiększenia zmniejszenia

wartości wartości

w tym umorzenia bez umorzenia *
Dt Umorzenie Ct

umorzenia

* aktualna wartość środków trwałych
9. Szczególnym przypadkiem łączenia kont jest łączenie kont aktywów z kontami pasywów. W tym przypadku może dojść do powstania dwóch odmian kont połączonych, tzw. kont aktywno-pasywnych:


  • gdy połączeniu podlega relacja między jednym podmiotem i tylko jednym zewnętrznym, saldo może być tylko jedno, zmienne w zależności od relacji między tymi podmiotami

  • w relacji tego podmiotu z wieloma podmiotami zewnętrznymi, wtedy salda mogą być dwa – ten typ kont dotyczy w szczególności kont rozrachunku (należności – zobowiązania)

10. Konto wykazuje zmienne saldo (lub 0)

A P


Dt Rachunek bankowy Ct Dt Kredyty bankowe Ct

Sp - - Sp



+ Sk Sk +

A – P
Dt Rachunek bieżący Ct


Sp – na rachunku lub Sp – kredyt

- zwiększenie stanu środków - powiększenie kredytu

- spłata kredytu - przelew środków

Sk – kredyt lub Sk – środki na rachunku

Σ = Σ
11. Konto wykazuje dwa salda jednocześnie (lub 0)

A P

Dt Należności Ct Dt Zobowiązania Ct



Sp - - Sp

+ Sk Sk +


A – P

Dt Rozrachunki Ct


Sp – Należności (i) Sp – Zobowiązania

- wzrost należności - wzrost zobowiązań

- zmniejszenie zobowiązań - zmniejszenie należności

Sk – Zobowiązania Sk – Należności

Σ = Σ
12. Ze względu na to, że istnieją tu możliwości wystąpienia dwu sald jednocześnie, obliczenie tych sald wymaga analizy treści obrotów po stronie Dt i Ct.

W praktyce w celu ustalenia sald końcowych prowadzone są ewidencje analityczne ujmujące relacje z poszczególnymi podmiotami.


13. Ewidencja analityczna polega na prowadzeniu pewnych informacji w ujęciu syntetycznym i jednocześnie z odpowiednim uszczegółowieniem na kontach pomocniczych, analitycznych do odpowiedniego konta ogólnego, syntetycznego. (jak przy podziale poziomym – pkt 8 I – wariant A należy traktować jako ujęcie syntetyczne, a wariant B jako zapisy powtórzone w stosunku do zapisu na koncie syntetycznym)

14. Na kontach analitycznych obowiązuje zasada zapisu powtórzonego w stosunku do zapisu na koncie syntetycznym. W skrajnym przypadku może się zdarzyć, że do każdego konta syntetycznego będą prowadzone konta analityczne. Aby sprawdzić poprawność rejestracji ewidencji analitycznej do każdego konta syntetycznego, do którego prowadzona jest analityka sporządza się zestawienie obrotów i sald kont analitycznych.




Lp

Nazwa konta

Saldo początkowe + obroty

Salda końcowe

Dt

Ct

Dt

Ct

1
















2
















..
















n-1
















n

RAZEM













n+1

Konto syntetyczne












15. Funkcjonowanie kont wynikowych


Dt Kapitał własny Ct Dt Wynik finansowy Ct

zmniejszenia zwiększenia koszty przychody zyski nadzwyczajne straty nadzwyczajne


Dt Koszty Ct Dt Przychody Ct


zwiększenia zmniejszenia zmniejszenia zwiększenia

Dt Straty nadzw. Ct Dt Zyski nadzw. Ct


zwiększenia zmniejszenia zmniejszenia zwiększenia

16. Konta procesów

Dzielenie i łączenie kont prowadzi do kont szczegółowo opisujących podstawowe procesy jednostki.

17. Proces zakupu
Dt Rozliczenie zakupu Ct
Dt Zob. wob. dost. Ct Dt Towary, Materiały Ct

Faktura Przyjęcie

mat., towarów

Dt Dostawy nief. Ct Dt Towary, mat. w drodze Ct


spodziewane spodziewane

zobowiązania dostawy

nie ma faktury nie ma dostawy
Σ = Σ
WYKŁAD 7

1. Proces produkcji


Dt Koszty działalności Ct

Dt Zasoby, środki Ct Dt Wyroby gotowe Ct


ujęcie kosztów koszt przyjętych wyrobów


Dt Zobowiązania Ct Dt Półfabrykaty Ct

ujęcie kosztów koszty przyjętych półfabrykatów

Dt Produkcja w toku Ct

Pozostałości w toku

a) Dt Wynik finansowy Ct

Σ = Σ

a) Przeniesienie kosztów, których nie aktywuje się w produktach. Produkty są wyceniane wg kosztów wytworzenia; ta operacja dotyczy np. kosztów ogólnego zarządu i kosztów sprzedaży.


2. Konto połączone
Dt Produkcja Ct

Dt Zasoby, zobowiązania Ct Sp Produkcja Dt Produkty got., Wynik fin. Ct

w toku

ujęcie kosztów okresów


Sk Produkcja w toku
3. Proces sprzedaży

I

Dt Sprzedaż Ct



Dt Produkty Ct Dt Nal. od odb. Ct
Przychód ze sprzedaży
Dt Wynik fin. Ct

Zysk Dt Środki pien. Ct


Strata

Σ = Σ


Wynik finansowy jest pokazany metodą netto. Nie zawiera to konto elementów tworzącychwynik. W praktyce rzadziej używane.
II

Dt Koszt własny Ct Dt Sprzedaż Ct

Dt Wynik finansowy Ct

koszt własny przychód


Σ = Σ Σ = Σ


Metoda brutto:

Wynik finansowy jest przedstawiony metodą brutto. Uwzględnia przychody i koszty. Częściej stosowane w praktyce.

4. Podsumowanie
Konta procesów ujmują uszczegółowione, dostosowane do realnych zdarzeń operacje.

Konto „Rozliczenie zakupu” pozwala porównać operacje ujęcia faktury z operacjami przyjęcia zasobów. Może ono wykazywać operacje, które nie miały równoczesnego przebiegu i określić wielkość materiałów w drodze oraz dostaw niefakturowanych.

Konto to może byc dzielone ze względu na przedmiot zakupu oraz łączone z kontami aktywów i pasywów (Materiały w drodze, Dostawy niefakturowane).

Konto procesu narastania kosztów działalności (produkcji, handlu) pozwala z jednej strony ustalić koszty, a z drugiej wykazać jakie są efekty tego procesu – wyroby gotowe, półfabrykaty, produkcja w toku lub kwoty kosztów obciążające wynik w okresie sprawozdawczym.

Konto procesu produkcji często jest kontem połączonym z pozycją aktywów – produkcji w toku.

Ze względu na różne możliwości klasyfikacji kosztów może ono być dzielone pionowo i poziomo.

Konto procesu sprzedaży jest pochodną konta wynik finansowy. Ujmuje ono elementy, operacje związane ze sprzedażą – koszty sprzedanych produktów, przychód ze sprzedaży.

Ze względu na rozbudowany układ kosztów i przychodów związanych ze sprzedażą, często oddzielnie funkcjonują konta obejmujące wymienione elementy.

Stąd wynik finansowy może być wykazany metodą netto (I) lub brutto (II).
5. Klasyfikacja kont
I) Ze względu na związek z bilansem


  1. Konta bilansowe (aktywów i pasywów)

  2. Konta niebilansowe – wynikowe, procesów (koszty, sprzedaż, zakup)

  3. Konta pozabilansowe (środki trwałe w likwidacji, dzierżawione, otrzymane w nieodpłatny zarząd, należności warunkowe, zobowiązania warunkowe, zapasy obce)

II) Ze względu na zasady zapisu

1. Konta syntetyczne

2. Konta analityczne

III) Ze względu na samodzielność, pełny i kompletny zestaw informacji

1. Konta podstawowe

2. Konta korygujące

6. Plany kont – zasady rachunkowości

Każda jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą zasady rachunkowości (art. 10U. o R.)



  1. zakładamy plan kont z zasadami księgowania

  2. zasady wyceny aktywów i pasywów

  3. wykaz stosowania ksiąg rachunkowych (urządzeń księgowych)

  4. dokumentację systemu przetwarzania danych, jeśli księgi są prowadzone przy użyciu komputera (wykaz programów z objaśnieniem do stosowania, opis programów, zasady ochrony danych)

7. Wzorcowy wykaz kont:

Zespół:

0 – Majątek trwały



1 – Środki pieniężne i rachunki bankowe

2 – Rozrachunki i roszczenia

3 – Materiały i towary

4 – Koszty wg rodzajów i ich rozliczanie

5 – Koszty wg typów działalności i ich rozliczanie

6 – Produkty i rozliczenia międzyokresowe

7 – Przychody i koszty związane z ich osiąganiem

8 – Kapitały (fundusze), fundusze specjalne, rezerwy i wynik finansowy


8. Procedury ewidencyjne

  1. Otwarcie kont

  2. Ewidencja (syntetyczna i analityczna)

  3. Zestawienia kontrolne dla kont analitycznych i syntetycznych (zestawienie obrotów i sald)

  4. Bilans końcowy, potwierdzony inwentaryzacją

  5. Zamknięcie kont

9. Techniki i procedury rachunkowości




Miernik pieniężny

żeby agregować

Podwójny zapis

efekt metody bilansowej

Konta księgowe

rachunek zwiększeń i zmniejszeń stanu majątku i elementów procesów

Urządzenia zbiorcze

zestawienie kontrolne i sprawozdawcze

Moment bilansowy, okresy sprawozdawcze

Kończących i rozpoczynających się okresów sprawozdawczych

- podstawowy

- syntetyczny rok

- fotografia majątku w momentach przełomu okresu





Grupowanie i wycena

- ujęcie zasobów wg własności ekonomicznych

- ujęcie źródeł pochodzenia wg podmiotów własności

- ujęcie procesów wg ustalonych faz, funkcji działalności


Inwentaryzacją

- potwierdzenie wyników zapisu realnym stwierdzeniem stanów

Dokumentacja

- każde zdarzenie, czynność, zjawisko wpływające na majątek, procesy ujęte u źródła (dokument)

10. Zakres rachunkowości jednostek gospodarujących wg ustawy o rachunkowości




Rachunkowość jednostek




Zasady (polityka) rachunkowości

Stwierdzenie dokonania i grupowania operacji w dowodach księgowych

Zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym

Okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów

Wyceny aktywów i pasywów oraz wyniku finansowego

Sporządzanie sprawozdań finansowych

Gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą

Poddanie badaniu i ogłoszeniu sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą


  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna