Ewidencja I wycena środków pienięŻnych spis treści wstęp 4 Rozdział I ogólna charakterystyka środków pieniężnych 5



Pobieranie 300,57 Kb.
Strona1/5
Data05.07.2018
Rozmiar300,57 Kb.
  1   2   3   4   5


EWIDENCJA I WYCENA ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH

SPIS TREŚCI

Wstęp 4

Rozdział I

Ogólna charakterystyka środków pieniężnych 5

  1. Pojęcie, klasyfikacja i wycena środków pieniężnych 5

  2. Środki pieniężne w kasie 8

  3. Środki pieniężne na rachunkach bankowych 12

  4. Inne środki pieniężne 15

Rozdział II

Formy obrotu środkami pieniężnymi 19

  1. Ogólna charakterystyka form rozliczeń pieniężnych krajowych i zagranicznych 19

  2. Organizacja obrotu gotówkowego 21

  3. Obrót bezgotówkowy 30

    1. Polecenie przelewu 31

    2. Polecenie zapłaty 32

    3. Czeki 34

    4. Inkaso 38

    5. Akredytywa 38

    6. Okresowe rozliczenia saldami 41

    7. Rozliczenia planowe 42

    8. Weksle 43

    9. Karty 45

    10. Formy rozliczeń zagranicznych 49

Rozdział III

Dokumentacja i ewidencja środków pieniężnych na przykładzie zakładu budżetowego 55

  1. Pojęcie dokumentu księgowego i jego kontrola 56

  2. Dokumenty księgowe i ewidencja środków pieniężnych w kasie 59

  3. Dowody księgowe w banku 61

  4. Ewidencja środków w kasie 62

  5. Ewidencja środków na rachunkach bankowych 64

Zakończenie 67

Bibliografia 68

Załączniki 69

WSTĘP
Środki pieniężne są najbardziej płynnym składnikiem majątku obrotowego, przeznaczonym na bieżące wydatki oraz zapłatę bieżących zobowiązań o najkrótszym terminie ich wymagalności. Środki pieniężne obejmują krajowe i zagraniczne środki płatnicze przechowywane w kasie jednostki lub na rachunku bankowym.

Celem tej pracy jest przedstawienie i scharakteryzowanie środków pieniężnych znajdujących się w przedsiębiorstwie oraz zaprezentowanie ewidencji i dokumentacji wymaganej w prawidłowym obrocie tymi środkami zaprezentowanej na przykładzie zakładu budżetowego. Praca ta składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale znajduje się ogólna charakterystyka środków pieniężnych gromadzonych w kasie jednostki oraz lokowanych na rachunkach bankowych, oraz klasyfikacja i wycena tych środków w ciągu roku obrotowego i na dzień bilansowy.

W drugim rozdziale ujęty jest obrót środkami pieniężnymi, który może być realizowany w formie gotówkowej lub bezgotówkowej i dotyczyć transakcji wyrażonej w walucie polskiej i obcej.

W ostatnim trzecim rozdziale przedstawiona jest w jaki sposób w praktyce dokonywana jest ewidencja środków pieniężnych oraz zasady sporządzania i kontroli dokumentów księgowych na przykładzie Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych.

I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH
1. Pojęcie, klasyfikacja i wycena środków pieniężnych

Środki pieniężne obejmują krajowe i zagraniczne środki płatnicze przechowywane w kasie lub na rachunkach bankowych. Za ich pomocą są regulowane różnego rodzaju należności i zobowiązania między kontrahentami. Środki pieniężne krajowe i zagraniczne obejmują:



  • środki płatnicze przechowywane w kasach jednostki /banknoty i monety/ oraz bony skarbowe

  • pieniądze zgromadzone na rachunkach bankowych lub w formie lokat pieniężnych

  • czeki i weksle obce, płatne w okresie niedłuższym niż 3 miesiące od daty ich wystawienia

  • metale szlachetne, jeśli nie są zaliczane do rzeczowych składników majątku obrotowego.1

Rozliczenia środków pieniężnych mogą być dokonywane w formie gotówkowej lub bezgotówkowej i dotyczyć transakcji wyrażonych w walucie polskiej i obcej. Obrót gotówkowy realizowany jest w każdej jednostce gospodarczej za pośrednictwem kasy. Obrót bezgotówkowy realizuje się za pośrednictwem banków, w których jednostka gospodarcza posiada otwarte rachunki. Forma rozliczeń zależy od zawartych umów z innymi podmiotami, a także od ograniczeń wynikających z obowiązkowych regulacji prawnych.

Według obowiązującego układu bilansu dla jednostek gospodarczych środki pieniężne są ujmowane w pozycjach:



  • środki pieniężne w kasie ,

  • środki pieniężne na rachunkach bankowych,

  • inne środki pieniężne.

Formę rozliczeń pieniężnych ustalają strony w drodze umowy. Jednak ustawa o działalności gospodarczej ogranicza stosowanie operacji gotówkowych między kontrahentami prowadzącymi księgi rachunkowe lub podatkowe księgi przychodów i rozchodów. Jednostki te mają obowiązek posiadania rachunku bankowego i za jego pośrednictwem rozliczania wszystkich transakcji gospodarczych.

Środki pieniężne wycenia się na dzień bilansowy według wartości nominalnej. Gotówkę wyrażoną w walutach obcych znajdujących się jednostkach prowadzących kupno i sprzedaż walut obcych wykazuje się na dzień bilansowy po kursie, po którym nastąpił ich zakup, jednak w wysokości nie wyższej od obowiązującego na dzień bilansowy średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.2

Gotówkę oraz pieniądze ulokowane na rachunkach bankowych wyrażone w walutach obcych wycenia się na dzień bilansowy po obowiązującym w tym dniu średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

Powstałe różnice kursowe w związku z wyceną na dzień bilansowy środków pieniężnych zalicza się do przychodów lub kosztów operacji finansowych.

Natomiast w ciągu roku obrotowego ujmuje się w księgach rachunkowych wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze dotyczące środków pieniężnych po kursie kupna lub sprzedaży banku, z którego usług korzysta jednostka.

Rozchód zagranicznych środków pieniężnych zakupionych po różnych kursach wycenia się, stosując zasadę:



  • kursów przeciętnych,

  • pierwsze przyszło - pierwsze wyszło,

  • ostatnie przyszło - pierwsze przyszło.

Zgodnie z umową wartość otrzymanych środków pieniężnych jest niższa od zobowiązania zapłaty za nie, to różnica ta stanowi czynne rozliczenie międzyokresowe kosztów, które odpisuje się w koszty operacji finansowych w równych ratach w ciągu okresu na jaki zaciągnięto zobowiązania.

2. Środki pieniężne w kasie

Środkami pieniężnymi przeznaczonymi do obrotów gotówkowych są krajowe i zagraniczne środki płatnicze oraz bony pieniężne. Część środków pieniężnych jednostki gromadzona jest w kasie na bieżące płatności.3 Przyjmowanie i wydatkowanie gotówki z kasy nazywa się obrotem gotówkowym, a zasady dokonywania tego obrotu określane są jako gospodarka kasowa. Organizacja gospodarki kasowej może przybierać różne formy w zależności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, struktury organizacyjnej jednostki, czy rozmiarów działalności. Jednostka gospodarcza gromadzi na ogół w kasie:



  • niezbędny zapas gotówki na bieżące wydatki

  • gotówkę podjętą z rachunku bankowego na pokrycie określonych rodzajowo wydatków

  • gotówkę pochodzącą z bieżących wpływów do kasy jednostki

  • gotówkę przechowywaną w formie depozytu, otrzymaną od osób prawnych i fizycznych.4

Wysokość niezbędnego zapasu gotówki w kasie, zwanego pogotowiem kasowym, bądź rezerwą jest ustalana przez kierownika jednostki i zależy od potrzeb jednostki w zakresie obrotu gotówkowego, warunków zabezpieczenia gotówki w kasie i możliwości bezpiecznego jej przekazywania do banku. Przy ustalaniu wysokości niezbędnego zapasu gotówki należy uwzględnić minimum potrzeb w zakresie obrotu gotówkowego wszystkich komórek jednostki. Niezbędny zapas gotówki w kasie jednostki w miarę jego wykorzystywania może być uzupełniony do ustalonej wysokości ze środków:

  • podjętych z rachunku bankowego jednostki

  • pochodzących z własnych wpłat do kasy jednostki.

Osobą materialnie odpowiedzialną za gotówkę w kasie jest kasjer, do którego obowiązków należy przyjmowanie i przekazywanie do banku gotówki. Podstawowym zadaniem jest właściwy wybór kasjera, do którego kierownictwo jednostki ma pełne zaufanie co do uczciwości i fachowości.

Znajdującą się w kasie na koniec dnia nadwyżkę gotówki ponad ustaloną jej wysokość niezbędnego zapasu powinno przekazywać się na rachunek bankowy. Gotówka podjęta z rachunku bankowego jednostki na pokrycie określonych rodzajowo wydatków może być przechowywana w kasie jednostki pod warunkiem należytego jej zabezpieczenia.

Gotówka przechowywana w kasie w formie depozytu, podlegająca zwrotowi osobie prawnej lub fizycznej, nie może być wykorzystana na pokrycie wydatków jednostki, jak również na uzupełnienie niezbędnego zapasu gotówki.

Przychody gotówki muszą być udokumentowane dowodami kasowymi (asygnaty „KP” - kasa przyjmie), natomiast wypłaty - dowodami źródłowymi (faktury, listy płac) lub zastępczymi dowodami kasowymi (asygnaty „KW” - kasa wypłaci) wystawionymi w przypadkach uzasadniających ich tworzenie. Nie udokumentowane dowodami przychody i rozchody gotówki są uznawane za nadwyżki lub niedobory. Niedobory gotówki spowodowane wypadkiem losowym (np. kradzież) obciążają ubezpieczyciela do wysokości objętej ubezpieczeniem majątkowym. Natomiast niedobory w części nie pokrytej przez ubezpieczyciela zalicza się do strat nadzwyczajnych. Obroty gotówki są ewidencjonowane pod datą ich rzeczywistego przychodu lub rozchodu na koncie „Kasa”. Stwierdzone niedobory i nadwyżki są rejestrowane pod datą ich ujawnienia. Na koncie „Kasa” ewidencjonuje się krajowe środki pieniężne, a ewidencję obrotu gotówkowego w kasie w walutach obcych na odrębnym koncie „Kasa zagranicznych środków pieniężnych”. Konto to obciąża się za wszelki przychody gotówki , bonów pieniężnych, a także za nadwyżki kasowe, a uznaje się za - rozchody gotówki, bonów pieniężnych, także za niedobory kasowe.

Wszystkie operacje kasowe oraz stan gotówki ujmuje się w raporcie kasowym. Jest on sporządzany codziennie lub za okresy kilku dniowe. Kasjer jest zobowiązany kontrolować zgodność rzeczywistego stanu gotówki w kasie z raportem kasowym. Wpłaty i wypłaty gotówki w zagranicznych środkach płatniczych powinny być ujmowane w odrębnych raportach prowadzonych dla każdego rodzaju waluty. Raporty te są podstawą ewidencji syntetycznej na koncie „Kasa”. Pozwalają one kontrolować zgodność stanu faktycznego gotówki ze stanem ewidencyjnym. Raportu kasowego nie musi prowadzić jednostka, która opłaca wszystkie wydatki gotówkowe z rachunku bankowego sum do rozliczenia. Pracownik, który dysponuje tymi sumami powinien każdy wydatek udokumentować, a pozostałość gotówki wpłacić na rachunek bankowy.

Stan gotówki w kasie powinien być zgodny ze stanem wynikającym z raportu kasowego. Stan ten podlega inwentaryzacji nie rzadziej niż jeden raz w roku.

Środki pieniężne w kasie powinny być inwentaryzowane w przypadku przekazania kasy innej osobie materialnie odpowiedzialnej, a obligatoryjnie - na ostatni dzień każdego roku obrotowego.5 Potwierdzeniem dokonanej inwentaryzacji jest protokół z przeliczenia gotówki w kasie sporządzony przez powołany przez kierownika jednostki zespół spisowy.

Za ujawniony w wyniku spisu niedobór gotówki w kasie odpowiada osobiście kasjer. Niedobór ten jest wykazywany w raporcie kasowym na podstawie dowodu „KW”. Natomiast ujawnione rzeczywiste nadwyżki gotówki w kasie są udokumentowane w raporcie kasowym dowodem „KP” i stanowią jedno ze źródeł zysków nadzwyczajnych w każdej jednostce gospodarczej. W kasie może być przeprowadzona kontrola bieżąca i kontrola okresowa. Kontrola bieżąca kasy może ograniczyć się do sprawdzenia wszystkich dokumentów dotyczących operacji kasowych pod względem formalnym i rachunkowym. Przeprowadzenie kontroli potwierdza kontrolujący swoim podpisem. Raport kasowy wraz z załącznikami podlega kontroli merytorycznej przez kierownika działu finansowego i zatwierdzeniu przez głównego księgowego. Kontrola okresowa dokonywana jest zgodnie z zakładowym regulaminem kontroli wewnętrznej. Doraźne kontrole kasy dokonywane są na polecenie dyrektora zakładu. Fakt dokonania kontroli powinien być udokumentowany protokołem.



3. Środki pieniężne na rachunkach bankowych

Krajowe i zagraniczne środki pieniężne służące głównie rozliczeniom bezgotówkowym są lokowane w banku na rachunkach bankowych. Każda jednostka gospodarcza może posiadać jeden lub kilka rachunków bankowych w jednym lub kilku bankach. W przypadku posiadania kilku rachunków w kilku bankach jednostka musi poinformować właściwy urząd skarbowy oraz banki, który z tych rachunków jest podstawowy. Obowiązek posiadania rachunku bankowego i gromadzenia na nim oraz wydatkowania za jego pośrednictwem środków pieniężnych nakłada na jednostki gospodarcze ustawa o działalności gospodarczej.6

Podpisanie umowy rachunku bankowego i nadanie mu numeru upoważnia do przeprowadzenia za jego pośrednictwem różnych operacji rozliczeniowych. Prawo bankowe definiuje bankowe rozliczenia pieniężne jako operacje polegające na dokonywaniu zmian w stanie środków pieniężnych na rachunku bankowym na zlecenie klienta lub w wyniku czynności, które z mocy prawa powodują takie zmiany. Bankowym rozliczeniom pieniężnym towarzyszą zapisy na rachunkach bankowych, powodujące zwiększenie lub zmniejszenie stanu posiadania, czyli salda. Zapisy dokonywane są zależnie od ich charakteru, po stronie debet lub credit rachunku, a saldo występuje po stronie, która wykazuje mniejsze obroty.

Główne zasoby środków pieniężnych jednostki są gromadzone na rachunku bieżącym otwartym w dowolnym oddziale banku niezależnie od siedziby jednostki. Rachunek ten służy do gromadzenia środków pieniężnych posiadacza rachunku oraz przeprowadzania rozliczeń pieniężnych krajowych. Inne rachunki bankowe to:



  • rachunki lokat terminowych – służą do przechowywania środków pieniężnych posiadacza rachunku przez czas określony w umowie z bankiem,

  • rachunki bankowe środków wyodrębnionych (np. Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych),

  • rachunki pomocnicze otwarte w innych bankach dla filii zamiejscowych,

  • rachunki dla rozliczeń zagranicznych – są prowadzone w określonych walutach obcych i służą rejestracji operacji związanych z rozliczeniem obrotów zagranicznych. 7

Obok rachunków bankowych w walucie polskiej jednostki gospodarcze mogą otwierać w bankach dewizowych także rachunki walutowe. Na tych rachunkach gromadzi się dewizy uzyskane ze sprzedaży towarów i usług za granicą oraz za ich pośrednictwem dokonuje się rozliczeń transakcji eksportowych z kontrahentami zagranicznymi. Zapisy na tych kontach są dokonywane w walutach obcych i równocześnie w walucie polskiej.

Jednostki gospodarcze mogą posiadać także rachunki walutowe za granicą. Muszą jednak poinformować o otwarciu takiego rachunku Narodowy Bank Polski oraz w okresach kwartalnych przekazywać informacje o obrotach i saldach tych kont.

Środki pieniężne jednostki gospodarczej zgromadzone na rachunkach bankowych lub walutowych mogą być oprocentowane. Doliczone lub ewentualnie potrącone przez bank odsetki oraz różnice kursowe wynikające ze zmienności kursów walut obcych przy ich kupnie lub sprzedaży stanowią przychody lub koszty finansowe. Wyjątkiem od tej zasady są odsetki od środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, które powiększają lub zmniejszają stan funduszy. Środki pieniężne na rachunkach bankowych ewidencjonuje się na koncie „Rachunki bankowe”. Po stronie Winien tego konta księguje się wpływy, a po stronie Ma - wypłaty środków pieniężnych. Ewidencja jest dokonywana na podstawie dokumentów bankowych, a ewentualne błędy są poprawiane za pomocą bankowych not korygujących.

Jeżeli własne środki jednostki gospodarczej nie wystarczają na pokrycie jej potrzeb w zakresie finansowania działalności może ona ubiegać się o kredyt bankowy krajowy lub dewizowy.



4. Inne środki pieniężne

Obok rachunków bankowych jednostka może posiadać w banku inne rachunki, na których gromadzi się środki pieniężne przeznaczone na określone cele. Do innych środków pieniężnych zalicza się:



  • czeki obce

  • weksle obce

  • środki pieniężne w drodze8

Tego rodzaju środki są ujmowane na koncie „Inne środki pieniężne”, które służy do ewidencji:9

  • otrzymanych i nie zrealizowanych czeków i weksli obcych

  • środków pieniężnych w drodze

  • metali szlachetnych nie zaliczanych do rzeczywistych składników majątku obrotowego.

Czeki i weksle obce są papierami wartościowymi, jednak ze względu na ich funkcje płatnicze, rozrachunkowe i kredytowe są zaliczane w rachunkowości do innych środków pieniężnych, przy czym muszą spełniać warunek, że płatność ich nastąpi w ciągu trzech miesięcy od daty ich wystawienia. Dokumenty te stanowią formę zapłaty za wykonane dostawy i usługi. Służą rozliczeniom finansowym i ułatwiają obieg pieniężny.

Czek jest pisemnym poleceniem zapłaty przez bank określonej sumy pieniężnej okazicielowi czeku lub określonej osobie podanej na czeku.10 Czeki mogą być odstępowane przez indos. Czek zawiera nazwę „czek”, polecenie bezwarunkowego zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej, wskazania trasata, oznaczenie miejsca płatności, datę i miejsce wystawienia czeku, podpis wystawcy czeku.

Weksel jest dokumentem kredytu krótkoterminowego wystawionym w ściśle określonej przez prawo formie, na specjalnym blankiecie ostemplowanym opłatą skarbową. Zawiera on bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty określonej osobie, w ustalonym terminie i miejscu, sumy pieniężnej, na którą został wystawiony.

Posiadacz weksla może regulować za jego pomocą swoje zobowiązania lub zdyskontować go w banku, zamieniając go na środki pieniężne. Weksel może być także źródłem pozyskiwania kredytu pieniężnego, polegającego na uzyskaniu gotówki w momencie jego wystawienia, z obowiązkiem spłaty tej kwoty w terminie płatności weksla. Kredyty udzielone na podstawie weksla są oprocentowane w formie dyskonta. Weksel obcy (trasowany, ciągniony) zawiera polecenie wystawcy (trasanta), wydane innej osobie (trasatowi) zapłacenia określonej kwoty, na rzecz osoby trzeciej (remitentowi). Jeżeli remitent zgłosi się do trasata przed terminem płatności, aby potwierdził on zgodę na wykonanie polecenia trasata, to wówczas trasat uznający polecenie staje się akceptantem, a sam weksel nosi nazwę akceptowanego.

Zakup przez bank lub przekazanie weksla przed terminem płatności innej osobie w formie zapłaty wiąże się z dyskontem. Dyskonto jest to potrącenie oprocentowania od sumy weksla należnego po upływie terminu jego płatności.11

Weksle obce indosowane innym kontrahentom lub zdyskontowane przekazane w zamian za gotówkę z potrąceniem odsetek od daty skupu do dnia płatności powodują powstanie w jednostce zobowiązania warunkowego w stosunku do kontrahentów, którym weksle przekazano. Wygaśnięcie tego zobowiązania następuje na skutek wykupienia weksli obcych przez dłużnika.

Nie wykupiony w terminie weksel obcy podlega oprotestowaniu przez notariusza na podstawie żądania protestu posiadacza weksla. Oprotestowany weksel może być egzekwowany bez procesu sądowego.

Zalety weksla wiążą się z tzw. rygorem wekslowym, zapewniającym egzekwowanie zapłaty w przypadku niewywiązania się dłużnika z obowiązku jej regulacji. Posiadacz weksla, składając odpowiednie oświadczenie na jego odwrocie i przekazując go innej osobie, przenosi jednocześnie uprawnienia wynikające z weksla.

Bank także może posiadać weksle obce otrzymane od kredytobiorcy dla zabezpieczenia zwrotu kredytu bankowego. Kredytobiorca wystawia weksel gwarancyjny, najczęściej w postaci in blanco, z reguły bez kwoty i daty płatności, lecz podpisany przez niego. Wystawca weksla upoważnia bank do jego wypełnienia w przypadku nie zwrócenia kredytu i odsetek w należnym terminie.

Środki pieniężne w drodze stanowią równowartość własnych wpłat i przelewów na rachunek bankowy lub do kasy jednostki gospodarczej oraz równowartość czeków obcych przesłanych do realizacji itp. wpłat, na które księgowość ma dowód dokonania wpłaty lub przelewu, natomiast ze względów technicznych brak jest dokumentu bankowego lub kasowego potwierdzającego przyjęcie wpłaty. Środki pieniężne w drodze znajdujące się między:



  • kasą jednostki, a jego rachunkiem bankowym,

  • poszczególnymi rachunkami bankowymi jednostki prowadzonymi przez różne oddziały banku,

  • kasą lub rachunkiem bankowym jednostki macierzystej, a kasą lub rachunkiem bankowym jego oddziałów.

Środki pieniężne w drodze występują głównie w jednostkach handlowych prowadzących punkty sprzedaży detalicznej oraz zakłady gastronomiczne, które zrealizowane utargi przekazują na rachunek bankowy za pośrednictwem tresora bankowego, inkasentów lub poczty. Do czasu potwierdzenia przez bank wpływu tych środków na rachunek bankowy są one ujmowane w ewidencji jako środki pieniężne w drodze.


II. FORMY OBROTU ŚRODKAMI PIENIĘŻNYMI
1. Ogólna charakterystyka form rozliczeń pieniężnych krajowych i zagranicznych
Środki pieniężne są najbardziej płynnym składnikiem majątku obrotowego, przeznaczonym na bieżące wydatki oraz zapłatę bieżących zobowiązań o najkrótszym terminie ich wymagalności. Dlatego też zapewnienie bieżącej płynności finansowej jest związane z posiadaniem odpowiedniego stanu gotówki w kasie i lokat na rachunkach bankowych.

Obrót środkami pieniężnymi może być realizowany w formie gotówkowej lub bezgotówkowej i dotyczyć transakcji wyrażonych w walucie polskiej i obcej. Formę rozliczeń ustalają strony w drodze umowy. Rozliczenia bezgotówkowe polegają na uregulowaniu rozrachunków pomiędzy podmiotami za pośrednictwem i pod kontrolą banku, który na polecenie dłużnika przenosi odpowiednią kwotę z jego rachunku na rachunek wierzyciela. Rozliczenia te występują w postaci zapisów na rachunkach bankowych.

Rozliczenia pieniężne występują zarówno w obrocie krajowym jak i w obrocie zagranicznym. Powstające w przedsiębiorstwie należności i zobowiązania są regulowane przy zastosowaniu odpowiedniej formy rozliczeń pieniężnych. Powinna być ona ustalona w umowach zawieranych między kontrahentami, a w przypadku niektórych rozliczeń publiczno prawnych może być wyznaczana przepisami prawa. Przy wyborze formy rozliczeń przez partnerów należy uwzględnić szereg elementów takich jak sposób zapłaty (gotówka czy kredyt), szybkość przeprowadzenia rozliczeń, bezpieczeństwo obrotu pieniężnego, jego koszty itp. występujące w praktyce formy rozliczeń pieniężnych można podzielić na dokonywane bezpośrednio między kontrahentami oraz za pośrednictwem banków. W obu przypadkach zapłata należności może nastąpić gotówką lub bezgotówkowo.

Rozliczenia bezpośrednie gotówkowe polegają na regulowaniu zobowiązań przez dłużnika gotówką wypłaconą z kasy i wpłaconą do kasy wierzyciela. W normalnych warunkach forma ta występuje powszechnie w handlu detalicznym, przy wypłatach wynagrodzeń, przy regulowaniu drobnych należności z tytułu usług. Powszechnie preferowane są natomiast obroty za pośrednictwem banków ze względu na większe bezpieczeństwo oraz odsetki uzyskiwane dzięki przechowywaniu gotówki w bankach.

Rozliczenia bezpośrednie bezgotówkowe są przede wszystkim rezultatem kredytu kupieckiego. Wówczas należności i zobowiązania ewidencjonowane są na kontach w księgowości partnerów, a dopiero później występuje moment zapłaty gotówkowej.

Wysyłając towary odbiorcy zagranicznemu, eksporter powinien już w kontrakcie uwzględnić formę zapłaty należności, która zapewniłaby jej inkaso we właściwej wysokości oraz ustalonym z góry terminie. W szczególności chodzi o uzależnienie w miarę możliwości przyjęcia przez importera prawa do dysponowania nabytymi przez niego towarami od zapłaty należności lub o jej takie zabezpieczenie przy dostawach kredytowych, aby ryzyko niewypłacalności było ograniczone do minimum. Dlatego tylko między kontrahentami o dużym stopniu wzajemnego zaufania stosuje się nieuwarunkowane formy zapłaty przy pomocy przekazów bankowych, czekowych. Wówczas eksporter dostarcza towary po odbiorze których importer daje polecenie przekazu należności.

Jednak powszechne zastosowanie przy realizacji kontraktów z zagranicznymi partnerami mają uwarunkowane formy rozliczeń finansowych, zapewniające większą gwarancję zapłaty zobowiązań.



2. Organizacja obrotu gotówkowego

Środki pieniężne są najbardziej płynnym składnikiem majątku obrotowego, przeznaczonym na bieżące wydatki oraz zapłatę bieżących zobowiązań o najkrótszym terminie ich wymagalności. Dlatego też zapewnienie bieżącej płynności finansowej jest związane z posiadaniem odpowiedniego stanu gotówki w kasie i lokat na rachunkach bankowych.



Obrót środkami pieniężnymi może być realizowany w formie gotówkowej lub bezgotówkowej i dotyczyć transakcji wyrażonych w walucie polskiej i obcej. Formę rozliczeń ustalają strony w drodze umowy. Udział obrotów gotówkowych w operacjach pieniężnych jest w Polsce znacznie większy niż w krajach rozwiniętych, gdzie przeważają rozliczenia bezgotówkowe. w związku z tym istnieje problem zorganizowania gotówkowego obiegu pieniężnego. Ruch pieniądza gotówkowego uległ zmianie w skutek urynkowienia gospodarki. W przeszłości pieniądz gotówkowy był wypłacany z kas NBP, docierał do rąk ludności za pośrednictwem uspołecznionych jednostek gospodarczych i budżetowych, powracał do kas bankowych w postaci wpłat utargów z działalności handlowo-usługowej oraz z podatków, opłat i wkładów oszczędnościowych. Obecnie pieniądz gotówkowy opuszczając bank emisyjny trafia do banków operacyjnych i instytucji finansowych, za których pośrednictwem trafia do jednostek gospodarczych oraz ludności, w ten sposób dokonuje wielu obrotów.


  1   2   3   4   5


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna